185. Verzoek aan raad Middelburg wijziging Winkeltijdenverordening

DocuSign Envelope ID: AC3DA059-1B76-4030-AFF3-3CD206AAF950

Aan de gemeenteraad van de gemeente Middelburg Postbus 6000 4330 LA Middelburg

Onderwerp: verzoek tot aanpassing Winkeltijdenverordening t.b.v. openstelling supermarkten op zon- en feestdagen 6 september 2023

Geachte leden van de gemeenteraad, Op dit moment is het binnen de gemeente Middelburg voor supermarkten die zijn gelegen buiten het centrum van Middelburg slechts zeer beperkt mogelijk om op zonen feestdagen geopend te zijn. Namens Jumbo Supermarkten B.V. (hierna: Jumbo), Aldi Roosendaal B.V. (hierna: Aldi) en Lidl Nederland GmbH (hierna: Lidl) verzoeken wij u middels deze brief om de Winkeltijdenverordening op dit punt te verruimen, door daarin een algemene vrijstellingsmogelijkheid voor zon- en feestdagopening op te nemen voor supermarkten buiten de binnenstad van Middelburg. Ter toelichting van dit verzoek merken Jumbo, Aldi en Lidl het volgende op. Huidig wettelijk kader ten aanzien van openstelling winkels op zon- en feestdagen Op grond van artikel 2 lid 1 van de Winkeltijdenwet is het verboden een winkel voor het publiek geopend te hebben op zondag, op daarin specifiek genoemde feestdagen en op werkdagen voor 6.00 uur en na 22.00 uur. Op grond van artikel 3 van de Winkeltijdenwet kan de gemeenteraad bij verordening vrijstelling verlenen van deze verboden. Ook is het mogelijk om bij verordening aan burgemeester en wethouders de bevoegdheid te verlenen om in gevallen, in de verordening aan te wijzen, en met inachtneming van de daarin gestelde regels op daartoe strekkend verzoek ontheffing van deze verboden te verlenen.

In de gemeente Middelburg geldt een dergelijke verordening: de Verordening winkeltijden Middelburg (hierna: de Verordening). De huidige Verordening is op 29 mei 2012 vastgesteld door uw raad. In de Verordening zijn de volgende vrijstellingen en ontheffingsmogelijkheden opgenomen: 

In artikel 5 is bepaald dat voor aangewezen postcodegebieden het college (op verzoek van de aanvrager) ten hoogste twaalf aan zon- en feestdagen kan aanwijzen waarop de verboden uit artikel 2 van de Winkeltijdenwet niet gelden;

DocuSign Envelope ID: AC3DA059-1B76-4030-AFF3-3CD206AAF950



In artikel 6 is een ontheffingsmogelijkheid geboden voor openstelling van avondwinkels op zon- en feestdagen;



In artikel 7 is een ontheffingsmogelijkheid geboden voor openstelling op zonen feestdagen ten behoeve van bijzondere gelegenheden van tijdelijke aard en het uitstallen van goederen. Daarbij gaat het om feestelijkheden, bijeenkomsten veilingen of beurzen;



In artikel 9 is een ontheffingsmogelijkheid geboden voor nachtwinkels;



In artikel 10 is een vrijstelling opgenomen voor winkelopenstelling ten behoeve van toerisme. Op basis van deze algemene vrijstelling mogen winkels die in de Binnenstad en enkele andere aangewezen delen van Middelburg gelegen elke zon- en feest van 10.00 uur tot 18.00 uur geopend zijn. De vrijstelling geldt tevens voor overige delen van de gemeente voor winkels, markt- en straathandel waarin, respectievelijk waarbij, uitsluitend of in hoofdzaak artikelen worden verkocht waaraan de toerist behoefte kan hebben.

Op grond van de Verordening geldt, gelet op het voorgaande, geen specifieke ontheffings- of vrijstellingsmogelijkheid voor supermarkten. De ontheffingsmogelijkheden in de Verordening zien niet op supermarkten. De enige wijze waarop een supermarkt gebruik kan maken van een (gedeeltelijke) vrijstelling is indien sprake is van een vestiging in één van de genoemde gebieden in artikel 5 of 10 van de Verordening. Gevolgen van beperkte openingsmogelijkheden voor burgers en supermarktondernemers buiten het centrum In Middelburg zijn momenteel drie Jumbo supermarkten gevestigd op de volgende adressen: 

Vrijlandstraat 51;



Johan van Reigersbergstraat 11;



Sir W. Churchillaan 49.

In Middelburg zijn drie Aldi supermarkten gevestigd op de volgende adressen: 

Euromarkt 8;



Westerscheldeplein 2;



Vrijlandstraat 65.

