Bijlage 1. Integraal Veiligheidsplan Meppel

INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN GEMEENTE MEPPEL

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

1

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

2

Voor u ligt het nieuwe Integrale Veiligheidsplan (IVP) van de Gemeente Meppel. In dit plan beschrijven we hoe we de komende jaren willen gaan werken aan veiligheid in de gemeente Meppel. Bij het tot stand komen van dit IVP is de samenwerking gezocht met de andere gemeenten in Zuidwest Drenthe. Aangezien de gemeenten Hoogeveen en De Wolden qua IVP niet synchroon lopen met onze gemeente is met gemeenten Westerveld en Midden-Drenthe samengewerkt om te komen tot een gezamenlijk IVP op hoofdlijnen. Belangrijke ketenpartners binnen het veiligheids- en zorgdomein zijn veelal regionaal ingericht. Een gezamenlijk IVP maakt het maken van afspraken effectiever en efficiënter. Daarnaast kennen de gemeenten veelal dezelfde problematiek en kunnen we samen optrekken. Er is dus ruimte voor gezamenlijke doelstellingen maar er blijft daarnaast ook voldoende ruimte voor de couleur locale op veiligheidsvlak. De ligging van gemeente Meppel maakt dat goede contacten met buurgemeenten buiten Drenthe ook belangrijk zijn. Zo zijn de contacten met Staphorst en Steenwijkerland aangehaald en worden samenwerkingsmogelijkheden onderzocht. De afgelopen jaren zijn gedomineerd door de Corona pandemie. Dit is ook ongetwijfeld van invloed geweest op het veiligheidsdomein maar dit is lastig in cijfers uit te drukken. Wel zien we tendensen en ontwikkelingen in de vormen van criminaliteit.

Zo neemt cybercrime een vlucht, we zien een verschuiving van ‘reguliere’ criminaliteit naar onlinecriminaliteit. Ook kende Meppel een forse toename van het aantal woninginbraken in 2022. De komende jaren gaan we onder andere inzetten op de aanpak van cybercriminaliteit, ondermijning, leefbaarheid en aan het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Dit doen we samen met onze (interne) partners, maatschappelijke organisaties, politie, brandweer en Openbaar Ministerie. Als lokale overheid vertolken we hierin een belangrijke rol en niet te vergeten, onze eigen burgers. Veiligheid gaat ons allemaal aan en alleen door hierin samen te werken maken we van Meppel een nog veiliger en plezieriger gemeente om te wonen, werken en verblijven.

Het college van burgemeester en wethouders Gemeente Meppel

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

3

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

4

Inhoud SAMENVATTING

5

1.INLEIDING

7

2.RELEVANTE KADERS

9

3.TENDENSEN EN ONTWIKKELINGEN

11

4.VEILIGHEID IN DE GEMEENTE MEPPEL

14

5.PRIORITEITEN ZUIDWEST DRENTHE

17

6.DOELSTELLINGEN GEMEENTE MEPPEL

20

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

5

Samenvatting Dit integraal veiligheidsplan (hierna; IVP) dient om te komen tot een aanpak van veiligheid in de gemeente Meppel op hoofdlijnen. De nadere uitwerking van de inzet op veiligheidsthema’s wordt beschreven in het uitvoeringsplan. In samenwerking met gemeente Midden-Drenthe en Westerveld zijn gezamenlijke doelen vastgesteld. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met professionals in het veiligheidsveld, zijn er enquêtes uitgezet bij o.a. wijkteams en de gemeenteraad. Tevens hebben de veiligheidsmonitor en politiecijfers inzichten gegeven. Ook zijn er een aantal kaders die richting geven aan het beleid. Zo is er de Landelijke veiligheidsagenda, het Regionaal Beleidsplan RBPO en het Jaarwerkplan Politie BT Zuidwest Drenthe. Daarnaast geven het coalitieakkoord en het raadsprogramma richting aan het beleid. De wereld is onderhevig aan constante verandering, helemaal binnen het veiligheidsdomein. We zien een zevental relevante ontwikkelingen op het gebied van rampen en crisis, ondermijning, cybercrime, drugs, vitale vakantieparken, mensenhandel en de politiecapaciteit. Om een juiste prioritering aan te kunnen brengen in de doelstellingen van het IVP zijn er meerdere handelingen verricht. Er is een veiligheidsmonitor uitgezet, zijn cijfers van politie bekeken, is er gesproken met lokale veiligheidspartners en een raadsverkenning uitgezet.

