CConstaterende datMeppel
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlagen bij motivering: M: Passende beoordeling Noord IV

1 - RAADSVERGADERING 24 september 2026, gemeente MeppelBij agendapunt: Vaststellen wijziging van het omgevingsplan voor industrie- en bedrijventerreinen12.880 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

1/39 MEPPEL BEDRIJVENTERREIN NOORD IV PASSENDE BEOORDELING NATURA 2000 juni 2026 2/39 DATUM juni 2026 PROJECT Bestemmingsplan Bedrijventerrein Noord IV PROJECTLEIDER Mr. S. Lamkadmi OPDRACHTGEVER Gemeente Meppel PROJECTNUMMER 20261002 AUTEUR Ir. H.G. van der Aa 3/39 INHOUD 1. Inleiding 4 1.1 Aanleiding en doel 4 1.2 Leeswijzer 4 2. Juridisch kader 5 2.1 Omgevingswet 5 3. Effectenbeschrijving en -beoordeling 6 3.1 Stikstofdepositie zonder interne saldering 6 3.1.1 Emissie bedrijventerrein 6 3.1.2 Resultaten stikstofdepositie 7 3.2 Stikstofdepositie met interne saldering 11 3.2.1 Referentiesituatie landbouw 11 3.2.2 Resultaten stikstofdepositie 14 4. Onderbouwing additionaliteit 19 4.1 Inleiding 19 4.2 Andere maatregelen t.b.v. depositiedaling 19 4.2.1 Landelijk 19 4.2.2 Provincie Drenthe 27 4.2.3 Provincie Overijssel 31 4.2.4 Conclusie andere maatregelen 35 4.3 Bijdrage intern saldo aan bestaande trend 35 4.4 Samenvatting en conclusies 39 Bijlage 1 AERIUS-Verschilberekening gebruiksfase 2035 (aparte bijlage) 39 4/39 1. INLEIDING 1.1 Aanleiding en doel De gemeente Meppel is voornemens om het bedrijventerrein Noord IV te ontwikkelen met een netto oppervlak van 27 ha (uitgeefbare grond) en een maximale milieucategorie 4. In figuur 1.1 is de ligging van het plangebied weergegeven ten op- zichte van omliggende Natura 2000-gebieden.

De afstand tot deze gebieden bedraagt minimaal 4.600 meter. Vanwege deze afstand zijn effecten als verdroging, verstoring, versnippering etc. op voorhand uit te sluiten. Dat geldt niet voor effecten als vermesting en verzuring als gevolg van extra stikstofdepositie. Daarom is een stikstofdepositieberekening uitgevoerd voor de gebruiksfase van het bedrijventerrein vanaf 2035 bij een maximale invulling van het omgevingsplan, dus 27 hectare met bedrijven van categorie 4. De gemeente Meppel is voornemens regels te stellen om de aanlegfase van de bedrijventerreinen volledig elektrisch plaats te laten vinden. Daarom is deze aanlegfase niet apart in kaart gebracht. Uit de berekeningen voor de gebruiksfase in 2035 is gebleken dat door het opheffen van de bestaande agrarische functies de stikstofdepositie op Natura 2000 per saldo zal afnemen. Deze vorm van (interne) saldering verplicht echter tot het opstel- len van een passende beoordeling in het kader van de Omgevingswet. De voorliggende rapportage bevat deze passende beoordeling. 1.2 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt het juridisch kader kort toegelicht. In hoofdstuk 3 worden de effecten van het project beschreven en beoordeeld zonder en met interne saldering. In hoofdstuk 4 is de additionaliteitstoets opgenomen. De stikstofberekening is als bijlage bij deze passende beoordeling opgenomen.

Figuur 1.1 Ligging plangebied (rood) ten opzichte van Natura 2000-gebieden

5/39 2. JURIDISCH KADER 2.1 Omgevingswet Voor Natura 2000-gebieden gelden onder meer de volgende verplichtingen: ● De overheid dient ervoor te zorgen dat de kwaliteit van de natuurlijke habitats en de habitats van soorten in de speci- ale beschermingszones niet verslechtert. Tevens mag er geen verstoring optreden voor de soorten waarvoor de zones zijn aangewezen. ● Voor elk plan of project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van het gebied, maar afzonder- lijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor zo'n gebied, wordt een passende beoordeling gemaakt van de gevolgen voor het gebied. Bevoegde nationale instanties geven slechts toe- stemming voor het plan of project nadat zij de zekerheid hebben verkregen dat de natuurlijke kenmerken van het ge- bied niet worden aangetast. ● Als een plan of project om dwingende reden van groot openbaar belang toch moet worden gerealiseerd, terwijl signifi- cant negatieve effecten niet kunnen worden uitgesloten, moeten alle nodige compenserende maatregelen worden genomen om te waarborgen dat de algehele samenhang van het Europees ecologisch netwerk (Natura 2000) bewaard blijft. Wat is significant? Het begrip significant speelt een sleutelrol bij het beoordelen van de vergunbaarheid van een ingreep in het kader van de Omge- vingswet voor wat betreft het onderdeel Natura 2000.

In de factsheet nr. 25: “'Significantie' bij beoordeling van gevolgen voor Na- tura 2000-gebieden” geeft de Commissie voor de Milieueffectrapportage aan op welke wijze het begrip significantie moet worden geïnterpreteerd bij een dergelijke toetsing. De beoordeling of een effect al dan niet significant is, wordt benaderd vanuit de instandhoudingsdoel-stellingen. Deze zijn vastge- legd in de aanwijzingsbesluiten voor de Natura 2000-gebieden. Er zijn instandhoudingsdoelstellingen voor habitattypen en voor soorten. ● Voor habitattypen gaat het om behoud of uitbreiding van de oppervlakte en/of behoud of verbetering van de kwaliteit. ● Voor soorten gaat het om behoud of uitbreiding van de oppervlakte van het leefgebied, behoud of verbetering van de kwaliteit van het leefgebied en behoud of uitbreiding van de populatieomvang. Als uit de voortoets of passende beoordeling blijkt dat het behalen van een instandhoudingsdoel door het project of plan bemoeilijkt wordt, wordt het effect als significant beschouwd. 3.

| EFFECTENBESCHRIJVING EN | -BEOORDELING 3.1 | Stikstofdepositie zonder interne saldering 3.1.1 | Emissie bedrijventerrein Op basis van vaste jurisprudentie moet voor het beoordelen van de gevolgen van een ruimtelijke ontwikkeling uitgegaan worden van reële en aannemelijke uitgangspunten (Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 14 januari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:193). Voor dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van kentallen | voor de emissies van bedrijventer- reinen, opgesteld door Arcadis op basis van gegevens van het CBS uit 2012. De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in de uitspraak (ECLI:NL:RVS:2008:BC6754) van 12 maart 2008 geoordeeld dat zij de gehanteerde metho- diek toereikend acht en de beschikbare emissiekengetallen voldoende betrouwbaar vindt om een goede inschatting te kun- nen maken van de stikstofemissie | van een bedrijventerrein. Op de website van het CBS is een overzicht gegeven van de | stikstofemissies voor verschillende branches. Uit de emissies volgt tussen 2012 en 2021 een gemiddelde daling van 3,28 % per jaar. Na 2021 zijn er geen data beschikbaar, maar aange- nomen wordt dat de daling in de toekomst doorzet, omdat de energietransitie nog bezi | g is en het percentage elektrische mobiele werktuigen blijft stijgen.

Er is conservatief gekozen om deze reductie van 3,28 % van de emissie | s per jaar te extra- poleren naar volgende jaren. Onderstaande tabel laat zien hoe deze emissies per hectare per categorie geleidelijk afne- men. Voor het onderhavige bedrijventerrein Noord IV categorie IV is voor rekenjaar 20 | 35 uitgegaan van de geel gemar- keerde getallen in de tabel. Bij 27 hectare netto bedrijventerrein geeft dat een jaarlijkse emissie van | 9.396 kg NOx | en 702 kg NH3. Deze getallen zijn ingevoerd in AERIUS Calculator met de standaardwaarden voor industrie met een uittreed- hoogte van 22 meter, een spreiding van 11 meter en een warmteinhoud van 0,280 MW.