In Middelburg is één Lidl supermarkt gevestigd op het adres Johan van Reigersbergstraat 3. Deze supermarkten zijn gelegen in de in artikel 5 van de Verordening genoemde postcodegebieden. Voor deze supermarkten geldt dan ook dat zij op ten hoogste twaalf door het college aangewezen zon- en feestdagen open mogen zijn. Supermarkten kunnen dus zelf niet kiezen op welke twaalf zondagen zij geopend zijn. Voor Middelburg geldt dat de eerste zondag van de maand is aangewezen als de betreffende zondag waarop winkels geopend mogen zijn. Voor Jumbo, Aldi en Lidl zijn de kosten (voor personeel, inzet apparatuur, etc.) voor het openen van de winkel

DocuSign Envelope ID: AC3DA059-1B76-4030-AFF3-3CD206AAF950

slechts één zondag in de maand, te hoog. Daar komt bij dat het voor klanten verwarrend is dat de supermarkten slechts op een aantal zondagen in het jaar geopend zijn. Deze omstandigheden maken dat Jumbo, Aldi en Lidl haar vestigingen op de aangewezen zondagen gesloten houdt. Uit de praktijk blijkt tevens dat slechts clusters van winkels een beroep kunnen doen op deze ontheffingsmogelijkheid van artikel 5 van de Verordening. Solitaire winkels, zoals de Jumbo aan de Sir W. Churchillaan 49, kunnen daar geen gebruik van maken. De uitzondering in artikel 5 van de Verordening biedt dus geen uitkomst. In de media is in de afgelopen jaren reeds geschreven over de wens van Middelburgers voor verruimde zondagsopenstelling van supermarkten. Zie bijvoorbeeld: 

Het artikel “Middelburg kreunt en steunt over dichte supermarkt op zondag” van Omroep Zeeland (https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/11967535/middelburg-kreunt-ensteunt-over-dichte-supermarkt-op-zondag)

Door veranderend werk- en koopgedrag van consumenten is de zondag inmiddels een normale winkeldag geworden. Jumbo, Aldi en Lidl herkennen de wens om op zondag boodschappen te kunnen doen ook vanuit hun klanten. Klanten van deze supermarkten dienen nu uit te wijken naar concurrenten in het centrum, die onder de algehele vrijstelling van artikel 10 vallen, dan wel naar andere supermarkten in nabijgelegen dorpen of steden die wel op zondag geopend mogen zijn. Vanuit andere Jumbo vestigingen in Zeeland, zoals Vlissingen, heeft Jumbo begrepen dat Middelburgse klanten op zondagen daar naartoe gaan om alsnog hun boodschappen te kunnen doen. Voor Lidl geldt dat klanten moeten uitwijken naar Vlissingen om een Lidl te bezoeken. Naast het feit dat dit ongemak veroorzaakt voor burgers die het liefst hun aankopen zouden willen doen bij hun vertrouwde supermarkt waarvoor zij niet ver hoeven te reizen, levert dit een wezenlijk omzetderving voor Jumbo, Lidl en Aldi op. De supermarkten bemerken ook dat toeristen bewust op zoek gaan naar hun eigen vertrouwde “supermarktmerk” tijdens vakanties. Hier kunnen we momenteel in Middelburg niet de service verlenen welke ze gewend zijn met betrekking tot openingstijden. In nagenoeg het gehele land zijn onze winkels 365 dagen per jaar geopend. Ook willen we aanmerken dat Middelburg steeds meer internationale studenten huisvest.

Deze zijn ook vanuit hun thuisland veelal gewend aan een normale winkelopening op zondag. In november 2016 is een evaluatie van de Winkeltijdenwet gepubliceerd. De conclusies uit die evaluatie sluiten aan bij de hiervoor benoemde ervaring van Jumbo, Aldi en Lidl in Middelburg. Uit de evaluatie volgt dat in de meeste gemeenten in Nederland is gekozen voor een ruime openstelling op zondag op basis van een algemene ontheffing. In gemeenten waar winkels niet open mogen zijn op zondag, ervaren winkeliers volgens de evaluatie concurrentie van nabijgelegen gemeenten waar de winkels wel

