CConstaterende datMeppel
Koppel je AI →
Document · PDF

Commissie voor de milieueffectrapportage - Toetsingsadvies over het milieueffectrapport

1 - RAADSVERGADERING 24 september 2026, gemeente MeppelBij agendapunt: Vaststellen wijziging van het omgevingsplan voor industrie- en bedrijventerreinen6.694 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

3 september 2026 | projectnummer: 4031 Omgevingsplan industrie- en bedrijventerreinen gemeente Meppel Toetsingsadvies over het milieueffectrapport -1- Advies over het MER in het kort De gemeente Meppel wil de regels voor alle bestaande industrie- en bedrijventerreinen1 en voor het nieuw te realiseren bedrijventerrein Noord IV (circa 50 hectare bruto bedrijventerrein)2 vastleggen in een omgevingsplan. Voor het besluit hierover is een milieueffectrapport (MER) opgesteld.3 De gemeente heeft de Commissie voor de milieueffectrapportage (hierna: ‘Commissie’) gevraagd te adviseren over het MER. In dit advies spreekt de Commissie zich uit over de juistheid en de volledigheid van het MER. Wat staat in het MER? Het rapport bestaat uit deel A en deel B. In deel A is een aantal alternatieven onderzocht voor de invulling van de bestaande terreinen. Het basisalternatief gaat uit van het invullen van alle ruimte, die momenteel nog niet is benut. Daarnaast is een alternatief onderzocht dat uitgaat van het stimuleren van de circulaire economie en een alternatief waarin door de gemeente wordt gestuurd op milieucategorieën of watergebondenheid. Binnen dit laatste alternatief zijn drie sub-alternatieven onderscheiden.4 Het basisalternatief heeft negatieve effecten op natuur, water en klimaat, verkeer, landschap en archeologie.

De andere alternatieven wijken hiervan op onderdelen af.5 Het voorkeursalternatief bestaat grotendeels uit het basisalternatief, aangevuld met enkele maatregelen, zoals watergebonden bedrijvigheid langs het Meppelerdiep en natuurinclusief bouwen. In deel B zijn twee alternatieven onderzocht voor het nieuwe bedrijventerrein Noord IV, binnen een zoekgebied van in totaal 80 ha: alternatief West en alternatief West en Oost. De verschillen tussen de alternatieven zijn beperkt. Beide alternatieven hebben negatieve effecten op natuur (door stikstofemissies), landschap, cultureel erfgoed en archeologie, verkeer, water en klimaat en geluidhinder. Alternatief West is gekozen als voorkeursalternatief, vanwege kosten, kansen voor een samenhangend netwerk en de mogelijkheden om de waterhuishouding te verbeteren. Wat is het advies van de Commissie? Het MER is uitgebreid en voorzien van een grote hoeveelheid bijlagen. Ook het ontwerp- wijzigingsbesluit voor het omgevingsplan bevat een groot aantal bijlagen en achterliggende onderzoeken. Van sommige onderzoeken zijn relevante conclusies echter niet in het MER opgenomen of daarin moeilijk te vinden.6 Het is lastig om een goed overzicht en eenduidig 1 Dit zijn de terreinen Oevers A, B, C, D en E, Noord I, II en III, Blankenstein, Spijkerserve en Rogat. 2 In de samenvatting van het MER is 40 hectare bruto aangegeven.

Het omgevingsplan gaat uit van een ruimtebeslag van 50 hectare, zodat bij de invulling voldoende ruimte is voor (energie)infrastructuur, groen en water(berging). 3 Witteveen + Bos, 24 april 2026: MER industrie- en bedrijventerreinen gemeente Meppel. 4 Subalternatief 2a gaat uit van het volledig benutten van de beschikbare milieuruimte door het invoeren van een ‘ondergrens'; Subalternatief 2b gaat ervan uit dat op terreinen Oevers A t/m D alleen haven- en watergebonden bedrijven gevestigd worden, subalternatief 2c van het verhogen van de milieucategorie op Noord III. 5 Het alternatief circulaire economie scoort het gunstigst op duurzaamheid, de alternatieven met zwaardere bedrijvigheid (2a en 2c) veroorzaken de meeste negatieve milieueffecten, onder andere op geluid, luchtkwaliteit en gezondheid. 6 Bij aanvang van de advisering over het MER heeft de Commissie verschillende documenten toegestuurd gekregen, waaronder een deelrapport stikstof en een Passende beoordeling voor het gehele omgevingsplan. De gemeente heeft de Commissie later in het traject gemeld dat de genoemde documenten niet ter inzage zijn gelegd en niet openbaar beschikbaar zijn. Verder is het locatieonderzoek voor bedrijventerrein Noord IV in het MER lastig terug vinden. -2- beeld te krijgen van (de voorgeschiedenis van) het omgevingsplan en de belangrijkste conclusies voor de besluitvorming.

De wijziging van het omgevingsplan loopt vooruit op het opstellen van een programma ruimtelijke economie, waarin de ambities voor economie en bedrijvigheid voor de gemeente Meppel uitgewerkt zullen worden. Dit programma zal naar verwachting sterk sturend zijn voor de daadwerkelijke invulling van de bedrijventerreinen, vooral van het nieuwe bedrijventerrein Noord IV. Het voorafgaand aan het programma vaststellen van een omgevingsplan leidt er mogelijk toe dat nu keuzes worden gemaakt, die op basis van het programma later aangepast of heroverwogen moeten worden. Dit leidt ook tot onduidelijkheid en onzekerheid voor ondernemers en omwonenden. De Commissie beveelt aan om het programma ruimtelijke economie zo spoedig mogelijk op te stellen, in samenwerking met de provincie, ondernemers en andere betrokken partijen. Bij voorkeur vindt vaststelling van dit programma plaats voordat het omgevingsplan wordt vastgesteld, dan wel zo spoedig mogelijk daarna, om de periode van onduidelijkheid en onzekerheid zo kort mogelijk te houden. De Commissie signaleert bij de toetsing van het MER dat belangrijke informatie ontbreekt. Het aanvullen van die informatie is essentieel om het belang van de leefomgeving volwaardig mee te kunnen wegen bij het besluit over het omgevingsplan. Het gaat om de volgende punten:  Samenhang beleid en omgevingsplan bedrijventerreinen.

