083. Sociale Clientenraad Walcheren Orionis - advies SCW verordening

20250307 – 7 maart 2025 – SCW Orionis – advies SCW verordening Aan het Algemeen Bestuur van Orionis

Geachte bestuursleden, De Sociale Cliëntenraad Walcheren vraagt naar aanleiding van de concept verordening voor onze raad uw aandacht voor het volgende. Artikel 7.4 van de huidige SCW verordening d.d. 16-05-2019 luidt: Orionis Walcheren zorgt dat de SCW, op haar verzoek, door een ambtelijk secretaris wordt ondersteund. De ambtelijk secretaris is geen lid van de SCW. Verzoeken om informatie, antwoorden op vragen, voorzieningen e.d. lopen via de ambtelijk secretaris en deze bewaakt de tijdige afhandeling hiervan. Over de inrichting en taak van het ambtelijke secretariaat worden nadere afspraken gemaakt. Hoewel de huidige (vigerende) verordening dus volwaardige ondersteuning van de cliëntenraad in de vorm van een ambtelijk secretaris toezegt wordt deze de raad al jarenlang door Orionis onthouden. Dat bemoeilijkt het werk van de cliëntenraad en belemmert ons functioneren. Vandaar dat wij bij herhaling om aanwijzing van een ambtelijk secretaris hebben gevraagd, maar dat is geweigerd. Desgevraagd gaf Orionis aan niet langer over beleidsambtenaren te beschikken; alleen zulke personen zouden blijkbaar in staat zijn om de functie van ambtelijk secretaris te vervullen. Dat vindt de SCW beslist geen overtuigend argument maar wij zijn nu eenmaal niet in een positie om daar iets aan te veranderen. Wij hebben ons te schikken en noodgedwongen een compromis geaccepteerd.

Dat compromis houdt in dat de SCW, naast zaken als budget, kantoorruimte en -middelen, alleen contact met medewerkers zoals geregeld in artikel 5.5 als ondersteuning vanuit Orionis ontvangt. En geen tot de cliëntenraad zelf toebehorende secretariële ondersteuning, of budget daarvoor.

SCW verordening, Artikel 5.5 “Daarnaast vindt regelmatig overleg plaats tussen de SCW en medewerkers van Orionis Walcheren en de afdelingen die belast zijn met het sociale en armoedebeleid van de drie Walcherse gemeenten over beleidsontwikkeling en uitvoeringsaspecten.” De SCW vraagt zo snel mogelijk een ambtelijk secretaris ter beschikking van de cliëntenraad te stellen. De aanstelling van een ambtelijk secretaris zorgt ervoor dat een cliëntenraad onafhankelijk en effectief binnen de organisatie waarvan ze deel uitmaakt kan functioneren. In opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) is recent een verkennend onderzoek uitgevoerd naar cliëntenparticipatie in het domein van Sociale Zekerheid en Integratie (SZI). Daarin staat, naast veel andere interessante informatie, het volgende over ambtelijke ondersteuning: Ook is er tussen cliëntenraden veel diversiteit in de aanwezigheid en kwaliteit van ambtelijke ondersteuning, terwijl deze ondersteuning door verschillende cliëntenraden als essentieel wordt gezien. Zij nemen veel werk uit handen, zoals het maken van agenda’s en de verslaglegging, uitnodigingen sturen, etc. Ook is de ambtelijke ondersteuning van belang voor het leggen van contact met bestuurders en beleidsadviseurs en de samenwerking tussen cliëntenraden en bestuurders en beleidsadviseurs.

Er zijn ook landelijke en gemeentelijke cliëntenraden die gebruikmaken van een inhoudelijke adviseur. (…) Daarentegen stelt een gemeentelijke beleidsadviseur dat door het gebruik van een adviseur de capaciteit en kwaliteit toenemen. De adviseur heeft meer tijd ten opzichte van leden, en kan daarmee taken, zoals het maken van een beleidsplan, overnemen of cliëntenraden op de hoogte brengen van belangrijke thema’s die spelen. Een beleidsadviseur vertelt bijvoorbeeld: “Mensen in een cliëntenraad zijn vrijwilligers en dat maakt het kwetsbaar, een inhoudelijk adviseur kan daarin helpen.” (Uit: Cliëntenparticipatie: een vervelende verplichting of de moeite waard?, Regioplan, in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, 2023) Het rapport van de ombudsman Inspraak mag geen vinkje zijn! citeert een cliëntenraadslid werk en inkomen, uit een grote stad, als volgt: ‘’Onze cliëntenraad heeft een heel goede ambtelijke secretaris. Zij is fulltime werkzaam bij de gemeente maar de helft van de tijd werkt ze voor de cliëntenraad. Zij is voor ons heel belangrijk: zij is de schakel tussen ons en de gemeente. Zij betrekt ons tijdig bij beleid en leidt onze adviezen soepel door naar de gemeente.