Tabel 3.1 Emissiekengetallen stikstof bedrijventerreinen in kg/ha/jaar Jaar | Milieucategorie 1-3 | Milieucategorie 4 | Milieucategorie 5 NOx | NH3 | NOx | NH3 | NOx | NH3 Arcadis 2012 | 200 | 10 | 750 | 55 | 3300 | 90 2013 | 193 | 10 | 725 | 53 | 3192 | 87 2014 | 187 | 9 | 702 | 51 | 3087 | 84 2015 | 181 | 9 | 679 | 50 | 2986 | 81 2016 | 175 | 9 | 656 | 48 | 2888 | 79 2017 | 169 | 8 | 635 | 47 | 2793 | 76 2018 | 164 | 8 | 614 | 45 | 2702 | 74 2019 | 158 | 8 | 594 | 44 | 2613 | 71 2020 | 153 | 8 | 574 | 42 | 2527 | 69 2021 | 148 | 7 | 556 | 41 | 2444 | 67 2022 | 143 | 7 | 537 | 39 | 2364 | 64 2023 | 139 | 7 | 520 | 38 | 2287 | 62 2024 | 134 | 7 | 503 | 37 | 2212 | 60 2025 | 130 | 6 | 486 | 36 | 2139 | 58 2026 | 125 | 6 | 470 | 34 | 2069 | 56 2027 | 121 | 6 | 455 | 33 | 2001 | 55 2028 | 117 | 6 | 440 | 32 | 1935 | 53 2029 | 113 | 6 | 425 | 31 | 1872 | 51 2030 | 110 | 5 | 411 | 30 | 1811 | 49 2031 | 106 | 5 | 398 | 29 | 1751 | 48 2032 | 103 | 5 | 385 | 28 | 1694 | 46 2033 | 99 | 5 | 372 | 27 | 1638 | 45 6/39 2034 | 96 | 5 | 360 | 26 | 1584 | 43 2035 | 93 | 5 | 348 | 26 | 1532 | 42 2036 | 90 | 4 | 337 | 25 | 1482 | 40 2037 | 87 | 4 | 326 | 24 | 1434 | 39 2038 | 84 | 4 | 315 | 23 | 1387 | 38 2039 | 81 | 4 | 305 | 22 | 1341 | 37 2040 | 79 | 4 | 295 | 22 | 1297 | 35 Verkeer Door Goudappel zijn verkeersmodellen opgesteld voor de referentiesituatie met autonome ontwikkelingen en voor

de situ- atie met Noord IV (Verkeersonderzoek bedrijventerrein Noord-IV, 5 november 2025). Uit de verkeersmodellen zijn de ver- keersintensiteiten gekomen, die zijn aangehouden voor de stikstofdepositieberekeningen. De verkeerscijfers zelf en de on- derbouwing en gevolgen van de verkeerscijfers zijn beschreven in het verkeersonderzoek. | Voor het onderhavige bedrijven- terrein is gerekend met de volgende verkeersgeneratie per etmaal: • | Licht verkeer: 1.106,2 mvt • | Middelzwaar verkeer: 101,6 mvt • | Zwaar vrachtverkeer: 67,8 mvt De extra verkeersgeneratie is ingevoerd tot waar het extra opgaat in het heersende verkeersbeeld. Dit is het geval op het moment dat het aan- en afrijdende verkeer, conform de Instructieregels voor AERIUS zich heeft verdund tot “enkele pro- centen” van het reeds aanwezige verkeer. Op grond van recente jurisprudentie wordt hiervoor een drempelwaarde van 5% aangehouden. Het verkeer van Noord IV (totaal 1.276 mvt/etm) gaat op de A32 al op in het heersende verkeersbeeld, want voegt hier slechts circa 3% toe aan de bestaande verkeersintensiteit(42.300 mvt/etm in 2035). 3.1.2 | Resultaten stikstofdepositie Met de input van de voorgaande subparagraaf is met de meest recente versie van AERIUS Calculator (2025.3) de stikstofde- positie van het beoogde bedrijventerrein berekend met rekenjaar 2035. De berekeningsresultaten zijn hieronder weerge- geven.

Figuur 3.1 Stikstofgevoelige locaties binnen Natura 2000 met depositietoename zonder interne saldering Gebruiksfase 2035 7/39 De rekenresultaten van AERIUS zijn opgenomen in onderstaande tabel. De habitats en leefgebieden die stikstofgevoelig en grotendeels overbelast zijn, zijn rood gemarkeerd. Tabel 3.2 Maximale depositietoename op Natura 2000-gebied zonder interne saldering Areaal | KDW | Grootste depositie- Holtingerveld | (ha) | (mol/ha/jr) | toename (mol/ha/jr) H4030 | Droge heiden | 192,94 | 714 | 0,41 H4010A | Vochtige heiden (hogere zandgronden) | 50,62 | 1.071 | 0,35 H9190 | Oude eikenbossen | 19,35 | 1.071 | 0,35 H2330 | Zandverstuivingen | 9,21 | 714 | 0,35 H7150 | Pioniervegetaties met snavelbiezen | 1,54 | 1.071 | 0,35 H3130 | Zwakgebufferde vennen | 0,46 | 500 | 0,35 H2310 | Stuifzandheiden met struikhei | 30,78 | 714 | 0,34 H3160 | Zure vennen | 4,03 | 714 | 0,34 H9120 | Beuken-eikenbossen met hulst | 20,77 | 1.071 | 0,33 H91D0 | Hoogveenbossen | 1,8 | 1.786 | 0,30 H6230 | Heischrale graslanden | 10,62 | 714 | 0,29 H2320 | Binnenlandse kraaiheibegroeiingen | 13,62 | 1.071 | 0,24 H5130 | Jeneverbesstruwelen | 0,08 | 1.071 | 0,23 H7110B | Actieve hoogvenen (heideveentjes) | 0,2 | 714 | 0,21 Areaal | KDW | Grootste depositie- Dwingelderveld | (ha) | (mol/ha/jr) | toename (mol/ha/jr) Lg13 | Bos van arme zandgronden | 975,46 | 1.071 | 0,21 L4010A | Vochtige heiden

(hogere zandgronden) | 24,28 | 1.071 | 0,21 H4030 | Droge heiden | 453,67 | 714 | 0,20 Lg14 | Eiken- en beukenbos van lemige zandgronden | 190,17 | 1.071 | 0,20 H2310 | Stuifzandheiden met struikhei | 68,54 | 714 | 0,20 H9120 | Beuken-eikenbossen met hulst | 1,87 | 1.071 | 0,20 H4010A | Vochtige heiden (hogere zandgronden) | 375,93 | 1.071 | 0,19 H2320 | Binnenlandse kraaiheibegroeiingen | 55,43 | 1.071 | 0,19 Lg04 | Zuur ven | 49,1 | 1.071 | 0,19 L4030 | Droge heiden | 29,45 | 714 | 0,19 H6230 | Heischrale graslanden | 22 | 714 | 0,19 H3160 | Zure vennen | 19,98 | 714 | 0,19 H7110B | Actieve hoogvenen (heideveentjes) | 16,33 | 714 | 0,19 H9190 | Oude eikenbossen | 8,29 | 1.071 | 0,19 H91D0 | Hoogveenbossen | 1,13 | 1.786 | 0,19 H3130 | Zwakgebufferde vennen | 9,73 | 500 | 0,18 H2330 | Zandverstuivingen | 0,4 | 714 | 0,17 H7150 | Pioniervegetaties met snavelbiezen | 17,51 | 1.071 | 0,15 H5130 | Jeneverbesstruwelen | 12,24 | 1.071 | 0,15 H7120 | Herstellende hoogvenen | 27,85 | 500 | 0,11 H3110 | Zeer zwakgebufferde vennen | 1,27 | 429 | 0,08 8/39 Areaal | KDW | Grootste depositie- Drents-Friese Wold & Leggelderveld | (ha) | (mol/ha/jr) | toename (mol/ha/jr) Lg13 | Bos van arme zandgronden | 3.236,51 | 1.071 | 0,15 Lg14 | Eiken- en beukenbos van lemige zandgronden | 394,65 | 1.071 | 0,14 H9190 | Oude eikenbossen | 27,26 | 1.071 | 0,14 H2320 | Binnenlandse kraaiheibegroeiingen |

7,79 | 1.071 | 0,14 H3160 | Zure vennen | 63,32 | 714 | 0,13 H4030 | Droge heiden | 361,28 | 714 | 0,12 H2310 | Stuifzandheiden met struikhei | 132,2 | 714 | 0,12 H4010A | Vochtige heiden (hogere zandgronden) | 114,65 | 1.071 | 0,12 H7150 | Pioniervegetaties met snavelbiezen | 23,26 | 1.071 | 0,12 H7110B | Actieve hoogvenen (heideveentjes) | 21,63 | 714 | 0,12 H2330 | Zandverstuivingen | 111,95 | 714 | 0,11 L4030 | Droge heiden | 20,85 | 714 | 0,11 H3130 | Zwakgebufferde vennen | 13,01 | 500 | 0,10 H6230 | Heischrale graslanden | 3,79 | 714 | 0,09 Lg04 | Zuur ven | 7,59 | 1.071 | 0,08 Lg09 | Droog struisgrasland | 0,02 | 1.000 | 0,04 H3110 | Zeer zwakgebufferde vennen | 0,01 | 429 | 0,04 Areaal | KDW | Grootste depositie- De Wieden | (ha) | (mol/ha/jr) | toename (mol/ha/jr) Lg05 | Grote-zeggenmoeras | 199,51 | 1.714 | 0,15 H3150baz | Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten | 63,85 | 2.143 | 0,15 afgesloten zeearmen Lg10 | Kamgrasweide & Bloemrijk weidevogelgrasland van | 24,34 | 1.286 | 0,15 het zand- en veengebied H91D0 | Hoogveenbossen | 100,18 | 1.786 | 0,14 H7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 415,74 | 500 | 0,13 Lg07 | Dotterbloemgrasland van veen en klei | 60,58 | 1.286 | 0,13 Lg02 | Geïsoleerde meander en petgat | 30,6 | 2.143 | 0,13 H7140A | Overgangs- en trilvenen (trilvenen) | 19,77 | 1.214 | 0,12 Lg08 | Nat, matig voedselrijk grasland |

