CConstaterende datMeppel
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2027-2030

3 - RAADSCOMMISSIE ALGEMEEN 29 oktober 2026, gemeente MeppelBij agendapunt: Programmabegroting 2027-203070.938 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 9

Er zijn drie belastingsoorten: 1. | een belasting geheven van eigenaren van woningen; 2. | een belasting geheven van eigenaren van niet-woningen; 3. | een belasting geheven van gebruikers van niet-woningen. De raming van de OZB is voor 2027 ten opzichte van 2026 verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,1% en een autonome stijging als gevolg van verbouw/nieuwbouw. De heffingsgrondslag van de OZB is gebaseerd op de waarde zoals vastgesteld in het kader van de Wet waardering onroerende zaken (wet WOZ). Het OZB-bedrag berekenen we op basis van een percentage (het tarief) van de WOZ-waarde. Parkeerbelasting In de gemeente Meppel gebruiken we parkeertarieven om de kosten voor parkeervoorzieningen te dekken en om het parkeren binnen de gemeente te reguleren. Meppel heft parkeergelden bij parkeermeters en - automaten en via parkeervergunningen. Bij parkeergarage Keyserstroom, parkeergarage Kromme Elleboog en het parkeerterrein achter het gemeentehuis innen we parkeergelden achteraf. Voor 2027 blijven de tarieven voor straatparkeren ongewijzigd ten opzichte van 2026. De tarieven voor parkeervergunningen worden verhoogd met het inflatiepercentage van 2,1%. De tabel hieronder laat zien wat de tarieven zijn van onze gemeente in relatie tot de 2 omliggende gemeenten Hoogeveen en Zwolle voor de jaren 2026 en 2025. Voor Meppel zijn de tarieven voor 2027 toegevoegd.

Van de andere 2 gemeenten zijn die nog niet bekend. Tarieven per | Meppel | Meppel | Hoogeveen | Zwolle uur 2025 | 2026 | 2027 | 2025 | 2026 | 2025 | 2026 Centrum | 2,05 | 2,05 | 2,05 | 1,95 | 2,00 | 3,30 | 4,00 (zone 1) Buitenring | 1,70 | 1,70 | 1,70 | nvt | nvt | 2,20 | 2,00 (zone 2) zone 3 | 1,05 | 1,05 | 1,05 | nvt | nvt | 1,30 | 2,00 Tijden | ma t/m za | ma t/m za | ma t/m za | ma t/m za | ma t/m za | ma t/m za | ma t/m za betaald | 9:00-18:00,vrij 9:00-18:00, vrij 9:00-18:00, vrij | 9:00-18:00, | 8:00-19:00, | 9:00-23:00 uur, | 9:00-23:00 uur, parkeren | 18:00-21:00 | 18:00-21:00 | 18:00-21:00 | vrij 18:00-21:00 | vrij 19:00-21:00 zo 13:00-17:00 | zo 13:00-17:00 uur | uur | uur | uur | uur | uur | uur Note: Voor de gemeente Zwolle geldt dat in zone 1 vanaf het tweede parkeeruur een tarief van € 8,00 per uur wordt toegepast. Voor zone 2 en 3 geldt vanaf het derde parkeeruur een tarief van € 4,00 per uur. Hiermee wordt een hogere tariefdifferentiatie toegepast naarmate de parkeerduur toeneemt. 101 102 Precariobelasting Precariobelasting is een belasting voor personen of bedrijven die voorwerpen hebben op, onder of boven openbare gemeentegrond die bestemd is voor de openbare dienst. Openbare gemeentegrond is grond waarvan de gemeente eigenaar is, die bestemd is voor algemeen gebruik en waarbij iedereen belang kan hebben.

Denk hierbij aan de openbare weg, de stoep, plantsoenen, parken en gemeentelijk water. Voor terrassen of vaste standplaatsen wordt bijvoorbeeld precariobelasting geheven. Gebonden heffingen De gebonden heffingen in Meppel zijn: • Rioolheffing • Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten • Naheffingsaanslagen parkeren • Havengelden • Lijkbezorgingsrechten • Marktgelden • Leges De opbrengst van de gebonden heffingen is niet vrij besteedbaar. De bedoeling van gebonden heffingen is dat ze voldoende opbrengen om de kosten te dekken van de gemeentelijke dienst waarvoor ze worden geheven (100% kostendekkendheid). De kosten voor het verlenen van de diensten bestaat uit directe en indirecte kosten. In de begroting 2025 hadden we al aangegeven dat we bij de verdeling van de indirecte kosten meer moeten toerekenen aan de gemeentelijke gebonden heffingen dan we in eerdere jaren deden. Dit op grond van verplichte begrotingsrichtlijnen. Het verhoogt de kosten van de gemeentelijke dienst. Een hogere kostprijs leidt tot een lagere kostendekkendheid als het tarief niet evenredig wordt verhoogd. Bij het bepalen van de kostprijs maken we gebruik van omslagrente. De omslagrente is het interne rentepercentage dat wordt doorberekend aan investeringen en uiteindelijk dus aan de bijbehorende heffingen. Voor 2027 is dat 1,5% (zie ook paragraaf financiering).

Rioolheffing Rioolheffing is een belasting voor huishoudens en bedrijven die we heffen om het beheer en het behoud van de riolering te bekostigen. Een goed rioolstelsel is van belang voor de volksgezondheid en het milieu. Uit de inkomsten van de rioolheffing betaalt de gemeente ook de maatregelen die we moeten nemen om hemelwater (regenwater) te verwerken en grondwater op peil te houden. We brengen in onze gemeente een vast bedrag in rekening aan de gebruiker van een perceel van waaruit water direct of indirect naar de gemeentelijke riolering gaat. Om de kosten kostendekkend te kunnen blijven financieren, wordt het tarief van de rioolheffing in 2027 aangepast. Het tarief stijgt met € 8,00 en bedraagt voor 2027 € 194,00 per huishouden. Er is sprake van een dekkingspercentage van de tarieven van 89%. Het tekort op de exploitatie van riolering wordt gedekt vanuit de voorziening riolering. 103 Berekening van kostendekkendheid Rioolheffing Taakveld 7.2 Riolering, Product 64 Riolering Kosten, incl. (omslag) rente 2.813.700 Inkomsten, excl.

heffingen 0 Netto kosten taakveld 2.813.700 Toe te rekenen kosten Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer (straatreiniging) 316.900 Taakveld 5.7 Leggers schouw, waterlossing 100.000 Taakveld 0.4 Overhead 213.800 Taakveld 6.3 Inkomensregelingen (kwijtschelding) 131.000 Compensabele BTW over exploitatiekosten riolering 295.500 Compensabele BTW over afschrijving op investeringen 203.000 Totale kosten 4.073.900 Dekking uit tarieven 3.612.300 Dekking uit voorziening 461.600 Dekking uit algemene middelen 0 Opbrengst rioolheffing 4.073.900 Dekkingspercentage tarieven 89% Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten Afvalstoffenheffing heffen we bij alle huishoudens. Met deze inkomsten halen we het huisvuil op, voeren we het af en wordt het verwerkt. Afvalstoffenheffing is verschuldigd vanaf het moment dat een woning in gebruik is genomen. Het maakt daarbij niet uit of mensen wel of geen afval aanbieden. Reinigingsrecht heffen we voor de afvoer van bedrijfsafval en mogen we alleen in rekening brengen als we ook daadwerkelijk een dienst leveren. Het tarief afvalstoffenheffing voor 2027 verhogen we ten opzichte van 2026 met € 17,00 en komt daarmee op € 259,00 per huishouden. We zetten daarmee de lijn die in 2025 is ingezet om het tarief tot en met 2029 stapsgewijs te verhogen naar 100% kostendekkendheid door. Met deze verhoging komt het dekkingspercentage in 2027 op 94%.