Verduidelijk voor alle bedrijventerreinen in de gemeente Meppel de samenhang tussen omgevingsvisie, programma ruimtelijke economie, omgevingsplan en vervolgbesluiten. Geef aan hoe de ambities van de omgevingsvisie en het milieubelang bij elk te nemen besluit meewegen.  Bedrijventerrein Noord IV (MER deel B). Geef een nadere onderbouwing van de locatiekeuze ten opzichte van andere locaties. Het plangebied ligt in een beekdal met een complexe en kwetsbare waterhuishouding. Onderbouw daarom expliciet dat aan de randvoorwaarden uit de provinciale omgevingsverordening voor ontwikkelingen in beekdalen kan worden voldaan.  Gevolgen voor Natura 2000-gebieden: o De effecten van stikstofdepositie voor Natura 2000-gebieden, in het MER en andere documenten, zijn niet eenduidig beoordeeld. Zorg voor een eenduidige beoordeling van deze effecten en beschrijf de consequenties daarvan. o Het voornemen leidt tot permanente effecten op Natura 2000-gebieden. Het MER geeft niet de onderbouwing dat aantasting van de natuurlijke kenmerken van deze gebieden kan worden voorkomen. Beschrijf een alternatief dat binnen de kaders van de natuurwetgeving wel kan leiden tot vaststelling van de beoogde omgevingsplanwijziging. De Commissie adviseert deze informatie in een aanvulling op het MER op te nemen, en dan pas een besluit te nemen over de wijziging van het omgevingsplan.

Tot slot wijst de Commissie erop dat in het MER is aangegeven dat dit MER kan dienen als project-MER voor de ontwikkeling van Noord IV. Het omgevingsplan maakt echter geen (bouw)activiteiten direct mogelijk. Daarvoor geldt een omgevingsvergunningplicht voor een binnenplanse omgevingsplanactiviteit. In ieder geval wat betreft het project ‘industrieterrein’ (en ‘stedelijk ontwikkelingsproject’) geldt er voor het omgevingsplan geen project-mer- -3- plicht, maar alleen een plan-mer-plicht.7 De project-mer-(beoordelings)plicht schuift door naar de omgevingsvergunning(en) voor binnenplanse omgevingsplanactiviteiten. De Commissie constateert dat het MER deel B niet het detailniveau heeft dat noodzakelijk is voor een project-MER, mede doordat de invulling van het terrein nog erg onzeker is. In de volgende hoofdstukken licht de Commissie haar oordeel toe en geeft ze aandachtspunten voor het vervolgtraject. Aanleiding MER De gemeente Meppel wil de regels voor alle bestaande industrie- en bedrijventerreinen en voor het nieuw te realiseren bedrijventerrein Noord IV vastleggen. Hiervoor wordt een wijzigingsbesluit van het omgevingsplan voorbereid. Omdat de gemeente op voorhand geen categorieën bedrijven wil uitsluiten, is het omgevingsplan mogelijk kaderstellend voor verschillende projecten die mer-(beoordelings)plichtig zijn volgens bijlage V van het Omgevingsbesluit.

Bovendien is voor het omgevingsplan een Passende beoordeling nodig, vanwege mogelijke gevolgen voor Natura 2000-gebieden zoals De Wieden en Weerribben. Daarom is voor het omgevingsplan een plan-MER opgesteld. Het MER stelt dat voor het nieuwe bedrijventerrein Noord IV het MER tevens als project-MER dient, op grond van de categorieën J10 (industrieterrein) en J11 (stedelijk ontwikkelingsproject). Het ontwerp- omgevingsplan maakt echter geen activiteiten direct mogelijk, maar bevat een vergunningplicht voor iedere (bouw)activiteit. Dat betekent dat het omgevingsplan kaderstellend is voor een vervolgbesluit/ vervolgbesluiten (binnenplanse omgevingsplanactiviteit: OPA). Bij een OPA voor een vervolgbesluit is alsnog een project-mer of mer-beoordeling nodig. 7 Zie artikel 11.8 lid 3 van het Omgevingsbesluit. Figuur 1: Industrie- en bedrijventerreinen waarop wijziging van het omgevingsplan van toepassing is (bron: MER) -4- Rol van de Commissie De Commissie is onafhankelijk, bij wet ingesteld en adviseert over de inhoud en de kwaliteit van het MER. Zij stelt voor ieder project een werkgroep samen van onafhankelijke deskundigen. Ze schrijft geen milieueffectrapporten, dat doet de initiatiefnemer. Het bevoegd gezag – in dit geval de gemeenteraad van Meppel - besluit over wijziging van het omgevingsplan.

De samenstelling en de werkwijze van de werkgroep van de Commissie en verdere projectgegevens staan in bijlage 1 van dit advies. De projectstukken die bij het advies zijn gebruikt staan op de website. Deze zijn te vinden door nummer 4031 op www.commissiemer.nl in te vullen in het zoekvak. Toelichting op het oordeel In dit hoofdstuk licht de Commissie haar oordeel toe en geeft zij adviezen voor de op te stellen aanvulling. Deze adviezen zijn opgenomen in een tekstkader. Naar het oordeel van de Commissie is het uitvoeren ervan essentieel om het milieubelang volwaardig mee te wegen bij de besluitvorming door de gemeenteraad van Meppel. In de tekst wordt ook een aantal aanbevelingen gedaan. Deze zijn bedoeld om de kwaliteit van de besluitvorming, nu en in de toekomst, te verbeteren. Bedrijventerreinen Meppel: beleid en omgevingsplan Omgevingsvisie en programma ruimtelijke economie In haar omgevingsvisie uit 20258 heeft de gemeente Meppel ambities opgenomen en een specifiek doel voor economie en bedrijventerreinen: ‘Wij bieden onze bedrijven de ruimte om toekomstbestendig te ondernemen. Op bestaande bedrijventerreinen waar het kan, op nieuwe bedrijventerreinen als het moet.’ In de omgevingsvisie wordt gesproken over transformatie van bestaande terreinen en realisatie van nieuwe terreinen, waardoor onder andere ‘schuifruimte’ ontstaat binnen de bestaande terreinen.