26,31 | 1.571 | 0,11 ZGH3150baz | Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten | 26,22 | 2.143 | 0,11 afgesloten zeearmen H6410 | Blauwgraslanden | 5,85 | 786 | 0,11 H4010B | Vochtige heiden (laagveengebied) | 9,7 | 500 | 0,10 ZGH7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 26,97 | 500 | 0,09 ZGH7140A | Overgangs- en trilvenen (trilvenen) | 0,2 | 1.214 | 0,09 ZGH91D0 | Hoogveenbossen | 0,5 | 1.786 | 0,08 ZGH4010B | Vochtige heiden (laagveengebied) | 0,05 | 500 | 0,06 ZGH6410 | Blauwgraslanden | 0,04 | 786 | 0,06 ZGH3140lv | Kranswierwateren, in laagveengebieden | 12,13 | 2.143 | 0,05 H3140lv | Kranswierwateren, in laagveengebieden | 1,77 | 2.143 | 0,05 H7210 | Galigaanmoerassen | 0,24 | 1.429 | 0,05 9/39 Areaal | KDW | Grootste depositie- Weerribben | (ha) | (mol/ha/jr) | toename (mol/ha/jr) Lg05 | Grote-zeggenmoeras | 504,3 | 1.714 | 0,07 H91D0 | Hoogveenbossen | 428,06 | 1.786 | 0,07 H4010B | Vochtige heiden (laagveengebied) | 131,95 | 500 | 0,06 ZGH3150baz | Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten | 89,92 | 2.143 | 0,06 afgesloten zeearmen Lg08 | Nat, matig voedselrijk grasland | 50,51 | 1.571 | 0,06 H3150baz | Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten | 36,59 | 2.143 | 0,06 afgesloten zeearmen ZGH91D0 | Hoogveenbossen | 33,07 | 1.786 | 0,06 H7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 278,4 | 500 | 0,05 Lg02 | Geïsoleerde meander

en petgat | 86,66 | 2.143 | 0,05 Lg07 | Dotterbloemgrasland van veen en klei | 86,34 | 1.286 | 0,05 H7140A | Overgangs- en trilvenen (trilvenen) | 31,05 | 1.214 | 0,05 H7210 | Galigaanmoerassen | 15,13 | 1.429 | 0,05 ZGH7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 9,25 | 500 | 0,05 H6410 | Blauwgraslanden | 6,63 | 786 | 0,05 H3140lv | Kranswierwateren, in laagveengebieden | 1,63 | 2.143 | 0,05 ZGH3140lv | Kranswierwateren, in laagveengebieden | 1,12 | 2.143 | 0,05 ZGH7140A | Overgangs- en trilvenen (trilvenen) | 4,01 | 1.214 | 0,03 Lg10 | Kamgrasweide & Bloemrijk weidevogelgrasland van | 0,13 | 1.286 | 0,03 het zand- en veengebied ZGH4010B | Vochtige heiden (laagveengebied) | 0,09 | 500 | 0,03 Uiterwaarden Zwarte Water en Vecht | Areaal | KDW | Grootste depositie- (ha) | (mol/ha/jr) | toename (mol/ha/jr) 91E0B | Vochtige alluviale bossen (essen-iepenbossen) | 1,14 | 2.000 | 0,03 Lg07 | Dotterbloemgrasland van veen en klei | 1,04 | 1.286 | 0,03 H91E0C | Vochtige alluviale bossen (beekbegeleidende bossen) | 0,43 | 1.857 | 0,03 H6510A | Glanshaver- en vossenstaarthooilanden (glanshaver) | 0,3 | 1.357 | 0,03 H91F0 | Droge hardhoutooibossen | 0,12 | 2.071 | 0,03 Lg11 | Kamgrasweide & Bloemrijk weidevogelgrasland van | 0,05 | 1.357 | 0,03 het rivieren- en zeekleigebied Lg10 | Kamgrasweide & Bloemrijk weidevogelgrasland van | 0,36 | 1.286 | 0,02 het zand- en veengebied H6410

| Blauwgraslanden | 0,27 | 786 | 0,02 H6510B | Glanshaver- en vossenstaarthooilanden (grote vos- | 0,06 | 1.571 | 0,02 senstaart) Lg08 | Nat, matig voedselrijk grasland | 0,05 | 1.571 | 0,02 Olde Maten & Veerslootlanden | Areaal | KDW | Grootste depositie- (ha) | (mol/ha/jr) | toename (mol/ha/jr) H6410 | Blauwgraslanden | 6,54 | 786 | 0,04 H7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 2,89 | 500 | 0,04 Lg05 | Grote-zeggenmoeras | 0,77 | 1.714 | 0,04 10/39 H6230 | Heischrale graslanden | 0,59 | 714 | 0,04 Lg02 | Geïsoleerde meander en petgat | 1,37 | 2.143 | 0,03 Mantingerzand | Areaal | KDW | Grootste depositie- (ha) | (mol/ha/jr) | toename (mol/ha/jr) H4030 | Droge heiden | 26,86 | 714 | 0,06 H4010A | Vochtige heiden (hogere zandgronden) | 5,67 | 1.071 | 0,06 H7150 | Pioniervegetaties met snavelbiezen | 0,27 | 1.071 | 0,06 H3160 | Zure vennen | 0,33 | 714 | 0,04 H3130 | Zwakgebufferde vennen | 0,67 | 500 | 0,01 Rottige Meenthe & Brandemeer | Areaal | KDW | Grootste depositieaf- (ha) | (mol/ha/jr) | name (mol/ha/jr) H7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 138,72 | 500 | 0,03 Lg05 | Grote-zeggenmoeras | 43,78 | 1.714 | 0,03 H91D0 | Hoogveenbossen | 17,42 | 1.786 | 0,03 ZGH3150baz | Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten | 21,86 | 2.143 | 0,02 afgesloten zeearmen Lg07 | Dotterbloemgrasland van veen en klei | 8,67 | 1.286 | 0,02 H6410 |

Blauwgraslanden | 2,87 | 786 | 0,02 H3150baz | Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten | 1,42 | 2.143 | 0,02 afgesloten zeearmen H6230vka | Heischrale graslanden, vochtig kalkarm | 1,1 | 714 | 0,02 H7140A | Overgangs- en trilvenen (trilvenen) | 0,58 | 1.214 | 0,02 H4010B | Vochtige heiden (laagveengebied) | 0,17 | 500 | 0,02 H7210 | Galigaanmoerassen | 0,1 | 1.429 | 0,02 H7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 138,72 | 500 | 0,03 Zoals uit bovenstaande tabel blijkt zal er op vele overbelaste habitats sprake zijn van een depositietoename. Deze habitats zijn in de recente Natuurdoelanalyses (NDA) voor deze Natura 2000-gebieden veelal beoordeeld met Nee, tenzij, waarbij overbelasting met stikstof een belangrijke rol speelt. Dit betekent dat uit de ecologische onderbouwing in de NDA blijkt dat met het vastgestelde pakket maatregelen verslechtering niet met zekerheid valt uit te sluiten. Ook de condities voor het binnen bereik houden van eventuele doelen voor uitbreiding en/of kwaliteitsverbetering op lange termijn zijn daarom nog niet met zekerheid geborgd. Er zijn aanvullende bron- en of natuurherstelmaatregelen nodig om verslechtering te stoppen en eventuele uitbreiding en/of verbetering te kunnen realiseren. Ook kunnen in de tussentijd overlevingsmaatregelen no- dig zijn.

Bij het ontbreken van mogelijkheden voor natuurherstelmaatregelen zijn directe maatregelen voor stikstofreductie nodig. Conclusie: Bij de berekende depositietoenames kunnen significant negatieve effecten op deze habitats dus niet worden uitgesloten. Interne saldering is noodzakelijk om deze effecten op te heffen. 3.2 | Stikstofdepositie met interne saldering 3.2.1 | Referentiesituatie landbouw Referentiedatum De omliggende Natura 2000-gebieden zijn op 7 december 2004 aangemeld bij de Europese Commissie en vallen sindsdien onder het beschermingsregime van de Habitatrichtlijn. | Enkele gebieden zijn tevens aangemeld als Vogelrichtlijngebied. Hier- voor geldt een andere referentiedatum (zie tabel | 3.3). 11/39 In de plantoets (artikel 2.7 lid 1 Wnb) heeft de “feitelijke, planologisch legale situatie voorafgaand aan de vaststelling van het plan” als referentiesituatie te gelden (zie bijvoorbeeld ABRS 22 januari 2020, ECLI:NL:RVS:2020:212). Het feitelijk bestaand agrarisch gebruik in 2025 is planologisch legaal, dateert zelfs van ver voor de referentiedatum van 11-10-1996 en is sinds die datum permanent als zodanig in gebruik | geweest. Het feitelijk bestaande agrarische gebruik | , daaronder begrepen de huidige bemesting van de agrarische percelen, | kunnen dus worden beschouwd als de referentiesituatie | die in de plantoets kan wor- den betrokken.

