CConstaterende datMeppel
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Kadernotitie Verkeersstructuur

1 - RAADSVERGADERING 26 november 2026, gemeente MeppelBij agendapunt: Kadernotitie verkeersstructuur ten behoeve van het omgevingsprogramma mobiliteit17.439 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Nieuwe voertuigcategorieën, zoals e-bikes en (elektrische) bakfietsen, vergroten de behoefte aan ruimte, overzicht en conflictvrije routes. Deze voertuigmix stelt hogere eisen aan ontwerp, toegankelijkheid en sociale veiligheid van ons netwerk. Mobility as a Service (MaaS) staat voor gedeelde en digitale mobiliteitsdiensten die via één platform toegankelijk zijn. Denk aan deelauto’s, deelfietsen of ritdiensten die je via een app 27 kunt plannen, reserveren en betalen. MaaS verbindt verschillende vervoermiddelen met elkaar en maakt het makkelijker om per reis de meest passende optie te kiezen. We bieden MaaS platforms niet zelf aan maar volgen de markt en vervoerders. Samenvattend zien we de volgende kansen voor duurzame en inclusieve mobiliteit: Thema Kansen voor duurzame & inclusieve mobiliteit Voetgangers & Verblijfsruimte • Vergroten van de toegankelijkheid van trottoirs, instaphaltes en looproutes. • Opbouwen van een herkenbaar hoofdloopnetwerk voor dagelijkse verplaatsingen. • Verbeteren van sociale veiligheid via verlichting, overzicht en routecontinuïteit. • Betere verbindingen tussen station, centrum en voorzieningen. Fietsers & nieuwe voertuigtypen • Versterken van comfort en kwaliteit van fietsroutes waar nieuwe voertuigtypen veel voorkomen. • Verbeteren van herkenbaarheid en ruimteverdeling waar verschillende snelheden samenkomen.

• Beter aansluiten van fietsroutes op overstappunten en voorzieningen. • Verbeteren van sociale veiligheid via verlichting, overzicht en routecontinuïteit. Deelmobiliteit & MaaS • Versterken van deelmobiliteit op logische plekken zoals station, wijkcentra en voorzieningenclusters. • Versterken van de koppeling tussen deelmobiliteit, OV en fiets. • Verbeteren van gebruiksgemak en zichtbaarheid van deelvervoer. • Doorontwikkelen van het stationsgebied als duurzame mobiliteitshub. • Verbeteren van multimodale verbindingen tussen wijken, centrum en regionale netwerken In hoofdstuk 6 worden de gesignaleerde netwerkkansen van de thema’s bereikbaarheid, verkeersveiligheid en duurzame en inclusieve mobiliteit vertaald naar de samenhangende kaders per modaliteit. 28 4. Rol gemeente en samenleving 4.1 Rollen Als gemeente kunnen we richting de samenleving verschillende rollen innemen bij de uitvoering van het beleid. Deze rollen zijn in onderstaande tabel nader toegelicht. Rol Toelichting Geen • Geen rol voor de gemeente. Behoort niet (meer) tot haar taken. • De samenleving of markt is aan zet.

Reguleren • Regels en kaders opstellen om processen in goede banen te leiden • Vergunningverlening Stimuleren • Verstrekken van informatie • Ondersteunen en faciliteren • Initiatieven aanmoedigen • Verbinden van initiatieven en samenwerken met partijen Realiseren • Zelf (laten) uitvoeren van werkzaamheden of initiatieven • Opzetten van of aansluiten bij (regionale) aanbestedingen Samenwerken • Samenwerken met andere partijen om doelen te bereiken • Bijvoorbeeld publiek-private samenwerkingen en convenanten. Tabel 1; Rollen die de gemeente kan innemen bij de uitvoering van beleid. 4.2 Thema verkeersstructuur Binnen dit thema staat voor Meppel vooral de realiserende rol centraal, aangezien de gemeente eigenaar en beheerder is van de openbare ruimte. De gemeente is verantwoordelijk voor de inrichting, het beheer en onderhoud van het lokale wegennet en voert daarom zelf maatregelen uit die voortkomen uit het verkeersbeleid. Denk hierbij aan het aanleggen of aanpassen van wegen, fietspaden, rotondes, verkeerslichten en andere verkeersvoorzieningen. De andere rollen ondersteunen dit, terwijl de gemeente op infrastructuur van andere overheden vooral een volgende en samenwerkende rol heeft. 29 5. Kaderstelling programma: STOMP In hoofdstuk 3 en 4 zijn de beleidskaders, trends, ruimtelijke ontwikkelingen, participatie- inzichten en netwerkopgaven geanalyseerd.

Dit hoofdstuk vertaalt die bevindingen naar concrete kaders per modaliteit, als richting voor de verdere uitwerking van het thema Verkeersstructuur. Deze kaders vormen tegelijk de basis voor het omgevingsprogramma mobiliteit. Kaders zijn opgesteld in de volgordelijkheid van het STOMP-principe en starten met de voetganger (S-stappen) gevolgd door de fietser (T-trappen) enzovoort. We benoemen uitgangspunten en doelen. Doelen volgen uit de analyse en de uitgangspunten, met een gebiedsgerichte2 insteek waar dit kan. Een kleine kanttekening vooraf over de prioritering; Het toepassen van STOMP vraagt niet om méér ruimte voor alle vervoerswijzen, maar om bewustere keuzes in het gebruik van de schaarse openbare ruimte. Omdat de auto daarin vaak dominant aanwezig is, begint de afweging veelal bij de vraag welke ruimte daadwerkelijk nodig is voor autoverkeer en parkeren. Want het verminderen of anders organiseren van de ruimte voor de auto biedt de meeste mogelijkheden om lopen, fietsen en openbaar vervoer te versterken. Kortom: De STOMP-volgorde is een prioriteitsvolgorde, geen uitvoeringsvolgorde. Juist omdat de auto momenteel de grootste ruimtelijke claim legt, begint de opgave vaak bij het heroverwegen van de plaats van de auto. 5.1 Stappen Lopen vormt de basis van elke verplaatsing.

In eerdere hoofdstukken is duidelijk geworden dat goed functionerende looproutes een belangrijke voorwaarde zijn voor een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte. Daarom beginnen we in dit hoofdstuk (in lijn met STOMP) bij de voetganger en het hoofdnetwerk. Het hoofdnetwerk omvat het stelsel van de meest gebruikte en meest belangrijke looproutes en wordt ook wel de ‘ruggengraat’ van de voetgangersinfrastructuur genoemd. Het basisnetwerk is een aanvulling op- en biedt fijnmazigheid aan het hoofdnetwerk. Dit wordt ook wel de ‘haarvaten’ van de voetgangersinfrastructuur genoemd en vooral gebruikt voor lokale verplaatsingen. Tot slot is er het recreatief netwerk dat vooral is gericht op 2 Gebiedsgericht werken sluit aan bij de werkwijze onder de nieuwe Omgevingswet, het DSO (digitaal stelsel Omgevingswet) in het bijzonder. De afweging of een bepaalde ontwikkeling passend is bij de aard en opgave van een gebied kan dan gemakkelijker (en meer integraal) worden gemaakt. 30 ontspanning en beleving in plaats van functionele verplaatsing. Voor alle geldt dat we de basis en toegankelijkheid op orde willen hebben. Binnen het hoofdnetwerk leggen we de nadruk op bepaalde gebieden in figuur 2, omdat daar veel stromen en dus mensen bij elkaar komen. Dat noemen we focusgebieden. Hier ligt bij de uitvoering en in het omgevingsprogramma onze prioriteit. Dit zijn: 1.

