139. Bijlage 1. armoede - bij reactie SCW begroting Orionis 14032021 - armoedebeleid
Tekst van het document
Bijlage; uit advies SCW armoedebeleid Middelburg
Het sociaal minimum leidt zonder bijkomende inkomensondersteuning onafwendbaar tot gebrek en schulden. Je kunt er maar heel kort zonder schade van rondkomen. Inkomensondersteuning is vanwege de bij de stijgende kosten van levensonderhoud en achterblijvende hoogte van de uitkering vanuit de Participatiewet absoluut noodzakelijk om schulden en verwaarlozing te voorkomen. Daarom moet inkomensondersteuning de ruggengraat van elk armoedebeleid zijn.
Investeren in preventie kan niet in de plaats van de inkomensondersteuning zelf komen en moet niet ten koste van die ondersteuning gefinancierd worden. Het budget is beperkt en staat onder druk.
Enkele feiten over de doelgroep: In 2016 kwam een arm huishouden € 2.300 per jaar tekort ten opzichte van het niet-veelmaartoereikendcriterium (Nvmt). (noot 1) In 2017 kwam een arm huishouden op jaarbasis net iets meer dan € 3.000 te kort ten opzichte van het niet-veel-maar-toereikendcriterium.
Het niet-veel-maar-toereikendcriterium waar hier mee gerekend wordt, is iets hoger dan het strikte basisbehoeftenbudget. (noot 2)
Bij de volwassenen lopen leden van eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen het meeste risico op armoede. Binnen deze categorie had in 2016 15% een besteedbaar huishoudensinkomen onder het niet-veel-maar-toereikend criterium. Op enige afstand volgen de alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd met 12%.
In 2017 was het percentage voor deze beide categorieën 13% (het percentage alleenstaanden is dus toegenomen).
Bron: SCP Armoede in kaart 2018 en 2019. Verder brengen wij het zojuist verschenen rapport van SCP en CPB onder uw aandacht (Kansrijk armoedebeleid). Hierin staat dat de armoede in Nederland de komende jaren flink zal toenemen. Als grootste boosdoener wordt de jaarlijkse verlaging van de bijstandsuitkering aangewezen. Deze verlaging zal nog jaren doorgaan, tot 2035.
1 Dit is een ‘mediaan’ bedrag: bij de helft van de huishoudens is het tekort groter, bij de andere helft kleiner.
2 Het strikte basisbehoeftenbudget omvat de minimale uitgaven van een zelfstandig huishouden aan onvermijdbare, basale zaken als voedsel, kleding en wonen. Ook de uitgaven aan andere moeilijk te vermijden posten, zoals verzekeringen en persoonlijke verzorging, zijn meegeteld.
Het niet-veel-maar-toereikendbudget (nvmt) is iets ruimer. Dat budget houdt ook rekening met de minimale kosten van ontspanning en sociale participatie. Denk aan het lidmaatschap van een sport- of hobbyclub of een jaarlijkse korte vakantie. Deze uitgaven zijn niet strikt noodzakelijk, maar veel mensen beschouwen ze wel als zeer wenselijk (Goderis et al. 2018; Hoff et al. 2009).
Het niet-veel-maar-toereikendbudget is nog steeds bescheiden. Luxegoederen, zoals een auto, ontbreken. (Bron SCP)
Ter informatie, het Referentiebudget dat de SCP gebruikt voor een alleenwonende in
2017 was:
Basisbehoeftenbudget: € 1039,-
Niet-veel-maar-toereikendcriterium: € 1135,-
(SCW: De bijstandsuitkering was in januari 2017 voor een alleenstaande: € 982,79 inclusief vakantietoeslag.)