Tabel 3.3 Referentiedata Natura 2000-gebieden Natura 2000-gebied | Vogelrichtlijn | Habitatrichtlijn Holtingerveld | - | 7-12-2004 Dwingelderveld | 11-10-1996 | 7-12-2004 Uiterwaarden Zwarte Water en Vecht | 24-3-2000 | 7-12-2004 De Wieden | 24-3-2000 | 7-12-2004 Drenst-Friese Wold & Leggelderveld | 24-3-2000 | 7-12-2004 Olde Maten & Veerslootlanden | - | 7-12-2004 Weerribben | 29-10-1986 | 7-12-2004 Mantingerzand | - | 7-12-2004 Emissies door bemesting Het totale terrein van Noord IV bestaat uit 46 ha landbouwgrond. Omdat sloten, slootranden, de boerderij en andere in het plangebied gelegen objecten niet bemest mogen worden, is conservatief gekozen om 20 % van het gebied niet mee te ne- men in de berekening van het referentiesaldo. Dat betekent dat er 36,8 ha overblijft. De emissie van ammoniak afkomstig van de landbouwgronden wordt bepaald aan de hand van het landbouwgrondtype, de maximale stikstofgebruiksnormen, de toegepaste bemestingstechniek, de landbouwoppervlakte, het vervluchtingspercen- tage en het gehalte totaal ammoniakaal stikstof1. De ammoniakemissie is berekend op basis van het TAN-percentage (TAN = Total Ammoniakaal stikstof).

De rekenmethode voor de emissies van bemesten is als volgt: 𝑁𝐻3=A * 𝑁 * s * TAN * ( 𝑀𝑎𝑚𝑚𝑜𝑛𝑖𝑎𝑘𝑀𝑠𝑡𝑖𝑘𝑠𝑡𝑜𝑓 ) , waarbij: • | NH3 = de emissie van ammoniak (kg/tijdseenheid); • | A = oppervlakte landbouwgrond (ha); • | N = de stikstofgebruiksnorm (kg/ha/tijdseenheid); • | s = sublimatie of vervluchtingspercentage, de transitie van een vaste stof tot gasvorm (% van TAN); • | TAN = totaal ammoniakaal stikstof; • | Mammoniak = de moleculaire massa van ammoniak, vaste waarde (17,0307 g-mol); • | Mstikstof = de moleculaire massa van stikstof, vaste waarde (14,0067 g-mol). Voor de totstandkoming van de berekeningen van de landbouwemissies zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • | voor de grondsoort is uitgegaan van veen. Het grondtype is relevant voor de bepaling van de maximale stikstofge- bruiksnorm van een gewas volgens de Meststoffenwet; • | voor de gehanteerde gewastypen per perceel wordt grasland aangehouden. De gehanteerde stikstofgebruiksnor- men volgen uit de bijbehorende tabellen van het RVO. De stikstofnorm van grasland met volledig maaien is 300 kg N/ha/jaar2; 1 Wageningen UR (2011). Ammoniakemissie uit dierlijke en kunstmest in 2011. Berekeningen met het Nationaal Emissiemodel voor Ammoniak (NEMA). Wagenin- gen: Wettelijke onderzoekstaken Natuur & Milieu. WOt-werkdocument 330. 2 Meppel is niet gelegen in een NV-gebied.

12/39 • | voor graslanden is het uitgangspunt dat voor dierlijke mest de toegepaste bemestingstechniek zodenbemesting, sleufkouter of sleepvoet is. Dit zijn de technieken met de laagste emissiefactor (17 %)3; • | voor de TAN-factor is als toegepaste mest uitgegaan van een gemiddelde TAN bij koeien- en runderenmest, name- lijk 60 %. Zie Van Bruggen et al., 2021; • | er mag maximaal4 170 kg N dierlijke mest per ha per jaar toegepast worden. Dit betekent dat de eventuele overige stikstofvraag opgevuld dient te worden met niet-dierlijke mest. Het uitgangspunt is dat de resterende vraag van 130 kg N opgevuld wordt met kunstmest met een emissiefactor van 4 % (Van Bruggen et al., 2021). Dit leidt bij 36,8 hectare bemest areaal tot de volgende NH3- emissies; • | Dierlijke mest: 775,9 kg/jr • | Kunstmest: 232,7 kg/jr • | Totaal: 1.008,6 kg/jr De bronnen zijn gemodelleerd in AERIUS als ‘Landbouw - landbouwgronden’. De standaard ingevulde bronkenmerken zijn ongewijzigd aangehouden. Emissies door landbouwwerktuigen en -verkeer Voor het bemesten van de landbouwgronden worden landbouwwerktuigen ingezet. Het is echter onbekend welke werktui- gen precies worden ingezet en welke eigenschappen deze werktuigen hebben. Daarnaast is onbekend hoeveel uur deze landbouwwerktuigen ingezet worden, aangezien dit mede afhankelijk is van de bemestingstechniek en het gewastype.

Voor deze emissiebron bestaan ook geen kengetallen. | Om die reden is de inzet van de landbouwwerktuigen in dit onder- zoek buiten beschouwing gelaten. Daarmee is de referentiesi | tuatie conservatief, aangezien het wel aannemelijk is dat de | r- gelijke landbouwwerktuigen regelmatig worden ingezet. Ook de verkeersbewegingen naar en van het te verdwijnen vee- houderijbedrijf (zie hierna) zijn niet in de berekening betrokken. Emissies door veehouderij Rijksomweg 1 Er ligt op het terrein van Noord IV één veehouderij. In de stal van deze boerderij mogen volgens de natuurvergunning4 80 stuks melkkoeien (RAV-code 1.100.1) en 70 stuks jongvee (minder dan twee jaar, RAV-code A 3) worden gehouden. Dit leidt tot de volgende emissies: Tabel 3.4 Stalemissies referentiesituatie Type vee | Staltype | Aantal dieren | Emissiefactor | NH3-emissie [kg/dier/jaar] | [kg/jaar] melkkoeien overige huisvestingssystemen | HA1.100 | 80 | 13,0 | 1.040 jongvee overige huisvestingssystemen | HA2.100 | 70 | 4,4 | 308 Totaal | 1.348 De stal is in AERIUS Calculator gemodelleerd als type ‘Landbouw dierhuisvesting’ met de standaard bronkenmerken, ofwel een uittreedhoogte van 5,0 meter, een warmte inhoud van 0 MW, een spreiding van 2,5 meter en een temporele variatie ‘dierverblijven’. 3 Bruggen, C. van, A. Bannink, C.M. Groenestein, J.F.M. Huijsmans, L.A. Lagerwerf, H.H. Luesink, M.B.H. Ros, G.L. Velthof, J.

V | onk en T. van der Zee (2021). Emissies naar lucht uit de landbouw berekend met NEMA voor 1990 | -2019. Wageningen, WOT Natuur & Milieu, WOt-technical report 203. 238 p.; 26 tab.; 8 figs.; 72 ref.; 32 bijl. Geraadpleegd van tabel 2.7 op pagina 34 | -35. 4 Besluit van gedeputeerde staten van Drenthe inzake Vergunning op basis van artikel 19D van de Natuurbeschermingswet 1998 (NB-wet 1998), Assen, 4 juli 2013, Provincie Drenthe, kenmerk: VTH/2013004965. 13/39 3.2.2 | Resultaten stikstofdepositie In de voorgaande subparagraaf is de aard en omvang van de toegepaste interne saldering in het plangebied uiteengezet. | De rekenresultaten met interne saldering zijn opgenomen in onderstaande figuur en tabellen. Uit de verschilberekening blijkt dat in de gebruiksfase na interen saldering met de huidige agrarische functies sprake zal zijn van een daling van de depositi | e op negen omliggende Natura 2000 | -gebieden. In totaal gaat het om een stikstofgevoelig Natura 2000 | -areaal van 9.443 ha en een grootste depositie | daling van 0,56 mol/ha/jr. Waarschijnlijk is deze afname in de praktijk groter aangez | ien worst | -case is gerekend met een volledige invulling van het terrein met categorie 4 | -bedrijven. In de praktijk zal een aanzienlijk deel van het terrein worden ingevuld met categorie 3 | -bedrijven met aanzienlijk lagere emissies per hectare per jaar.

De tre | nd van het steeds schonere wagenpark zet verder gewoon door na rekenjaar 2035, zodat de afname van de depositie ten opzichte van de agrarische referentiesituatie steeds gr | oter zal worden. Figuur 3.2 Stikstofgevoelige | locaties binnen Natura 2000 | met depositietoename | met interne saldering | (zonder randhexagonen) Tabel 3.5 Maximale depositieafname worst-case gebruiksfase 2035 op Natura 2000-gebieden na interne saldering Areaal | KDW | Grootste deposi- (ha) | (mol/ha/jr) | tieafname Holtingerveld | (mol/ha/jr) H4030 | Droge heiden | 192,94 | 714 | 0,56 H4010A | Vochtige heiden (hogere zandgronden) | 50,62 | 1.071 | 0,45 H2310 | Stuifzandheiden met struikhei | 30,78 | 714 | 0,44 14/39 H9120 | Beuken-eikenbossen met hulst | 20,77 | 1.071 | 0,43 H9190 | Oude eikenbossen | 19,35 | 1.071 | 0,46 H2320 | Binnenlandse kraaiheibegroeiingen | 13,62 | 1.071 | 0,26 H6230 | Heischrale graslanden | 10,62 | 714 | 0,41 H2330 | Zandverstuivingen | 9,21 | 714 | 0,45 H3160 | Zure vennen | 4,03 | 714 | 0,45 H91D0 | Hoogveenbossen | 1,80 | 1.786 | 0,40 H7150 | Pioniervegetaties met snavelbiezen | 1,54 | 1.071 | 0,43 H3130 | Zwakgebufferde vennen | 0,46 | 500 | 0,45 H7110B | Actieve hoogvenen (heideveentjes) | 0,20 | 714 | 0,22 H5130 | Jeneverbesstruwelen | 0,08 | 1.071 | 0,23 Areaal | KDW | Grootste deposi- (ha) | (mol/ha/jr) | tieafname Dwingelderveld | (mol/ha/jr) Lg13 | Bos van

