NIEUW - Memo - Ontmoetingscentra - Sociale Basis (Afdoening toezegging d.d. 29 oktober 2026)
Tekst van het document
Raadsmemo Kenmerk : 3822065 Aan : Leden van de raad Van : College van Burgemeester en Wethouders Datum : 03-11-2026 Onderwerp : Toezegging portefeuillehouder Annen – Programmabegroting 2027-2030 - Ontmoetingscentra Afschriften voor : - Tijdens de commissievergadering van 29 oktober 2026 is gevraagd hoe de ambitie uit het implementatieplan sociale basis om in 2030 voldoende ontmoetingsruimtes te realiseren zich verhoudt tot de huidige onderzoeksfase en de hiervoor opgenomen besparingen in het meerjarenperspectief. Wethouder Annen heeft toegezegd deze vraag voorafgaand aan de raadsvergadering van 5 november schriftelijk te beantwoorden. Met dit memo wordt invulling gegeven aan die toezegging. Duiding Om de gestelde vraag goed te kunnen beantwoorden, is het van belang onderscheid te maken tussen drie lopende trajecten: • de bestuursopdracht sociaal domein, bestaande uit de onderzoeksopdracht Preventie in het sociaal domein en de besparingen middellange termijn; • de bestuursopdracht Wijk- en dorpsgericht werken als vliegwiel; • het traject toekomstbestendige wijkcentra. Hoewel deze trajecten elkaar op onderdelen raken, kennen zij ieder een eigen doel, planning en besluitvormingsproces.1 Antwoord op de gestelde vraag Inhoudelijke duiding De onderzoeksopdracht Preventie in het sociaal domein kent drie actielijnen. Een daarvan is de doorontwikkeling van de sociale basis.
Het implementatieplan sociale basis is hiervan een uitwerking. De ambitie uit het implementatieplan wijkt op een belangrijk punt af van de formulering in de gestelde vraag. In het implementatieplan is niet als doel opgenomen om in 2030 ontmoetingscentra of ontmoetingsruimtes te realiseren. De doelstelling is dat er in 2030 toegankelijke en geschikte plekken en ruimtes zijn voor activiteiten en voorzieningen in de wijk of het dorp. Deze ontmoetingsplekken kunnen verschillende vormen hebben. Wijkcentra kunnen hierin een belangrijke rol vervullen, maar hetzelfde geldt voor andere maatschappelijke voorzieningen of ontmoetingsplekken in de openbare ruimte. 1 In de programmabegroting onder Thema Samenleving (p. 15), de Paragraaf Wijk - en dorpsgericht werken (p. 166-167) en de bijlage over Kiezen voor de Toekomst (p. 200 -203) is een uitwerking van beide bestuursopdrachten te vinden, waarbij wordt ingegaan op doe lstelling, aanpak en voortgang. Daarmee wordt het realiseren van ontmoetingscentra geen doel op zich, maar een middel om ontmoeting en ondersteuning voor inwoners mogelijk te maken. Ook stimuleren we de levendigheid en het multifunctioneel gebruik van de vele voorzieningen die we al hebben in Meppel. De ambitie uit het implementatieplan is daarmee onverminderd van kracht. Er bestaat wel een relatie met het traject toekomstbestendige wijkcentra.
In de praktijk zien we dat een aantal wijkcentra onder druk staan. In april 2026 heeft het college opdracht gegeven om een eenduidige en toekomstbestendige aanpak te ontwikkelen voor onze wijkcentra. Dit project loopt en wordt uitgevoerd door Wijk- en dorpsgericht werken. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de Regiodeal van waaruit middelen beschikbaar zijn voor het versterken van buurt- en dorpshuizen. Besparingen Tijdens de commissievergadering is ook gesproken over de financiële effecten van de verschillende bestuursopdrachten. Daarbij is het van belang onderscheid te maken tussen de bestuursopdracht sociaal domein (onderzoeksopdracht) en de bestuursopdracht Wijk- en dorpsgericht werken als vliegwiel. De lange termijn besparingen die in de programmabegroting zijn opgenomen binnen de bestuursopdracht Sociaal Domein zijn gekoppeld aan de onderzoeksopdracht Preventie in het sociaal domein. Voor deze onderzoeksopdracht geldt dat het realiseren van de gewenste beweging tijd vraagt. Investeringen in preventie leiden niet direct tot lagere zorguitgaven, maar zijn gericht op het voorkomen of uitstellen van zwaardere ondersteuning op langere termijn. Om die reden zijn de besparingen pas vanaf 2029 verwerkt in het meerjarenperspectief.