Dat werkt heel goed en prettig.” (Uit: Rapport Nationale Ombudsman 2023/144, Inspraak mag geen vinkje zijn! Een onderzoek naar participatie en invloed van de burger in de Participatiewet, 3 oktober 2023) Een ambtelijk secretaris draagt zorg voor zaken als het organiseren, voorbereiden en notuleren van de vergaderingen van de cliëntenraad, de overlegvergaderingen met de bestuurder of manager en de vergaderingen van werkgroepen vanuit de cliëntenraad. En vervult verder in opdracht van de cliëntenraad taken als: • secretariële ondersteuning bieden zoals agenda opstellen, informatie verzenden, verslag van de vergadering maken en adviezen van de cliëntenraad uitschrijven en archief beheer;

• beleidsmatige ondersteuning bieden zoals agendaonderwerpen op inhoud voorbereiden en adviezen geven over de besluitvorming; • informatie en/of adviezen geven over wet- en regelgeving, procedures en communicatie van de cliëntenraad (intern en extern); • jaarverslag opstellen; • agendapunten, actiepunten en (evaluatie)afspraken bewaken; • een vraagbaak voor (nieuwe) leden, bestuurder en anderen binnen de cliëntenraad zijn

De Verordening Regeling Cliëntenraad Werk en Inkomen Rotterdam 2017 geeft dat goed aan: Ambtelijk secretaris 1. De concerndirecteur van het cluster Werk en Inkomen stelt een medewerker beschikbaar aan de Cliëntenraad die de rol van ambtelijk secretaris van de Cliëntenraad vervult. 2. De ambtelijk secretaris heeft geen stemrecht. 3. De ambtelijk secretaris organiseert de overleggen van de Cliëntenraad met de concerndirecteur van het cluster Werk en Inkomen, de vooroverleggen en de planningsoverleggen. 4. De ambtelijk secretaris fungeert voor de Cliëntenraad als een contactpersoon met medewerkers van de clusters Werk en Inkomen en Maatschappelijke Ondersteuning. 5. De ambtelijk secretaris is in staat de Cliëntenraad inhoudelijk te adviseren en tevens om uit te brengen adviezen op te stellen. 6. Indien de ambtelijk secretaris door de Cliëntenraad uit te brengen adviezen opstelt, dan vindt dit plaats onder de verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur van de Cliëntenraad. 7. Indien de ambtelijk secretaris deze rol naast een ander takenpakket binnen Werk en Inkomen vervult, dan stelt de concerndirecteur van het cluster Werk en Inkomen deze medewerker in staat om zowel ten aanzien van urenbesteding als wat betreft de onafhankelijkheid deze rol naar behoren te vervullen.

De Verordening Cliëntenraad Participatiewet 2020 Krimpenerwaard geeft een voorbeeld hoeveel tijd ervoor zou kunnen worden vrijgemaakt: Het college zorgt voor adequate ondersteuning van de cliëntenraad. Hiertoe (…) draagt het zorg voor de secretariële ondersteuning ter voorbereiding en afronding van de reguliere vergaderingen van de cliëntenraad. Hiervoor is 400 uur per jaar beschikbaar gesteld. Maar de SCW zal het in de toekomst, als de concept verordening zo blijft, moeten doen met het veel te magere: Orionis Walcheren zorgt dat de SCW, op haar verzoek, wordt ondersteund. Hierover zijn maatwerkafspraken gemaakt. Dat Orionis zich daartoe wil beperken kan de SCW niet rijmen met het mogelijk maken van werkelijke cliëntenparticipatie. Het staat er haaks op, het maakt een onafhankelijke en goed geïnformeerde stem voor cliënten onnodig kwetsbaar. En het werk van de vrijwilligers veel te belastend en te ingewikkeld.

De SCW adviseert daarom het artikel tenminste ongewijzigd te laten, en vraagt u, als leden van het algemeen bestuur, er op toe te zien dat Orionis daadwerkelijk zorg draagt voor de aanstelling van een deskundige en onafhankelijke ambtelijk secretaris met voldoende armslag. Met vriendelijke groet, Ada Visschers, Marina Goudjalova