arme zandgronden | 975,46 | 1.071 | 0,19 H4030 | Droge heiden | 453,67 | 714 | 0,17 H4010A | Vochtige heiden (hogere zandgronden) | 375,93 | 1.071 | 0,16 Lg14 | Eiken- en beukenbos van lemige zandgronden | 190,17 | 1.071 | 0,18 H2310 | Stuifzandheiden met struikhei | 68,54 | 714 | 0,17 H2320 | Binnenlandse kraaiheibegroeiingen | 55,43 | 1.071 | 0,16 Lg04 | Zuur ven | 49,1 | 1.071 | 0,16 L4030 | Droge heiden | 29,45 | 714 | 0,17 H7120 | Herstellende hoogvenen | 27,85 | 500 | 0,07 L4010A | Vochtige heiden (hogere zandgronden) | 24,28 | 1.071 | 0,18 H6230 | Heischrale graslanden | 22 | 714 | 0,16 H3160 | Zure vennen | 19,98 | 714 | 0,17 H7150 | Pioniervegetaties met snavelbiezen | 17,51 | 1.071 | 0,11 H7110B | Actieve hoogvenen (heideveentjes) | 16,33 | 714 | 0,17 H5130 | Jeneverbesstruwelen | 12,24 | 1.071 | 0,11 H3130 | Zwakgebufferde vennen | 9,73 | 500 | 0,16 H9190 | Oude eikenbossen | 8,29 | 1.071 | 0,17 H9120 | Beuken-eikenbossen met hulst | 1,87 | 1.071 | 0,17 H3110 | Zeer zwakgebufferde vennen | 1,27 | 429 | 0,05 H91D0 | Hoogveenbossen | 1,13 | 1.786 | 0,17 H2330 | Zandverstuivingen | 0,4 | 714 | 0,13 Areaal | KDW | Grootste deposi- (ha) | (mol/ha/jr) | tieafname Drents-Friese Wold & Leggelderveld | (mol/ha/jr) Lg13 | Bos van arme zandgronden | 2.923,52 | 1.071 | 0,11 Lg14 | Eiken- en beukenbos van lemige zandgronden | 379,44 | 1.071 | 0,11 H4030 | Droge heiden | 339,34 |

714 | 0,08 H4010A | Vochtige heiden (hogere zandgronden) | 105,09 | 1.071 | 0,08 H2310 | Stuifzandheiden met struikhei | 93,9 | 714 | 0,09 H2330 | Zandverstuivingen | 71,33 | 714 | 0,07 H3160 | Zure vennen | 59,16 | 714 | 0,08 15/39 H9190 | Oude eikenbossen | 27,26 | 1.071 | 0,10 H7150 | Pioniervegetaties met snavelbiezen | 22,12 | 1.071 | 0,08 H7110B | Actieve hoogvenen (heideveentjes) | 21,52 | 714 | 0,08 L4030 | Droge heiden | 17,3 | 714 | 0,08 H3130 | Zwakgebufferde vennen | 13,01 | 500 | 0,06 H2320 | Binnenlandse kraaiheibegroeiingen | 7,65 | 1.071 | 0,10 Lg04 | Zuur ven | 6,94 | 1.071 | 0,06 H6230 | Heischrale graslanden | 3,6 | 714 | 0,07 Lg09 | Droog struisgrasland | 0,02 | 1.000 | 0,01 H3110 | Zeer zwakgebufferde vennen | 0,01 | 429 | 0,01 Areaal | KDW | Grootste deposi- (ha) | (mol/ha/jr) | tieafname De Wieden | (mol/ha/jr) H7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 415,74 | 500 | 0,22 Lg05 | Grote-zeggenmoeras | 199,51 | 1.714 | 0,24 H91D0 | Hoogveenbossen | 100,18 | 1.786 | 0,22 H3150baz | Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten af- | 63,85 | 2.143 | 0,24 gesloten zeearmen Lg07 | Dotterbloemgrasland van veen en klei | 60,58 | 1.286 | 0,19 Lg02 | Geïsoleerde meander en petgat | 30,60 | 2.143 | 0,18 ZGH7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 26,97 | 500 | 0,14 Lg08 | Nat, matig voedselrijk grasland | 26,31 | 1.571 | 0,19 ZGH3150baz

| Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten af- | 26,22 | 2.143 | 0,19 gesloten zeearmen Lg10 | Kamgrasweide & Bloemrijk weidevogelgrasland van het | 24,34 | 1.286 | 0,24 zand- en veengebied H7140A | Overgangs- en trilvenen (trilvenen) | 19,77 | 1.214 | 0,21 ZGH3140lv | Kranswierwateren, in laagveengebieden | 12,13 | 2.143 | 0,07 H4010B | Vochtige heiden (laagveengebied) | 9,70 | 500 | 0,12 H6410 | Blauwgraslanden | 5,85 | 786 | 0,17 H3140lv | Kranswierwateren, in laagveengebieden | 1,77 | 2.143 | 0,07 ZGH91D0 | Hoogveenbossen | 0,50 | 1.786 | 0,07 H7210 | Galigaanmoerassen | 0,24 | 1.429 | 0,03 ZGH7140A | Overgangs- en trilvenen (trilvenen) | 0,20 | 1.214 | 0,11 ZGH4010B | Vochtige heiden (laagveengebied) | 0,05 | 500 | 0,06 ZGH6410 | Blauwgraslanden | 0,04 | 786 | 0,05 Areaal | KDW | Grootste deposi- (ha) | (mol/ha/jr) | tieafname Weerribben | (mol/ha/jr) H91D0 | Hoogveenbossen | 410,71 | 1.786 | 0,05 Lg05 | Grote-zeggenmoeras | 325,90 | 1.714 | 0,05 H7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 167,60 | 500 | 0,03 H4010B | Vochtige heiden (laagveengebied) | 90,46 | 500 | 0,04 Lg02 | Geïsoleerde meander en petgat | 74,76 | 2.143 | 0,04 ZGH3150baz | Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten af- | 74,28 | 2.143 | 0,04 gesloten zeearmen Lg07 | Dotterbloemgrasland van veen en klei | 65,55 | 1.286 | 0,04 16/39 Lg08 | Nat, matig voedselrijk grasland |

47,11 | 1.571 | 0,04 ZGH91D0 | Hoogveenbossen | 32,61 | 1.786 | 0,04 H3150baz | Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten af- | 22,22 | 2.143 | 0,04 gesloten zeearmen H7140A | Overgangs- en trilvenen (trilvenen) | 18,35 | 1.214 | 0,04 H7210 | Galigaanmoerassen | 7,81 | 1.429 | 0,03 ZGH7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 6,57 | 500 | 0,04 H6410 | Blauwgraslanden | 4,97 | 786 | 0,03 ZGH7140A | Overgangs- en trilvenen (trilvenen) | 2,39 | 1.214 | 0,01 ZGH3140lv | Kranswierwateren, in laagveengebieden | 1,02 | 2.143 | 0,03 H3140lv | Kranswierwateren, in laagveengebieden | 0,93 | 2.143 | 0,03 Lg10 | Kamgrasweide & Bloemrijk weidevogelgrasland van het | 0,13 | 1.286 | 0,01 zand- en veengebied ZGH4010B | Vochtige heiden (laagveengebied) | 0,09 | 500 | 0,01 Areaal | KDW | Grootste deposi- Uiterwaarden Zwarte Water en Vecht | (ha) | (mol/ha/jr) | tietoename (mol/ha/jr) H91E0B | Vochtige alluviale bossen (essen-iepenbossen) | 1,14 | 2.000 | 0,01 Lg07 | Dotterbloemgrasland van veen en klei | 1,04 | 1.286 | 0,01 H91E0C | Vochtige alluviale bossen (beekbegeleidende bossen) | 0,43 | 1.857 | 0,01 Lg10 | Kamgrasweide & Bloemrijk weidevogelgrasland van het | 0,36 | 1.286 | 0,01 zand- en veengebied H6510A | Glanshaver- en vossenstaarthooilanden (glanshaver) | 0,30 | 1.357 | 0,01 H6410 | Blauwgraslanden | 0,27 | 786 | 0,01 H91F0 | Droge hardhoutooibossen | 0,12 | 2.071