Corridor Steenwijkerstraatweg, Ceintuurbaan, Burgemeester Knopperslaan, Parallelweg, Leonard Springerlaan, Reestlaan; 2. Centrum/kernwinkelgebied, o.a. parkeervoorzieningen, diverse supermarkten, zorg, kinderopvang, onderwijs; 3. De ‘loopvierhoek’: verbindingen tussen station, centrum, Ogterop en Blankenstein; 4. Sportvoorzieningen Ezinge, Berggierslanden; 5. Schouwburg Ogterop; 6. De stationsomgeving; 7. Wijkcentra Koedijkslanden, Halveltermade, Oosterboer; 8. Isala en omgeving; 9. Kern Nijeveen en Dorpsstraat; 10. Onderwijsconcentraties. Figuur 2: Accentkaart voetganger

31 Deze uitgangspunten en doelen staan voor onze voetganger centraal: Uitgangspunten Deze CROW-kernwaarden vormen de uitgangspunten: • Directheid: De route is niet te lang en voorkomt (onnodig) omlopen en wachten; • Begaanbaarheid: De route is toegankelijk en goed begaanbaar voor verschillende typen voetgangers, ook met een beperking; • Leesbaarheid: De route is zodanig vormgegeven dat voetgangers de omgeving begrijpen en hun weg gemakkelijk kunnen vinden; • Veiligheid: De route is verkeersveilig voor voetgangers en is daarnaast zodanig vormgegeven en ingepast in de omgeving, dat deze ook sociaal veilig is dankzij verlichting, overzicht en sociale controle. Ook gezondheidsrisico’s vallen hieronder; • Aantrekkelijkheid: De route is zodanig vormgegeven en in de omgeving ingepast dat lopen aangenaam en aantrekkelijk is. Doelen • We hebben een duidelijk en samenhangend voetgangersnetwerk ontwikkeld bestaande uit een hoofd-, basis- en recreatief netwerk, met heldere ontwerpeisen en accenten daarin; • We hebben rode lopers gerealiseerd op belangrijke looproutes, zoals tussen het centrum, station (Emmastraat) en parkeervoorzieningen (figuur 2, no. 3); • We hebben de barrièrewerking van routes met druk autoverkeer voor voetgangers verzacht, zoals op de corridor Ceintuurbaan-Parallelweg (figuur 2, no.

1); • In gebieden met veel voetgangers hebben we de conflicten met fietsers verminderd, zoals om- en nabij het centrum (figuur 2, no. 2); • We hebben het aantal voetgangersongevallen verlaagd; • We hebben ons loopnetwerk toegankelijk ingericht, vrij van obstakels; • We hebben onze schoolomgevingen herkenbaar en veilig ingericht, zoals in Koedijkslanden en Nijeveen (figuur 2, no. 7 en 9); • We hebben looproutes verlicht waar dat nodig is voor veiligheid en oriëntatie, met behoud van duisternis waar dat kan, bijvoorbeeld in de omgeving van het stationsgebied en het centrum (figuur 2, no. 3 & 6). 32 5.2 Trappen Fietsen speelt een grote rol in Meppel en vormt voor veel inwoners de meest logische en aantrekkelijke manier van verplaatsen. In de eerdere hoofdstukken is duidelijk geworden dat het verbeteren van het fiets- en wandelnetwerk belangrijk zijn voor bereikbaarheid, gezondheid en leefkwaliteit.

We hanteren de volgende uitgangspunten en doelen: Uitgangspunten • Voor de fietser stellen de volgende CROW-kernwaarden centraal: o Directheid: De route is logisch en biedt een snelle verbinding tussen belangrijke functies; o Comfort: De route is comfortabel, met een goede verharding en voldoende breedte; o Veiligheid: De route is verkeersveilig en sociaal veilig, met zo min mogelijk conflicten met andere modaliteiten; o Aantrekkelijkheid: De route is prettig om te gebruiken en past in een aantrekkelijke omgeving; o Samenhang: De route maakt deel uit van een netwerk dat aansluit op regionale verbindingen. • Waar het kan fietsers in de voorrang, ook op rotondes; • We houden rekening met de groeiende diversiteit aan voertuigen op het fietspad, zoals e-bikes, bakfietsen en speedpedelecs. Doelen • We bouwen voort op het Actieplan Fiets; • We hebben onze hoofdfietsverbindingen herkenbaar ingericht, logisch verbonden en waar nodig aangevuld met ontbrekende schakels.

Bijvoorbeeld een aanvullende fietsverbinding ten zuiden van het station, als alternatief voor de reizigerstunnel (accent verbinden, figuur 3; • We versterken stedelijke en regionale routes, zoals (doorfiets)verbindingen tussen Meppel–Nijeveen–Steenwijk (accent versterken, figuur 3); • We hebben snelle, comfortabele en veilige verbindingen gerealiseerd met- en op onze bedrijventerreinen (accent verbinden, figuur 3); • We hebben de interactie tussen fietsers en ander verkeer meer in balans gebracht. Bijvoorbeeld door de weginrichting op de corridor Ceintuurbaan-Parallelweg (en stationsomgeving) te verbeteren (accent versterken, figuur 3); • We hebben veilige schoolomgevingen en schoolroutes gerealiseerd; • We hebben het aantal fietsongevallen verlaagd. 33 Figuur 3 hieronder toont voor ons hoofdnetwerk fiets waar we het accent op leggen: verbinden en versterken. Bij verbinden ligt de focus meer op het completeren van een netwerk en het realiseren van ontbrekende schakels. Bij versterken ligt het accent meer op verbetering van het bestaande. Belangrijk is dat het een het ander niet uitsluit en ze elkaar aanvullen. Figuur 3: Accentkaart fiets

34 5.3 Openbaar vervoer Als derde pijler binnen het STOMP-principe speelt openbaar vervoer een belangrijke rol in de bereikbaarheid van Meppel en is van grote betekenis voor inwoners, bezoekers en omliggende gebieden. Goede overstappunten, toegankelijke haltes en betrouwbare verbindingen met wijken en dorpen zijn daarbij essentieel. Meppel fungeert hierbij als regionaal knooppunt, waarbij het station een schakel vormt tussen het noorden en de rest van Nederland, ondersteund door een regionaal busnetwerk dat stad en regio verbindt. Deze positie willen we behouden en versterken in samenwerking met ProRail, vervoerders en de regio.

We hanteren de volgende uitgangspunten en doelen, die aansluiten op onderstaande figuur 4: Uitgangspunten • Haltes zijn inclusief ingericht, met een drempelvrije instap en voorzieningen voor reizigers met een beperking; • Routes naar haltes en stations zijn direct, logisch en samenhangend en sluiten goed aan op andere modaliteiten; • Haltes en stations zijn comfortabel, met bescherming tegen weersomstandigheden en voldoende zit- en wachtruimte; • Veiligheid staat centraal, met aandacht voor veilig in- en uitstappen, goede verlichting, overzicht en sociale controle; • Het Ov-systeem is leesbaar en begrijpelijk, met duidelijke bewegwijzering en reisinformatie; • Haltes en stations zijn aantrekkelijke en goed onderhouden plekken, met veel aandacht voor duurzaamheid, groen en comfortabel overstappen; • Ons station en parkeerfaciliteiten blijven per auto goed bereikbaar om de overstap van de auto op het OV te blijven faciliteren. Doelen • We hebben onze positie als OV-knooppunt behouden en versterkt (HUB-functie) in samenwerking met ProRail, vervoerders, OV-bureau en omliggende regio en provincie.

Bijvoorbeeld richting Zwolle en Zwartsluis; • We versterken directe, logische en barrièrevrije verbindingen van/naar het station bijvoorbeeld voor belangrijke voetgangersroutes zoals de Emmastraat die het station met het centrum verbindt (figuur 4, versterken); • We hebben de samenhang tussen het OV-, fiets- en voetgangersnetwerk versterkt door deze netwerken optimaal met elkaar en het station te verbinden; • We hebben de koppeling tussen OV en deelmobiliteit verder verbeterd; 35 • We hebben de autobereikbaarheid en parkeermogelijkheden van ons station behouden dan wel verbeterd, meer in balans met de omgeving; • We behouden en versterken De Mug als aanvullend vervoer dat woonwijken en het station met elkaar verbindt; • We hebben de loopafstanden naar bushaltes verkleind waar dit kan, bijvoorbeeld in Oosterboer en Berggierslanden. Hier zoeken we oplossingen in overleg met het OV- Bureau Groningen Drenthe; • We hebben haltes zo gepositioneerd dat ze logisch vindbaar zijn, passend bij de loop- en fietsroutes in de wijk; • We hebben haltes veilig en toegankelijk ingericht, met voldoende fietsparkeer- mogelijkheden. • We verbinden Oosterboer en Berggierslanden beter met het OV-netwerk (figuur 4, verbinden). Figuur 4: Accentkaart openbaar vervoer

36 5.4 Medegebruik/deelmobiliteit Het thema verkeersstructuur gaat over hoe het verkeer ruimtelijk en functioneel is georganiseerd. Deelmobiliteit (zoals deelfietsen, deelscooters en deelauto’s) beïnvloedt hoe mensen zich binnen die structuur verplaatsen. Ze hebben een wisselwerking: deelmobiliteit helpt om de verkeersstructuur efficiënter, duurzamer en beter verbonden te maken, terwijl de verkeersstructuur op zijn beurt bepaalt hoe succesvol deelmobiliteit kan functioneren. Mobility as a Service (MaaS) verbindt digitaal verschillende vervoermiddelen met elkaar. Denk aan deelauto’s, deelfietsen of ritdiensten die je via een app kunt plannen, reserveren en betalen. En maakt het makkelijker om per reis de meest passende optie te kiezen. We hanteren de volgende uitgangspunten en doelen: Uitgangspunten • Bij nieuwe (woon)ontwikkelingen wordt deelmobiliteit vanaf het begin meegenomen in de planvorming rond het verkeersnetwerk; • We zetten deelmobiliteit in als schakel tussen verschillende vervoerswijzen binnen een samenhangend netwerk, waarbij het een belangrijke aanvulling vormt op het openbaar vervoer en geen vervanging daarvan; • We bieden MaaS platforms niet zelf aan maar volgen de markt en vervoerders en benutten koppelkansen waar mogelijk; • We houden oog voor bereikbaarheid: inwoners van dorpen en buurtschappen blijven afhankelijk van de auto.