Het tekort op de afvalstoffenheffing komt ten laste van de algemene middelen. 104 Berekening van kostendekkendheid Reinigingsheffingen Taakveld 7.3 Afval, Product 55 Afvalinzameling Kosten, incl. (omslag) rente 3.600.200 Inkomsten, excl. heffingen -655.700 Netto kosten taakveld 2.944.500 Toe te rekenen kosten Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer (straatreiniging) 316.900 Taakveld 0.4 Overhead 920.800 Taakveld 6.3 Inkomensregelingen (kwijtschelding) 162.000 Compensabele BTW over exploitatiekosten product afval 412.500 Compensabele BTW over afschrijving op investeringen afval 63.000 Totale kosten 4.819.700 Dekking uit tarieven 4.509.900 Dekking uit voorziening 0 Dekking uit algemene middelen 309.800 Opbrengst heffingen 4.819.700 Dekkingspercentage tarieven 94% Naheffingsaanslag parkeren Een naheffingsaanslag parkeerbelastingen leggen we op als een auto op een terrein met een betaalautomaat of bij een parkeermeter staat waarvoor niet is betaald of wanneer de parkeertijd voorbij is. Vanaf 1 januari 2027 is het maximumbedrag dat we voor een naheffingsaanslag in rekening mogen brengen € 84,30. Berekening van kostendekkendheid Taakveld 2.2 Parkeren, Product 65 Parkeren Naheffingsaanslagen parkeren Kosten, incl. (omslag) rente 118.267 Inkomsten, exclusief heffingen 0 Netto kosten taakveld 118.267 Toe te rekenen kosten Taakveld 0.4 Overhead incl.

(omslag) rente 46.744 Totale kosten 165.011 Opbrengst heffingen -30.630 Dekkingspercentage 19% Havengelden Onder de naam ‘havengeld’ heffen we een recht voor het gebruik van de haven met een vaartuig. De kosten van door de gemeente verstrekte diensten in de haven dekken we deels uit de opbrengst havengeld. Hierbij maken we onderscheid in beroepsvaart en pleziervaart. De havengelden zijn verhoogd met de index van 2,1%. Berekening van kostendekkendheid | Havengelden Taakveld 2.4 Economische havens en waterwegen, Product 62 Water, activiteit beroepsvaart | Beroepsvaart Kosten, incl. (omslag) rente | 276.908 Inkomsten, excl. heffingen | 0 Netto kosten taakveld | 276.908 Toe te rekenen kosten Taakveld 2.1 verkeer en vervoer, product 60 activiteit onderhoud civiele kunstwerken | 284.494 Taakveld 2.4 economische havens en waterwegen, activiteit beheer en onderhoud watergangen (25%) | 13.283 Taakveld 2.4 economische havens en waterwegen, activiteit onderhoud havenvoorzieningen (50%) | 66.021 Taakveld 2.4 economische havens en waterwegen, activiteit brugwachterlocaties (50%) | 21.344 Taakveld 2.4 economische havens en waterwegen, activiteit havenkantoor (50%) | 30.393 Taakveld 0.4 Overhead incl.

(omslag) rente | 38.174 Taakveld 2.4 Bijdrage Port of Zwolle haventaken beroepsvaart | 47.700 Totale kosten | 778.317 Opbrengst heffingen | -287.725 Dekkingspercentage | 37% Berekening van kostendekkendheid | Havengelden Taakveld 2.3 Recreatieve havens, Product 62 Water, activiteit pleziervaart | Pleziervaart Kosten, incl. (omslag) rente | 248.273 Inkomsten, excl. heffingen | 0 Netto kosten taakveld | 248.273 Toe te rekenen kosten Taakveld 2.1 verkeer en vervoer, product 60 activiteit onderhoud civiele kunstwerken | 209.724 Taakveld 2.4 economische havens en waterwegen, activiteit beheer en onderhoud watergangen (25%) | 13.283 Taakveld 2.4 economische havens en waterwegen, activiteit onderhoud havenvoorzieningen (50%) | 66.021 Taakveld 2.4 economische havens en waterwegen, activiteit brugwachterlocaties (50%) | 21.344 Taakveld 2.4 economische havens en waterwegen, activiteit havenkantoor (50%) | 30.393 Taakveld 0.4 Overhead incl. (omslag) rente | 152.696 Totale kosten | 741.733 Opbrengst heffingen | -163.360 Dekkingspercentage | 22% 105 Leges Leges worden geheven voor het verrichten van diensten die in het individuele belang van de aanvrager zijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor de aanvraag van een reisdocument, rijbewijs of omgevingsvergunning. De gemeente hanteert bij de vaststelling van de legestarieven het uitgangspunt van maximaal kostendekkendheid op verordeningsniveau.

Er kunnen verschillen in kostendekkendheid tussen afzonderlijke producten en diensten ontstaan. Voor deze verschillen is kruissubsidiëring mogelijk. Zolang het totaal van de geraamde opbrengsten van de legesverordening niet hoger is dan de totale geraamde kosten. Leges recapitulatie hoofdstuk 1,2 en 3 | Totaal | Totaal | Kostendekking lasten | baten | 2027 Kostendekking Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening | 1.183.934 | 936.037 | 79,1% Kostendekking Hoofdstuk 2 Dienstverlening en besluiten in het kader van de | 2.176.324 | 1.386.307 | 63,7% omgevingswet Kostendekking Hoofdstuk 3 Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet | 89.267 | 17.167 | 19,2% vallend onder hoofdstuk 2 Kostendekking totale tarieventabel | 3.449.525 | 2.339.510 | 67,8% Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten heffen we voor het gebruik van de begraafplaats en voor diensten die de gemeente levert die verband houden met een begrafenis of de begraafplaats. Met de opbrengst onderhouden we de begraafplaats. Het dekkingspercentage bedraagt 39%. Berekening van kostendekkendheid | Lijkbezorgingsrechten Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria, Product 22 Begraafplaatsen Kosten, incl. (omslag) rente | 383.453 Inkomsten, excl. heffingen | -7.083 Netto kosten taakveld | 376.370 Toe te rekenen kosten Taakveld 0.4 Overhead incl.

(omslag) rente | 190.870 Totale kosten | 567.240 Opbrengst heffingen | -223.000 Dekkingspercentage | 39% Marktgelden Marktgelden is een belasting die we heffen voor het innemen van een plaats op een markt. De tarieven mogen niet meer dan kostendekkend zijn. Het dekkingspercentage bedraagt 21%. 106 Berekening van kostendekkendheid | Marktgelden Taakveld 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen, Product 31 Bijzondere wetgeving, activiteit markten Kosten, incl. (omslag) rente | 74.747 Inkomsten, excl. heffingen | 0 Netto kosten taakveld | 74.747 Toe te rekenen kosten Taakveld 0.4 Overhead incl. (omslag) rente | 38.174 Totale kosten | 112.921 Opbrengst heffingen | -24.259 Dekkingspercentage | 21% Geraamde opbrengsten van alle heffingen In de tabel hieronder zijn de geraamde opbrengsten voor 2027 vergeleken met de raming van 2026 en de werkelijke opbrengst over 2025.

Soort Heffing | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Bedragen x € 1.000 OZB gebruikers niet-woningen | 2.348 | 2.408 | 2.485 OZB eigenaren niet-woningen | 3.620 | 3.767 | 3.877 OZB eigenaren woningen | 5.948 | 6.087 | 6.261 Onroerende zaakbelasting totaal | 11.916 | 12.262 | 12.623 Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht | 3.738 | 3.892 | 4.510 Rioolheffing | 3.294 | 3.398 | 3.612 Parkeerbelasting | 1.487 | 1.799 | 1.720 Precariobelasting | 56 | 69 | 69 Lijkbezorgingsrechten | 209 | 223 | 223 Leges algemene dienstverlening | 1.526 | 919 | 936 Leges dienstverlening en besluiten in het kader van de omgevingswet | 962 | 1.358 | 1.386 Leges dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn | 8 | 16 | 17 Leges totaal | 2.496 | 2.293 | 2.340 Marktgelden | 22 | 24 | 24 Havengeld beroepsvaart | 255 | 282 | 288 Havengeld pleziervaart | 166 | 160 | 163 Liggelden | 15 | 15 | 15 Havengeld en liggeld totaal | 436 | 457 | 466 Totaal | 23.654 | 24.417 | 25.587 107 Kwijtschelding De gemeente heeft op basis van de wet de keuze gemaakt om voor een aantal belastingen volledige of gedeeltelijke kwijtschelding te verlenen wanneer iemand een belastingaanslag (deels) niet kan betalen. Dat is geregeld in de belastingverordeningen. Het beleid hiervoor is vastgelegd in de Leidraad Invordering, waarbij de criteria zijn afgeleid van de landelijke regelgeving.

