NIEUW: 34. Memo - Gemeentefonds meicirculaire 2025

Memo Aan Van Datum Onderwerp

: De leden van de raad : Burgemeester en Wethouders : 24 juni 2025 : Gemeentefonds meicirculaire 2025

Inleiding De meicirculaire van het rijk is ontvangen. De meicirculaire informeert gemeenten over de gemeentefondsuitkering. Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron voor gemeenten. In dit memo ontvangt u informatie over de inhoud van deze circulaire en de betekenis voor Meppel. In het kort geeft de meicirculaire financiële verbeteringen ten opzichte van de bestuursrapportage (berap) en de perspectiefnota (PPN). Tegelijk is enige nuancering op zijn plaats. Want voor een deel van de extra inkomsten geldt dat deze waarschijnlijk ook leiden tot extra uitgaven of lagere inkomsten. Voorschot op meicirculaire 2025 De ontvangst van de meicirculaire leidt tot een actualisatie van de raming van het gemeentefonds zoals weergegeven in de berap voor het lopende jaar en de PPN voor de komende vier jaren. In beide documenten is al een voorschot genomen op deze circulaire. Voor 2025 gingen we voor het gemeentefonds uit van een positieve bijstelling van € 1,4 miljoen. Voor 2026 is € 6,5 miljoen extra opgenomen aflopend naar € 5,9 miljoen voor 2027 en respectievelijk € 3,8 en € 3,9 miljoen voor de jaren 2028 en 2029. Naast de compensatie voor lonen en prijzen zijn de mutaties uit de berap en de PPN gebaseerd op de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk. De belangrijkste financiële mutatie uit deze Voorjaarsnota zijn de extra middelen voor jeugd op basis van de deskundigencommissie Van Ark.

Financiële verschillen meicirculaire 2025 versus berap 2025 en PPN 2026-2029. De uitkomsten van de meicirculaire laten voor alle jaren een positief verschil zien ten opzichte van de berap en de perspectiefnota In onderstaande tabel wordt een vergelijking getrokken tussen de ramingen uit de bestuursrapportage 2025 en de perspectiefnota 2026-2029 én de uitkomsten van de meicirculaire 2025. Omschrijving (bedragen x 1.000)

plus = voordeel

2025

2026

2027

2028

2029

Algemene uitkering en overige uitkeringen

89.965

85.000

85.400

85.800

86.666

Mutaties berap 2025 en PPN 2026-2029 (incl. sept.- en deccirc. 2024)

2.542

8.318

6.880

4.300

3.670

Totaal gemeentefonds: bestuursrapportage en perspectiefnota

92.507

93.318

92.280

90.100

90.336

94.100

95.900

94.716

91.963

92.356

-516

-863

-1.156

Bestuursrapportage 2025 en Perspectiefnota 2026-2029

Mei-circulaire 2025 Algemene uitkering en overige uitkeringen Verwacht effect landelijke herijking gemeentefonds Totaal gemeentefonds: op basis van meicirculaire 2025

94.100

95.900

94.200

91.100

91.200

Algemene uitkering en overige uitkeringen

1.593

2.582

1.920

1.000

864

Verschil mei-circ.2025 met bestuursrapportage en perspectiefnota

1.593

2.582

1.920

1.000

864

Mei-circulaire 2025 versus bestuursrapportage en perspectiefnota

2025 Het positieve verschil voor 2025 van € 1.593.000 is voornamelijk te vinden in een structurele compensatie voor lonen en prijzen binnen de Participatie (Wsw), een impulsbudget voor versterking infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven en een incidentele compensatie voor uitvoeringskosten Omgevingswet. 2026 Voor het komend jaar betreft het positieve verschil van € 2.582.000 voornamelijk een hogere participatie-uitkering (zie ook 2025) en actualisatie van de maatstafgegevens. Ook uitstel van de invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage Wmo leidt tot een gunstig verschil. De geplande uitname uit het gemeentefonds in 2026 is door het uitstel teruggedraaid en gaat pas in vanaf 2027. In de PPN is dit nadeel budgetneutraal opgenomen omdat de gemeentelijke inkomst ook vervalt voor 2026. 2027 en latere jaren Het positief verschil voor deze jaren betreft eveneens een hogere participatieuitkering en actualisatie van de maatstafgegevens. Een negatief effect vanaf 2028 is de uitname uit het gemeentefonds in verband met de invoering van een eigen bijdrage voor de jeugdzorg. In de PPN is dit nadeel budgetneutraal opgenomen omdat tegenover de uitname uit het gemeentefonds een gemeentelijke inkomst staat vanaf 2028.

Nuancering en conclusie: Tegenover de stijging van de gemeentefondsuitkering staan wellicht nog extra kosten of lagere inkomsten ten opzichte van de PPN voor 2026-2029. Dit als gevolg van bijvoorbeeld het vervallen van de eigen bijdrage voor de WMO. Indicatief komen we na de ontvangst van de meicirculaire 2025 voor de berap en de PPN 2026-2029 op de volgende saldi: Omschrijving (bedragen x 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Gepresenteerde eindstand berap en PPN

plus = voordeel

6.424

2.501

639

-1.119

520

Financiële uitkomsten meicirculaire 2025

1.593

2.582

1.920

1.000

864

-600

-150

-150

-150

4.483

2.409

-269

1.234

Terugdraaien eigen bijdrage WMO en overige verwachte kosten Indicatie geraamde saldi na meicirculaire 2025

8.017

De uitkomsten van deze meicirculaire nemen we mee in de financiële tussenrapportage 2025 en de programmabegroting 2026-2029 die beiden in het najaar verschijnen.