Aangegeven is dat deze doelen uitgewerkt zullen worden in een programma ruimtelijke economie. Dit programma zal worden opgesteld in overleg met ondernemers. Dit programma is nog niet opgesteld, en wordt in het ontwerp-wijzigingsbesluit voor het omgevingsplan9 (verder: ‘omgevingsplan’) en het MER niet genoemd. Omgevingsplan voorafgaand aan programma ruimtelijke economie Het omgevingsplan heeft betrekking op de bestaande bedrijventerreinen van de gemeente Meppel10, en op het nieuw geplande bedrijventerrein Noord IV (zie figuur 1). Het omgevingsplan heeft een globaal karakter. Dat wil zeggen dat veel ruimte wordt opengehouden voor nadere invulling. Het MER is onderverdeeld in twee delen. Deel A gaat over bestaande bedrijventerreinen, deel B over het nieuw te ontwikkelen terrein Noord IV. 8 Omgevingsvisie Meppel, samen bouwen aan duurzaam geluk. Vastgesteld door de gemeenteraad op 24 april 2025 9 Omgevingsplan gemeente Meppel, wijzigingsbesluit industrie- en bedrijventerreinen, versie 11 juni 2026. Zie Omgevingsplan gemeente Meppel, wijzigingsbesluit industrie- en bedrijventerreinen - Regels op de kaart - Omgevingsloket 10 Met uitzondering van Transformatiegebied Noordpoort en Bedrijventerrein Noord III waarvoor eerder al een bestemmingsplan is vastgesteld.

-5- De Commissie constateert dat het vaststellen van een omgevingsplan voorafgaand aan de uitwerking van het programma ruimtelijke economie een aantal consequenties heeft:  Doordat het beleid voor bedrijventerreinen nog niet concreet is uitgewerkt, zijn nog geen doelen vastgesteld of keuzes gemaakt voor het (economische) profiel en karakter van de bedrijvigheid en verschillen tussen de afzonderlijke terreinen. Hierdoor zijn nog geen overkoepelende beleidsuitgangspunten beschikbaar voor de bestaande bedrijventerreinen, als basis voor het alternatievenonderzoek. Dit maakt een integrale afweging voor het geheel aan bedrijventerreinen (inclusief het nieuwe bedrijventerrein Noord IV) op dit moment nog niet goed mogelijk.  Het ligt voor de hand dat deze keuzes worden gemaakt in het programma, waarbij – mede op basis van een plan-MER – verschillende mogelijke samenhangende invullingen (strategische alternatieven) vergeleken kunnen worden. Daarmee wordt recht gedaan aan de kansen die Meppel biedt voor nieuwe bedrijvigheid (onder ander door de centrale ligging en bereikbaarheid over water, spoor en weg) en wordt zicht gekregen op belemmeringen of risico’s.  Mede omdat een programma nog ontbreekt, kiest de gemeente voor de bestaande bedrijventerreinen voor een ‘beleidsarm’ omgevingsplan. Dat wil zeggen dat er geen ingrijpende nieuwe beleidskeuzes worden gemaakt.

De vergelijking van alternatieven in het MER deel A heeft mede hierdoor weinig meerwaarde. De uitgangspunten zijn weinig specifiek en weinig onderscheidend, en de werkelijke invulling is nog zeer onzeker. Daardoor zijn ook de effecten nog onzeker (zie paragraaf 2.2. van dit advies).  Het vaststellen van het omgevingsplan leidt ertoe dat nu keuzes worden gemaakt, die op basis van het programma mogelijk aangepast of heroverwogen moeten worden. Bijvoorbeeld waar het gaat om het creëren van ‘schuifruimte’, het nader invullen van ambities voor duurzaamheid, circulariteit en een gezonde leefomgeving en/of het inspelen op toekomstplannen en behoeftes van bestaande en nieuwe bedrijven en op de ligging en gebiedskenmerken van de afzonderlijke terreinen.  Het bovenstaande kan leiden tot onduidelijkheid en onzekerheid voor ondernemers en omwonenden. Bovendien kan dit tot gevolg hebben dat keuzes voor de ontwikkeling van bepaalde terreinen niet goed passen bij latere integrale beleidswijzigingen. De Commissie adviseert om in een aanvulling op het MER een duidelijk (schematisch) overzicht op te nemen van de genomen en te nemen besluiten die relevant zijn voor bedrijventerreinen in de gemeente Meppel. Maak daarmee duidelijk wat de samenhang is tussen omgevingsvisie, programma ruimtelijke economie, omgevingsplan (deel A en B) en vervolgbesluiten.

Betrek hierbij ook relevant beleid en onderzoek in regionaal verband, waaronder Fluvius. Geef aan hoe in elk besluit gezorgd wordt dat het milieubelang en de gemeentelijke ambities (vastgelegd in de omgevingsvisie) volwaardig kunnen meewegen. Aanbevelingen voor programma ruimtelijke economie De Commissie beveelt aan om het programma ruimtelijke economie zo spoedig mogelijk op te stellen, in samenwerking met de provincie, ondernemers en andere betrokken partijen. Bij voorkeur vindt vaststelling van dit programma plaats voordat het omgevingsplan wordt vastgesteld, dan wel zo spoedig mogelijk daarna, om de periode van onduidelijkheid en onzekerheid zo beperkt mogelijk te houden. De planning voor de invulling van Noord IV lijkt overigens voldoende mogelijkheden te bieden om met de invulling van het terrein te wachten totdat het programma is vastgesteld. -6- Het vooraf de tijd nemen om een visie voor de gemeente te ontwikkelen (in de vorm van het genoemde programma) draagt bij aan de regionale positionering van de gemeente, waar ondernemers over een langere periode baat bij zullen hebben. Gebruik het opstellen van het programma om een overkoepelende en systematische afweging te maken over economische profilering en (gewenste) milieucategorieën van alle bedrijventerreinen (bestaand en nieuw). Gebruik het MER bij het programma om integrale strategische alternatieven te vergelijken.

Om dit MER effectief te benutten voor integraal overkoepelend beleid voor bedrijventerreinen is het nodig om een goed beeld te verkrijgen van:  Huidige situatie, bestaande kwaliteiten en knelpunten, mede op basis van grondige systeemanalyse van water en bodem in samenhang met andere functies.  Behoefte en aanbod aan specifieke bedrijvigheid.  Concretere invulling van ambities ten aanzien van economische profilering, circulariteit, wonen en werken, gezondheid en ruimtelijke kwaliteit.  Betrek hierbij ook de samenhang en groei van de gemeente, waarbij economie op een evenwichtige manier meegroeit met het inwoneraantal van de gemeente11.  Plaats de economische structuurversterking in een regionaal perspectief en betrek daarbij de specifieke kracht en kenmerken van de gemeente Meppel (zoals overslagmogelijk- heden land/water en circulaire bedrijvigheid).12 Dit zou de basis moeten vormen voor integrale alternatieven, waarbij op basis van randvoorwaarden en doelstellingen per locatie gevarieerd kan worden in type bedrijvigheid, in samenhang met andere functies (mobiliteit, cultuurhistorische structuren, ligging in landschappelijke structuur of stedelijke structuren).