Bij de behandeling van een kwijtscheldingsverzoek toetsen we het inkomen en het vermogen. De normen voor kwijtschelding zijn landelijk vastgesteld. Als iemand geen betalingscapaciteit of vermogen heeft, dan kunnen we afvalstoffen- en rioolheffing kwijtschelden. Soms wordt ook de OZB kwijtgescholden. Bij de bepaling van kwijtschelding houden we rekening met een kwijtscheldingsnorm van 100% voor de kosten van levensonderhoud. We maken bewust de keuze om geen lager tarief (90% of 95%) toe te passen zodat we de ruimst mogelijke kwijtschelding verlenen. Ook ondernemers die een zelfstandig bedrijf of beroep uitoefenen, kunnen voor hun privébelastingen in aanmerking komen voor kwijtschelding. Belastingschuldigen die in het voorgaande jaar kwijtschelding hebben ontvangen, toetsen we automatisch voor het komende belastingjaar. Als hun situatie op het gebied van bijvoorbeeld vermogen en inkomen ongewijzigd is gebleven, verlenen we automatisch kwijtschelding. Deze groep hoeft dus geen nieuw verzoek in te dienen. De gemeente neemt hierin een proactieve rol door, met toestemming van de belastingplichtigen, gegevens te laten toetsen bij het Inlichtingenbureau. Het Inlichtingenbureau, opgericht in 2001 door het ministerie van SZW en de VNG), maakt de uitwisseling van (persoons)gegevens tussen gemeenten en overheidsinstanties eenvoudiger.

In onderstaande tabel staan de bedragen die in 2025, 2026 en 2027 naar verwachting met kwijtschelding zijn gemoeid. Kwijtschelding | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Bedragen x € 1.000 Afvalstoffenheffing | 158 | 166 | 166 Rioolheffing | 128 | 134 | 134 Totaal | 286 | 300 | 300 Lokale lastendruk In de volgende tabel geven we een overzicht van de woonlasten van alle Drentse - en naburige gemeenten voor 2026. Een aantal gemeenten kent tariefdifferentiatie voor afvalstoffenheffing of rioolheffing. Deze woonlasten komen uit de 'Atlas van lokale lasten' van Coelo. Dit is het kennisinstituut op het gebied van lokale en regionale lasten.

108 Woonlastendruk Gemeente | OZB | Afvalstoffenheffing | Rioolheffing | Totale woonlasten Mph | Mph Hoogeveen | 393 | 264 | 169 | 826 AA en Hunze | 387 | 283 | 194 | 864 Meppel | 441 | 242 | 186 | 869 Tynaarlo | 395 | 243 | 232 | 870 Steenwijkerland | 311 | 336 | 247 | 894 De Wolden | 429 | 296 | 205 | 930 Staphorst | 467 | 272 | 208 | 947 Westerveld | 464 | 263 | 225 | 952 Midden-Drenthe | 464 | 253 | 252 | 969 Emmen | 414 | 317 | 257 | 988 Assen | 519 | 288 | 187 | 994 Borger-Odoorn | 562 | 263 | 261 | 1.086 Noordenveld | 427 | 312 | 348 | 1.087 Coevorden | 583 | 263 | 253 | 1.099 Bron: www.coelo.nl Mph = Meerpersoonshuishouden (2 personen of meer) Note: Borger-Odoorn, Coevorden, Hoogeveen, Staphorst, Westerveld, De Wolden, Tynaarlo, Emmen en Steenwijkerland hanteren een afvalstoffenheffing met een vast en een variabel tarief. Het variabele deel is gekoppeld aan het aanbieden van restafval. Deze systematiek wordt veelal aangeduid als een vorm van DIFTAR. 109 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf gaat over de financiële kengetallen, de belangrijkste risico’s, beheersmaatregelen en de beschikbare weerstandscapaciteit. Dat geeft inzicht in hoe we zorgen voor een gezonde financiële positie.

De weerstandscapaciteit bestaat uit middelen en mogelijkheden om eventuele tegenvallers op te vangen, zonder dat we de begroting en het beleid moeten aanpassen. Kaders voor deze paragraaf zijn: • | Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) • | Nota risicomanagement en weerstandsvermogen (2023) • | Financieel Actieplan (2023) De nota risicomanagement en weerstandsvermogen evalueren we in 2027 en maken hem actueel. Financiële kengetallen We zijn verplicht vijf financiële kengetallen op te nemen. Dat staat in de begrotingsvoorschriften. Dit helpt om onze financiële positie voor de raad duidelijker te maken. Het gaat om de netto schuldquote, de solvabiliteitsratio en indicatoren van de grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. Kengetallen hebben een signalerende functie en geven inzicht in de financiële positie van een gemeente. Ook laten zij zien hoe goed een gemeente tegenvallers kan opvangen en hoe flexibel zij is als omstandigheden veranderen. We sluiten voor de verplichte kengetallen aan bij de signaleringswaarden die de provincie hanteert. Hierbij is “groen” het minst risicovol is en “rood” het meest. In de nota risicomanagement hebben we de kengetallen uitgewerkt in streefwaarden. Deze streefwaarden staan in onderstaande tabel. Financiele kengetallen | Streefwaarden | JR2025 | B2026 | B2027 | B2028 | B2029 | B2030 1.

netto schuldquote | <90% | 32% | 54% | 63% | 77% | 109% | 100% 1a. netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen | <90% | 27% | 51% | 58% | 73% | 104% | 95% 1b. netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen en | <90% | 15% | 44% | 51% | 71% | 98% | 94% voorraden grond 2. solvabiliteitsratio | 20 - 50% | 35% | 34% | 35% | 32% | 27% | 29% 3. grondexploitatie | <20% | 12% | 12% | 8,0% | 2,0% | 5,0% | 1,0% 4. structurele exploitatieruimte | >0% | 5,0% | 1,2% | 0,2% | 0,4% | 1,0% | 0,6% 5. belastingcapaciteit | <95% | 81% | 83% | 82% | 82% | 82% | 82% 6. Weerstandscapaciteit | > 2,0 | 3,2 | 3,2 | 2,1 Als de uitkomst van één van de kengetallen afwijkt, wil dat niet gelijk zeggen dat we financieel niet (langer) gezond zijn. We beschouwen een afwijking van de kengetallen als een signaal. Deze zullen we in gezamenlijkheid bezien om te beoordelen of we (aanvullende) beheersmaatregelen moeten treffen of bestaande beheersmaatregelen moeten herijken. 110 111 Toelichting Tabel Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van onze schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossing op de exploitatie. Bij deze uitkomst kunnen we twee factoren het niveau verklaren. Ze zijn opgenomen als 1a en 1b: a) Verstrekte leningen.

De rente- en aflossingsverplichtingen op deze leningen berekenen we helemaal door aan andere partijen en drukken niet op de exploitatie van de gemeente. b) Voorraad bouwgrond. Om deze gronden aan te kopen hebben we leningen afgesloten. De rentelast hiervan drukt op de grondexploitaties. Met de verkoopopbrengst kunnen we leningen aflossen. De netto schuldquote valt de eerste jaren binnen de gestelde streefwaarde en de categorie minst risicovol. De netto-schuldquote neemt de komende jaren toe. Dit komt doordat we onze ambities financieel hebben vertaald in concrete investeringsplannen. In de afgelopen jaren is de schuldquote juist sterk gedaald, vooral omdat we geen nieuwe leningen hebben afgesloten. Wel hebben we afgelost op bestaande leningen. Daarnaast hebben we enkele grote subsidies als voorschot ontvangen, wat onze financiële positie tijdelijk heeft versterkt. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio is een kengetal dat weergeeft welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd met eigen vermogen. Het is een maatstaf dat inzicht geeft in de mate waarin we aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen. Onze streefwaarde is tussen de 20% en 50%. Hier blijven we tussen. Over meerdere jaren verwachten we dat vanaf 2028 de solvabiliteit iets afneemt omdat we meer moeten lenen voor de financiering van de geplande activiteiten.

Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de boekwaarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. De boekwaarde van de voorraden grond is belangrijk, omdat we deze bij de verkoop moeten terugverdienen. Sinds 2025 neemt de omvang van de grondexploitaties af. Dit is gebaseerd op voorspellingen van grondverkoop. Doordat de boekwaarde van de grondexploitaties afneemt, komen de verschillende schuldquota dichter bij elkaar te liggen. Voor een verdere toelichting op de grondexploitaties verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid. Structurele exploitatieruimte We maken onderscheid tussen structurele en incidentele lasten het structurele en reële evenwicht te beoordelen. Een overzicht van de incidentele lasten en baten staat achterin dit document. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten te delen door de totale baten. Een negatief percentage betekent dat we de structurele lasten niet volledig kunnen dekken met de structurele baten. Belastingcapaciteit Onder de woonlasten verstaan we de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een woning op basis van de gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente. We berekenen de belastingcapaciteit door de totale woonlasten van meerpersoonshuishouden te vergelijken met het landelijke gemiddelde.