DocuSign Envelope ID: AC3DA059-1B76-4030-AFF3-3CD206AAF950

open mogen zijn op zondag. In de evaluatie is verder opgemerkt dat in een enquête die is gehouden onder winkeliers die geopend zijn op zondag, 59% aangeeft dat hun omzet is gestegen. Hieruit volgt naar mening van Jumbo, Aldi en Lidl dan ook dat een daadwerkelijke behoefte onder klanten bestaat aan zondagsopenstelling. Zie: Evaluatie Winkeltijdenwet van BMC-Onderzoek van november 2016 (https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=23c71c78-1586-4a8d914a-95d1fbbe3538&title=Evaluatie%20Winkeltijdenwet.pdf) Het feit dat voor supermarkten buiten de binnenstad enkel een zeer beperkte zon- en feestdagopenstelling geldt, wringt te meer nu bijvoorbeeld avondsupers op grond van artikel 6 van de Verordening wel een ontheffing kunnen aanvragen en supermarkten die zijn gevestigd in de binnenstad van Middelburg onder de algemene vrijstelling van artikel 10 van de Verordening vallen. Jumbo, Aldi en Lidl ervaren in dat opzicht oneerlijke concurrentie ten opzichte van dergelijke supermarkten en is van mening dat er op dit moment geen sprake is van een gelijk speelveld, met name waar het betreft supermarkten in de binnenstad en supermarkten in de gebieden daarbuiten.

Hoewel de vrijstelling die volgt uit artikel 10 van de Verordening – blijkens de aanhef van dat artikel – is ingevoerd om reden van op de gemeente gericht toerisme, hoeft een winkel die onder deze vrijstelling valt niet per definitie een relatie te hebben met toerisme. Zo volgt uit artikel 10 onder a van de Verordening dat winkels in de binnenstad (postcodegebied 4331) op zon- en feestdagen geopend mogen zijn en wordt daarbij geen onderscheid gemaakt in type winkel. De Albert Heijn vestiging aan de Pottenbakkerssingel 2, gelegen in de binnenstad, valt bijvoorbeeld onder deze algemene vrijstelling omdat deze in de binnenstad is gevestigd. Deze Albert Heijn vestiging betreft echter een reguliere fullservice supermarkt die niet specifiek gericht is op toerisme (zoals het geval zou kunnen zijn bij bijvoorbeeld een Albert Heijn To-Go). Op zondagen is deze vestiging geopend van 08:00 tot 21:00 uur. Bovendien is het parkeren in Middelburg op de zondagen gratis. De vrijstelling maakt daarmee op dit punt enkel onderscheid in locatie van de supermarktvestiging. Als diezelfde Albert Heijn supermarkt – die aan de rand van de binnenstad is gelegen – buiten de binnenstad zou vallen, zou de vrijstelling niet opgaan.

Het invoeren van een vrijstelling voor supermarkten buiten de binnenstad zorgt er bovendien voor dat de druk op het centrum afneemt, nu Middelburgers die normaliter op zondag naar het centrum of andere steden zoals Vlissingen reizen voor boodschappen hun boodschappen kunnen doen dichter bij hun eigen woonwijk. Het invoeren van een dergelijke vrijstelling zal naar verwachting daarmee onder meer de parkeerdruk in het centrum doen afnemen. Dit is een bijkomend voordeel van het invoeren van de verzochte vrijstelling.

DocuSign Envelope ID: AC3DA059-1B76-4030-AFF3-3CD206AAF950

Verzoek tot aanpassing van de Verordening Gelet op het voorgaande verzoeken Jumbo, Aldi en Lidl u de Verordening te wijzigen, door daarin een algemene vrijstelling op te nemen voor supermarkten zonder daarbij onderscheid te maken tussen binnenstad en de gebieden daarbuiten. De systematiek van de Verordening hoeft daarmee niet wezenlijk te worden aangepast, nu dit enkel vraagt om de toevoeging van een aanvullende vrijstellingsmogelijkheid in de Verordening. Daartoe hebben Jumbo, Aldi en Lidl in de bijlage bij deze brief een wijzigingsvoorstel opgenomen, waarbij de wijzigingen in de Verordening rood zijn gemarkeerd. Daarmee wordt enerzijds tegemoet gekomen aan de wens van de Middelburger om ook buiten de binnenstad of in nabijgelegen dorpen en steden op zondag bij een supermarkt te kunnen winkelen, en anderzijds daarmee een gelijk speelveld wordt gecreëerd tussen supermarkten in de binnenstad van Middelburg en daarbuiten. Tot slot Jumbo, Aldi en Lidl lichten hun verzoek graag toe en zijn ook bereid om met uw raad mee te denken over de wijze waarop een dergelijke vrijstelling in de Verordening kan worden opgenomen. Jumbo, Aldi en Lidl gaan dan ook graag met u in gesprek om gezamenlijk tot een oplossing te komen die zowel recht doet aan het belang van de zondagsrust, als aan het belang van ondernemers buiten het centrum van Middelburg.