Bestaande bedrijventerreinen (deel A) 2.2.1 Alternatieven Deel A van het MER heeft betrekking op bestaande bedrijventerreinen in de gemeente Meppel: Oevers A, B, C, D en E, Noord I, II en III, Blankenstein, Spijkerserve en Rogat. Deze terreinen zijn al voor een (groot) deel ingevuld, maar op enkele terreinen is nog ongebruikte (latente) ruimte aanwezig. Volgens het MER (paragraaf 1.2.3) bedraagt deze ruimte in totaal 19 hectare. De alternatieven die in het MER zijn onderzocht hebben betrekking op de invulling van deze latente ruimte. Het basisalternatief gaat uit van het invullen van alle ongebruikte ruimte met bedrijvigheid volgens de nu geldende regels en milieucategorieën (zie tabel 3.1 van het MER). De andere alternatieven gaan ook uit van het invullen van deze ruimte, maar met aanpassing van de uitgangspunten voor een deel van de terreinen: 1. Circulaire Economie: het stimuleren van circulariteit op bestaande bedrijventerreinen. 2. Sturing type bedrijven: a) Ondergrens: het opnemen van een ondergrens, zodat de beschikbare milieuruimte vollediger wordt benut.13 11 Zie bijvoorbeeld de aanpak van de gemeente Rotterdam, waarin economische structuurversterking in samenhang is gepositioneerd met strategische hoofdkeuzes uit de Omgevingsvisie. 12 Zie bijvoorbeeld de strategische positionering en afstemming van economische sectoren in de Provincie Zuid Holland.

13 In de huidige situatie zijn op enkele bedrijventerreinen een groot aantal bedrijven gevestigd met een lage milieucategorie, terwijl een hogere categorie is toegestaan. -7- b) Haven- en watergebonden bedrijven: alleen watergebonden activiteiten toestaan bij nieuwe bedrijven op Oevers A, B, C en D. c) Hogere milieucategorie: toestaan van een hogere milieucategorie op Noord III. De Commissie constateert dat de onderzochte alternatieven weinig concreet zijn uitgewerkt en dat het onderscheid ertussen lastig te bepalen is. De alternatieven lijken dan ook weinig meerwaarde te hebben voor de besluitvorming. Dat komt vooral door het ontbreken van het eerdergenoemde programma, met beleidsuitgangspunten voor bedrijvigheid in het algemeen en voor de afzonderlijke terreinen. Het ontbreken van dit beleid lijkt ook de reden te zijn dat het basisalternatief (aangevuld met enkele extra maatregelen zoals watergebonden bedrijvigheid langs het Meppelerdiep en natuurinclusief bouwen) is gekozen als het voorkeursalternatief. De Commissie beveelt aan om het op te stellen programma (en de verdere uitwerking daarvan) te gebruiken om de alternatieven uit het MER deel A nader in te vullen. De informatie uit het MER deel A kan daarbij als uitgangspunt worden gebruikt. 2.2.2 Effecten De beoordeling van de effecten van de alternatieven is samengevat in tabel 0.4 (samenvatting MER).

Daaruit blijkt dat alle alternatieven leiden tot grote negatieve effecten, vooral op natuur, water en klimaat, verkeer, landschap en archeologie. De beschrijving en beoordeling van effecten is op hoofdlijnen onderbouwd, maar is methodisch soms niet goed te volgen. Bovendien zijn er nog grote onzekerheden omdat de werkelijke invulling per bedrijventerrein nog onzeker is. Daarom wordt gebruik gemaakt van aannames, die niet altijd goed onderbouwd en soms discutabel zijn. Ter illustratie:  Verkeer: het MER geeft aan dat de huidige situatie en de referentiesituatie qua verkeer niet tot knelpunten leiden. Voor de verschillende alternatieven zijn de aspecten afwikkeling autoverkeer en scheepvaartverkeer (gebruiksfase) negatief beoordeeld en het criterium veiligheid en leefbaarheid neutraal. Deze beoordelingen zijn onvoldoende gemotiveerd. Een (lichte) toename van de scheepvaart leidt niet per definitie tot effecten op de afwikkeling. Bovendien kan een toename van scheepvaart leiden tot een afname van vrachtverkeer op de weg.  Geluid: het MER geeft aan dat het basisalternatief, alternatief circulaire economie en alternatief haven- en watergebonden bedrijven neutraal scoren op het aspect geluid, terwijl bij al deze alternatieven sprake is van invulling van de lege kavels met bedrijven. Dit zal altijd leiden tot extra geluid.

Daarnaast is er bij invulling van lege kavels op een gezoneerd industrieterrein, waarbij nog beschikbare geluidruimte wordt ingevuld, ook sprake van een toename van het geluid. Dit wordt in het MER echter als neutraal gescoord.  Luchtkwaliteit: bij de subalternatieven ‘ondergrens’ en ‘hogere milieucategorie’ wordt gesteld dat een hogere milieucategorie leidt tot een toename van (zwaar) wegverkeer en hogere emissies naar de lucht. Dit hoeft niet het geval te zijn. Milieucategorieën zijn ingedeeld op basis van belasting van het milieu, waarbij voornamelijk geluid, geur en veiligheid de onderscheidende indicatoren zijn voor de categorie indeling. Zo kent een distributiecentrum met een milieucategorie 3.1 of 3.2 veel meer zwaar wegverkeer dan scheepswerf met een milieucategorie 5.1.  Landschap en cultuurhistorie: de beoordeling van de effecten op landschap en cultuurhistorie is gebaseerd op algemene aannames en uitgangspunten (zoals afname -8- van openheid, toename van industriële uitstraling of versterking van de identiteit van de haven- en industriezone). De werkelijke effecten zijn echter sterk afhankelijk van te maken keuzes over de inrichting en de aard van nieuwe bedrijven. Bovendien zijn veel van de effecten het gevolg van de bestaande situatie. De nog resterende te ontwikkelen kavels dragen mogelijk slechts beperkt bij aan effecten op landschap en cultuurhistorie.

