Vastgestelde programmabegroting 2023

Rekening houdend met 20% voor het risicobedrag is de omvang daarvan € 2,3 miljoen. De weging is relatief laag omdat het veel verschillende projecten betreft waar voor- en nadelen elkaar uitmiddelen. 6. Garantiestelling Ezingeschool en -sportaccommodatie Het onderwijspark Ezinge met de sportaccommodatie is gerealiseerd door Woonconcept Onroerend Goed BV (WOG). De gemeente staat borg voor de lening die voor de bouw is afgesloten, en jaarlijks gedeeltelijk wordt afgelost. Eind 2021 is dit € 45,6 miljoen met een resterende looptijd 33 jaar. Belangrijkste risico betreft een faillissement van de WOG. De business case is afhankelijk van huurinkomsten van derden waardoor leegstand het belangrijkste risico vormt. Voor de gemeente is er dan een risico dat de borgstelling wordt aangesproken. 7. Verbonden partijen In Drents verband zijn afspraken gemaakt in de nota “Samen werken voor Drenthe” opgesteld vanuit de VDG en de griffierskring om meer grip te krijgen op de gemeenschappelijke regelingen. Daarin zijn onder meer ook afspraken gemaakt over de aanwezige weerstandscapaciteit bij de gemeenschappelijke regeling: 1. De weerstandscapaciteit is aanwezig bij de deelnemers en beperkt bij de gemeenschappelijke regeling. 2.

Het dagelijks bestuur (DB) van de gemeenschappelijke regeling vermeldt in de jaarstukken en begroting het verschil tussen benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen in totaal en naar rato voor de afzonderlijke deelnemers. 3. Een algemene reserve is toegestaan om ontwikkelingen in het loon- en prijspeil af te dekken, met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. 4. Als de verwachting is dat de ontwikkelingen in het loon- en prijspeil boven de maximale omvang van 2,5% uitkomt, is afwijken van de richtlijn van 2,5% mogelijk. Hiervoor doet het DB van de gemeenschappelijke regeling een gemotiveerd voorstel aan het algemeen bestuur. 5. Het bedrag boven het vastgestelde maximum van de algemene reserve, vloeit naar rato van de deelnemersbijdrage terug naar de deelnemers. Risicobedrag Het risicobedrag als gevolg van deze afgesproken systematiek ramen wij vooralsnog in op circa € 0,5 miljoen. Voor een aantal verbonden partijen blijft extra aandacht noodzakelijk: MeppelEnergie Meppel is 50% aandeelhouder van MeppelEnergie BV. De huidige businesscase geeft hoogstwaarschijnlijk geen zicht op een in de toekomst positief financieel resultaat. In 2019 heeft een afwaardering van de aandelen plaatsgevonden naar nihil. In 2020 is een voorziening getroffen voor de door de gemeente Meppel verstrekte achtergestelde lening.

Programmabegroting 2023

Pagina 96 van 157

Er zijn gesprekken gaande over een nieuwe business case en het toekomstscenario. Het risicobedrag is gebaseerd op de risico's die bij een langjarige continuïteit worden gelopen rondom de ontwikkeling van het vermogen en de financiering van het project. Het risicobedrag is berekend op € 0,5 miljoen. Gemeentelijke Kredietbank (GKB) De financiële situatie van de GKB staat al enkele jaren onder druk en is zorgelijk. Dit staat uitgebreider beschreven in de paragraaf verbonden partijen. Definitieve besluitvorming over de toekomst van de GKB zal in het najaar van 2023 plaatsvinden. Per saldo komen we op een risico inventarisatie van circa € 1,2 miljoen voor de Verbonden partijen. 8. Risico’s in de bedrijfsvoering Krapte op de arbeidsmarkt leidt tot het moeilijk invullen van vacatures. Risico bestaat dat over moet worden gegaan op (relatief duurdere) inhuur van personeel om de continuïteit van de werkzaamheden te borgen. De beschikbaarheid van personeel, maar ook de beschikbaarheid van materialen (schaarste) heeft gevolgen op de doorlooptijd van projecten. Een veilige infrastructuur, veilige software en processen die informatieveiligheid borgen is essentieel. Met het meerjarenplan voor Informatisering versterken we de keten van beleidorganisatie-proces en techniek, waarmee we risico’s beter kunnen beheersen. Het neemt de kans op een incident niet weg, maar het verkleint deze wel.

Daarnaast helpen de verantwoordingssystematiek over informatieveiligheid van diverse systemen (waaronder de Basisregistratie Personen en DigiD) middels ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) en de audit in het kader van de Wet Politie Gegevens ons verbeterpunten te realiseren. Per saldo komen we op een risico inventarisatie van ongeveer € 1,0 miljoen voor de bedrijfsvoering. 9. Huuropbrengst multifunctionele accommodaties Meppel heeft een tweetal multifunctionele accommodaties, namelijk Het Palet en De Plataan. Hierin bevinden zich meerdere huurders. De gemeente loopt het risico van gederfde huurinkomsten. We houden, zoals voorgeschreven in ons kader, rekening met een risicobedrag gebaseerd op 4 jaar leegstand á € 0,6 miljoen. 10. Overige risico’s De gemeente kent naast de going-concern activiteiten ook een aantal financiële risico’s die niet goed te kwantificeren zijn. Het is van belang deze risico’s te volgen en daar waar mogelijk tijdig beheersmaatregelen te treffen. Het gaat om de volgende risico’s: a) De oorlog in Oekraïne heeft gevolgen voor Nederlandse gemeenten. Dat kan gaan om opvang van vluchtelingen door gemeenten en particulieren, ondersteuning van Oekraïners en Russen die momenteel in Nederland verblijven, risico's voor digitale veiligheid en economische sancties voor Russische bedrijven.