Uit de veiligheidsmonitor blijkt dat de inwoners van gemeente Meppel zich veiliger voelen dan in voorgaande jaren waarin de veiligheidsmonitor is uitgevoerd. Ook zijn de Meppelers minder vaak slachtoffer van criminaliteit. Uit de wijkgerichte veiligheidsanalyse blijkt dat er drie thema’s zijn die volgens de lokale veiligheidspartners in meerdere wijken de aandacht vragen, dit zijn: 1. Jeugdoverlast, in combinatie met middelengebruik en drugshandel 2. Objectieve veiligheid, in de vorm van inbraken en vernielingen 3. Online veiligheid, in de vorm van gedigitaliseerde criminaliteit

Op basis van de gestelde prioriteiten in Zuidwest Drenthe en alle in deze samenvatting genoemde landelijke agenda’s, trends, ontwikkelingen en onderzoeken komen we tot de volgende prioriteiten: 1. Het verminderen van ondermijnende factoren in de gemeente Meppel Door onder andere het vergroten van weerbaarheid en het verbeteren van de informatiepositie. 2. Het terugdringen van overlast m.b.t. jongeren door ondersteuning, zorg en straf Door onder andere het (beter) zicht krijgen op overlastlocaties, probleemgroepen en voedingsbodem. 3. Het (beter) in beeld krijgen van online criminaliteit en het aanpakken van online criminaliteit door samenwerking met partners Door onder andere in te zetten op bewustwording, het versterken van onze informatiepositie en het actief opbouwen van netwerken. 4. De samenwerking tussen zorg en veiligheid efficiënter organiseren. Door onder andere te investeren in de samenwerking tussen zorg en veiligheid, aan vroeg signalering te doen en te sturen op passend eigenaarschap in de keten.

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

6

1.Inleiding Veiligheid is een basisvoorwaarde voor een prettige en gezonde leefomgeving. We willen dat inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen in de Gemeente Meppel en dat het in de gemeente veilig is. De gemeente voert regie op veiligheid. Een veilige Gemeente Meppel kunnen wij alleen bereiken door gezamenlijke inspanningen om onveiligheid te voorkomen en aan te pakken. Het onderzoek ter voorbereiding op dit nieuwe IVP (o.a. de uitkomsten van de veiligheidsmonitor) laat zien dat Meppel er in de afgelopen jaren qua leefbaarheid en veiligheidsgevoelens op vooruit is gegaan. Het rapportcijfer voor veiligheid in de buurt laat sinds 2017 een stijgende lijn zien, van een 7,3 naar een 7,7 in 2021. Geen wijk in Meppel is gelijk, zo zien we verschillen in leefbaarheids- en criminaliteitscijfers. Dit vraagt op sommige onderwerpen een aanpak op wijkniveau. Tegelijk zien we een stijgende trend van criminaliteit die minder fysiek van aard is. Digitale/online criminaliteit neemt toe, wat een koerswijziging richting inzet op deze ontwikkeling noodzakelijk maakt. Waarom een integraal veiligheidsplan? Als gemeente dragen we zorg voor een veilige leefomgeving. Dit vraagt een continue inspanning die we samen met onze ketenpartners leveren.

De gemeente voert regie op veiligheid, maar de verantwoordelijkheid voor een veilige leefomgeving delen we met inwoners, veiligheidspartners, ondernemers en bezoekers. De taak van de burgemeester in de openbare orde en veiligheid is wettelijk geregeld (artikel 172 Gemeentewet). De burgemeester is verplicht zorg te dragen voor de handhaving van de openbare orde en is bevoegd om met behulp van politie overtredingen van wettelijke voorschriften, betreffende de openbare orde, te voorkomen of te beëindigen. Het integrale veiligheidsplan (IVP) beschrijft hoe we de samenwerking met ketenpartners voor de komende jaren vorm gaan geven en op welke veiligheidsthema’s we gaan inzetten. Proces van totstandkoming Om in regioverband Zuidwest Drenthe naar meer eenheid te werken hebben drie gemeenten in Zuidwest-Drenthe (Meppel, Midden-Drenthe en Westerveld) bij de totstandkoming van dit IVP de samenwerking gevonden. Op diverse momenten in het afgelopen jaar is veiligheid als bespreekpunt aan de orde gesteld. Zo is het onderwerp aan de orde gekomen bij gesprekken met ketenpartners en in de veiligheidsanalyse. Dit nieuwe IVP loopt tot het moment dat een nieuw IVP in relatie tot nieuwe ontwikkelingen op openbare orde en veiligheidsvlak noodzakelijk zijn. Een van deze ontwikkelingen is het komen tot een gezamenlijk IVP waarbij ook de gemeenten De Wolden en Hoogeveen aansluiten.