Daarom zorgen we voor logische routes naar hubs en parkeervoorzieningen, gecombineerd met goede overstapmogelijkheden op ov en deelmobiliteit. Doelen • We hebben deelmobiliteit structureel onderdeel gemaakt van de verkeersstructuur en ruimtelijk en functioneel gekoppeld aan knooppunten zoals het station, wijkcentra en voorzieningenlocaties; • We hebben ons station en omgeving verder ontwikkeld als HUB voor deelmobiliteit. 37 5.5 (Privé)auto Hoewel ingezet wordt op duurzamere vormen van mobiliteit, blijft de auto een essentieel onderdeel van het mobiliteitssysteem van Meppel. Zoals in de voorgaande hoofdstukken is aangegeven, vraagt dit om een logisch en veilig ingericht wegennet dat de bereikbaarheid van voorzieningen, dorpen en bedrijventerreinen blijvend garandeert, terwijl tegelijkertijd de leefbaarheid in woonwijken en het centrum wordt beschermd. Figuur 5 laat zien welke locaties belangrijk zijn voor onze uitgangspunten en doelen. Maar ook waar het accent ligt op stromen of verblijven. Stromen draait om snelle en efficiënte doorstroming, vooral op hoofd- en provinciale wegen. Bij verblijven staan juist veiligheid, rust en leefbaarheid centraal, zoals in woonwijken met lagere snelheden. Daarbij is het belangrijk dat deze functies elkaar niet uitsluiten, maar dat wordt gezocht naar een goede balans.

Zeker met het oog op de groei van Meppel, de toenemende druk op de infrastructuur en schaarse ruimte in het algemeen. Een voorbeeld van een toepassing waarbij de functie gebiedsontsluiting wordt gecombineerd met een verblijfsfunctie, is het relatief nieuwe wegtype GOW30 (gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 30 km/u) binnen het principe van Duurzaam Veilig. Dit wegtype vormt een tussencategorie tussen een erftoegangsweg met een maximumsnelheid van 30 km/u en een gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 50 km/u. Uitgangspunten • We volgen het STOMP-principe: we bieden ruimte aan duurzame vervoerswijzen, terwijl de auto een onmisbare schakel blijft voor de bereikbaarheid van voorzieningen, bedrijventerreinen en parkeerlocaties. • We volgen Duurzaam Veilig3 en de basisprincipes gericht op functionaliteit, homogeniteit, herkenbaarheid en vergevingsgezindheid. • In woongebieden wordt doorgaand verkeer beperkt en staat 30 km/u centraal; • Wegen zijn veilig en geloofwaardig vormgegeven, met ontwerpkeuzes die aantoonbaar passen bij de verkeersintensiteit, gewenste snelheid en functie van de weg; • We onderscheiden de verblijfs- en stroomfunctie van wegen duidelijker en zorgen voor een betere balans in woongebieden; • We hebben doorgaand- en bestemmingsverkeer beter gescheiden: doorgaand verkeer hoort op de hoofdwegen en niet in woongebieden en (wijk)centra.

3 https://duurzaamveiligwegverkeer.nl/ 38 Doelen • We hebben de balans tussen verblijfs- en stroomfunctie van wegen verbeterd door wegen in te richten naar hun functie en gewenste gebruik; • We hebben het doorgaand autoverkeer door woongebieden en op sluiproutes (bijvoorbeeld Broekhuizen, locatie 2, figuur 5 hieronder) verminderd en kiezen voor rustige, veilige wijken waar hoofdzakelijk bestemmingsverkeer rijdt. Bijvoorbeeld in het Centrum, de Commissaris de Vos van Steenwijklaan en Koedijkslanden (locaties 4, 6 en 10); • Daar waar mogelijk hebben we de rijsnelheden in woongebieden verlaagd en daarmee de verkeersveiligheid en leefbaarheid vergroot. ; • We hebben de stroom- en verblijfsfunctie van wegen beter met elkaar in balans gebracht.

Bijvoorbeeld op de corridor Ceintuurbaan, Parallelweg en Reestlaan (locatie 5); • We hebben de stroomfunctie van hoofdwegen versterkt, zoals de Handelsweg, Industrieweg, N375 en de aansluiting Meppel-Zuid, zodat verkeer efficiënter wordt afgewikkeld (locaties 8, 7 en 3); • We hebben onze parkeerlocaties beter verknoopt met de hoofdstructuur, waardoor de routering logischer is en zoekverkeer afneemt; • We hebben bedrijventerreinen Noord robuuster en toekomstbestendiger ontsloten, passend bij groei en logistieke functies (locatie 9); • We hebben het autoluwe karakter van het centrum versterkt, zodat verblijfskwaliteit en toegankelijkheid voor voetgangers en fietsers verbeteren; • We hebben de verkeersveiligheid verbeterd, met minder ongevallen waarbij auto’s betrokken zijn. 39 Figuur 5: Accentkaart auto; Stroomwegen (SW), Gebiedsontsluitingswegen (GOW) en Erftoegangswegen (ETW) 40 5.6 Goederen en landbouwverkeer Goederenvervoer en landbouwverkeer zijn onmisbare schakels in het dagelijks functioneren van Meppel. De bedrijventerreinen, de logistieke verbindingen met de regio en het agrarische buitengebied zorgen voor uiteenlopende verkeersstromen, elk met hun eigen eisen aan veiligheid, doorstroming en leefkwaliteit.

Uit eerdere hoofdstukken is naar voren gekomen dat menging met fietsers en voetgangers op verschillende plekken tot onveilige situaties leidt, en dat een duidelijke en logische routering voor zwaar verkeer nodig is om woonstraten en centrumgebieden te ontzien. We hanteren de volgende uitgangspunten en doelen: Uitgangspunten • Zwaar verkeer en kwetsbare verkeersdeelnemers (zoals voetgangers en fietsers) worden indien mogelijk van elkaar gescheiden; • We zorgen voor een veilige en voorspelbare weginrichting op de plekken waar zwaar verkeer onvermijdelijk mengt met kwetsbare verkeersdeelnemers; • Nieuwe ontwikkelingen beschouwen we altijd in samenhang met de routes gebruikt door zwaar verkeer. Doelen • We hebben de menging van vrachtverkeer met voetgangers en fietsers beter met elkaar in balans gebracht. Bijvoorbeeld bij Broekhuizen en in/rondom Nijeveen en Kolderveen; • We hebben routes aangewezen voor zwaar verkeer en deze logisch en direct verbonden met de hoofdwegen. Dit om woonstraten en centrumgebieden te ontzien. Waar mogelijk met een alternatieve route. Bijvoorbeeld de Dorpsstraat in Nijeveen; • We zorgen voor een veilige en voorspelbare weginrichting op de plekken waar zwaar verkeer onvermijdelijk mengt met kwetsbare verkeersdeelnemers.

Bijvoorbeeld op de Zomerdijk en Setheweg; • We versterken de bereikbaarheid van onze bedrijventerreinen en de haven, met het oog op de verschuiving van vervoer over de weg naar vervoer over het water. 41 6. Totstandkoming Omgevingsprogramma 6.1 Proces Nadat de raad deze kadernotitie verkeersstructuur heeft vastgesteld wordt het omgevingsprogramma mobiliteit verder uitgewerkt. De volgende fasen worden hierbij doorlopen: • Uitwerking ontwerpprogramma en beleidsregels; • Opstellen plan voor monitoring & evaluatie; • Opleveren ontwerpprogramma en beleidsregels; • Ontwerpprogramma ter inzage; • Vaststelling programma door college; • Informerende memo aan de raad. Als eerste vervolgstap wordt het programma verkeersstructuur en de daarbij horende beleidsregels uitgewerkt. Dit doen we op basis van de kaders die in hoofdstuk 5 staan beschreven. Hiermee werken we de kadernotitie uit tot een uitvoeringsagenda. In deze uitvoeringsagenda wordt opgenomen welke maatregelen op welke termijn worden getroffen om invulling te geven aan de kaderstelling. Ook bestaat het programma verkeersstructuur uit een plan voor monitoring en evaluatie. We maken inzichtelijk in hoeverre het beleid en de maatregelen bijdragen aan onze doelen en kunnen daarop bijsturen indien nodig. Het ontwerpprogramma verkeersstructuur komt ter inzage te liggen en vervolgens worden eventuele zienswijzen al dan niet verwerkt.