Bij grootschaliger transformaties van de bedrijventerreinen zullen deze effecten veel fundamenteler zijn. Mitigerende en compenserende maatregelen Het MER bevat uitgebreide lijsten met maatregelen om negatieve effecten te mitigeren (verzachten) en/of te compenseren. Het verband tussen deze maatregelen en de geconstateerde negatieve effecten is niet altijd duidelijk. Veel maatregelen zijn nog nauwelijks uitgewerkt en in sommige gevallen zijn maatregelen (nog) niet te bepalen. De effectiviteit van de maatregelen is mede daardoor ook nog onduidelijk. De Commissie beveelt aan om de informatie uit het MER deel A te gebruiken bij het op te stellen programma en de verdere uitwerking daarvan. Zorg daarbij voor een navolgbare onderbouwing van de effecten en een logisch verband met mitigerende en compenserende maatregelen. Bedrijventerrein Noord IV (MER deel B) 2.3.1 Onderbouwing locatie In het MER deel B zijn twee alternatieven onderzocht voor de realisatie van een nieuw bedrijventerrein Noord IV. Beide alternatieven liggen in hetzelfde zoekgebied van 80 hectare, maar het MER beschrijft geen locatiealternatieven. Het zoekgebied is eerder vastgelegd in de omgevingsvisie. In het OER bij de omgevingsvisie heeft geen vergelijking van verschillende mogelijke locaties voor het nieuwe bedrijventerrein plaatsgevonden.

De locatie Noord IV ligt in het beekdal van de voormalige veenstroom De Oude Vaart. Zoals het MER aangeeft, kan volgens artikel 3.36 van de Provinciale omgevingsverordening (POV) een omgevingsplan dat betrekking heeft op gebieden in het beekdal, niet voorzien in nieuwe kapitaalintensieve functies. In afwijking hierop is dit alleen mogelijk wanneer wordt voldaan aan de volgende voorwaarden: 1. er is sprake van een zwaarwegend maatschappelijk belang; 2. er zijn geen reële alternatieven; 3. de functie vormt op die locatie geen feitelijke belemmering om in de toekomst de afvoer- en bergingscapaciteit van het regionale watersysteem te vergroten; 4. het negatieve effect op het watersysteem wordt in het desbetreffende ruimtelijke plan gecompenseerd. De Commissie constateert dat in het MER onvoldoende is gemotiveerd dat voor de locatie Noord IV aan deze voorwaarden wordt voldaan. Dit geldt met name voor voorwaarde 2 en voorwaarde 3. -9- Voorwaarde 2 ‘geen reële alternatieven’ Voor de onderbouwing van de locatiekeuze wordt in het MER verwezen naar een locatieonderzoek.14 In dit onderzoek is locatie Noord IV vergeleken met twee andere locaties: Nieuwveense Landen (ten westen van Noord IV) en Kuipersdijkje (aan de oostkant van Meppel).

Uit de vergelijking blijkt dat de locatie Nieuwveense Landen beter scoort dan Noord IV, op grond van externe veiligheid, verkeersveiligheid, natuur, landschap en waterveiligheid. Deze locatie ligt niet in het beekdal van de Oude Vaart. Uit de begeleidende tekst is op te maken dat de gemeente desondanks kiest voor Noord IV, op basis van milieugebruiksruimte en ontsluiting op de snelweg. Omdat het programma ruimtelijke economie nog niet is opgesteld is nog niet goed te onderbouwen welke eisen aan het nieuwe bedrijventerrein gesteld moeten worden, bijvoorbeeld op basis van economische profilering of het creëren van schuifruimte voor andere bedrijventerreinen. Daarmee is onvoldoende onderbouwd dat er geen reële alternatieven zijn voor dit bedrijventerrein. Voorwaarde 3 ‘geen belemmering regionale watersysteem’ Gezien de complexe hydrologische situatie in een groot deel van de gemeente Meppel is begrip van het systeem noodzakelijk voor het maken van toekomstbestendige ruimtelijke keuzes en het bepalen van noodzakelijke mitigerende maatregelen. Het MER geeft hierover weinig informatie.

Naar aanleiding van eerdere vragen van de Commissie is door de gemeente verwezen naar onderzoeken en beleid op basis van regionale samenwerking tussen de provincies Overijssel en Drenthe, Waterschap Drents Overijsselse Delta en verschillende gemeentes (Fluvius).15 Het belangrijkste (geo)hydrologische risico is de combinatie van 50 hectare functieverandering, verharding, gewijzigde infiltratie, piekafvoer en de kwetsbaarheid van het beekdal. De huidige gemeentelijke regels voor 20% groen/water en minimaal 30 mm berging zijn hiervoor al belangrijke mitigerende maatregelen, evenals het feit dat afvloeiend hemelwater op Noord IV maximaal eenmaal per jaar gedurende maximaal 12 uur tot maximaal 10 cm diep op het buitenterrein blijven staan. Daarmee accepteert de gemeente gecontroleerde tijdelijke inundatie als onderdeel van het watersysteem. Ook werkt de gemeente samen met het waterschap aan natuurvriendelijke oevers, watervertraging en vispasseerbaarheid. De Commissie heeft waardering voor de grondige gezamenlijke aanpak, maar de genoemde uitgangspunten tonen nog niet aan dat alle regionale hydrologische effecten worden opgelost. Het bouwen van een bedrijventerrein in het beekdal van de Oude Vaart is een ruimtelijk-planologisch kwetsbare keuze.