Daarnaast is binnen de bestuursopdracht Wijk- en dorpsgericht werken als vliegwiel uitgegaan van een potentiële besparing vanaf 2029 van € 300.000 per jaar. Deze inschatting is gebaseerd op de verwachting dat een sterkere gebiedsgerichte werkwijze kan bijdragen aan betere samenwerking, effectievere inzet van capaciteit en middelen, het voorkomen van dubbel werk en het benutten van kansen over beleidsdomeinen heen. Het betreft geen directe besparing binnen het Wijk- en dorpsgericht werken zelf. Eventuele financiële effecten zullen zich juist voordoen binnen andere programma's en beleidsterreinen. De daadwerkelijke omvang en realiseerbaarheid van deze effecten maken onderdeel uit van de lopende bestuursopdracht. Aanvullende toelichting op besparingen middellange termijn Tijdens de commissievergadering zijn vragen gesteld over de invulling van de taakstelling sociaal domein, het andere onderdeel van de bestuursopdracht sociaal domein. Het college maakt van de gelegenheid gebruik om hierop een nadere toelichting te geven. Het college onderkent dat de raad op 3 juli 2025 de motie ‘Overzicht kleine besparingsopties uitsluiten’ heeft aangenomen en dat het onderzoek naar bestaande indicaties voor Wmo-vervoer onderdeel uitmaakte van deze lijst. Bij de voorbereiding van de begroting is opnieuw een integrale afweging gemaakt van de beschikbare besparingsmogelijkheden.
De voorgestelde maatregelen zijn onderdeel van een zorgvuldig intern traject waarin nadrukkelijk is gezocht naar besparingen met geen of zo beperkt mogelijke impact op inwoners. Daarbij is steeds de afweging gemaakt of financiële besparingen kunnen worden gerealiseerd zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit, toegankelijkheid en passendheid van de ondersteuning. Het uitgangspunt blijft dat inwoners passende ondersteuning ontvangen. We hebben gekozen van deze invulling van de taakstelling om te voldoen aan de besparingsopgave Kiezen voor de Toekomst, waarbij we nadrukkelijk oog hebben gehad voor de impact op onze inwoners. Doelgroepenvervoer Voor het doelgroepenvervoer betekent dit onder meer dat bestaande indicaties worden herbeoordeeld en beter worden afgestemd op het daadwerkelijke gebruik. Voorbeeld 1 Bij inwoners met een vervoersindicatie voor een scootmobiel wordt bekeken of de indicatie nog aansluit bij het feitelijke gebruik. Wanneer een scootmobiel slechts incidenteel wordt meegenomen, kan een meer passende indicatie worden afgegeven. Hierdoor is niet standaard inzet van een rolstoelbus nodig en kunnen vervoerskosten worden beperkt, zonder dat dit gevolgen heeft voor de mobiliteit van de inwoner. Voorbeeld 2 Bij herbeoordelingen wordt ook gekeken of de verstrekte voorziening nog aansluit bij de ondersteuningsvraag.
Wanneer bijvoorbeeld blijkt dat een inwoner beschikt over een scootmobiel maar toch zeer frequent gebruikmaakt van kort taxivervoer, wordt onderzocht wat hiervan de oorzaak is. Dit kan leiden tot een beter passende vorm van ondersteuning, waarmee zowel de ondersteuningsvraag van de inwoner als een doelmatige inzet van middelen wordt gediend. Cliëntondersteuning (OCO) De besparing op onafhankelijke cliëntondersteuning wordt gerealiseerd door een efficiëntere inrichting van de voorziening. Hierbij blijft de toegankelijkheid voor inwoners behouden. De ontwikkeling sluit aan bij de landelijke beweging waarbij onafhankelijke cliëntondersteuning steeds meer wordt vormgegeven als algemene basisvoorziening voor informeren, adviseren, signaleren en wegwijzen. HHM-normenkader en landelijk toetsingskader Door toepassing van het HHM-normenkader en het landelijk toetsingskader worden ondersteuningsvragen op een uniforme, transparante en juridisch houdbare wijze beoordeeld. De maatregel is gericht op het passend indiceren en niet op het beperken van noodzakelijke ondersteuning.