Daarmee komen we tot een definitief programma verkeersstructuur. 6.2 Producten Het beleidsvormingstraject resulteert in een programma verkeersstructuur bestaande uit de kaderstelling zoals door de gemeenteraad vastgesteld in deze kadernotitie, een uitvoeringsagenda en een plan voor monitoring en evaluatie. 6.3 Participatie uitvoering Voor het opstellen van de kadernotitie is nadrukkelijk gebruikgemaakt van input uit de samenleving en de gemeenteraad. In het voorjaar van 2024 is een mobiliteitsenquête uitgezet, waarin inwoners van Meppel en andere belanghebbenden hun visie konden geven op mobiliteit en verkeersstructuur. Daarnaast zijn in het najaar van 2024 elf verdiepende gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van diverse belangengroepen, waaronder ondernemers, ouderenorganisaties en de Fietsersbond. Ook zijn er twee informele 42 bijeenkomsten georganiseerd met en voor de gemeenteraad, waarin raadsleden met elkaar en met de organisatie in gesprek gingen over mobiliteit in Meppel en de bijbehorende netwerken. Deze bijeenkomsten hebben geholpen om de discussie over de hoofdlijnen en prioriteiten tijdig te voeren. Ook is afgestemd met buurgemeenten, provincie en OV-bureau. Bevindingen gekomen na het participatietraject in 2024 zijn gedurende 2025 (en ook deels 2026) meegenomen in de kadernotitie, bijvoorbeeld vanuit meldingen van inwoners en bevindingen uit projecten.

Zo is de kadernotitie voortdurend geactualiseerd. Participatie blijft ook richting de uitvoering van groot belang. Betrokkenheid van inwoners en belanghebbenden draagt niet alleen bij aan draagvlak, maar vergroot ook de effectiviteit van maatregelen en zorgt voor een betere aansluiting bij de dagelijkse praktijk en de ervaringen van gebruikers. Bij de verdere uitwerking in een uitvoeringsprogramma en bij concrete maatregelen wordt daarom steeds bekeken of participatie gewenst is en op welke wijze dit vorm krijgt. Daarbij kan worden gedacht aan het betrekken van inwoners bij het signaleren en beoordelen van verkeersveiligheidsknelpunten, of bij het meewegen van alternatieven voor specifieke ingrepen. Als maatregelen directe impact hebben op de leefomgeving, worden belanghebbenden actief betrokken in het proces. De Leidraad Participatie (2023) vormt hierbij het kader en geeft richting aan de keuze voor de mate en vorm van participatie. 6.4 Financiën De kaders in deze notitie worden uitgewerkt in maatregelen. Deze maatregelen kunnen een financiële consequentie hebben. Bij de uitwerking van maatregelen in uitvoeringsprogramma’s worden de financiële consequenties en ambtelijke inzet in beeld gebracht. De benodigde middelen worden via de Planning & Control cyclus aangevraagd. 6.5 Milieueffectrapportage In de omgevingsvisie maken we keuzes over de leefomgeving.

Deze keuzes worden vertaald in omgevingsprogramma’s zoals het omgevingsprogramma mobiliteit. Er kunnen aanzienlijke milieueffecten optreden bij een omgevingsprogramma. Voor ieder omgevingsprogramma of onderdeel daarvan wordt daarom nagegaan of een plan-MER beoordeling vereist is. Deze kadernotitie gaat specifiek over het onderdeel verkeersstructuur. Uit de MER-scan omgevingsprogramma blijkt dat een milieueffectrapportage nodig is voor het omgevingsprogramma mobiliteit (in verband met eventuele aanleg dan wel wijziging van wegfuncties). Bij de uitwerking van de inhoud van het programma (onder het bredere omgevingsprogramma mobiliteit) wordt dit nader beoordeeld. 43 Bijlage 1: Onderzoek en data 6.6 Huidige bereikbaarheid en mobiliteitssysteem 6.6.1 Regionale context en bereikbaarheid Uit de Omgevingsvisie: Meppel vervult een centrale rol in Zuidwest-Drenthe met een verzorgingsgebied van ruim 100.000 mensen. De stad biedt regionale voorzieningen zoals een schouwburg, ziekenhuis, sportfaciliteiten en een groeiende internationale hogeschool. Het centrum trekt veel bezoekers door het brede aanbod aan winkels en horeca. Meppel is goed bereikbaar via de A28, A32, N371, N375 en N851, en per spoor, met dagelijks 28.000 passerende treinreizigers, waarvan 6.000 in-, uit- of overstappen op station Meppel (NS). Figuur 6: Regionale ontsluiting Meppel

44 6.6.2 Ruimtelijke structuur Uit de Omgevingsvisie: De ruimtelijke opbouw van Meppel is bepalend voor de aard en intensiteit van de mobiliteit binnen de gemeente. Meppel kent een compacte stedelijke kern Meppel met een duidelijke functiemenging, omringd door woonwijken die in verschillende perioden zijn ontwikkeld. Het centrum herbergt niet alleen circa 3.700 woningen, maar ook een groot deel van de regionale voorzieningen, zoals winkels, horeca en cultuur. Dit zorgt voor een continue toestroom van bezoekers en werknemers, zowel binnen de stad als uit de regio. De woonwijken zijn verspreid rondom het centrum en kennen elk een eigen ontwikkelingsgeschiedenis en bevolkingssamenstelling. Haveltermade (jaren ’50), Koedijkslanden (jaren ’70), Oosterboer (jaren ’80) en Berggierslanden (begin 21e eeuw) zijn voorbeelden van grootschalige uitbreidingen, met elk tussen de 1.000 en 3.000 woningen. Nieuwveenselanden is de huidige uitbreidingswijk, met een moderne opzet en een groeiend aantal woningen. De dorpen Nijeveen en Rogat vormen kleinere woonkernen met een meer landelijk karakter, die via de Meppelerweg en N851 verbonden zijn met Meppel. De zorgvoorzieningen zijn geconcentreerd nabij de A32 (afslag Meppel Centrum). Het Isala ziekenhuis, vervult een bovenregionale functie en trekt dagelijks verkeer uit omliggende gemeenten en provincies.

Medische centra zoals Rembrandt van Rijn en Spectrum bedienen de wijken en zorgen voor spreiding van zorg gerelateerd verkeer binnen de stad. Onderwijs zorgt voor veel verkeersbewegingen. Meppel telt zes locaties voor voortgezet onderwijs, verspreid over de stad en met enige concentratie in de stationsomgeving. De MBO-instellingen van DCTerra liggen strategisch nabij afritten van de A32 en het station, wat zorgt voor een goede bereikbaarheid voor regionale studenten. De HBO-locatie van NHL Stenden ligt midden in de wijk Haveltermade en trekt, met specialistische opleidingen, studenten uit een grote regio. De economische structuur van Meppel is sterk verweven met de ruimtelijke indeling. Bedrijventerreinen zoals Blankenstein (zakelijke dienstverlening), Noord I-III (lichte tot middelzware industrie, groothandel, bouw en logistieke bedrijven, met een sterke focus op productie en distributie), Oevers A-E (watergebonden bedrijvigheid) en Rogat (gemengd terrein aan de A28) zijn goed ontsloten via de A32, A28 en het Meppelerdiep. Deze terreinen genereren dagelijks vrachtverkeer, werknemersverkeer en bezoekersverkeer. Spijkerserve bij Nijeveen is kleinschaliger, maar draagt lokaal bij aan de verkeersdruk. Winkelvoorzieningen zijn geclusterd in het centrum en in wijkgebonden buurtcentra zoals Oosterboer, Koedijkslanden en Haveltermade.