b) Als gevolg van de extra opvang door de oorlog in Oekraïne is de reguliere vluchteling ook onder druk komen te staan. Dit heeft gevolgen voor de extra te realiseren (crisis/nood) opvang plekken. c) De vermindering van de uitstoot van stikstof op basis van het Programma Aanpak Stikstof (PAS) kan gevolgen hebben voor de uitvoering van projecten in onze gemeente. d) Leningen en garanties: risico’s verbonden aan borgstelling en verstrekte leningen. De leningen en borgstelling die het betreft zijn opgenomen in de paragraaf Financiering. e) De Omgevingswet is (wederom) uitgesteld. Op 1 november 2022 zal door de Eerste Kamer een definitief besluit genomen worden over de huidige streefdatum voor inwerkingtreding (1 januari 2023). Er zijn vooral nog zorgen over functioneren van het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Een mogelijkheid is dat er met tijdelijke alternatieve maatregelen (TAMs) zal worden gewerkt, wat mogelijk ook aanpassingsvermogen voor de uitvoeringspraktijk vraagt. Interbestuurlijke samenwerking, zeker ook op ICT-gebied is erg belangrijk voor een goed functionerende Omgevingswet. Dit vraagt wel om commitment van beide zijden. f) We lopen in deze onzekere tijd meer risico ten aanzien van de inning van de gemeentelijke heffingen. Met name voor de ondernemers en andere bedrijven verwachten we betalingsproblemen.

Het is mogelijk dat een eventueel verleend uitstel van betaling uiteindelijk leidt tot oninbaarheid. g) Onderhoud kapitaalgoederen: hebben we voldoende middelen om onze onderhoudsplannen uit te voeren. Strategische beleid hoe om te gaan met vastgoed specifiek en gemeentelijke bezittingen in brede zin, is een maatregel die wordt getroffen om mogelijke risico’s op dit onderwerp te beheersen. Hoewel lastig in te schatten houden we rekening met een risicobedrag van € 1,8 miljoen.

Programmabegroting 2023

Pagina 97 van 157

6.2.3

Benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit

De benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van de risico’s die onze gemeente loopt. Conform de door de raad vastgestelde beleidskaders heeft een risico-inventarisatie plaatsgevonden. In totaliteit is een risicobedrag gecalculeerd van € 15,9 miljoen. Bij de berekening van dit bedrag zijn de uitgangspunten gehanteerd zoals vastgelegd in de door de raad in 2013 vastgestelde Nota weerstandsvermogen en risicomanagement. Het beschreven risicoprofiel is gekwantificeerd en kan worden afgezet tegen het vermogen van de gemeente om deze potentiële tegenvallers op te vangen. Dit weerstandsvermogen is de verhouding tussen de benodigde - en de beschikbare weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel middelen beschikbaar zijn om eventuele risico’s op te vangen. Het bestaat uit de algemene reserves en niet–gebonden bestemmingsreserves, de onbenutte belastingcapaciteit en de stille reserves. a) Algemene reserve De algemene reserve bestaat uit de algemene bufferreserve en de vrij besteedbare reserve. Ze hebben een geschatte gezamenlijke omvang van € 14,2 miljoen per 1 januari 2023. Dat is exclusief het gerealiseerde resultaat over 2022. b) Onbenutte belastingcapaciteit Voor het berekenen van het gewenste bufferniveau wordt uitgegaan van de berekeningswijze zoals is vastgelegd in de Nota risicomanagement 2013.

Uitgangspunt daarin is een verhoging van de OZB-tarieven tot 20% boven het gemiddelde in Nederland. De onbenutte belastingcapaciteit is met deze benadering € 1,2 miljoen. c) Stille reserves Stille reserves zijn aandelen, gronden en gebouwen die bij verkoop meer kunnen opleveren dan de boekwaarde. Er is geen onderzoek verricht naar de hoogte van deze stille reserves. Ze worden pas aangesproken na uitputting van de overige reserves. Bovendien is het onzeker of stille reserves daadwerkelijk gekapitaliseerd kunnen worden omdat ook een koper gevonden moet worden. 6.2.4

Conclusie

Het adviesniveau en het kengetal is als volgt berekend: Berekening kengetal weerstandsvermogen a

Gewogen gemiddeld risico

15,9

b

Belastingcapaciteit

1,2

c = a - b Op te vangen door weerstandscapaciteit

14,7

d

Bufferreserve en vrij besteedbare reserve per begin 2022

14,2

e = d/c

Kengetal weerstandsvermogen

1,0

De stand van de bufferreserve is ‘voldoende’, conform de indeling uit de nota risicomanagement. Indien de risico’s zich gelijktijdig voordoen, kunnen ze worden opgevangen door het weerstandsvermogen. In de nota risicomanagement is door de raad deze indeling vastgelegd: Kengetal

Betekenis

Oordeel

> 2,0

Weerstandcapaciteit is voldoende om 2 keer de berekende risico’s op te vangen.

Uitstekend

1,5 – 2,0 1,1 – 1,5

Er is ruim voldoende weerstandscapaciteit om de berekende risico’s op te kunnen vangen Er is licht meer weerstandscapaciteit aanwezig dan de omvang van de risico’s die zijn berekend.

Goed Ruim voldoende

0,9 – 1,1

Met de aanwezige weerstandscapaciteit kunnen de berekende risico’s worden opvangen.

Voldoende

0,6 – 0,9

De berekende risico’s kunnen niet geheel worden opgevangen met de aanwezige weerstandscapaciteit

Onvoldoende

< 0,6

Weerstandscapaciteit kan minder dan 60% van de berekende risico’s opvangen.

Slecht

Programmabegroting 2023

Pagina 98 van 157