De belastingcapaciteit drukken we uit in een percentage. In de tabel van de kengetallen is te zien dat de woonlasten in onze gemeente lager zijn dan het landelijke gemiddelde voor een gezin. Weerstandscapaciteit We hebben de beschreven risico’s omgerekend naar bedragen. Deze kunnen we vergelijken met onze mogelijkheden om financiële tegenvallers op te vangen. Zo kunnen we beoordelen of we tegenvallers kunnen opvangen zonder dat de continuïteit van de bedrijfsvoering in gevaar komt. Dit noemen we onze weerstandscapaciteit. Deze is in de afgelopen jaren vooral gestegen door de positieve rekeningresultaten die aan onze reserves zijn toegevoegd. 112 Algemeen oordeel Overall concluderen we dat de ratio's laten zien dat de financiële positie van Meppel er goed uit. Tegelijkertijd moeten we aandacht blijven houden voor de weerbaarheid en de flexibiliteit van de begroting vanwege de ambities waar we in de toekomst voor staan (denk aan de Strategische Investeringsagenda). Ook blijven we kwetsbaar omdat het rijk geen financiële zekerheid biedt over een voldoende structurele compensatie voor de taken waarvoor we als gemeenten staan. De netto schuldquote stijgt gestaag in de komende begrotingsjaren en dit wordt veroorzaakt door het feit dat er extra leningen nodig zijn om de geplande investeringen te financieren.

Risicoanalyse en beheersmaatregelen De belangrijkste risico’s hebben we inzichtelijk gemaakt. Op basis hiervan maakten we een inschatting van de financiële impact van deze risico’s. Elke inschatting brengt onzekerheden met zich mee. Daarom werken we met een bandbreedte. Alle risico’s hebben we in de volgende risicokaart ingedeeld. De werkwijze om daar te komen bestaat uit de volgende stappen: 1. Identificeren van risico’s. 2. Kwantificeren van risico’s. De analyse bestaat uit een schatting van de kans dat een gebeurtenis optreedt, en wat daarvan de gevolgen zijn. 3. Definiëren en implementeren van beheersmaatregelen. Beheersmaatregelen kunnen gericht zijn op het voorkomen van de gebeurtenis. 4. Financieel afdekken van risico's. Met deze analyses bepalen we hoeveel middelen we moeten reserveren om risico’s af te dekken. Het gaat dan om restrisico’s. Hiermee bedoelen we dat we moeten inschatten hoeveel de getroffen beheersmaatregelen het oorspronkelijke risico terugdringt. Op basis van deze stappen hebben we de verwachte financiële impact van de risico’s gemaakt. De berekening van de risico’s leidt tot een op te vangen risico van € 19,3 miljoen, het gemiddelde van het positieve scenario en het negatieve scenario. In onderstaande tabel benoemen we de opvang van Oekraïense vluchtelingen nog wel als risico, maar het risicobedrag is gelijk aan de betreffende reserve.

Totaaloverzicht Risico’s | Risico-bedrag | Risicoweging | Positief | Negatief scenario | scenario 1 Grondexploitaties | 8,9 | * | 8,9 | 8,9 2 Inflatie | 1,0 | 40% - 60% | 0,4 | 0,6 3 Gemeentefonds | 1,5 | 40% - 60% | 0,6 | 0,9 4 Sociaal domein | 2,5 | 60% - 80% | 1,5 | 2,0 5 Investeringsprojecten | 10,5 | 20% - 40% | 2,1 | 4,2 6 Borgstelling en verstrekte leningen | 3,7 | 20% - 40% | 0,7 | 1,5 7 Verbonden partijen | 0,5 | 40% - 60% | 0,2 | 0,3 8 Risico's in de bedrijfsvoering | 4,0 | 40% - 60% | 1,6 | 2,4 9 Multifunctionele accommodaties huurinkomsten | 8,8 | 0% - 20% | 0,0 | 1,8 10 Overige risico's | Niet gekwantificeerd Totaal | 16,0 | 22,5 Gemiddeld | 19,3 * Cf uitgangspunten nota risicomanagement geen weging opgenomen 1. Grondexploitaties Er is met behulp van een extern adviesbureau een risicoanalyse gemaakt voor de grondexploitaties (februari 2026). Risico’s zijn bijvoorbeeld bezwaarprocedures, aanvullende maatregelen voor bodem, water en natuur, stijgende kosten van bouw- en woonrijp maken en juridische geschillen. De risico’s zijn voor alle grondexploitaties afzonderlijk in beeld gebracht. Daarnaast is er onderscheid gemaakt tussen algemene en (project)specifieke risico’s. Een belangrijk risico voor de lopende projecten is dat we minder kavels verkopen dan we verwachten.

Vertraging in (de uitgifte, realisatie en woonrijp maken van) een project kan zorgen voor meer rente-, planontwikkelings - en beheerskosten. Daarnaast bestaan er risico’s die samenhangen met de ontwikkeling van de parameters binnen de projecten, zoals kosten- en opbrengstenstijging en de renteontwikkeling. Uitgangspunt voor de risicoanalyse is dat we de projecten uiteindelijk helemaal realiseren. De grootste risico’s zijn terug te vinden binnen de grondexploitaties Nieuwveense Landen, Kop van Noordpoort, Noord III, Noord IV en Oevers D. Dit zijn projecten met een langere looptijd. Hier kunnen de geschetste risico's veel invloed hebben op het uiteindelijke resultaat. Risicobedrag De kwantitatieve risicoanalyse hebben we op twee manieren berekend. Volgens de Monte Carlo-methode moeten we een risicoreservering van € 8,9 miljoen aanhouden. Volgens de IFLO-methode is een risicoreservering van € 7,5 miljoen vereist. Als we rekening houden met de verwachte positieve resultaten binnen de grondexploitatie, dan is een risicoreservering van respectievelijk € 1,8 en € 2 miljoen voldoende. Bij de bepaling van het weerstandsvermogen houden we rekening met de hoogste risico-uitkomst van € 8,9 miljoen (was € 9,1 miljoen). 113 114 2. Inflatie Het uitgangspunt van deze begroting is een prijsontwikkeling van 2,1%. Er blijft een inflatierisico aanwezig. Er speelt een combinatie van factoren.

Energieprijzen blijven onzeker. Op andere onderdelen, zoals lonen (en daarmee samenhangend tariefstellingen) blijft de inflatie aanwezig. Deze inflatie werkt in meer of mindere mate door in alle uitgaven die we doen. Waar het kan hebben we deze verwerkt in de begroting. De onzekerheid blijft voorlopig nog aanwezig voor de langere termijn. Het is de vraag of deze inflatie aanhoudt en met welke snelheid deze terug te zien zijn in onze kosten. Onze inschatting is niet gewijzigd ten opzichte van de vorige keer. Per saldo schatten we deze effecten op ongeveer € 1 miljoen met een gemiddelde kans van voordoen. 3. Onzekerheden gemeentefonds Zonder balans tussen taken en middelen kunnen gemeenten hun werk niet doen. Om goede zorg te kunnen blijven geven en te investeren in voorzieningen voor inwoners en de leefomgeving, hebben gemeenten voldoende middelen nodig. Het gemeentefonds is cruciaal voor de financiële stabiliteit van gemeenten. De omvang van deze fondsen wordt bepaald tijdens het begrotingsproces van de rijksoverheid. Min of meer is het zogenoemde "ravijnjaar" verschoven van 2026 naar twee jaar later. Vanaf 2028 ontvangen gemeenten minder geld in het gemeentefonds. Voor 2026 en 2027 is incidenteel geld beschikbaar gekomen. Daarmee kunnen we de maatregelen voor besparing op de uitgaven van jeugdzorg voor deze twee jaren verzachten.