Het centrum trekt met een aantrekkelijk winkelbestand, diverse horecagelegenheden, een theater en een bioscoopbezoekers uit de 45 regio, terwijl de wijkcentra vooral lokaalverkeer genereren. Grootschalige woon-, tuin- en bouwcentra bevinden zich op perifere locaties en zijn goed bereikbaar per auto. Sport en recreatie zijn verspreid over de stad, met een focus op Ezinge en Koedijkslanden. Hoewel Meppel geen bovenregionale recreatieve trekpleisters kent, zorgen sportcentra met regionale aantrekkingskracht voor piekbelasting op specifieke momenten, vooral in de avonduren en weekenden. 6.6.3 Mobiliteitsgedrag Het mobiliteitsgedrag van inwoners van Meppel weerspiegelt het stedelijke karakter van de gemeente binnen een grotendeels landelijke regio. Het autobezit bedraagt 1,09 auto per huishouden, gelijk aan het landelijk gemiddelde, maar lager dan het provinciale gemiddelde van Drenthe (1,24). Dit duidt op een iets lagere afhankelijkheid van de auto dan in omliggende gemeenten. (CBS, Kadernotitie Parkeren Gemeente Meppel). Van alle verplaatsingen (exclusief lopen) wordt 63% per auto afgelegd, waarvan 44% als bestuurder en 19% als bijrijder. Daarmee is het autogebruik in Meppel iets hoger dan het landelijk gemiddelde (58%) en vergelijkbaar met het gemiddelde in Drenthe. In termen van afgelegde afstand is de auto dominant: 80% van de kilometers wordt per auto afgelegd.

De fiets speelt een belangrijke rol in het dagelijkse verplaatsingsgedrag. Met een aandeel van 33% van de verplaatsingen en 9% van de afgelegde kilometers ligt het fietsgebruik iets onder het landelijk gemiddelde (35%), maar boven het provinciale gemiddelde (31%). De compacte structuur van Meppel en de spreiding van voorzieningen maken de fiets tot een aantrekkelijk vervoermiddel voor korte en middellange afstanden. Het openbaar vervoer heeft een bescheiden aandeel. Slechts 1% van de verplaatsingen wordt per bus afgelegd, goed voor 1% van de kilometers. Dit is lager dan het landelijk gemiddelde (3%), maar vergelijkbaar met de rest van Drenthe. De trein heeft een iets grotere rol: 3% van de verplaatsingen en 10% van de afgelegde kilometers. Dit is gelijk aan het landelijk gemiddelde en aanzienlijk hoger dan het provinciale gemiddelde (2% verplaatsingen, 5% kilometers). Station Meppel vervult een belangrijke regionale functie met dagelijks 28.000 passerende reizigers, waarvan ruim 6.000 in-, uit- of overstappen. De grote vervoersstromen door Meppel worden mede bepaald door de ligging aan de A28 en A32. Tussen knooppunt Lankhorst en afslag Meppel Noord rijden dagelijks circa 55.000 voertuigen, met pieken tot 85.000 voertuigen ten zuiden van het knooppunt. Ook de N375 en in mindere mate de N371 zorgen voor een continue stroom van regionaal en bovenregionaal verkeer.

Samenvattend laat Meppel een mobiliteitsprofiel zien dat past bij een compacte stad met regionale voorzieningen: een hoog aandeel autoverkeer, een stevig fietsgebruik en een bescheiden maar functioneel openbaar vervoersgebruik. 6.6.4 | Verkeersveiligheid en leefbaarheid Een goed functionerend verkeerssysteem is niet alleen gericht op bereikbaarheid, maar ook op het voorkomen van ongevallen en het creëren van een veilige en aangename leefomgeving. De focus op verkeersveiligheid werpt zijn vruchten af. In de afgelopen 10 jaar zijn er in de Gemeente Meppel gemiddeld minder dodelijke verkeersslachtoffers gevallen dan in omliggende en vergelijkbare gemeenten (CBS). Het aantal gewonden ligt echter hoger. Tijdsperiode | Verkeersongevallen | Gewonden | Doden 2020 | 132 | 26 | 0 2021 | 131 | 23 | 0 2022 | 176 | 54 | 0 2023 | 182 | 44 | 2 2024 | 179 | 54 | 4 2025 t/m Q2 | 67 | 20 | 1 Totaal | 867 | 221 | 7 Figuur 7: Verkeersongevallen en -slachtoffers per tijdsperiode (VIA 2025) Uit de tabel blijkt dat er sprake is van stagnatie in het aantal verkeersongevallen, dat de afgelopen jaren rond de 180 ongevallen per jaar ligt. Sinds 2023 is er jaarlijks ten minste één dodelijk slachtoffer geregistreerd.

Figuur 8: Verkeersslachtoffers per leeftijd (VIA 2025) 46 47 Jongeren van 12 tot en met 24 jaar vormen ongeveer 14,5% van de totale bevolking, maar vormen 29% van de slachtoffers in het verkeer. Ook de leeftijdscategorieën vanaf 55 jaar laten een verhoogd aandeel verkeerslachtoffers zien. De dodelijke slachtoffers komen vooral voor in de leeftijd van 55 - 60 jaar en 75 - 80 jaar. Zij zijn extra kwetsbaar in het verkeer. Van alle slachtoffers in het verkeer maakt 39% gebruik van de auto. Ruim 54% van de verkeersslachtoffers zat op de (brom)fiets of was voetganger. Figuur 9: Verkeersslachtoffers per vervoerswijze (VIA 2025) De verkeersongevallen in Meppel vinden heel verspreid plaats. Er zijn geen overduidelijke hotspots aanwezig in het gebied, maar er is wel een concentratie van ongevalslocaties zichtbaar op de Ceintuurbaan, Zuiderlaan en ter hoogte van het station van Meppel.

48 Figuur 10: Verkeersongevallen Meppel 2020 t/m Q3 2025 (VIA 2025) Voor de dorpen Nijeveen, Broekhuizen en Rogat geldt dat er slechts een aantal tot vrijwel geen verkeersongevallen hebben plaatsgevonden. In Nijeveen is er alleen op de Dorpsstraat op enige concentratie van ongevallen zichtbaar. In Broekhuizen zijn in de afgelopen 5 jaar geen ongevallen geregistreerd en in Rogat hebben verspreid drie ongevallen plaatsgevonden op de Kosterweg en Industrieweg. De verkeersongevallen met (brom)fietsers en voetgangers geven eveneens een diffuus ongevallenbeeld. Verspreid op de Ceintuurbaan, Zuiderlaan, en ter hoogte van het centrumgebied en het station van Meppel bevinden zich relatief veel ongevalslocaties.

49 Figuur 11: Verkeersongevallen (brom)fietsers en voetgangers 2020 t/m Q3 2025 (VIA 2025) Door het ontbreken van duidelijke ongevallenconcentraties ligt een risicogestuurde aanpak van verkeersveiligheid voor de hand. Bij deze aanpak wordt niet alleen gekeken naar het aantal ongevallen op een locatie, maar ook naar factoren zoals gereden snelheid en wegkenmerken die het risico op een ernstige afloop kunnen vergroten. Voor iedere gemeente is in dit kader een lijst opgesteld met de meest risicovolle locaties. In Meppel bestaat de top 10 uit de volgende trajecten: 1. Ceintuurbaan, Steenwijkerstraatweg 2. Burgemeester Knopperslaan 3. Randweg, Rembrandtlaan 4. Leonardspringerlaan, Parallelweg, Reestlaan 5. Dorpsstraat 6. Haakswold, Ruinerwoldseweg 7. N371 8. Handelsweg, Industrieweg 9. Werkhorst 10. Reestweg, Schiphorsterweg

50 Opvallend is dat nagenoeg de gehele ring van in Meppel bestaande uit de Ceintuurbaan, Burgemeester Knopperslaan, Randweg, Rembrandtlaan en Handelsweg hoog scoort op risicovolle trajecten. Deze wegen vormen de draaischijf van Meppel waar bijna elke verplaatsing in Meppel overheen loopt. Figuur 12: Top 10 meest onveilige trajecten en kruispunten (VIA, HERE 2025)

51 Aanvullend laten de gegevens over snelheidsovertredingen zien dat vooral op wegen buiten de bebouwde kom overschrijdingen van 10 km/u of meer veel voorkomen. Dit verhoogt het risico op ernstige ongevallen. Figuur 13: Snelheidsovertredingen V85 in juli 2025 (VIA, HERE 2025) Aanvullend laten de gegevens over snelheidsovertredingen zien dat vooral op wegen buiten de bebouwde kom overschrijdingen van 10 km/u of meer veel voorkomen. Dit verhoogt het risico op ernstige ongevallen. De belangrijkste locaties buiten de bebouwde kom zijn: - Hoogeveenseweg - Oosterbroekenweg - Meppelerweg - De Veltkamp, De Wetering, Reestweg, Schiphorsterweg - Haakswold Locaties binnen de bebouwde kom waar verhoogde veiligheidsrisico’s bestaan door het hoge aandeel snelheidsoverschrijdingen (>10 km/u) zijn: - Handelsweg - Europalaan - Guldenmiddenweg