Uit het MER, de bijlagen daarbij (waaronder de Waternotitie Meppel Noord IV) en andere beschikbare stukken blijkt niet dat de volledige toekomstige ontwikkeling van Noord IV, inclusief ophoging en verharding, integraal is doorgerekend in een gebiedsdekkend hydrologisch model (Fluvius/Oude Vaart) van het 14 Sherpa Consultancy, 15 juni 2026. Locatiestudie bedrijventerrein gemeente Meppel (opgenomen in hoofdstuk 37/Bijlage III van het MER). 15 https://www.fluviusnieuws.nl/ -10- gehele stroomgebied van de Oude Vaart, waarin tevens de toekomstige beekdalinrichting, klimaatontwikkeling en cumulatieve ontwikkelingen zijn meegenomen.16 De uiteindelijke vraag - of het MER voldoende aantoont dat 50 ha nieuwe kapitaalintensieve functies in het Oude-Vaart-beekdal de toekomstige regionale waterbergings- en afvoercapaciteit en de klimaat- en KRW-opgaven niet worden beperkt of afgewenteld - is daarmee volgens de Commissie nog niet beantwoord. De Commissie adviseert in een aanvulling op het MER een nadere onderbouwing te geven van de locatiekeuze van Noord IV ten opzichte van andere locaties. Ga daarbij specifiek in op de voorwaarden in de provinciale omgevingsverordening voor ontwikkelingen in beekdalen:  onderbouw waarom er geen reële alternatieven zijn;  onderbouw in meer detail waarom de locatie geen belemmeringen zal vormen voor de regionale waterhuishouding.

2.3.2 Onderzochte alternatieven Noord IV In het MER zijn twee alternatieven/varianten vergeleken (Variant West en Variant West & Oost). De varianten zijn theoretisch en technisch van aard op basis van de grenzen van het zoekgebied, kadastrale grenzen en de eigendomssituatie. Andere criteria, zoals aard van de bedrijven en milieucategorieën hebben geen (herkenbare) rol gespeeld. Deze aanpak heeft een aantal consequenties:  Door het ontbreken van een programma ruimtelijke economie, met beleidsuitgangspunten voor bedrijventerreinen (zie paragraaf 2.1 van dit advies) is nog onduidelijk wat het gewenste economische profiel is, in samenhang met andere bedrijventerrein in Meppel en in de regio. Ook zijn de randvoorwaarden vanuit natuur en milieu (waaronder het water- en bodemsysteem) nog onduidelijk. Dit is belangrijke input voor het vergelijken van alternatieven voor de invulling van het terrein.  Beide alternatieven hebben volgens het MER grote negatieve effecten, vooral op geluid, natuur, bodem, duurzaamheid en landschap, cultuurhistorie en archeologie. Alternatieven met minder negatieve effecten zijn niet onderzocht. In plaats daarvan bevat het MER een lange lijst met mitigerende en compenserende maatregelen, die niet altijd logisch verband lijken te houden met de geconstateerde effecten.

Er is niet of nauwelijks aandacht voor kansen op positieve effecten of bijdragen aan andere ambities of opgaven zoals Kaderrichtlijn Water (KRW), andere wateropgaven en natuuropgaven.  De concrete invulling van het bedrijventerrein is nog onbekend. De gemeente geeft aan dat de realisatie van het bedrijventerrein en de vestiging van bedrijven nog vele jaren kan duren.17 Dat betekent dat de werkelijke effecten van deze ontwikkeling erg onzeker zijn. De aannames, die in het MER zijn gedaan om de effecten te beoordelen en de toetsingscriteria (op grond van wet- en regelgeving en beleid), kunnen in de komende jaren dan ook nog sterk wijzigen. 16 Fluvius en de betrokken overheden hebben een regionale en bovenregionale stresstest- en wateropgave in ontwikkeling, inclusief een 200-mm/48-uurs scenario voor het Oude-Vaart-stroomgebied. De regionale bergingsopgave en de benodigde maatregelen zijn echter nog niet volledig ruimtelijk uitgekristalliseerd. Daarmee is nog niet zonder meer aangetoond dat de planologische vastlegging van Noord IV geen toekomstige vergroting van de regionale afvoer- en bergingscapaciteit belemmert. 17 De Omgevingsvisie Meppel geeft aan: De lijn is om tot 2040 een bedrijventerrein van 15 tot 25 hectare netto te ontwikkelen, met een ruimtelijke reservering van nog 10 tot 20 hectare netto voor de periode na 2040.

-11- De vergelijking van alternatieven voldoet niet aan de vereisten voor een project-MER. Voor de daadwerkelijke invulling van het terrein is nader onderzoek nodig naar alternatieven, effecten en mitigerende en compenserende maatregelen. 2.3.3 Referentiesituatie en effecten De huidige situatie en autonome ontwikkeling zijn voor veel aspecten op een relatief hoog detailniveau beschreven. Daarmee vormt het MER een geschikt uitgangspunt voor verdere plan- en besluitvorming en effectbeoordelingen. Zoals blijkt uit paragraaf 2.3.1 van dit advies geldt dit niet voor het systeem van water en bodem, natuur en landschap. De beschrijving van de huidige situatie en autonome ontwikkeling beperkt zich voornamelijk tot lokale situaties en gaat niet uit van een analyse van de samenhang in groter verband. De effecten van de ontwikkeling van Noord IV zijn niet op project-MER niveau beschreven. In de meeste gevallen ontbreekt kwantitatieve informatie en analyse. De invulling van het terrein is bovendien zeer onzeker. De aannames die in het MER zijn gedaan om de effecten te beoordelen en de toetsingscriteria (op grond van wet- en regelgeving en beleid) kunnen in de komende jaren sterk wijzigen. De Commissie gaat ervan uit dat voor de nadere invulling van het bedrijventerrein alsnog een project-mer of project-mer-beoordeling zal worden doorlopen.

Effecten moeten dan getoetst worden aan de op dat moment geldende wet- en regelgeving. In de volgende paragrafen geeft zij enkele aandachtspunten voor het meewegen van het milieubelang bij de verdere besluitvorming. Water en bodem Zoals hiervoor aangegeven bevindt het plangebied zich in een beekdal, waardoor zicht op de effecten op het water- en bodemsysteem en de noodzakelijke maatregelen van groot belang is. De effecten zijn vooralsnog alleen beoordeeld op basis van kwalitatieve analyses en expert judgement. Volgens het MER past dit bij het strategische karakter van het MER en de beperkte beschikbaarheid van ontwerpdetails voor de alternatieven. In het MER is rekening gehouden met een forse waterbergingsopgave in het plangebied. Op het terrein van 50 hectare wordt uitgegaan van 27 hectare uitgeefbare kavels, de resterende 23 hectare is vooral bedoeld voor infrastructuur, groene inpassing en waterberging. Daarnaast zijn in de planregels diverse voorwaarden ingebouwd vanwege de wateropgave (minimaal 20% van de locatie moet bestaan uit groen, water en waterhuishoudkundige voorzieningen en een waterbergingsplicht per bedrijfskavel). Zoals hierboven al is geconstateerd, biedt het MER echter nog te weinig zicht op het functioneren van het grotere water- en bodemsysteem (oorzaak-gevolg relaties).