Zolang het rijk geen duidelijkheid geeft over het verschil tussen de taken van gemeenten en het geld dat daarvoor beschikbaar is, blijft de omvang van het gemeentefonds onzeker. Het is lastig in te schatten welk risicobedrag we moeten meenemen. Het risico varieert van ongeveer € 0,5 miljoen per jaar en groeit ingaande 2028 naar een bedrag van ongeveer € 2,5 miljoen per jaar met een gemiddelde kans van voordoen (blijft gelijk). 4. Sociaal domein We hebben de afgelopen jaren te maken gehad met een stijging in zorgtarieven en soms ook in zorgvragen. Hierdoor was het toegekende budget niet toereikend. Dit komt ook door CAO-ontwikkelingen, kostenontwikkeling zoals energieprijzen, krapte op de arbeidsmarkt en het 'open einde' karakter van de taken voor Jeugd en Wmo. Vanuit de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 zijn gemeenten aan de slag met acht thema’s. Doelen uit de Hervormingsagenda Jeugd zijn dat in 2028: 1. Minder jeugdigen gebruik maken van jeugdhulp; 2. De kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp is verbeterd; en 3. Het geheel structureel financieel houdbaar is. De maatregelen die uit de doelen voortkomen moeten zorgen voor een besparing op de uitgaven van jeugdhulp bij gemeenten. Het is voor 2027 onzeker hoe de uitgaven zich ontwikkelen. Dat komt door de groei van de jeugdhulp-uitgaven in de afgelopen jaren en het feit dat de maatregelen nog moeten worden uitgewerkt.

Daar komt bij dat de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulpregio Drenthe per 1 januari 2027 start, waarmee de inkoop van jeugdhulp wordt gecentraliseerd. Om de risico’s goed te beheersen, maken we onderscheid tussen beïnvloedbare en niet beïnvloedbare kosten. Daarnaast volgen wij nauwgezet de landelijke ontwikkelingen. Ook hebben we een monitoring systematiek opgezet, waardoor we meer inzicht hebben in de lokale (financiële) ontwikkelingen. Zo nodig sturen we bij, beleidsmatig en financieel. 115 Voor de maatwerkvoorzieningen verwachten we ook voor de komende jaren een verhoging in de woningaanpassingen. Dit komt bijvoorbeeld door vergrijzing, langer thuiswonen en onvoldoende passende woonvoorzieningen (doort de aanhoudende krapte op de woningmarkt). Als inwoners geen eigen mogelijkheden hebben, moeten wij de uitvoering van goede woningaanpassingen uitvoeren. Dat is onze wettelijke taak. Omdat deze maatwerkvoorziening vaak samengaat met hoge kosten, lopen we hier een groot risico dat dit zich daadwerkelijk voordoet. Voor de bijstand bepalen de ontwikkeling van het macrobudget, demografische- en sociaaleconomische factoren de inkomsten. Samen met het 'open einde' karakter van deze regeling leidt dit misschien tot overschrijdingen. De huidige arbeidsmarkt zorgt voor een lage werkloosheid en een laag aantal uitkeringen. Het is onzeker is hoe dit de komende jaren ontwikkelt.

Het risico op de overschrijding van de budgetten voor de bijstand is geschat op 5% van het budget. Capaciteit en kennis Ook binnen het Sociaal domein is er krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor ontstaat er veel druk op de kennis binnen de organisatie en de kosten van inhuur. Om die reden kijken we kritisch naar het voorkomen van uitstroom van medewerkers en de werving van nieuwe medewerkers. We huren alleen in als dit onvermijdelijk is. Daarnaast ligt de nadruk op de bestuursopdracht Sociaal domein. Deze opdracht is gericht op preventie en op de uitwerking van de taken. Ook blijft ‘de basis op orde krijgen’ een belangrijk onderdeel voor het Sociaal domein. Hieronder vallen onder meer de verbetering van de toegang, investeren in de ‘sociale kaart’ en informatievoorziening, digitalisering en doorontwikkeling van het potentieel van medewerkers. Er ligt inmiddels een uitgebreid projectplan, waarin ook de risico's zijn opgenomen. Onderdeel van de bestuursopdracht Sociaal domein is het uitvoeringsplan Jeugd. Hiermee zijn we in 2026 is gestart en in 2027 wordt die uitgevoerd. Risicobedrag Het risicobedrag voor alle werkterreinen van het Sociaal domein schatten we voorlopig in op € 2,5 (was € 2,7) miljoen met een hoge kans van voordoen. 5.

Investeringsprojecten Elk jaar investeren we in bijvoorbeeld wegen, bruggen, onderwijshuisvesting, openbare ruimte, automatisering, huisvesting, voertuigen, etc.. Er zijn enkele risico’s die effect kunnen hebben op de resultaten, zoals hogere kosten (archeologie, bodemverontreiniging, asbest, kabels en leidingen), gewijzigde planning en lagere inkomsten (bijdragen derden van bijv. projectontwikkelaars, subsidies). Risicobedrag Per saldo gaat het om ruim € 50 miljoen aan geplande investeringsuitgaven in 2027 waar genoemde risico’s impact kunnen hebben. We houden rekening met 20% voor het risicobedrag. Daarnee is de omvang van het risico € 10,5 miljoen (was € 9,8 miljoen). De hoogte van dit risicoprofiel komt vooral door de hoeveelheid investeringsprojecten, waaronder de ontwikkeling in Noordpoort, de bouw van de onderwijsvoorziening Nieuwveense Landen, de vernieuwbouw schouwburg Ogterop en de herinrichting van het gemeentehuis en de werf. De kans van voordoen schatten we in als laag, omdat het veel verschillende projecten betreft waar voor- en nadelen elkaar uitmiddelen. 6. Borgstelling en verstrekte leningen. De leningen en borgstelling lichten we toe in de paragraaf Financiering. De meest omvangrijke borgstellingen betreffen: 116 Woonconcept Onroerend Goed B.V.

Dit gaat over het onderwijspark Ezinge inclusief de sportaccommodatie die is gerealiseerd door Woonconcept Onroerend Goed BV (WOG). We staan borg voor de lening die voor de bouw is afgesloten en jaarlijks gedeeltelijk wordt afgelost. De hoofdsom bedroeg € 50 miljoen. Begin 2027 is dat nog € 41,9 miljoen met een resterende looptijd van 26 jaar. Belangrijkste risico is een faillissement van de WOG. In dat geval wordt de borgstelling aangesproken. We zijn daarin afhankelijk van hoe de WOG de businesscase uitvoert. Het risicobedrag schatten we in op € 2,8 miljoen, dat is de verplichte aflossing en rente voor één jaar. Het college onderzoekt samen met de WOG en betrokken huurders de huur- en eigendomsconstructie van het onderwijspark. Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) Het WSW garandeert leningen van woningcorporaties. Corporaties kunnen hierdoor met gunstige financieringsmogelijkheden sociale huurwoningen bouwen en onderhouden. Als een corporatie in financiële problemen raakt, zorgt het WSW dat rentebetalingen en aflossing van leningen doorgaan. Het WSW betaalt dit uit eigen kapitaal. Dat kapitaal kunnen ze aanvullen door obligo bij alle deelnemende corporaties op te halen. Pas wanneer dat onvoldoende is, komen rijk en gemeenten als achtervang in beeld om renteloze leningen te verstrekken.

De omvang van de leningen waar we garant voor staan bedraagt € 178 miljoen (peiljaar juni 2026). Het risico is verwaarloosbaar. Voorzichtigheidshalve houden we rekening met een risico bedrag van € 890.000. Dat is 0,5% van de omvang van de leningen. Risicobedrag Het totale risicobedrag voor borgstellingen en verstrekte leningen schatten we daarmee in op ongeveer € 3,7 miljoen met een lage kans en is daarmee niet gewijzigd ten opzichte van de vorige actualisatie. 7. Verbonden partijen In Drents verband hebben we afspraken gemaakt in de nota “Samen werken voor Drenthe” die is opgesteld vanuit de VDG en de griffierskring. Hiermee willen we meer grip krijgen op de gemeenschappelijke regelingen. Daarin zijn onder meer afspraken gemaakt over de weerstandscapaciteit bij de gemeenschappelijke regeling: 1. De weerstandscapaciteit is aanwezig bij de deelnemers en beperkt bij de gemeenschappelijke regeling. 2. Het dagelijks bestuur (DB) van de gemeenschappelijke regeling vermeldt in de jaarstukken en begroting het verschil tussen benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen in totaal en naar rato voor de afzonderlijke deelnemers. 3. Een algemene reserve is toegestaan om ontwikkelingen in het loon- en prijspeil af te dekken, met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. 4.