52 6.7 Ontwikkelingen mobiliteit De mobiliteit in Meppel staat niet op zichzelf, maar wordt beïnvloed door een samenspel van demografische, maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkelingen. In deze paragraaf wordt verkend hoe veranderende bevolkingssamenstelling, technologische innovaties, veranderend reisgedrag en ruimtelijke keuzes gezamenlijk de mobiliteitsvraag en -structuur in de gemeente beïnvloeden. Waar paragraaf 1.2.1 ingaat op de demografische trends en hun impact op mobiliteit, richt paragraaf 1.2.2 zich op bredere maatschappelijke en technologische mobiliteitstrends. In paragraaf 1.2.3 wordt vervolgens de relatie gelegd tussen de ruimtelijke ambities van Meppel en de gevolgen daarvan voor bereikbaarheid, verkeersdruk en vervoerskeuzes. 6.7.1 Demografische trends De demografische ontwikkeling in Meppel wordt de komende decennia gekenmerkt door de bekende 3G’s: groei, grijs en gemengd. De bevolking van Meppel groeit gestaag. In 2025 telt de gemeente ruim 36.000 inwoners, een stijging van ruim 30% ten opzichte van 1995. De verwachting is dat het inwonertal verder toeneemt tot circa 44.000 inwoners in 2050 (bron: ABF Research); een groei van 22% ten opzichte van 2025. Deze groei is relatief sterk in vergelijking met andere middelgrote gemeenten in Nederland. De groei wordt deels gedreven door migratie.

Meppel kent een positief migratiesaldo: in 2024 kwamen er voor elke 100 vertrekkende inwoners 127 nieuwe inwoners bij. De instroom bestaat uit jonge gezinnen, forenzen uit omliggende steden/dorpen en een toenemend aantal inwoners met een migratieachtergrond. Daarmee wordt de samenstelling gemengder en zien we een verschuiving in de mobiliteitsbehoeften. Tegelijkertijd vergrijst de bevolking. In 2025 is 21,2% van de inwoners 65 jaar of ouder, een aandeel dat naar verwachting verder zal toenemen tot 28% in 2050. De groep 75-plussers groeit relatief het sterkst. Deze ouderen zijn gemiddeld mobieler dan eerdere generaties, mede dankzij een betere gezondheid, hogere welvaart en een hoog rijbewijsbezit. Ze reizen vaker buiten de spits en maken veelvuldig gebruik van de auto en e-bike. De jongerenpopulatie (15–24 jaar) blijft relatief stabiel. De aanwezigheid van mbo- opleidingen in Meppel draagt bij aan het behoud van jongeren, maar de uitstroom naar grotere steden voor vervolgonderwijs blijft. De huishoudensontwikkeling volgt de landelijke trend van huishoudverdunning. Het aantal huishoudens groeit sneller dan de bevolking: van circa 16.950 huishoudens in 2025 naar een verwachte 21.320 in 2050. Deze toename wordt vooral veroorzaakt door de groei van het aantal eenpersoonshuishoudens, met name onder ouderen.

53 De demografische ontwikkelingen in Meppel zullen leiden tot een veranderende samenstelling van de mobiliteitsvraag. De groeiende bevolking, vergrijzing en huishoudverdunning zorgen niet per se voor een sterke volumetoename van het verkeer, maar wel voor een verschuiving in mobiliteitsbehoeften. Ouderen reizen vaker buiten de spits en blijven de voorkeur geven aan comfortabele vervoersmiddelen zoals de auto, terwijl jongeren en nieuwe inwoners vaker zullen kiezen voor de fiets en openbaar vervoer. Deze trends maken het belang duidelijk van een gebiedsgerichte mobiliteitsaanpak. 6.7.2 Mobiliteitstrends De mobiliteit in Meppel wordt niet alleen beïnvloed door demografische en ruimtelijke ontwikkelingen, maar ook door bredere maatschappelijke trends. Deze trends veranderen de manier waarop mensen zich verplaatsen, wanneer ze dat doen en met welk vervoermiddel. Zes ontwikkelingen zijn hierbij van bijzonder belang: Flexibel en hybride werken: Sinds de coronapandemie is thuiswerken structureel ingeburgerd geraakt. Ook in Meppel werken steeds meer mensen (deels) vanuit huis. Dit leidt tot minder woon-werkverkeer in de spits, maar ook tot verschuivingen in tijdstippen en motieven van verplaatsingen. De verwachting is dat deze trend zich voortzet, wat kansen biedt voor het verminderen van CO₂-uitstoot en het ontlasten van infrastructuur tijdens piekuren.

Digitalisering en online gedrag: Online winkelen en digitale dienstverlening blijft de functie van stads- en dorpscentra veranderen. Minder fysieke winkelbezoeken leiden tot minder verplaatsingen, maar ook tot meer bestelverkeer in woonwijken. Dit stelt nieuwe eisen aan de logistieke infrastructuur, zoals laad- en loszones, en vraagt om slimme oplossingen voor de ‘last mile’. Nieuwe vervoersvormen: De opmars van elektrische fietsen, fatbikes, bakfietsen en speed pedelecs verandert het straatbeeld. Deze voertuigen vergroten het bereik van fietsers, maar stellen ook nieuwe eisen aan de infrastructuur: bredere fietspaden, veilige oversteken en voldoende stallingsruimte. Vooral jongeren en ouderen maken steeds vaker gebruik van deze vervoersvormen, wat vraagt om een inclusieve benadering van verkeersveiligheid. Deelmobiliteit en mobiliteitshubs: De beschikbaarheid van deelauto’s, deelfietsen en mobiliteitshubs groeit, ook buiten de grote steden. Deze vormen van gedeeld vervoer kunnen bijdragen aan minder autobezit, efficiënter ruimtegebruik en duurzamer reizen, mits ze goed worden ingebed in het bestaande mobiliteitssysteem en voldoende bekendheid genieten. De tweede auto kan steeds vaker een (elektrische) deelauto worden die met de buren in de straat wordt gedeeld. Het biedt extra ruimte als er minder parkeerplaatsen noodzakelijk zijn door de komst van deelauto’s.

Verder maken vooral treinreizigers gebruik van deelfietsen. 54 Duurzaamheid en elektrificatie: De transitie naar emissievrije mobiliteit is in volle gang. Elektrische voertuigen worden steeds betaalbaarder en het aantal laadpunten in Meppel groeit. Tegelijkertijd blijft het merendeel van het wagenpark fossiel aangedreven. De gemeente speelt een belangrijke rol in het faciliteren van deze transitie, onder meer via laadinfrastructuur, stimulering van elektrisch deelvervoer en het verduurzamen van het eigen wagenpark. 6.7.3 Ruimtelijke ontwikkelingen De ruimtelijke ontwikkeling van Meppel kent vier zwaartepunten die elk op hun eigen manier invloed uitoefenen op de mobiliteitsvraag en -structuur. 1. Nieuwveense Landen: stedelijke uitbreiding aan de noordzijde Nieuwveense Landen is de grootste uitbreidingswijk van Meppel en voorziet in de bouw van circa 3.000 woningen tot 2040. In 2025 telt de wijk al 2.200 inwoners en circa 750 woningen. De wijk wordt gefaseerd ontwikkeld in deelgebieden zoals Weideblick (290 woningen), Broeklanden (300 woningen) en Parkwonen (400 woningen). De wijk ligt op fietsafstand van het centrum en wordt ontsloten via de Steenwijkerstraatweg. De mobiliteitsimpact is tweeledig: • Toename van autoverkeer richting centrum en A32.

• Groeiende behoefte aan hoogwaardige fietsverbindingen en OV-koppelingen, mede door de geplande wijkvoorzieningen zoals een winkelcentrum en sportpark. 2. Stationsgebied: van knooppunt naar hoogstedelijk gebied Het stationsgebied ondergaat een transformatie tot een gemengd stedelijk knooppunt met ruimte voor 500 tot 900 woningen, onderwijsvoorzieningen en werkplekken. De herontwikkeling richt zich op: • Verbeterde overstapmogelijkheden tussen trein, bus, fiets en deelmobiliteit. • Investeringen in infrastructuur, waaronder een vierde perron en een fietstunnel onder het spoor. • Uitbreiding van fietsparkeerplaatsen van 1.500 naar 1.800 plekken. De ambitie is om het autoverkeer in dit gebied te beperken en de voetganger en fietser centraal te stellen, wat mogelijk vraagt om een herinrichting van routes en betere verbindingen met de binnenstad. 3. Stadscentrum: levendig, bereikbaar en verkeersluw De binnenstad van Meppel blijft het culturele en economische hart van de gemeente. De Omgevingsvisie zet in op: • Verkeersluwte en verblijfskwaliteit, met meer ruimte voor voetgangers en fietsers. 55 • Slimme logistiek voor bevoorrading van winkels en horeca. • Verbeterde verbindingen met het stationsgebied en omliggende wijken.