| 0,01 H6510B | Glanshaver- en vossenstaarthooilanden (grote vossen- | 0,06 | 1.571 | 0,01 staart) Lg11 | Kamgrasweide & Bloemrijk weidevogelgrasland van het | 0,05 | 1.357 | 0,01 rivieren- en zeekleigebied Areaal | KDW | Grootste deposi- Olde Maten & Veerslootlanden | (ha) | (mol/ha/jr) | tietoename (mol/ha/jr) H6410 | Blauwgraslanden | 6,54 | 786 | 0,03 H7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 2,89 | 500 | 0,03 Lg02 | Geïsoleerde meander en petgat | 1,37 | 2.143 | 0,02 Lg05 | Grote-zeggenmoeras | 0,77 | 1.714 | 0,03 H6230 | Heischrale graslanden | 0,59 | 714 | 0,03 Areaal | KDW | Grootste deposi- Mantingerzand | (ha) | (mol/ha/jr) | tietoename (mol/ha/jr) H4030 | Droge heiden | 3,52 | 714 | 0,02 H4010A | Vochtige heiden (hogere zandgronden) | 2,04 | 1.071 | 0,02 H7150 | Pioniervegetaties met snavelbiezen | 0,27 | 1.071 | 0,02 Areaal | KDW | Grootste deposi- Rottige Meenthe & Brandemeer | (ha) | (mol/ha/jr) | tietoename (mol/ha/jr) H7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 7,31 | 500 | 0,01 H91D0 | Hoogveenbossen | 4,43 | 1.786 | 0,01 17/39 ZGH3150baz | Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden, buiten af- | 1,40 | 2.143 | 0,01 gesloten zeearmen Lg07 | Dotterbloemgrasland van veen en klei | 1,08 | 1.286 | 0,01 Lg05 | Grote-zeggenmoeras | 0,79 | 1.714 | 0,01 H6410 | Blauwgraslanden | 0,70 | 786 | 0,01 H3150baz | Meren met krabbenscheer en

fonteinkruiden, buiten af- | 0,10 | 2.143 | 0,01 gesloten zeearmen H6230vka | Heischrale graslanden, vochtig kalkarm | 0,03 | 714 | 0,01 H7140A | Overgangs- en trilvenen (trilvenen) | 0,01 | 1.214 | 0,01 H7140B | Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) | 7,31 | 500 | 0,01 18/39 4. | ONDERBOUWING ADDITIONALITEIT 4.1 | Inleiding De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State | (verder: de Afdeling) heeft op 18 december 2024 twee uitspraken gedaan die tot gevolg hebben dat in de voortoets het effect van het gehele project in beschouwing moet worden genomen en dus niet (zoals tot voor die uitspraak de praktijk was) alleen het verschil tussen de huidig | vergunde en nieuw beoogde situatie. Op 28 mei 2025 heeft de Afdeling geoordeeld dat voor het maken van een passende beoordeling waarin | intern salderen als mitigerende maatregel wordt ingezet (net als bij extern salderen) kan worden volstaan met een versch | ilbere- kening en een motivering | voor het additionaliteitsvereiste (Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, 28 mei 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2404, r.o. 19.6). Dit uitgangspunt is in de Pasgeld | -uitspraak van 14 januari 2026 bevestigd, waarbij door de Afdeling nadrukkelijk is aangegeven dat de eerdere lijn van 18 december 2024 ook van toepassing is op | bestem- mingsplannen.

Op basis van deze uitspraken moet intern salderen als mitigerende maatregel beschouwd worden waarvoor net als voor extern salderen al het geval was, moet worden aangetoond dat deze additioneel is aan de passende maatregelen die de overheden moeten nemen met oog op het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen van de Natura 2000 | -gebieden. Zo lang nog niet duidelijk is wat het pakket aan passende maatregelen zal zijn waarmee het behalen van de instandhou- dingsdoelstellingen verzekerd is, zal van geval moete | n worden bepaald op de bronnen waarmee intern wordt gesaldeerd (onderdeel van) een passende maatregel zouden kunnen zijn. Uit de PAS-uitspraak (29 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1603, rechtsoverweging 13-13.8) volgt dat een maatregel die naar zijn aard ook kan worden ingezet als instandhoudingsmaatregel of passende maatregel niet zonder meer kan worden ingezet als mitigerende maatregel in een passende beoordeling van de gevolgen van een project. Het be | perken of beëindigen van een bestaande vergunde situatie is een maatregel die | naar zijn aard namelijk ingezet kan worden als instandhoudings | - of passende maatregel. | Extern salderen kan daarom alleen in de passende beoordeling worden betrokken als voldaan i | s aan het zogenoemde additionaliteitsvereiste.

| Uit de Rendac-uitspraak (18 december 2024, | ECLI:NL:RVS:2024:4923 | , rechtsover- weging 21) volgt d | at het additionaliteitsvereiste geldt voor de inzet van de gehele referentiesituatie die als mitigerende maatregel wordt ingezet. Op basis van de hierboven besproken jurisprudentie geldt die lijn ook voor (bestemmings)plan- nen. De salderingssituatie met agrarisch grasland en een veehouderijbedrijf zorgt voor stikstofdepositie in omliggende Natura 2000-gebieden. In deze gebieden zijn stikstofgevoelige habitats aanwezig waarvan de kritische depositiewaarden (hierna: KDW’s) worden overschreden. Daarbij is van belang dat het enkele feit dat de KDW wordt overschreden niet hoeft te bete- kenen dat sprake is van een dreigende verslechtering of significante verstoring van natuurwaarden. De mate en duur van de overschrijding zijn wel belangrijke indicatoren bij de beoordeling of maatregelen nodig zijn om verslechtering van stik- stofgevoelige natuurwaarden te voorkomen. Als in een gebied sprake is van een autonome dalende trend op basis van staand beleid wat binnen afzienbare tijd leidt tot daling, dan zijn passende maatregelen minder snel bepalend voor het vermijden van verslechtering. 4.2 | Andere maatregelen t.b.v.

depositiedaling 4.2.1 | Landelijk In de Kamerbrief van 29 november 2024 (met kenmerk DGLGS / 89739940) gaat de minister van Landbouw, Visserij, Voed- selzekerheid en Natuur in op de concrete maatregelen die gericht zijn op structurele daling van de stikstofuitstoot. | Hier- voor is een stikstoffonds van 20 miljard euro beschikbaar gesteld. | Naast aangekondigde (aanvullende) maatregelen worden de reeds lopende maatregelen op basis van staand beleid opgesomd. Dit betreft het volgende: • | Het Programma Stikstofreductie en Natuurverbetering | : onderdeel daarvan zijn de bronmaatregelen binnen de sec- toren mobiliteit, industrie, landbouw en bouw, alsmede de natuurherstelmaatregelen via het Programma Natuur. 19/39 20/39 Dit gebeurt via de uitvoering van de bronmaatregelen, zoals verduurzaming van de binnenvaart, het programma Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) en aanscherping van BBT industrie. • Daarnaast is de Aanpak piekbelasting opgezet om een eerste stap te zetten in het versneld reduceren van stikstof- uitstoot. In de brief van 14 oktober 2024 is de Kamer geïnformeerd over de voortgang van de aanpak piekbelas- ting. In algemene zin is er vanuit de landbouwsector veel interesse voor de regelingen onder de aanpak piekbelas- ting.

De komende periode staan de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv- plus), de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) kleinere sectoren, de innovatieregeling (Sbv), de verplaatsingsregeling (Lwp) en het omschakelfonds open. Voornoemde brief van 14 oktober 2024 bevat de in- schatting dat de Lbv en Lbv-plus regelingen een reductie van respectievelijk 2 mol/ha/jaar en 32 mol/ha/jaar stik- stofdepositie op kunnen leveren mits alle ondernemers die zich tot nu toe hebben aangemeld voor de Lbv-plus of de Lbv ook daadwerkelijk deelnemen; • Daarnaast zijn er vanuit diverse nationale en Europese wet- en regelgeving, het beleidsprogramma Klimaat en het Schone Luchtakkoord meerdere maatregelen genomen in de sectoren industrie en mobiliteit die voor een sterke reductie van stikstof zorgen. Het gaat dan bijvoorbeeld bij de industrie om de Europese Richtlijn industriële emis- sies, de CO2 -heffing en het Europese emissiehandelssysteem (ETS) en de maatwerkafspraken over CO2 in de indu- strie waarbij stikstofreductie integraal wordt betrokken. Voorbeelden van mobiliteitsmaatregelen zijn onder an- dere de Europese emissienormen voor wegverkeer, internationale emissienormen voor scheepvaart en het Meer- jarenprogramma Terugsluis Vrachtwagenheffing.

In de brief wordt verder benoemd dat in het kader van de gebiedsgerichte aanpak een rijksbijdrage is toegekend aan de provincies voor ingediende maatregelpakketten. Het betreft EUR 2,1 miljard die beschikbaar is gesteld voor gebiedsge- richte integrale maatregelen die onder meer bijdragen aan de natuurdoelen. Hiermee kunnen de provincies al op korte termijn gebiedsgericht aan de slag met herstel van kwetsbare natuur. Voorts is er EUR 140 miljoen beschikbaar gesteld voor provincies via de Regeling provinciale gebiedsgerichte beëindiging veehouderijlocaties, ook bekend als de Maatregel gebiedsgerichte beëindiging veehouderijlocaties (MGB). Dit is een rege- ling die door provincies kan worden toegepast en waarvoor zij zelf aanvullende middelen kunnen inzetten. De regeling richt zich op de diverse opgaven in nader door provincies te begrenzen delen van de veenweidegebieden, beekdalen, zandgron- den en overgangszones rond Natura 2000-gebieden. Veehouderijlocaties met een stikstofemissie boven een drempel- waarde kunnen voor deelname in aanmerking komen. Daarmee leidt deze regeling ook tot aanvullende reductie van stik- stofemissies.