Als de verwachting is dat de ontwikkelingen in het loon- en prijspeil boven de maximale omvang van 2,5% uitkomt, is afwijken van de richtlijn van 2,5% mogelijk. Hiervoor doet het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling een gemotiveerd voorstel aan het algemeen bestuur. 5. Het bedrag boven het vastgestelde maximum van de algemene reserve, vloeit naar rato van de deelnemersbijdrage terug naar de deelnemers. Risicobedrag Het risicobedrag vanwege deze afgesproken systematiek schatten wij vooralsnog in op zo'n € 0,5 miljoen. Gemeenschappelijke Regeling Gemeentelijke Kredietbank (GR GKB) Het transformatieproces van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) GKB naar een Stichting GKB is al geruime tijd gaande. Op 21 juli 2025 is de Stichting GKB opgericht. Deze stichting heeft met ingang van 1 januari 2026 de activiteiten en het personeel van de GR GKB overgenomen. Vanuit daar wordt de dienstverlening geboden aan onze inwoners. Het traject van de opheffing van de GR GKB, is volop gaande. Er moet nog een paar (besluitvormende) stappen worden gezet, waaronder de verkoop van het pand aan de Overcingellaan 15 in Assen. Het streven is nog steeds om de GR GKB vóór 1 januari 2027 op te heffen. Als het verkooptraject langer duurt dan verwacht, dan heeft dat gevolgen voor het financiële effect in 2027.

117 In 2025 is vanwege de verzelfstandiging een sociaal plan afgesloten met de vakbonden. Hierin staat een aantal stevige garanties, waaronder dat de GR gemeenten garant staan voor medewerkers waarvan het dienstverband binnen vijf jaar na de overgang wegens bedrijfseconomische redenen eindigt. De GR gemeenten moeten dan zorgen voor een passende functie (binnen een van de drie gemeentelijke organisaties). Naar verwachting is dit een beperkt risico. Risicobedrag Het financiële risico voor 2027 wordt als nihil beoordeeld. Bij de opheffing van de GR GKB in 2026 zijn er in 2027 geen financiële gevolgen meer. Als de opheffing langer duurt en in 2027 plaatsvinden, dan wordt er een beperkt negatief exploitatieresultaat verwacht. Dit wordt ruimschoots gecompenseerd met de verwachte opbrengst uit de verkoop van het pand. 8. Risico’s in de bedrijfsvoering Krapte op de arbeidsmarkt leidt tot het moeilijk invullen van vacatures. Ook worden opgaven in onze gemeente complexer. Dit vraagt een bepaalde capaciteit en expertise die moeilijk te vinden is voor de salarisschalen die gemeente Meppel biedt. Dat leidt tot inhuur op moeilijk invulbare vacatures. Daarnaast kunnen we vooral starters aantrekken in plaats van meer ervaren medewerkers. Hierdoor ontstaan extra kosten voor opleidingen of dakpansgewijze opvolging om kennis beter te borgen.

Door met andere gemeenten en overheidsinstellingen samen te werken, verkleinen we het risico. Een van maatregelen die we inzetten om meer grip te krijgen op het benodigde personeel is Strategische Personeelsplanning. Een veilige IT-infrastructuur, veilige software en goede werkprocessen zijn nodig om informatieveiligheid te waarborgen. Met het meerjarenplan Informatisering versterken we de samenhang tussen beleid, organisatie, processen en techniek. Hierdoor kunnen we risico’s beter beheersen en de kans op incidenten kleiner maken. Tegelijkertijd zorgen internationale ontwikkelingen en de afhankelijkheid van grote IT-leveranciers voor extra risico’s, zoals uitval van systemen en hogere vervangingskosten. Gemeenten en hun leveranciers zijn steeds vaker doelwit van cybercriminaliteit. De impact van cyberincidenten neemt daarbij toe. Voor de bedrijfsvoering ramen we een risico van ongeveer € 4 miljoen met een gemiddelde kans van optreden (blijft gelijk). 9. Huuropbrengst en gebruikersvergoedingen We zijn in bezit van verschillende vastgoedobjecten die we verhuren. We rekenen hiervoor een gebruikersvergoeding. We lopen hiermee risico, bijvoorbeeld bij onvoorziene leegstand of opzegging van contracten. Het jaarlijks bedrag aan inkomsten is ongeveer € 2,2 miljoen.

Op grond van de nota risicomanagement houden we rekening met een risicobedrag gebaseerd op 4 jaar leegstand, wat uitkomt op € 8,8 miljoen (was € 8,6). De toename van het risicobedrag komt door indexatie van de huuropbrengsten en aanpassingen in verhuursituaties. De risicoweging schatten we in als zeer laag, aangezien we de huurinkomsten van een groot aantal partijen ontvangen. Een deel van deze partijen ontvangt een subsidiebijdrage die een deel van de huurkosten compenseert. 10. Overige risico’s Naast de reguliere werkzaamheden zijn er ook enkele financiële risico’s die we niet goed in cijfers kunnen uitdrukken. We houden deze risico’s in de gaten zodat we op tijd maatregelen kunnen nemen. Het gaat om de volgende risico’s: a) De vermindering van de uitstoot van stikstof op basis van het Programma Aanpak Stikstof (PAS) kan gevolgen hebben voor de uitvoering van projecten. Landelijk blijft deze problematiek actueel en sterk in beweging. Daardoor zijn de consequenties lastig te overzien en veranderlijk. 118 b) Zoals benoemd in programma 4 leidt netcongestie tot vertragingen in projecten waarvoor energie nodig is. Bijvoorbeeld bij de bouw van nieuwe woningen, bij nieuwe of de uitbreiding van bedrijven of de verdere elektrificatie van mobiliteit en grootschalige energieprojecten. Zonder voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet kunnen nieuwe projecten niet worden aangesloten.

We werken nauw samen met netbeheerders en de provincies om energie-infrastructuurprojecten te versnellen en beter in te passen in het bestaande elektriciteitsnet. Samen met bedrijven en ICC parkmanagement zoeken we naar oplossingen tegen netcongestie bij bedrijven op de korte termijn. Het nieuwe prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) beïnvloedt hoe schaarse netcapaciteit wordt verdeeld. We volgen deze ontwikkelingen nauwgezet en brengen de gevolgen voor Meppel in beeld. c) De beschikbaarheid van drinkwater is niet meer vanzelfsprekend. Door bevolkingsgroei, klimaatverandering en economische groei blijft de vraag naar drinkwater de komende jaren stijgen. Daardoor komen drinkwaterbedrijven in de knel. Al enkele jaren waarschuwen drinkwaterbedrijven voor (toekomstige) structurele tekorten. Vraag en aanbod groeit uit elkaar. Dat komt ook doordat nieuwe winlocaties lastig te realiseren zijn: er is simpelweg te weinig drinkwater beschikbaar. d) De Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) voor het bouwen zijn in werking sinds 1 januari 2024. De inwerkingtreding is verlopen zonder ernstige verstoringen. Dat betekent niet dat er geen risico’s meer zijn. Elke gemeente moet uiterlijk 1 januari 2032 het Omgevingsplan Omgevingswetproof gemaakt hebben. Voor alle gemeenten houdt dat nog een enorme opgave in.

Het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) werkt maar functioneert nog lang niet optimaal. De vertraging in de gefaseerde invoering van de Wkb betekent dat we nog niet kunnen werken zoals de wet bedoeld heeft. De instrumenten en werkprocessen zijn bij gemeente Meppel redelijk op orde. Maar het werken onder de Omgevingswet vraagt van de interne organisatie ook een andere manier van werken. Dat betekent een andere houding en ander gedrag van medewerkers. Het is een risico dat de organisatie te weinig aanpassingsvermogen heeft. Niet veranderen betekent stilstaan. Voor de meeste gemeenten zijn de kosten die met de Omgevingswet en Wkb gemoeid zijn slecht te overzien. Voor gemeente Meppel wordt het beeld steeds duidelijker. e) Het is nog onduidelijk wat het (financiële) effect is van de NEN9120-norm, die bij amendement is aangenomen tijdens de raadsbehandeling van het IHP. De norm is nieuw en is niet wettelijk verplicht. Er is nog weinig tot geen praktijkervaring waaraan kan worden gerefereerd. Bijvoorbeeld voor het IKC en de sporthal NvL is tot op detailniveau in beeld op welke punten we voldoen, op welke niet en waar in het vervolgproces nog aandachtpunten zitten (bijv. bewegwijzering en kleurstelling in een gebouw, komt pas later bij het inrichten). Het is hiermee onderdeel van de ramingen geworden. f) De APPA-pensioenen gaan per 1-1-2028 over naar ABP.