Het is onduidelijk of het gebied de grote(re) hoeveelheden water kan verwerken die bij piekbuien te verwachten zijn. In de omgeving veel kwelgebieden, waardoor de invloed van de ontwikkeling op kwelstromen van groot belang is. Ook de effecten op de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater zijn essentieel. In het MER zijn deze als negatief beoordeeld, maar de consequenties daarvan op grond van de KRW zijn niet duidelijk. De beschrijving van de referentiesituatie maakt duidelijk dat de relevante KRW- -12- waterlichamen slecht scoren op de chemische waterkwaliteit en matig of ontoereikend op biologische parameters. Dit betekent dat de waterkwaliteit niet mag verslechteren. Het MER signaleert dit wel, maar onderzoekt nog geen maatregelen waarmee verslechtering kan worden voorkomen of kansen om bij te dragen aan het realiseren van de doelen. Landschap en cultuurhistorie In het MER zijn beide alternatieven negatief beoordeeld op landschap en cultuurhistorie, op grond van aantasting van landschappelijke structuren en beleving van het openlandschap. Bovendien wordt gesteld dat de A32 een harde scheidslijn vormt tussen stedelijk gebied en open landschap, wat met de ontwikkeling van Noord IV zal verdwijnen.

Het MER beschrijft de negatieve effecten van beide alternatieven, maar beschrijft geen maatregelen om de negatieve effecten op landschap, cultuurhistorie en archeologische waarden te beperken. Verkeer, parkeren en infrastructuur In het deelrapport Verkeer is in paragraaf 4.3 ingegaan op de verkeerskundige aspecten voor het nieuwe bedrijventerrein Noord IV. Hierbij wordt gesteld dat in het MER een optimale inrichting voor Noord IV wordt onderzocht. De Commissie constateert dat (nog) geen opzet, invulling en inrichting van Noord IV zijn onderzocht. En dat het voorliggende onderzoek zich beperkt tot de effecten op de verkeersontsluiting nabij Havelte/A32, met als uitgangspunt dat een directe ontsluiting van Noord IV op de Rijksomweg plaatsvindt. De aansluiting op de A32 is onderzocht in de bijlage van het deelrapport Verkeer: Verkeersonderzoek bedrijventerrein Noord-IV (november 2025). De Commissie onderschrijft de resultaten en conclusies van dit onderzoek. Ten aanzien van het Deelrapport verkeer plaatst de Commissie de volgende kanttekeningen:  De beoordelingen van de twee alternatieven op de verschillende verkeersaspecten is identiek, hetgeen het gevolg is van het globale karakter van de inrichting en ontsluiting van Noord IV.  In de verkeersanalyse zijn niet alle relevante verkeersaspecten betrokken. Zo is de globale wegenstructuur binnen Noord IV niet in beeld gebracht.

Ook zijn de bereikbaarheid van Noord IV voor hulpdiensten en nut en noodzaak van een calamiteitenontsluiting niet onderzocht. Door de excentrische ligging van Noord-IV zijn deze onderwerpen wel van belang. Ook maakt het MER niet duidelijk welke gevolgen de toename van het verkeer op de Rijksomweg zal hebben en of dat aanleiding is tot infrastructurele aanpassingen van deze weg, bijvoorbeeld op kruispunten en op voorzieningen voor langzaam verkeer.  Er is geen aandacht besteed aan het parkeren. In deze fase van planvorming is uitwerking van het parkeren nog niet nodig, maar wel moet inzicht worden gegeven in de aard en omvang van het parkeren (werknemers, bezoekers, vervoerders), op basis van parkeerkerncijfers en –normen. Overigens vermeldt het deelrapport Verkeer de Meppelse parkeernormen uit 2019.  De groei van het verkeer als gevolg van Noord IV is op basis van huidig inzicht berekend op circa 1.400 mvt/etmaal. Uit het genoemde onderzoek blijkt dat het kruispunt N371 – Nijeveen (kruispunt 5) overbelast zal worden in de ochtendspits. De Commissie beveelt aan om onderzoek naar passende oplossingsrichtingen reeds in de komende jaren te starten, vanwege de betrokkenheid van verschillende wegbeheerders en grondeigenaren. Kijk in het vervolgonderzoek ook naar de samenhang van kruispunt 5 met nabijgelegen andere kruispunten.

Geluid Door de komst van Noord IV komen twee geluidgevoelige gebouwen te vervallen uit de geluidklasse V (slecht) voor het cumulatief geluid. Het effect daarvan lijkt niet te zijn meegenomen in de beoordeling van de geluideffecten. Effecten van stikstofdepositie op natuur De effecten van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden zijn beoordeeld in hoofdstuk 11 (deel A) en hoofdstuk 25 (deel B) van het MER. Voor beide delen van het omgevingsplan wordt geconcludeerd dat de ontwikkelingen leiden tot zeer negatieve effecten op Natura 2000-gebieden in zowel de aanlegfase als in de gebruiksfase. Deze effecten worden volgens het MER veroorzaakt door de inzet van machines (aanlegfase), toename van verkeer en door de uitstoot van bedrijven. Deze conclusies zijn mede gebaseerd op het deelrapport natuur, dat een bijlage is bij het MER.18 Geconcludeerd wordt dan ook dat een Passende beoordeling nodig is met het oog op mogelijke significante gevolgen voor de betreffende Natura 2000- gebieden. De omvang en ernst van de toename van de stikstofdepositie is niet kwantitatief beschreven in het MER en het deelrapport natuur.

