NIEUW - Memo governance t.b.v. het AB

memo Aan

: Algemeen Bestuur

Afzender

: Nelleke Vedelaar

Datum

: 17 september 2025

Onderwerp

: Zienswijzen op wijziging GR GGD Drenthe

Beste AB-leden, Tijdens de AB-heidag spraken wij af dat wij jullie een onderlegger zouden aanreiken die jullie kunnen gebruiken bij besprekingen met jullie raden over zienswijzen met betrekking tot het wijzigingsvoorstel voor de GR GGD Drenthe, voorzover nog aan de orde. Dit memo voorziet hierin. Op basis van al binnengekregen zienswijzen, en een scan van raadsvoorstellen die nog ter behandeling voorliggen deze maand, komen wij tot het volgende overzicht van (te verwachten) zienswijzen: - 8 gemeenten: geen zienswijze - 2 gemeenten: zienswijze betreffende het neerleggen van basistaken bij de GR. De mogelijkheid van een opt-in/opt-out wordt gemist bij taken die niet wettelijk verplicht collectief moeten worden uitgevoerd en die, al dan niet verplicht, bij de GR zijn belegd. - 1 gemeente: zienswijze waarin opgemerkt wordt dat de voorgestelde Bestuurlijke Adviescommissie (BAC’s) uit het advies uit 2023 niet zijn overgenomen in het wijzigingsvoorstel van de GR. - 1 gemeente: zienswijze waarin gepleit wordt om de inkoop Jeugdzorg, waarvoor nu een separate GR wordt ingesteld, alsnog op te nemen in de gewijzigde GR GGD Drenthe. Hieronder wordt in het kort aangegeven op welke wijze wij voorstellen om te gaan met de ingebrachte zienswijzen.

De opt-in/opt-out In het huidige voorstel voor de wijziging van de GR is gedefinieerd dat basistaken wettelijk verplicht bij de GR te beleggen taken zijn en taken die door het bestuur als basistaak worden gedefinieerd voor de GR. Hiervoor geldt de algemene besluitvormingsregel van het AB, namelijk besluitvorming bij gewone meerderheid. In de betreffende zienswijzen wordt aangegeven dat dit zich niet verhoudt met het primaat van gemeenten om zelf te bepalen welke taken men bij een GR wil beleggen, voorzover dit geen verplicht bij de GR te beleggen taken zijn. Door de besluitvormingsregel voor het AB kan een gemeente gedwongen worden toch de taak bij de GR te beleggen, terwijl men dit niet wil. Wij onderschrijven dat iedere gemeente hier zelf over gaat en daarom stellen wij voor om de optin/opt-out voor het beleggen van basistaken bij de GR, voorzover niet wettelijk collectief verplicht,

op te nemen als wijziging in het voorstel. Betreffende taken kunnen nog steeds als basistaak bij de GR worden ondergebracht als aan een aantal voorwaarden wordt voldaan, namelijk: • • • • • • •

Basistaken zijn duurzame taken met een blijvende verantwoordelijkheid belegd bij de GGD Drenthe Basistaken passen binnen de pijlers van de GGD: Publieke Gezondheid en Sociale Veiligheid Basistaken zijn bij wet of door de GR als zodanig vastgesteld Basistaken kennen een structurele financiering Besluiten over basistaken worden op basis van meerderheid genomen Basistaken worden zoveel als mogelijk voor het collectief uitgevoerd, maar altijd voor minimaal de helft van de gemeenten Een individuele gemeente heeft het recht om niet mee te doen aan een basistaak die niet verplicht collectief is (opt-in/opt-out)

Deze voorwaarden zullen wij ook verwerken in een aanpassing van het wijzingsvoorstel. Ook zal worden opgenomen hoe bij een opt-out uit een bestaande basistaak de financiële afwikkeling naar de betreffende gemeente zal plaatsvinden. Hiermee zijn naar onze mening alle belemmeringen weggenomen om het gesprek over het opnemen van een breder basispakket in de begroting van de gewijzigde GR per 2027 te vervolgen. Wij stellen daarbij voor het huidige reeds bij GGD Drenthe belegde pakket aan collectieve taken aanvullend als basistaken op te nemen. Hiermee ontstaat een robuust pakket aan dienstverlening aan de Drentse burger op het gebied van publieke gezondheid en sociale veiligheid, en die het fundament biedt voor een duurzame en stabiele GGD-organisatie. In concreto gaat het om de volgende toe te voegen basistaken. Publieke Gezondheid

Sociale Veiligheid

Forensische Geneeskunde

Veilig Thuis Drenthe Openbare Geestelijke gezondheidszorg Wet verplichte GGZ Centrum seksueel geweld Multidisciplinaire Aanpak Zorg en Veiligheidshuis

Overigens zullen wij naar aanleiding van opmerkingen van gemeenteraden in de informatiebijeenkomsten ook een aanpassing aanbrengen in de overwegingen zoals die nu in het concept van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling zijn opgenomen, waar de suggestie wordt gewekt dat alle taken uit het sociale domein bij de GR moeten worden ondergebracht. Dit is niet het geval en deze passage zullen wij daarom schrappen uit het huidige voorstel. Bestuurlijke adviescommissies. In het voorliggende voorstel voor wijziging van de GR GGD Drenthe is de in het adviesrapport uit 2023 voorgestelde bestuursstructuur ten aanzien van het invoeren van bestuurlijke

adviescommissies (BAC’s) voor enerzijds het domein van publieke gezondheid en anderzijds het domein van zorg en veiligheid niet overgenomen. De reden hiervan is als volgt. Toen begin 2024 de opdracht vanuit de beide besturen van VRD en GGD gegeven is om het adviesrapport uit 2023 uit te werken in een concreet voorstel voor wijziging van de GR GGD Drenthe is aangegeven dat dit diende te gebeuren op basis van de hoofdlijnen van het adviesrapport. Tijdens de uitwerking is gebleken dat er geen bestuurlijk draagvlak was om de BAC’s als verplicht element op te nemen in de wijziging van de GR. De opvatting was dat het al dan niet invoeren van BAC’s nadere uitwerking vraagt en ook afhankelijk is van wat het Algemeen Bestuur van de gewijzigde GR nodig acht. De Wet gemeenschappelijke regelingen biedt de mogelijkheid om als bestuur adviescommissies in te stellen. Deze ‘kan-bepaling’ is overgenomen in het wijzigingsvoorstel van de GR. Hiermee is er meer flexibiliteit in wat bestuurlijk noodzakelijk wordt geacht voor het goed functioneren van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling. Om hier een goed beeld van te krijgen is in het implementatietraject van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling opgenomen dat de komende tijd interviews met diverse betrokken bestuurders zullen worden gehouden om tot een nadere concretisering te komen voor de bestuursstructuur van de GR.

Hierin zal ook nader worden bepaald hoe de verantwoordelijkheid van Colleges voor de betreffende domeinen publieke gezondheid en zorg en veiligheid goed kan worden geborgd in het bestuur van de gewijzigde GR. Toevoegen inkoop Jeugdzorg in GR Deze optie is in het voortraject verkend en gebleken is dat hiervoor onvoldoende draagvlak was. Wij nemen kennis van deze zienswijze.