De voorziening is bepaald op basis van de door ABP gemaakte berekening. Hierbij zijn we uitgegaan van de actuele dekkingsbijdrage van 122% (stand van nu). Er bestaat een risico dat toekomstige ontwikkelingen bij ABP, zoals wijzigingen in de dekkingsgraad of uitgangspunten, leiden tot een aanpassing van de uiteindelijke lasten en daarmee van de voorziening. g) Steeds meer mensen beseffen dat belangrijke voorzieningen, zoals stroom, drinkwater, telefoon- en internetverbindingen en zorg, voor langere tijd kunnen uitvallen. Dit kan grote gevolgen hebben voor inwoners en bedrijven. De gemeente moet zich hierop voorbereiden. Daarom zorgen we in de voorbereidingsfase voor een goede organisatie en duidelijke afspraken. Als er daadwerkelijk een probleem ontstaat, kunnen we snel ondersteuning bieden aan de samenleving. Daarvoor is samenwerking nodig tussen bijna alle onderdelen van de gemeente, inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere overheden. Ook werken we samen met woningcorporaties, vrijwilligersorganisaties, de veiligheidsregio en andere partners. Samen met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD), medeoverheden en ketenpartners onderzoeken we wat de gevolgen kunnen zijn van een langdurige uitval van voorzieningen. Op basis daarvan maken we afspraken over voorbereiding, ondersteuning tijdens een crisis en herstel daarna.

119 Gewenst weerstandsvermogen Volgens de beleidskaders die de raad heeft vastgesteld, heeft een calculatie plaatsgevonden van de geïnventariseerde risico’s. In totaal is een risicobedrag berekend van € 19,3 miljoen. Bij de berekening van dit bedrag zijn de uitgangspunten gehanteerd zoals vastgelegd in de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen. Het beschreven risicoprofiel is gekwantificeerd en kunnen we afzetten tegen het vermogen om deze potentiële tegenvallers op te vangen zonder dat de continuïteit van de bedrijfsvoering in gevaar komt. Dit weerstandsvermogen is de verhouding tussen de risico’s en de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit potentieel in te zetten middelen om de tegenvallers op te vangen. Naast de bufferreserve zijn dit overige reserves (a), onbenutte inkomstenbronnen (b) en stille reserves (c). a) Reserves De algemene reserves bestaande uit de bufferreserve en de vrij besteedbare reserve (voor resultaatbestemming 2026), hebben een geraamde gezamenlijke omvang van € 36 miljoen per 1 januari 2027. b) Onbenutte belastingcapaciteit Voor het berekenen van het gewenste bufferniveau gaan we uit van de berekeningswijze zoals is vastgelegd in de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen. Uitgangspunt is een verhoging van de OZB-tarieven tot 20% boven het gemiddelde in Nederland.

De onbenutte belastingcapaciteit is met deze benadering € 1,9 miljoen. c) Stille reserves Stille reserves zijn aandelen, gronden en gebouwen die bij verkoop meer opleveren dan de boekwaarde. Er is geen onderzoek verricht naar de hoogte van deze stille reserves, die we normaal gesproken pas aanspreken na uitputting van de overige reserves. Bovendien is het onzeker of stille reserves daadwerkelijk kunnen kapitaliseren, aangezien we daarvoor ook een koper moeten vinden. Conclusie Het adviesniveau en het kengetal is als volgt berekend: Berekening kengetal weerstandsvermogen a Gewogen gemiddeld risico 19,3 b Belastingcapaciteit 1,9 c = a - b Op te vangen door weerstandscapaciteit 17,4 d Algemene reserves 36,0 e = d/c Kengetal weerstandsvermogen 2,1 De streefwaarde zoals opgenomen in de nota risicomanagement is 2,0. De huidige weerstandscapaciteit is 2,1 en voldoet daarmee aan onze streefwaarde. 120 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Kapitaalgoederen zijn investeringsgoederen met een groot maatschappelijk nut die we als gemeente nodig hebben om onze taken te kunnen uitvoeren. Deze goederen hebben vaak een hoge vervangingswaarde en gaan meerdere jaren mee. In het oog springende voorbeelden hiervan zijn wegen, bruggen, riolen, plantsoenen en gebouwen.

De paragraaf kapitaalgoederen geeft daarom inzicht in de financiële middelen die nodig zijn om de kapitaalgoederen op het door de raad vastgestelde of wettelijk verplichte kwaliteitsniveau te houden. Daarnaast geven we aan hoe we met het onderhoud omgaan, of de uitvoering volgens schema verloopt en hoe de dekking is geregeld. Met de duurzame instandhouding van onze kapitaalgoederen dragen we bij aan onze bestuurlijke ambities en maatschappelijke opgaven. Op basis van het Coalitieakkoord zijn er extra middelen opgenomen voor het afmaken en actualiseren van alle beheerplannen. De extra capaciteit en expertise kost incidenteel € 100.000 (2027) en € 100.000 structureel vanaf 2027. Openbare ruimte Beleidskader: Prijskwaliteitskeuze Kwaliteit op Maat (KOM) De ambitie voor het onderhoud van wegen, groen en straatmeubilair in de openbare ruimte is vastgelegd in het sturingsmechanisme dat wij kennen onder de naam KOM (kwaliteit op maat). Hierin is de gewenste onderhoudskwaliteit afgewogen tegen bijbehorende middelen, zowel technisch (heel en veilig) als verzorgend (schoon). Het Kenniscentrum CROW ontwikkelde voor bijna alle bovengrondse delen van de openbare ruimte een landelijke kwaliteitsnorm. Beelden voor verzorging en technische staat zijn in een kwaliteitscatalogus vertaald naar categorieën voor Hoge (A), Basis (B) en Lage (C) onderhoudskwaliteiten.

Onderstaande tabel laat de vastgestelde inwonergerichte prijskwaliteitsafspraak in KOM zien. Afspraak prijs/kwaliteit centrum woongebied buitengebied begraafplaats hoofdwegen industrie kantoren natuurpark sport stadspark wijkpark verharding (technisch) rijbaan B B C B B C C B C B B fietspaden B B B B B B B B B B B voetpaden B B B B B C C B B B B parkeren en overig C C C C C C C C C C C groen (technisch) A B C B C C C B C B B meubilair (technisch) B B C B C C C B C B B verzorging B B C B C C C B C B B Afhankelijk van de discipline wordt er onderhoud uitgevoerd in korte of lange cycli, aangevuld met incidenteel onderhoud. Daarmee wordt het kapitaal in stand gehouden. 121 Naast regulier onderhoud is ook vervanging en groot onderhoud van belang. In deze bestuursperiode werken we aan een strategische uitvoeringsplanning. Hiermee willen we beter inzicht krijgen in de toekomstige kosten voor onderhoud en vervanging van de kapitaalgoederen. Daarmee kunnen we ook beter plannen en keuzes maken. We gaan aan de slag met een stappenplan om dat inzicht te krijgen. Een omgevingsprogramma inrichting en beheer openbare ruimte, beheerplannen en het op orde brengen van beheerdata zijn onderdeel van dat stappenplan. Met het nieuwe beheersysteem 'GISIB' brengen we de data op orde.

Dit gaat zowel over de te beheren objecten (BGT, basiskaart grootschalige topografie) als de bijbehorende beheerinformatie per vakdiscipline (IMBOR, informatiemodel beheer openbare ruimte). Dit proces blijkt lastig en tijdrovend. Deze data zijn de basis voor de op te stellen beheerplannen. Met doelen en ambities uit de omgevingsvisie en omgevingsplannen is daarmee een integrale afweging te maken in wat we in de openbare ruimte moeten of willen aanpassen en waar, hoe, waarmee en wanneer en welke middelen daarbij horen. Tot die tijd blijven we KOM hanteren als sturings- en rapportage-instrument. Bij de volgende producten staan de middelen vermeld die nodig zijn om onze ambitie voor onderhoudskwaliteit te realiseren en om te voorkomen dat kapitaal verloren gaat doordat de technische staat te slecht wordt voor herstel. De openbare ruimte is steeds meer de plek waar integrale vraagstukken van nu een oplossing vinden.

Voor de verschillende producten hierna gelden een of meerdere van de volgende beleidskaders: • Prijskwaliteitskeuze Kwaliteit Op Maat (KOM) • Wegenbeheerplan • Beleidsvisie op uitgeefbaar groen • Groene kaart en lijst monumentale bomen • Samen bouwen aan kwaliteit (visie op de fysieke leefomgeving) • Kadernotitie Zo doen we groen! • Speelruimteplan • Riolering en Water Programma 2023-2028 • Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan (GVVP) • Parkeerbeleid gemeente Meppel • Beheerplan Openbare Verlichting • Beheerplan Civieltechnische Kunstwerken • Programma Duurzaam • Programma Biodiversiteit • Lokale Adaptatiestrategie Klimaat en uitvoeringsagenda • Transitievisie Warmte • Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 Drenthe Wegen Beleidskader: • Prijskwaliteitskeuze Kwaliteit Op Maat (KOM) • Actuele wegeninspectie Op grond van de Wegenwet is de gemeente verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de openbare wegen. Voor het bepalen van het gewenste kwaliteitsniveau wordt gewerkt volgens de prijskwaliteitskeuze Kwaliteit Op Maat (KOM). Alle wegen binnen de gemeente Meppel zijn opgenomen in het beheersysteem GISIB, waarin gegevens zijn vastgelegd over onder andere de oppervlakte, verhardingssoort en kwaliteit van de 122 wegvakken.