De mobiliteitsstrategie richt zich op het behouden van bereikbaarheid voor bewoners en ondernemers, terwijl de leefkwaliteit en aantrekkelijkheid van het centrum worden versterkt. 4. Bedrijventerreinen: uitbreiding en verduurzaming De Omgevingsvisie wijst ook op plannen om deze bedrijventerreinen in Meppel uit te breiden en moderniseren: • Noord III wordt ontwikkeld als nieuw terrein voor regionale bedrijvigheid, met aandacht voor duurzaamheid en netcapaciteit (o.a. hoogspanningsstation). • Noord IV wordt planologisch voorbereid als toekomstig bedrijventerrein, met ruimte voor windenergie en circulaire economie. • Uitbreiding bedrijventerrein Rogat • Binnen de Regio Deal Zwolle wordt gewerkt aan energiehubs en revitalisering van bestaande terreinen. Daar liggen wellicht ook kansen om de bereikbaarheid en veiligheid voor fietsers en voetgangers op bedrijventerreinen verder te verbeteren. De mobiliteitsimpact is vooral zichtbaar in de toename van vrachtverkeer, de noodzaak voor duurzame logistiek en de wens om werknemers te stimuleren tot duurzaam woon- werkverkeer (fiets, OV, deelauto’s). De ontwikkeling van het bedrijventerrein vereist een zorgvuldige en robuuste ontsluiting naar het omliggende wegennet. Samenvattend Waar de uitbreidingswijken vragen om goede ontsluiting en duurzame vervoersopties, vereist het stationsgebied een integrale knooppuntontwikkeling.

De binnenstad vraagt om een balans tussen bereikbaarheid en leefkwaliteit, terwijl bedrijventerreinen vragen om slimme logistiek en duurzame bereikbaarheid. 6.7.4 Behoeften vanuit de samenleving Inwonersparticipatie Er zijn in de afgelopen jaren twee online enquêtes uitgevoerd om inzicht te krijgen in de mobiliteitsbehoeften van inwoners: een fietsenquête (2023) en een parkeer- en bereikbaarheidsenquête (2024). Uit de fietsenquête, met ruim 1.900 respondenten, blijkt dat de huidige fietsvoorzieningen gemiddeld met een 6 worden beoordeeld, waarbij een kwart van de deelnemers een onvoldoende geeft. Inwoners zien vooral kansen in het verbeteren van verkeersveiligheid en doorstroming voor fietsers, zoals het realiseren van veilige oversteekplaatsen, het instellen van voorrang voor fietsers en het uitbreiden van het netwerk van vrijliggende fietspaden. Ook worden ontbrekende verbindingen en verlichting genoemd, met name richting Nijeveen en tussen Oosterboer en de rest van Meppel. 56 De parkeer- en bereikbaarheidsenquête, ingevuld door ruim 500 inwoners, laat zien dat bewoners in hun woonomgeving vooral ruimte willen voor spelen, ontmoeten en groen, naast voldoende parkeergelegenheid. In het centrum vinden zij betaalbaar parkeren, duidelijke bewegwijzering en een veilige looproute vanaf de parkeerplaats belangrijk.

Daarnaast is er aandacht voor fietsvoorzieningen zoals bewaakte stallingen en oplaadpunten. De bereidheid om deelvervoer te gebruiken is beperkt (17%), waarbij beschikbaarheid, gemak en kosten als belangrijkste voorwaarden worden genoemd. Deze bevindingen geven richting aan het verkeersstructuurplan door inzicht te bieden in de prioriteiten en wensen van inwoners op het gebied van mobiliteit. Stakeholders Tijdens de beleidsuitwerking zijn verschillende belangenvertegenwoordigers (denk aan ondernemersverenigingen, centrum-/parkmanagers, wooncorporaties etc.) geconsulteerd door middel van een één op één gesprek. Het doel van deze gesprekken was om op te halen bij deze partijen hoe zij de huidige kwaliteit van het verkeerssysteem ervaren, welke visie zij hebben op het verbeteren van de mobiliteit in de gemeente Meppel en in hoeverre zij zich kunnen vinden in de uitwerking van het beleid. In totaal zijn er 12 gesprekken gevoerd. Uit de gesprekken blijkt dat de beleving van de verkeersstructuur behoorlijk verschilt per belangengroep. Bewonersorganisaties benadrukken vooral het belang van nabij parkeren voor bewoners en signaleren knelpunten rondom vervoersarmoede en de bereikbaarheid van voorzieningen. Ondernemers richten zich op het behoud van levendigheid in het centrum en pleiten voor gastvrij parkeren voor bezoekers, met voldoende laad- en losmogelijkheden.

Mobiliteitsorganisaties, zoals de Fietsersbond, vragen juist om een fundamentele verschuiving richting meer ruimte en prioriteit voor fietsers, met aandacht voor veilige infrastructuur en stallingsvoorzieningen. Religieuze instellingen brengen specifieke zorgen in over de bereikbaarheid van gebedshuizen voor minder mobiele bezoekers en vragen om maatwerk in handhaving en toegankelijkheid. De beoordeling van de huidige situatie laat een gemengd beeld zien. Hoewel het fietsnetwerk in en rond Meppel overwegend positief wordt beoordeeld, zijn er zorgen over de breedte van fietsstroken en de veiligheid op drukke routes. De inrichting van de binnenring als shared space wordt door meerdere partijen als problematisch ervaren; voetgangers en fietsers voelen zich weggedrukt door het autoverkeer. Ook de parkeersituatie roept gemengde reacties op: terwijl de beschikbaarheid en tarieven als voldoende worden gezien, leeft er zeker bij ondernemers bezorgdheid over de gevolgen van een autoluwe binnenstad voor de bereikbaarheid van winkels en horeca. Bedrijventerreinen vragen om een betere inrichting voor fietsers en voetgangers, en om aandacht voor sociale veiligheid en de bereikbaarheid voor zwaar verkeer. 57 Toegankelijkheid en inclusie vormen een terugkerend thema.

Stakeholders wijzen op de noodzaak van goed onderhouden voetpaden, voldoende oversteekmogelijkheden en een betere toegankelijkheid voor mensen met een beperking. Ook wordt de behoefte aan handhaving nadrukkelijk genoemd, met name rondom parkeren op trottoirs en fietsen in voetgangerszones. Waar ondernemers kritisch zijn over maatregelen die de bereikbaarheid van het centrum beperken, pleiten mobiliteitsorganisaties juist voor een sterke reductie van autoverkeer. Religieuze instellingen vragen om uitzonderingen voor specifieke momenten, terwijl andere partijen juist pleiten voor strikte handhaving. Woningcorporaties brengen een sociaal- maatschappelijke invalshoek in, waarbij mobiliteit wordt gekoppeld aan toegankelijkheid en betaalbaarheid. Een uitgebreide weergave van de gesprekken en de specifieke inbreng per stakeholder is opgenomen in bijlage 2 van deze kadernotitie. 6.8 Verkeersnetwerken De verkeersnetwerken in Meppel vormen samen een fijnmazig systeem dat de stad verbindt met de regio en het landelijke netwerk. Meppel vervult een belangrijke regionale functie in Zuidwest-Drenthe en is goed bereikbaar via verschillende modaliteiten: te voet, per fiets, met het openbaar vervoer, via deelmobiliteit en per auto. Daarnaast zijn er specifieke netwerken voor transport, logistiek en landbouwverkeer.

De opgaven voor deze netwerken worden mede bepaald door demografische groei, vergrijzing en ruimtelijke ontwikkelingen. De gemeente groeit naar ongeveer 44.000 inwoners in 2050, met een toenemend aandeel ouderen en een diversere bevolkingssamenstelling. Dit leidt niet alleen tot meer verplaatsingen, maar vooral tot veranderende mobiliteitsbehoeften: ouderen reizen vaker buiten de spits en kiezen voor comfortabele vervoersmiddelen zoals auto en e-bike, terwijl jongeren en nieuwe inwoners vaker gebruikmaken van fiets en openbaar vervoer. Daarnaast spelen maatschappelijke trends een grote rol. Elektrificatie, deelmobiliteit en de opkomst van nieuwe vervoersvormen zoals speed pedelecs en bakfietsen vragen om een robuuste en veilige infrastructuur. Ook de ruimtelijke ambities van Meppel, zoals de uitbreiding van Nieuwveense Landen; de transformatie van het stationsgebied en de ontwikkeling van bedrijventerreinen, zorgen voor extra druk op het netwerk en vragen om duurzame oplossingen. In de volgende paragrafen wordt per modaliteit een beschrijving gegeven van het huidige netwerk, inclusief de belangrijkste opgaven en aandachtspunten voor de toekomst. 58 6.8.1 Voetgangersnetwerk In Meppel ontbreekt op dit moment een gemeentelijk vastgesteld hoofdvoetgangersnetwerk.