In het deelrapport natuur wordt verwezen naar een ‘deelrapport stikstof’, maar dit rapport is geen bijlage bij het MER of bij het ontwerp- wijzigingsbesluit.19 In het MER en het deelrapport zijn geen mitigerende maatregelen of alternatieven beschreven om deze effecten te voorkomen.20 Het MER geeft hiermee niet de onderbouwing dat aantasting van de natuurlijke kenmerken van de nabijgelegen Natura 2000-gebieden kan worden voorkomen. Op basis van de wetgeving kan een project of plan alleen doorgang vinden als de zekerheid wordt verkregen dat de natuurlijke kenmerken niet worden aangetast, of de zogenaamde ADC-toets met succes wordt doorlopen.21 Hieraan is in het MER niet voldaan. In een memo aan het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Meppel zijn de risico’s van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden en de consequenties daarvan voor de vaststelling van het omgevingsplan onderkend.22 Hierin wordt onder meer aangegeven dat er geen mogelijkheden zijn om de toename van stikstofdepositie (door de invulling van ongebruikte ruimte) op te lossen door middel van saldering. Het afwaarderen van alle thans in de praktijk nog niet benutte milieuruimte wordt daarin als de juridisch meest houdbare oplossing benoemd voor het rechtmatig kunnen vaststellen van het omgevingsplan. De 18 | Eco Reest, 15 december 2025. MER industrie- en bedrijventerrein, deelrapport natuur.

19 | Bij aanvang van de advisering over het MER heeft de Commissie verschillende documenten toegestuurd gekregen, waaronder een deelrapport stikstof en een Passende beoordeling voor het gehele omgevingsplan. Deze rapporten bevestigen de conclusies van het MER en het deelrapport natuur over de gevolgen voor Natura 2000-gebieden. De gemeente heeft de Commissie later in het traject gemeld dat de genoemde documenten niet ter inzage zijn gelegd en niet openbaar beschikbaar zijn. Daarom verwijst de Commissie in dit advies niet naar deze documenten. 20 | Het MER en het deelrapport natuur bevatten geen concrete mitigerende maatregelen, behalve de mogelijkheid om bepaalde activiteiten elektrisch uit te voeren. 21 | De ADC-toets bestaat op grond van artikel 10.24, tweede lid, Besluit kwaliteit leefomgeving uit de volgende vragen: A: is er een alternatieve oplossing voorhanden? D: dient de activiteit een dwingende reden van groot algemeen belang? C: zijn compenserende maatregelen mogelijk om de gevolgen teniet te doen? 22 | Het Memo Strategisch advies stikstof omgevingsplanwijziging (Sherpa Consultancy, 15 januari 2026) beschrijft de juridische risico’s van het vaststellen van het onderhavige omgevingsplan, vanwege de effecten van de invulling van de nog ongebruikte (latente) ruimte op stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden.

-13- -14- effecten daarvan zijn niet (via een daarop betrekking hebbend alternatief) in het MER beschreven. Als bijlage bij het MER is tenslotte een Passende beoordeling23 opgenomen, die alleen ingaat op de gevolgen van het nieuwe bedrijventerrein Noord IV. Daarin wordt met behulp van intern salderen met de referentiesituatie geconcludeerd, dat er per saldo geen sprake is van toename van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden. Ook is daarin uitvoering gegeven aan de vergewisplicht met betrekking tot additionaliteit. Deze beoordeling komt niet overeen met de effectbeoordelingen in het MER (effecten op Natura 2000-gebieden zijn zeer negatief). Het feit dat informatie over de effecten van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden en de daaruit volgende (juridische) consequenties verspreid is over meerdere documenten maakt deze informatie niet goed navolgbaar. Bovendien constateert de Commissie dat informatie en conclusies in de verschillende documenten niet consistent zijn.

De Commissie adviseert in een aanvulling op het MER, voordat wordt besloten over de wijziging van het omgevingsplan:  de beschrijvingen van de effecten van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden uit de verschillende documenten samen te vatten en met elkaar in overeenstemming te brengen;  een alternatief te beschrijven dat maakt dat het omgevingsplan binnen de kaders van de natuurwetgeving rechtmatig kan worden vastgesteld; maak hierbij onderscheid tussen bestaande bedrijventerreinen (deel A) en het nieuwe bedrijventerrein Noord IV (deel B). 23 Rho adviseurs, juni 2026. Meppel Bedrijventerrein Noord IV, Passende beoordeling Natura 2000. BIJLAGE 1: Projectgegevens toetsing Toetsing door de Commissie De Commissie bestaat uit een werkgroep van deskundigen. Deze werkgroep beoordeelt of het MER de benodigde milieu-informatie bevat en of deze juist is. Als er informatie ontbreekt of onjuist is, beoordeelt de Commissie of zij die essentieel vindt. Dat is het geval als aanvullende informatie in haar ogen kan leiden tot andere afwegingen. Dan adviseert de Commissie de ontbrekende of gecorrigeerde informatie alsnog beschikbaar te stellen, voordat het besluit wordt genomen. Om zich goed op de hoogte te stellen van de situatie heeft de werkgroep het gebied bezocht waar milieugevolgen kunnen optreden. Meer informatie over de Commissie en over haar werkwijze vindt u op onze website.

Samenstelling van de werkgroep Bij dit project bestaat de werkgroep uit: ing. Eugène de Beer Ing Gert Breugem MUrb drs. Pieter Jongejans (secretaris) dr. Peter van der Molen ing. Ben Peters ir. Harry Webers (voorzitter) Besluit waarvoor dit milieueffectrapport is opgesteld Wijziging van het omgevingsplan. Waarom wordt hiervoor een milieueffectrapport opgesteld? Voor projecten die grote milieugevolgen kunnen hebben, kan in Nederland een milieueffect- rapport (MER) vereist zijn. Uit Bijlage V van het Omgevingsbesluit onder de Omgevingswet volgt om welke projecten het gaat. Voor deze procedure gaat het in ieder geval om het project J10 “industrieterrein” en J11 “Stedelijke ontwikkeling”. Een MER is ook nodig omdat effecten op Natura 2000-gebieden optreden die in een Passende beoordeling moeten worden beschreven. Daarom is een plan-MER opgesteld. Bevoegd gezag besluit Gemeenteraad van Meppel Initiatiefnemer besluit College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Meppel. Heeft de Commissie ook zienswijzen en adviezen bij haar advies betrokken? Het bevoegd gezag heeft de Commissie niet in de gelegenheid gesteld om zienswijzen en ad- viezen bij haar advies te betrekken. Waar vind ik de stukken die de Commissie heeft beoordeeld? U vindt de projectstukken die bij het advies zijn gebruikt, door op www.commissiemer.nl pro- jectnummer 4031 in te vullen in het zoekvak.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://meppel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/acc0579c-a052-473c-a5a6-0d55e68a39ca?agendaItemId=12b5e5cc-29fb-40f0-8205-0220513542ff