Om de actuele staat van het wegennet inzichtelijk te houden, worden de wegen jaarlijks geïnspecteerd door een gespecialiseerd bureau volgens de landelijk erkende CROW-systematiek. De resultaten van deze inspecties worden gecombineerd met de uitgangspunten van KOM, waardoor inzicht ontstaat in de onderhoudsopgave en de wegvakken waar maatregelen nodig zijn. Op basis hiervan worden onderhoudswerkzaamheden geprioriteerd en gepland, zodat de veiligheid, bereikbaarheid en kwaliteit van het wegennet op het afgesproken niveau blijven en grotere onderhoudsachterstanden zoveel mogelijk worden voorkomen. Doelstelling: De kwaliteit van de wegen in Meppel op het niveau brengen en houden zoals dat door de raad is vastgesteld volgens het inwonergericht model. Voor een beter inzicht in het areaal en de kwaliteit van het areaal is er met de implementatie van de beheersoftware 'GISIB' een grote stap gemaakt naar het beter op orde brengen van de data. De implementatie in "GISIB'' is een doorgaand proces waarin we bezig zijn alle data correct over te zetten en te controleren. Onze openbare ruimte is constant in beweging, hiervoor blijven we onze data aanpassen en verbeteren in ''GISIB". Ons areaal omvat op hoofdlijnen: • Betonverharding Ca. 33.000 m² • Halfverharding Ca. 27.500 m² • Onverhard Ca. 32.000 m² • Elementenverharding Ca. 1.650.000 m² • Asfaltverharding Ca. 810.000 m² Totaal Ca.

2.552.500 m² Klein onderhoud en groot onderhoud Met klein en groot onderhoud brengen en houden we het areaal verharding op het afgesproken ambitieniveau. Klein onderhoud voorziet in het oplossen van lokale schades en het herstellen van schade als gevolg van ‘calamiteiten’. Naast dit klein onderhoud doen we vanuit beheer ook groot onderhoud. Bij groot onderhoud herstraten we een hele weg of vervangen asfalt over de volledige breedte. We voeren klein- en groot onderhoud uit aan rijbanen, fietspaden, voetpaden en parkeervakken. Voor 2027 is het groot onderhoud asfalt in ieder geval op de volgende locaties gepland: • Deel Broekhuizen; • Deel Meenteweg; • Deel Lepelaar; • Burg. Weimalaan, deel achter winkelcentrum; • Div. stoepen D kwaliteit. Voor de veiligheid ligt in 2027 voor elementenverharding de nadruk op het duurzaam oplossen van schade door wortelopdruk, hiervoor zetten we middelen in. Er wordt naar maatregelen gekeken die ook op lange termijn de veiligheid van de weggebruikers garanderen en zorgen voor een gezonde groeiplaats voor de bomen. Dit laatste gebeurt in overleg met de groenbeheerder. 123 Op basis van de jaarlijkse weginspecties en de beheergegevens uit GISIB wordt inzicht verkregen in de onderhoudsopgave en de gemiddeld benodigde jaarlijkse onderhoudslasten voor het wegennet. Hieruit volgt een gemiddelde jaarlijkse onderhoudsbehoefte van circa € 1,5 miljoen.

Het onderhoudsbudget is de afgelopen jaren overeenkomstig de begrotingsuitgangspunten geïndexeerd. Daarmee beschikken we over een onderbouwde basis voor de budgetraming en het planmatig onderhoud van de wegen. Hierdoor kan het gemeentelijke wegennet op een veilige, duurzame en doelmatige wijze in stand worden gehouden. Openbare verlichting Beleidskader: • “alles Duurzaam”, beleid openbare verlichting. Doelstelling: onderhouden van de verlichting en verlichten waar het moet en donker waar het kan. Ons areaal van de openbare verlichting omvat: • Aantal masten Ca. 8.500 stuks • Aantal armaturen Ca. 8.700 stuks • Aantal lampen Ca. 6.800 stuks Het onderhoudsbudget is de afgelopen jaren overeenkomstig de begrotingsuitgangspunten geïndexeerd. Voor 2027 is hiervoor een budget van € 118.000 beschikbaar gesteld, dat ook voor de jaren 2028 tot en met 2030 is geraamd. Hiermee beschikt de gemeente over een toereikende en onderbouwde basis voor het planmatig beheer en onderhoud van de openbare verlichting, passend binnen de uitgangspunten van duurzaam kapitaalgoederenbeheer en het provinciaal financieel toezicht. In de investeringsplanning houden we rekening met het omvormen van openbare verlichting van conventionele verlichting naar LED verlichting. Dit is een meerjarig project. De uitvoering is gestart in 2021 en loopt door tot en met 2035.

In deze meerjarenbegroting wordt rekening gehouden met een investering van € 255.000 per jaar in lijn met het beheerplan. Civieltechnische kunstwerken Beleidskader: • Beheerplan Civieltechnische Kunstwerken 2023-2027 Onder civieltechnische kunstwerken wordt verstaan: bruggen, beschoeiingen, kademuren, duikers, steigers en tunnels. Doelstelling: zorgen voor de veiligheid van de gebruikers van de kunstwerken. Ons areaal civieltechnische kunstwerken omvat de volgende objecten: • Vaste bruggen 100 stuks • Beweegbare bruggen 10 stuks • Oeverconstructies 65 stuks • Steigers/vlonders 44 stuks • Dukdalf/remstoel 10 stuks • Overig 22 stuks 124 Met het beheerplan hebben we de kwantiteit en kwaliteit van het areaal civieltechnische kunstwerken inzichtelijk gemaakt. Dit plan voorziet in een meerjarenplanning van regulier en specifiek onderhoud en vervanging van kunstwerken. Het onderhoudsbudget dekt de kosten voor het regulier onderhoud. Door periodiek inspecties uit te voeren, blijven de areaalgegevens actueel en is er inzicht in de kwaliteit van de kunstwerken. Voor 2027 is onder andere groot onderhoud gepland aan: • Prins Bernardsingelbrug (investering € 134.000) Vanwege de kosten en relatief definitieve karakter van kunstwerken is het belangrijk om bij vervanging ook te kijken naar ontwikkelingen in de omgeving, zodat we een integrale aanpak kunnen uitwerken.

In het beheerplan wordt uitgegaan van een benodigd onderhoudsbudget van in totaal € 345.000 voor 2027. Dit betreft zowel het regulier als groot onderhoud. In de begroting is een onderhoudsbudget opgenomen van € 379.000 voor 2027. In deze budgetten is rekening gehouden met indexatie die in lijn is met de begrotingsuitgangspunten. Openbaar groen Beleidskader: • Beleidsvisie op uitgeefbaar groen • Groene kaart en lijst monumentale bomen • Kadernotitie 'Zo doen we groen'! Doelstelling: een betere inrichtings- en beeldkwaliteit van groen, een sterkere identiteit en gebruikswaarde van de groene hoofdstructuur en toename van de natuurwaarde. Ons areaal groen is als volgt samengesteld (peildatum augustus 2026): • Bomen ca. 29.500 stuks • Bos, bosplantsoen, houtwal ca. 560.000 m² • Heesters ca. 312.500 m² • Hagen ca. 25.900 m² • Planten ca. 3.300 m² • Gazon, kruiden en rieten ca. 2.565.500 m² Op groenonderhoud voeren we regie (eigen dienst en aannemers). Dit gebeurt op basis van ervaring en vakmanschap, rekening houdend met de beleidskaders. Voor het boombeheer hanteren we een 3-jarige inspectiecyclus, conform de landelijke richtlijn over zorgplicht. Aan de hand van bevindingen hieruit wordt het technische onderhoud aangestuurd. De Kadernotitie 'Zo doen we Groen'! benoemt geen concrete onderhoudsbudgetten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://meppel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/0c7b95ac-eeb5-4723-833e-259bc402d63e?agendaItemId=720dc408-0c34-4852-915f-06eaaa383df8