Landelijke regelingen mestverwerking Een aantal landelijke regelingen ziet op beperking van de ammoniakemissie als gevolg van bemesting: de subsidieregeling Hoogwaardige mestverwerking (HMV) en de Subsidiemodules brongerichte verduurzaming stal- en managementmaatrege- len (Sbv). De HMV is bedoeld voor bedrijven die een hoogwaardige mestverwerkingsinstallatie laten bouwen, zoals een mestvervoerder of een mestverwerkend bedrijf. Door mest centraal te verwerken kan de landelijke uitstoot van ammoniak beperkt worden. De Sbv richt zich op veehouderijen die middels maatregelen en aanpassing van stalsystemen hun stikstof- uitstoot verminderen. Ontwikkeling nationale stikstofemissies In het op 6 maart 2025 verschenen rapport 'Emissieramingen luchtverontreinigende stoffen 2025' van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) wordt de ontwikkeling van de nationale emissie van (onder meer) stikstofoxiden (NOx) en ammo- niak (NH3) beschreven. In par. 2.1.1 wordt vermeld dat emissies van stikstofoxide blijven dalen tot in ieder geval 2030 als gevolg van vastgesteld en voorgenomen beleid (schonere zeescheepvaart en binnenvaart, schoner wegverkeer en mobiele werktuigen en visserij, elektrificatie vrachtauto’s, vervallen van derogatie, beëindigingsregelingen en meer en effectievere emissiearme stallen). Verdere reductie is mogelijk als ook het geagendeerde beleid wordt uitgevoerd.

Ook uit de doorkijk naar 2040 (in par. 2.1.3) volgt dat emissies van stikstofoxide blijven dalen. Zie ter illustratie figuur 2 van dit rapport: 21/39 Figuur 4.1 Emissie luchtverontreinigende stoffen op Nederlands grondgebied Voor de Natura 2000-gebieden binnen de invloedsfeer van het plan laat AERIUS Monitor dalende trends in de achtergrond- depositie zien zoals blijkt uit onderstaande figuren. Deze trends dalen mogelijk nog sterker doordat een aantal maatregelen nog niet is verwerkt in AERIUS monitor, zoals het vervallen van de derogatie en de aangescherpte bemestingsnormen in de Nutriënten Verontreinigde (NV) gebieden. Deze NV-gebieden betreffen onder meer een groot agrarisch areaal in Drenthe en Overijssel. Figuur 4.2 Dalende trends depositie per Natura 2000-gebied (bron: AERIUS Monitor) Holtingerveld 22/39 Dwingelderveld De Wieden 23/39 Drents-Friese Wold & Leggelderveld Mantingerzand 24/39 Weerribben Olde Maten & Veerslootlanden 25/39 Uiterwaarden Zwarte Water en Vecht Rottige Meenthe & Brandemeer 26/39 Coalitieakkoord 2026-2030 D66, VVD en CDA (30 januari 2026) Om de uitvoering, monitoring en handhaving van het stikstofbeleid mogelijk te maken worden tot 2035 voldoende midde- len gereserveerd en wordt het Stikstoffonds hersteld voor onder meer natuurherstel, gebiedsontwikkeling en de land- bouwtransitie, met als doel (juridisch) aantoonbare stikstofreductie.

Dit samenhangende pakket wordt in onderstaande sporen uitgewerkt en wettelijk vastgelegd. Generieke stikstofreductie Het beleid is gericht op het begrenzen van de emissieruimte en geborgde emissiereductie in alle sectoren (landbouw, indu- strie, mobiliteit), waardoor weer nieuwe vergunningen kunnen worden uitgegeven. Dit gebeurt door: • Vastleggen van stikstofdoelen voor 2035 per sector in de wet, met een tussendoel in 2030. Deze doelen zijn: 42%-46% (NH3) ten opzichte van 2019 voor de landbouw, 50% (NH3) voor de industrie en 50% (NOx) voor mobiliteit. Voor de land- bouw wordt voor 2030 als streefdoel een bandbreedte van 23 – 25% reductie ten opzichte van 2019 vastgesteld. • In een gebiedsgerichte aanpak worden, in overleg met de provincies, specifieke reductiedoelen per gebied vastgesteld, en zodra dat mogelijk is ook per bedrijf. • Met een goed meetnetwerk wordt elke twee jaar de landelijke en regionale voortgang op het gebied van natuur, bodem en water gemonitord en zo nodig bijgestuurd. • Als het 2030-streefdoel niet wordt gehaald, zullen– in overleg met betrokken partijen - aanvullende maatregelen getrof- fen worden. Als het stikstofdoel van 2035 niet wordt gehaald, zal als ultieme remedie worden gekort op dier- of fosfaat- rechten bij landbouwbedrijven. Ook de industrie en mobiliteit dienen maatregelen te nemen als zij de gestelde doelen niet halen.

• Bij een gebleken geborgd reductiepakket wordt zo snel mogelijk een juridisch houdbare, rekenkundige ondergrens inge- voerd. Waar mogelijk wordt een drempelwaarde per gebied ingevoerd. • De wettelijke basis voor dier- en fosfaatrechten wordt uitgebreid naar kalveren en geiten. Wanneer een bedrijf overgaat naar een nieuwe eigenaar buiten de familie worden dier- en fosfaatrechten afgeroomd. Dit vergt een verbreding van een al bestaande juridische grondslag die is gekoppeld aan de mestproductieplafonds. • Aanvullend worden, ook in overleg met betrokken partijen, voor de zomer van 2026 afspraken gemaakt over generieke reductiemaatregelen. Dit met het oog op het realiseren van de doelen in 2030 en 2035, en het verkleinen van de restop- gave die met doelsturing moet worden gerealiseerd. • Invoering van een eenvoudige grondgebondenheidsnorm, uiterlijk in 2032, met een uitzondering voor bedrijven die vol- doen aan doelsturing. • Blijvende financiële ondersteuning voor gebiedsprocessen, zodat extensivering, innovatie en managementmaatregelen verder kunnen worden vormgegeven. • Voortzetting van de vrijwillige beëindigingsregelingen en meer gericht op veehouderijlocaties gelegen binnen een strook rond een overbelast Natura 2000- gebied of verouderde bedrijven. Er komt een aparte regeling voor het versneld uitfase- ren van verouderde bedrijven.

Gebiedsgerichte stikstofreductie rond kwetsbare natuurgebieden • In overleg met de provincies worden de zonering en de bijbehorende doelen en maatregelen van de meest kwetsbare gebieden vastgesteld. Binnen de zones dicht bij de natuur zal een hogere emissiereductie nodig zijn en past de provincie een gebiedsgerichte aanpak toe: innoveren, extensiveren, omschakelen, verplaatsen of beëindigen. 27/39 Natuurbehoud en -herstel • Naast de aanpak van stikstof wordt ingezet op verbinding van natuurgebieden en een gebiedsgerichte inzet tegen ver- droging en invasieve exoten • structurele financiering en heldere verantwoording voor effectief natuurbeheer en waar nodig uitbreiding van natuur- gebieden. • langjarige contracten en uitbreiding van agrarische natuur, gericht op de meeste natuurwinst 4.2.2 Provincie Drenthe Programma Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe (TLGD), ontwerp, 10 februari 2026 De basis onder de geborgde stikstofaanpak is een generieke emissiereductie van 30% in de melkveehouderij in 2035. Deze emissiereductie geldt voor de melkveehouderij die als sector veruit het grootste aandeel in de Drentse stikstofemissies heeft en wordt in recente rapporten als haalbaar en betaalbaar verondersteld. De reductie kan worden gerealiseerd via doelsturing.

Boeren krijgen realistische, haalbare doelen voor stikstof (en water en klimaat) op bedrijfsniveau en krijgen de ruimte om zelf invulling te geven aan deze doelen. Voor de niet-grondgebonden veehouderij wordt het hanteren van de best beschikbare technieken (BBT) verplicht gesteld. De provincie helpt bedrijven om de maatregelen te kunnen nemen die nodig zijn om aan die generieke doelstelling invul- ling te geven. Bijvoorbeeld via subsidies op basis van de subsidieregeling voor ‘laaghangend fruit’ en de stimuleringsrege- ling en kennisprogramma van Duurzaam Boeren Drenthe. Naast de generieke reductie van 30% in 2035 wil de provincie in ieder geval 13% reductie van stikstofemissie gebiedsgericht realiseren. De omvang van de gebieden waarvoor de gebieds- gerichte aanpak gaat gelden moet nog definitief worden bepaald. Voor de bedrijven die het betreft gaat het om een forse aanvullende opgave. Bovenop de 43% stikstofreductie rondom Natura 2000-gebieden kunnen extra maatregelen (zoals reductie van stikstof) noodzakelijk zijn. Naast stikstof wordt ook gekeken naar andere factoren, waarbij hydrologie (verdro- ging) in de meeste Natura 2000-gebieden de tweede grote drukfactor is.