Dit is naar verwachting in 2027. Leeswijzer Met de gemeenten Meppel, Midden-Drenthe en Westerveld is tot een eenduidig IVPformat gekomen. De algemene delen uit het plan zijn gemeenschappelijk opgesteld en de onderdelen voor de afzonderlijke gemeenten heeft één ieder voor zich beschreven. Daar waar in dit stuk gesproken wordt over regio Zuidwest Drenthe, wordt bedoeld de gemeenten Meppel, Midden-Drenthe en Westerveld. Na de vaststelling van het IVP worden er tweejaarlijkse uitvoeringsplannen opgesteld, waarin de in het IVP gestelde prioriteiten concreet uiteengezet worden en gepland. De veiligheidsanalyse, die voor een groot gedeelte ten grondslag ligt aan het IVP, wordt als bijlage bij het IVP gevoegd. Vanwege de omvang is het stuk niet direct opgenomen in het IVP.

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

7

Hoofdstuk

Titel

Beschrijving

1

Inleiding

Beschrijving van het `hoe en waarom` van het IVP inclusief de totstandkoming.

2

Relevante kaders

Welke relevante kaders liggen ten grondslag aan onze nieuwe openbare orde en veiligheidsdoelstellingen?

3

Tendensen en ontwikkelingen

Wat zijn landelijke en regionale ontwikkelingen die invloed kunnen hebben op het opstellen van het Integraal Veiligheidsplan?

4

Veiligheid in de Gemeente Meppel

Welke ontwikkelingen op het gebied van veiligheid hebben invloed op het opstellen van doelstellingen in de Gemeente Meppel?

5

Prioriteiten Zuidwest Drenthe

Welke gemeentegrens overstijgende prioriteiten kunnen wij gezamenlijk opstellen?

6

Doelstellingen Gemeente Meppel

Welke lokale doelstellingen hebben wij als gemeente Meppel en wie/wat hebben wij daarvoor/daarbij nodig?

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

8

2.Relevante kaders Het opstellen van het IVP vindt plaats in een landelijke keten van plannen waarbij prioriteiten worden vertaald naar regionale prioriteiten. Deze regionale prioriteiten worden vervolgens vertaald naar lokale prioriteiten die door de gemeenteraad worden vastgesteld (zie figuur 1). In dit hoofdstuk wordt stilgestaan bij de landelijke en regionale prioriteiten.

Landelijk

Landelijke Veiligheidsagenda 2019-2022

Regionaal Beleidsplan RBP 2020-2023 Regionaal

Jaarwerkplan Politie BT Zuidwest Drenthe

Integraal veiligheidsplan Lokaal

Landelijke veiligheidsagenda 2019 – 2022 Elke vier jaar stelt de minister van Justitie en Veiligheid, in de veiligheidsagenda, de landelijke beleidsdoelstellingen voor de taakuitvoering van de politie vast. De landelijke veiligheidsagenda is complementair aan de lokale veiligheidsagenda’s en laat ruimte aan het lokale gezag om de politiecapaciteit en politie-inzet in te zetten op de lokale en regionale vraagstukken. In 2018 is gewerkt aan een nieuwe Veiligheidsagenda voor de periode 2019-2022. De minister heeft in overleg met de gezagen de onderwerpen bepaald die in de veiligheidsagenda een plaats hebben gekregen. Op een deel van deze onderwerpen zijn landelijke kwantitatieve en kwalitatieve doelstellingen geformuleerd: a) b) c) d)

Ondermijning; Mensenhandel; Cybercrime en online seksueel misbruik; Executie (tenuitvoerlegging opgelegde straffen).

Regionaal Beleidsplan (RBP) 2020 – 2023 en Politiejaarplan Artikel 39, eerste lid, van de Politiewet 2012 schrijft voor dat de burgemeesters van de gemeenten in het gebied waarin de regionale eenheid de politietaak uitvoert, alsmede de hoofdofficier van Justitie, ten minste éénmaal in de vier jaar een regionaal beleidsplan vaststellen. De gemeenten in Noord-Nederland kennen een diversiteit aan veiligheidsproblemen. De aanpak hiervan is primair belegd in de gemeentelijke integrale veiligheidsplannen en deze vormen de basis voor het lokaal veiligheidsbeleid. Het Regionaal Beleidsplan (RBP) Veiligheid Noord-Nederland 2020-2023 verandert niets aan de lokaal vastgestelde prioriteiten; wél kan het een aanvullende en faciliterende werking hebben.

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

9

Op 31 oktober 2019 is de gemeenteraad van de Gemeente Meppel gehoord over het concept Regionaal Beleidsplan Veiligheid 2020-2023. De raad heeft besloten om geen zienswijze in te dienen en akkoord te gaan met dit regionale beleidsplan. In het RBP 2020 – 2023 zijn de volgende thema’s benoemd waar met de politie afspraken over zijn gemaakt: a) b) c) d)

Ondermijnende criminaliteit; Effectieve verbinding veiligheid en zorg; Cyberveiligheid; Maatschappelijke onrust of verdeeldheid (bij overheidsbeslissingen).