De reactie van uw raad zien Jumbo, Aldi en Lidl graag tegemoet. Hoogachtend,

Joost de Bont 07-09-2023

Raimond van Os 07-09-2023

Edwin Mast 13-09-2023

DocuSign Envelope ID: AC3DA059-1B76-4030-AFF3-3CD206AAF950

Verordening winkeltijden Middelburg Geldend van 16-08-2012 t/m heden

Intitulé VERORDENING WINKELTIJDEN De raad van de gemeente Middelburg, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 1 november 2011, volgnr. 11-148, gelet op de Winkeltijdenwet en de Gemeentewet, besluit vast te stellen de volgende: Verordening winkeltijden Middelburg.

Artikel 1 Begripsbepalingen In deze verordening wordt verstaan onder: a. de wet: de Winkeltijdenwet; b. feestdag: Nieuwjaarsdag, tweede Paasdag, Hemelvaartsdag, tweede Pinksterdag, eerste Kerstdag en tweede Kerstdag; c. winkel: een winkel als bedoeld in artikel 1 van de wet.

Artikel 2 Beslistermijn 1. Het college beslist op een aanvraag van een ontheffing binnen acht weken. 2. Het college kan de beslissing voor ten hoogste vier weken verdagen.

Artikel 3 Overdracht van de ontheffing 1. Ontheffingen op grond van deze verordening zijn overdraagbaar na verkregen schriftelijke toestemming van het college. 2. In geval van een voorgenomen overdracht van de in het eerste lid bedoelde ontheffingen doet de houder van de ontheffing hiervan onmiddellijk schriftelijk mededeling aan het college onder vermelding van de naam en het adres van de voorgestelde rechtverkrijgende.

Artikel 4 Intrekken of wijzigen van de ontheffing Het college kan een ontheffing intrekken of wijzigen indien: a. ter verkrijging daarvan onjuiste of onvolledige gegevens zijn verstrekt; b. op grond van een verandering van de omstandigheden of inzichten opgetreden na het verlenen van de ontheffing, moet worden aangenomen dat intrekking of wijziging wordt

DocuSign Envelope ID: AC3DA059-1B76-4030-AFF3-3CD206AAF950

gevorderd door het belang of de belangen ter bescherming waarvan de ontheffing is vereist; c. het gebruik van de winkel of de uitoefening van een bedrijf anders dan in een winkel op basis van de ontheffing gevaar oplevert voor de openbare orde, de veiligheid of het woon- en leefklimaat ter plaatse; d. de aan de ontheffing verbonden voorschriften en beperkingen niet zijn of worden nagekomen; e. van de ontheffing geen gebruik wordt gemaakt binnen een daarin gestelde termijn of, bij gebreke van een dergelijke termijn, binnen een redelijke termijn; f. de houder of zijn rechtverkrijgende dit verzoekt.

Artikel 5 Zon- en feestdagenregeling 1. De verboden, vervat in artikel 2, eerste lid, aanhef en onder a en b van de wet, gelden niet op ten hoogste twaalf, door het college aan te wijzen zon- en feestdagen per kalenderjaar. 2. De in het eerste lid bedoelde bevoegdheid geldt voor één of meer van de volgende gedeelten van de gemeente: a. Industrieterrein Ramsburg, Nieuw Middelburg en omgeving (omvattende het postcodegebied 4332); b. Klarenbeek, St. Laurens en omgeving (omvattende het postcodegebied 4333); c. Griffioen en omgeving (omvattende het postcodegebied 4334); d. Breeweg, 't Zand, Stromenwijk en omgeving (omvattende het postcodegebied 4335); e. Magistraatwijk, Reyershove, Erasmuswijk en omgeving (omvattende het postcodegebied 4336); f. Dauwendaele en omgeving (omvattende het postcodegebied 4337); g. Industrieterrein Arnestein en omgeving (omvattende het postcodegebied 4338); h. Nieuw- en St. Joosland en omgeving (omvattende het postcodegebied 4339); i. Arnemuiden en omgeving (omvattende het postcodegebied 4340-4341).

Artikel 6 Openstelling van avondwinkels op zon- en feestdagen 1. Het college kan op aanvraag ontheffing verlenen van de in artikel 2, eerste lid, aanhef en onder a en b van de wet genoemde verboden ten behoeve van winkels: a. waarvoor een ontheffing is verleend als bedoeld in artikel 9 van deze verordening, en b. waar uitsluitend of hoofdzakelijk eet- en drinkwaren plegen te worden verkocht met uitzondering van sterke drank als bedoeld in artikel 1, eerste lid, van de Drank- en Horecawet.