Dat betekent dat er geen formeel netwerk is van de belangrijkste looproutes tussen voorzieningen zoals het centrum, scholen, zorglocaties en openbaar vervoer. Hierdoor is niet duidelijk of deze verbindingen voldoen aan richtlijnen voor kwaliteit, toegankelijkheid en verkeersveiligheid. De ruimtelijke ambities en maatschappelijke trends maken het opstellen van een voetgangersnetwerk urgent. De herontwikkeling van het stationsgebied vraagt om hoogwaardige looproutes tussen station, binnenstad en omliggende wijken, inclusief veilige oversteekmogelijkheden en een aantrekkelijke openbare ruimte. Ook de ambitie voor een autoluwer centrum vereist meer ruimte voor voetgangers en een inrichting die verblijfskwaliteit en toegankelijkheid versterkt. Verdichting in wijken zoals Oosterboer en uitbreiding in Nieuwveense Landen vergroten de noodzaak van logische, veilige verbindingen naar voorzieningen, scholen en openbaar vervoer. Daarnaast spelen inclusie en sociale veiligheid een belangrijke rol. De vergrijzing vraagt om goed onderhouden trottoirs, voldoende verlichting en obstakelvrije routes. Bewoners en stakeholders wijzen op aandachtspunten zoals parkeren op trottoirs en fietsen in voetgangerszones, wat vraagt om handhaving en duidelijke inrichting. Wat wél aanwezig is, is een uitgebreid recreatief wandelnetwerk van ongeveer 100 kilometer.

Dit netwerk maakt deel uit van het Regionale Wandelnetwerk van het Recreatieschap Drenthe en verbindt Meppel met omliggende gemeenten. Het netwerk is primair bedoeld voor recreatie en niet voor dagelijkse verplaatsingen binnen de stad, maar 59 kan als basis dienen voor het opstellen van een gemeentebreed voetgangersnetwerk dat inspeelt op zowel functionele als recreatieve behoeften. Figuur 14: Regionaal wandelnetwerk Meppel (Recreatieschap Drenthe/ Regionale wandelnetwerken EZK)

60 6.8.2 Fietsnetwerk Meppel is een compacte stad, waardoor de meeste voorzieningen goed bereikbaar zijn per fiets. Het huidige hoofdfietsnetwerk beslaat ongeveer 40 kilometer en wordt aangevuld met onderwijsroutes. Dit netwerk sluit aan op regionale en recreatieve fietsroutes in omliggende gemeenten. Ondanks deze basis zijn er nog belangrijke opgaven om het netwerk compleet, veilig en aantrekkelijk te maken. Figuur 15: Hoofdfietsnetwerk Meppel (GVVP 2017) Ontbrekende verbindingen Uit het Actieplan Fiets (2024) blijkt dat er meerdere hoofdroutes ontbreken die belangrijk zijn voor een goed functionerend netwerk. Het gaat om: • Nijeveen - Havelterberg, via Dorpsstraat en Nijeveen/Rijksweg. • Nieuwveense Landen - Koedijkslanden, via Guldenmiddenweg en Handelsweg. • Nieuwveense Landen - Noord I, via Guldenmiddenweg en N375. • Noord I - Blijdenstein, via N375 en Weg naar de Bloemen. • Station Centrumzijde - Koedijkslanden, via Reestlaan en Randweg. • Station Ezingezijde - Koedijkslanden, via Ezingerweg en Westerstouwe. • Oosterboer - Blankenstein, via Oosterbroekenweg en spoorverbinding.

61 Naast deze ontbrekende hoofdroutes zijn er aandachtspunten die naar voren kwamen uit de fietsenquête (2023). Inwoners noemen onder andere het ontbreken van verlichting op de route Meppel - Nijeveen en op de noordelijke verbinding (Blankensteinweg) tussen Oosterboer en de rest van Meppel. Ook wordt gewezen op een slechte staat van onderhoud op beide verbindingen tussen Oosterboer en het centrum, en op fietspaden op industrieterreinen. Figuur 16: Ontbrekende hoofdfietsroutes Meppel (Actieplan fiets 2024) Aandachtspunten in infrastructuur Op enkele gebiedsontsluitingswegen ontbreekt een fysieke scheiding tussen fietsers en gemotoriseerd verkeer, wat de verkeersveiligheid vermindert. Dit speelt bijvoorbeeld op de Dorpsstraat buiten de bebouwde kom, waar fietsers de rijbaan delen met auto’s, en op wegen op het industrieterrein Rogat. Verder zijn er trajecten waar helemaal geen fietsvoorzieningen aanwezig zijn, zoals langs de Oosterbroekenweg, langs de noordkant van

62 Oosterboer Oosterboer (parallel aan het spoor), delen van de N375 en de Guldenmiddenweg. Figuur 17: Fietsvoorzieningen (ontbrekende) hoofdfietsroutes Meppel, Actieplan Fiets! Kwaliteit en comfort Naast ontbrekende verbindingen spelen ook kwaliteit en comfort een rol. Op verschillende locaties is sprake van smalle profielen, verouderde verharding en onvoldoende verlichting. Dit geldt met name voor verbindingen naar Nijeveen en op industrieterreinen. De opkomst van nieuwe fietssoorten zoals e-bikes, speed pedelecs en bakfietsen vergroot de behoefte aan bredere en veilige infrastructuur. 6.8.3 OV-netwerk Meppel beschikt over een goed openbaar vervoernetwerk dat bestaat uit treinverbindingen, regionale buslijnen en vraaggestuurd vervoer. Het station van Meppel is een belangrijk knooppunt tussen Noord-Nederland en de rest van het land. Dagelijks vertrekken hier NS-

63 treinen richting Groningen, Leeuwarden en Zwolle (en verder). Vanaf 2026 wordt het aanbod uitgebreid met extra treinen van Arriva tussen Zwolle en Groningen, wat de frequentie en capaciteit op deze corridor vergroot. Figuur 18: Openbaar vervoer Meppel Het busvervoer wordt verzorgd door regionale lijnen die Meppel verbinden met omliggende gemeenten. Deze lijnen rijden voornamelijk over de hoofdwegen en verwerken de grotere vervoersstromen. Sinds het verdwijnen van de stadsbus in 2022 hebben deze regionale lijnen deels een binnenstedelijke functie gekregen. Er zijn 30 bushaltes in Meppel, met een gemiddelde loopafstand van ongeveer 400 meter. In de wijken Berggierslanden en Oosterboer is de afstand tot de dichtstbijzijnde halte echter meer dan één kilometer, wat de bereikbaarheid voor inwoners in deze wijken beperkt. Om deze binnenstedelijke bereikbaarheid te verbeteren, is in 2022 ‘De Mug’ geïntroduceerd: een taxibus die elf keer per dag een vaste route door Meppel rijdt. In tegenstelling tot de

64 regionale bussen, die vooral de hoofdwegen volgen, rijdt De Mug dwars door de wijken en verbindt belangrijke voorzieningen met het station. Hoewel dit de bereikbaarheid enigszins verbetert, vooral voor WMO-pashouders en scholieren, blijft de lage frequentie en het ontbreken van avond- en zondagsritten een aandachtspunt. Figuur 19: Netwerk 'De Mug' Meppel Op het station zijn voorzieningen aanwezig voor voor- en natransport, waaronder twee P+R- terreinen en uitgebreide fietsparkeervoorzieningen. De voorziene herontwikkeling van het stationsgebied vraagt om verdere verbeteringen in overstapmogelijkheden tussen trein, bus, fiets en deelmobiliteit. Belangrijke uitbreidingen en aandachtspunten • Extra treinverbindingen Zwolle–Groningen vanaf 2026. • Verbetering van overstapmogelijkheden in het stationsgebied, inclusief een vierde perron en een fietstunnel onder het spoor.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://meppel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/ba1f9b8f-5079-42ee-8c30-f7eb6f2b4ae3?agendaItemId=96f3690a-9828-407e-8543-8c64c6a61200