Natuurbeheerders garanderen in het IPO-bouwsteendocument Natuur de noodzakelijke maatregelen te nemen waardoor de kwaliteit van de habitats op orde wordt gebracht – onder de voorwaarde dat de juiste randvoorwaarden door de over- heid worden gecreëerd (voldoende middelen en vermindering drukfactoren zoals stikstofreductie). In een aantal gebieden is sprake van stapeling van de opgaven vanuit water, natuur en stikstof (maar soms ook klimaat- adaptatie). Deze gebieden zijn in het programma aangeduid als zogenaamde hotspots. Dit betreft de eerste vijf gebieden waar de prioriteit vanuit het programma Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe ligt: het Drentsche Aa-gebied, het El- perstroomgebied, de gebieden Zure Venen en Vledder Aa en Wapserveensche Aa in Zuidwest Drenthe en het Oude Diep. In de komende jaren zullen in deze gebieden door de provincie gebiedsprocessen worden opgezet. Beheerplannen Voor de Natura 2000-gebieden binnen de invloedsfeer van de referentiesituatie zijn beheerplannen opgesteld. Daarin wor- den maatregelen beschreven waarmee de instandhoudingsdoelen per Natura 2000-gebied kunnen worden bereikt. Hieron- der worden deze maatregelen per gebied samengevat. 28/39 Holtingerveld Op de kaart zijn de maatregelen uit de PAS-gebiedsanalyse voor de habitattypen in het Holtingerveld ruimtelijk weergege- ven. Naast deze maatregelen wordt er regulier beheer gevoerd, o.a.

begrazing door een schaapskudde. Figuur 4.3 Uitgevoerde maatregelen Holtingerveld (Bron: Natuurdoelanalyse, 2023) Genomen maatregelen In de afgelopen periode zijn de volgende maatregelen uitgevoerd. • boskap in het Uffelterzand, om de windwerking te vergroten in het aangrenzende habitattype zandverstuiving, maar ook om de oppervlakte van het habitattype stuifzandheiden te vergroten. • kleinschalig chopperen en deels nabekalken. • begrazing door schaapskudde en runderen; • plaggen, frezen, eggen; • Aanleg zandmotor • Kleinschalig maaien en afvoeren: • Kleinschalig plaggen • aanleg kade en damwand door het Kolonieveen, om water beter vast te kunnen houden. • Langs de randen van het Kolonieveen, op de hoger gelegen flanken, is bos verwijderd, vooral langs de noordrand. • Ten noorden van het Uffelterveen zijn greppels gedicht en is naaldhout gekapt, zodat afstromend grondwater weer aan de oppervlakte kan komen

29/39 • Greppels dichten, plaggen, bekalken: ten noorden van de Meeuwenkolonie is in september 2022 een aantal greppels ge- dicht en is er geplagd en bekalkt, met als doel vochtige heiden te ontwikkelen, maar ook voor zure vennen, zwakgebufferde vennen en op termijn mogelijk heideveentjes. • Aanleg meerdere poelen in 2022 in de Genieput voor de kwalificerende soort kamsalamander. Geplande maatregelen Voor bijna alle habitattypen geldt dat er restproblemen zijn ondanks het uitvoeren van de maatregelen zoals opgenomen in het beheerplan en gebiedsanalyse. Lokaal heeft het uitvoeren van maatregelen voor toename aan kwaliteit of oppervlakte gezorgd. Maar op veel plekken zijn de maatregelen alleen niet toereikend geweest om alle knelpunten in het gebied op te lossen. Voor een aantal habitattypen zijn daarom de volgende maatregelen voorzien in de komende periode: • extra opslag verwijderen; • drukbegrazing; • maaien, afvoeren, chopperen; • opslag verwijderen; • bekalken; • selectieve kap, vrijstellen randen; • verwijderen slib; • verwijderen voedselrijke toplaag; • omleggen Wapserveense waterleiding, ten behoeve van vochtige habitattypen; • bosopslag verwijderen voor vochtige habitattypen en voorkomen van verbossing; • uitbreiding van heischraal grasland op de Havelterberg en Jodenkamp. • optimalisatie watersysteem Finse Meertje t.o.v.

Uffelterzand; • nieuwe impuls zandverstuivingen; • verwijderen sliblaag Meeuwenplas en Amerveen. • bestrijding van exoten (onder andere Amerikaanse vogelkers in de bossen). Dwingelderveld Genomen maatregelen Om de knelpunten in het Dwingelderveld op te lossen zijn er in het verleden verschillende maatregelen getroffen, vooral gericht op het terugdringen van de effecten van vermesting door stikstofneerslag. Uitgevoerde maatregelen zijn: • extensieve begrazing; • drukbegrazing; • kleinschalig plaggen en maaien; • maaien en afvoeren van randzones van slecht ontwikkelde vennen; • opslag en strooisel verwijderen. • herstel hydrologie; • afgraven van voormalige landbouwgrond; • dempen van sloten en greppels; • chopperen + bekalking • plaggen + toevoegen leem • herstel slenkenpatroon; • herstel gradiënten • verwijderen exoten Geplande maatregelen Voor bijna alle habitattypen geldt dat er restproblemen zijn. De habitattypen lijken op basis van de vegetatieontwikkeling min of meer stabiel voor te komen, maar op een aantal plekken is achteruitgang zichtbaar. Dankzij gevoerde beheer is het gelukt om de habitattypen op veel plekken vast te houden door standplaatscondities lokaal te verbeteren. Het oplossen 30/39 van de problemen op systeemniveau is echter niet altijd mogelijk geweest, met name wat betreft de hoeveelheid stikstof die neerslaat in het gebied.

In de komende beheerperiode worden daarom de volgende maatregelen uitgevoerd: • infiltratiezone bekalken; • drukbegrazing; • maaien en afvoeren; • plaggen en nabekalken; • selectieve kap; • opslag verwijderen; • randen van vennen vrijstellen; • sloten en greppels dempen (noordelijk deel); • inrichting Ruiner Aa. Drents-Friese Wold & Leggelderveld Genomen maatregelen Reeds getroffen maatregelen zijn: • Vernieuwen kwelscherm Leggelderveld • Boskap rond vennen en inrichting Leggelderveld • Inrichting Oude Willem (incl. dempen Tilgrup) • uitmijnen landbouwgrond • verwijderen bouwvoor • LIFE maatregelen: opschonen vennen, dempen rabatten, greppels en sloten, aanleg poelen • Halvering drinkwaterwinning in Terwisscha in 2020 • Inrichting Vledder Aa fase I (verondiepen/hermeandering/dempen bovenloop Vledder Aa) • herstel grondwaterstand/hydrologisch systeem in Wapserveld, Doldersummerveld en Oude Willem • Recreatieve geleiding Aekingerzand ten behoeve van tapuit • Boskap Schaopendobbe • Omvormen naaldbos in loofbos of korte vegetatie. • kleinschalig plaggen en bekalken • Plaatsen kunstmatige nestholtes Aekingerzand • Nestbescherming tbv tapuit Geplande maatregelen Geplande maatregelen zijn: • voortzetten extensieve begrazing (regulier beheer); • opslag verwijderen (regulier beheer).

• naaldbos omvormen naar loofbos • Plaggen vergraste randzones van de vennen • opheffen lokale verdroging door kappen van bos in de directe omgeving van de vennen; • dempen greppels en rabatten rondom vennen; • herstel reliëf op plaatsen waar deze is aangetast en freatische grondwaterstromen onderbreken; • verminderen regionale ontwatering (Oude Willem, grondwaterwinning en middenloop Vledder Aa). Mantingerzand Genomen maatregelen De maatregelen die daarbij zijn uitgevoerd hebben zich vooral gericht op het tegengaan van de effecten van stikstofdeposi- tie. Het gaat om: • tijdelijk intensiveren van begrazing op vergraste terreindelen; 31/39 • zeer kleinschalig plaggen van sterk vergraste of vermoste terreindelen en bekalken als de bodem te weinig buf- fering bevat; • zeer kleinschalig maaien en afvoeren van verouderde heidebegroeiingen en bekalken als de bodem te weinig buf- fering bevat; • verwijderen opslag. • dempen van sloten en greppels; • inrichting gebied Middenraai-Mantingerzand voor herstel waterhuishouding; • plaatsen van stuwen.

Geplande maatregelen Naast maatregelen gericht op hydrologisch herstel worden in de gebiedsanalyse maatregelen omschreven om de effecten van stikstof tegen te gaan: • zeer kleinschalig plaggen van venranden en vochtige slenken (het betreft hier zeer kleine oppervlakten met sterk vergraste situaties), eventueel aangevuld met bekalken; • verwijderen van opslag en bos (tot minimaal 30 meter van de waterkant) langs venranden en in vochtige slenken; • voortzetting en waar nodig intensivering van de begrazing met heideschapen en runderen. De volgende hydrologische maatregelen staan voor de komende periode in de planning: • Dempen van sloten en greppels in de landbouwenclave Haarweg-Hullenzandweg. Deze vangen ondiep afstromend grondwater boven de keileemlaag af, met als gevolg verdroging (en verzuring) van benedenstrooms gelegen ven- nen en vochtige heide. • Dempen en/of verondiepen van de Hullenraai en sloten langs de Hoogeveense weg. Deze vangen het ondiepe grondwater boven de keileemlaag af, waardoor de voeding en basenaanrijking naar de vennen in het Hullenzand en het Lentsche Veen wordt belemmerd. • Inrichting van het gebied tussen de Middenraai en het Mantingerzand voor hydrologische buffering en herstel van bestaande vochtige habitattypen langs de westrand van de begrenzing.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://meppel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c32fcb1a-99dc-4c31-bf25-51a344f56d69?agendaItemId=12b5e5cc-29fb-40f0-8205-0220513542ff