DocuSign Envelope ID: AC3DA059-1B76-4030-AFF3-3CD206AAF950

2. Het college kan voor ten hoogste twee winkels ontheffing verlenen. 3. Aan de ontheffing worden de volgende voorschriften verbonden: a. de winkel dient op zon- en feestdagen gesloten te zijn tot 16.00 uur; b. in de onmiddellijke parkeergelegenheid te zijn.

nabijheid

van

de

winkel

dient

voldoende

4. De ontheffing kan worden geweigerd indien de woon- en leefsituatie of de openbare orde in de omgeving van de winkel op ontoelaatbare wijze nadelig wordt beïnvloed door de openstelling van de winkel.

Artikel 7 Ontheffing zon- en feestdagenregeling voor bijzondere situaties 1. Het college kan ontheffing verlenen van de in artikel 2 van de wet vervatte verboden, voor zover deze betrekking hebben op de zondagen of feestdagen ten behoeve van: a. bijzondere gelegenheden van tijdelijke aard; b. het uitstallen van goederen. 2. De in het eerste lid genoemde ontheffing kan worden verleend in geval van: feestelijkheden, bijeenkomsten, veilingen of beurzen.

Artikel 8 Verbod straatverkoop bepaalde goederen op zon- en feestdagen De vrijstelling, bedoeld in artikel 12, eerste lid, van het Vrijstellingenbesluit Winkeltijdenwet, geldt niet voor de volgende delen van de gemeente: a. Industrieterrein Ramsburg, Nieuw Middelburg en omgeving (omvattende het postcodegebied 4332); b. Klarenbeek, St. Laurens en omgeving (omvattende het postcodegebied 4333); c. Griffioen en omgeving (omvattende het postcodegebied 4334); d. Breeweg, 't Zand, Stromenwijk en omgeving (omvattende het postcodegebied 4335); e. Magistraatwijk, Reyershove, postcodegebied 4336);

Erasmuswijk

en

omgeving

(omvattende

het

f. Dauwendaele en omgeving (omvattende het postcodegebied 4337); g. Industrieterrein Arnestein en omgeving (omvattende het postcodegebied 4338); h. Nieuw- en St. Joosland en omgeving (omvattende het postcodegebied 4339); i. Arnemuiden en omgeving (omvattende het postcodegebied 4340-4341).

Artikel 9 Openstelling op werkdagen tussen 22.00 en 06.00 uur (nachtwinkel) 1. Het college kan op aanvraag ontheffing verlenen van het verbod, bedoeld in artikel 2, eerste lid, onder c, van de wet.

DocuSign Envelope ID: AC3DA059-1B76-4030-AFF3-3CD206AAF950

2. De ontheffing kan worden geweigerd indien de woon- en leefsituatie, de veiligheid of de openbare orde in de omgeving van de winkel op ontoelaatbare wijze nadelig wordt beïnvloed door de openstelling van de winkel.

Artikel 10 Openstellingen (supermarkten)

op

zondagen

tussen

08:00

en

21:00

uur

1. De verboden, bedoeld in artikel 2, eerste lid van de wet gelden, voor zover zij betrekking hebben op zon- en feestdagen, niet van 08:00 uur tot 21:00 uur voor supermarkten.

Artikel 11 Toerisme De verboden, bedoeld in artikel 2, eerste lid van de wet gelden, om reden van op de gemeente gericht toerisme, voor zover zij betrekking hebben op zon- en feestdagen niet van 10.00 uur tot 18.00 uur in de volgende gebieden: a. Binnenstad (omvattende het postcodegebied 4331); b. Evenementenpark ZEP, Podium en omgeving (omvattende de postcode 4337 WV); c. Woonboulevard Mortiere, Mortiereboulevard en omgeving (omvattende de postcode 4336 RA); d. Het overige gedeelte van de gemeente voor winkels, markt- en straathandel waarin, respectievelijk waarbij, uitsluitend of in hoofdzaak artikelen worden verkocht waaraan de toerist behoefte kan hebben.

Artikel 12 Toezicht naleving Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens deze verordening zijn belast de door het college aangewezen gemeentelijke toezichthouders.

Artikel 13 In werking treden 1. Deze verordening treedt in werking op 26 januari 2012. 2. De "Winkelsluitingsverordening Middelburg", vastgesteld op 10 december 1996, wordt ingetrokken.

Artikel 14 Citeertitel Deze verordening kan worden aangehaald als "Verordening winkeltijden Middelburg".

Ondertekening Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 29 mei 2012. De griffier, De voorzitter,