Jaarplannen Politie Basisteam Zuid West Drenthe De uitwerking van het regionaal beleidsplan vindt plaats in de politiejaarplannen en de gemeenteraden oefenen invloed uit op de lokale prioriteiten via het lokale veiligheidsbeleid, zoals vastgelegd in het IVP. Zodoende is sprake van een samenbindende beleidsketen. Dit jaarwerkplan voor het (politie) basisteam Zuidwest Drenthe beschrijft de lokale prioriteiten en de doelstellingen van de gemeenten De Wolden, Hoogeveen, Meppel, Midden-Drenthe en Westerveld en die van het Openbaar Ministerie Noord Nederland. De gemeenten is gevraagd input te leveren voor dit jaarwerkplan. In dit plan staan de prioriteiten benoemd voor het lopende jaar. Het basisteam richt zich uiteraard ook op de reguliere werkzaamheden binnen de kerntaken: noodhulp, handhaven, intake, hulpverlening, dienstverlening de aanpak van veiligheidsproblemen en service en opsporing. Er is binnen het basisteam capaciteit vrijgehouden om te kunnen inspelen op actuele maatschappelijke ontwikkelingen die zich mogelijk kunnen aandienen. Indien nodig worden binnen de gezagsdriehoek keuzes gemaakt in de prioritering van die afspraken. In hoofdstuk 5 staan de prioriteiten van de gemeenten in het gebied van het basisteam vermeld.

Coalitieakkoord Gemeente Meppel 2022 – 2026 In het coalitieakkoord van de gemeente Meppel wordt voor de komende vier jaren de richting van de gemeente bepaald, en worden afspraken gemaakt. Het akkoord gaat in op de opgaven: - Wonen - Stad van mensen - Kansen voor Werk en Economie - Zorg voor Mensen - Leven! Door opgaven samen te brengen ontstaan kansen om de gemeente en de stad verder te ontwikkelen. Zo wordt onder andere bijgedragen aan veilige buurten waar het goed wonen is en een gezonde leefomgeving. De samenwerking met inwoners, organisaties en partijen is hierin cruciaal. In dit Integrale Veiligheidsplan komt deze samenwerking dan ook zeker naar voren.

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

10

3.Tendensen en ontwikkelingen De wereld om ons heen verandert continu en dat brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in een aantal tendensen en ontwikkelingen die voor het thema veiligheid van belang zijn, zonder de intentie te hebben volledig te (kunnen) zijn. Rampen en crisis In februari 2020 werd de eerste coronabesmetting in Nederland geconstateerd. In maart 2020 werden de eerste maatregelen genomen en werd er een crisis afgekondigd. Op 23 maart 2022 zijn alle maatregelen komen te vervallen en is de crisissfeer verdwenen. In de periode van maart 2020 tot 23 maart 2022 hebben wij in Nederland voor het overgrote gedeelte van de tijd geleefd met maatregelen als gevolg van het coronavirus. Daarnaast zijn er ook andere ontwikkelingen zichtbaar op het gebied van rampen en crisis, voornamelijk in de bestrijding ervan. Zo gaan de ontwikkelingen op het gebied van cybercrises (en de rol van partijen in het geheel) onverminderd door. Ook wordt lokaal en regionaal gekeken naar een nieuwe, andere invulling van de gemeentelijke crisisbestrijding. Ondermijning1 Een hennepkwekerij waar de hele buurt van weet, maar niemand durft het aan te kaarten. Eerlijke bedrijven die opboksen tegen verpaupering doordat louche zaken de overhand nemen. De legitimiteit van de gemeenteraad kan in het geding komen, door bijvoorbeeld integriteitsschendingen.

Ondermijning betekent dat de rechtsorde onder druk komt te staan door de georganiseerde criminaliteit. De opgave is de samenleving weerbaar te maken en integriteit van ambtenaren en bestuurders te waarborgen. Een effectieve aanpak van ondermijning vraagt om een georganiseerde overheid die alle middelen en instrumenten inzet die ze tot haar beschikking heeft. Ondermijning en de bestrijding ervan wordt in de komende jaren alleen maar belangrijker. Cybercrime Nederlanders voelen zich tegenwoordig veiliger op straat dan online. Dit blijkt uit het onderzoek Veilig online (2021)2 dat is uitgevoerd in opdracht van de rijksoverheid. In 2019 is het wetsvoorstel bestrijding cybercrime volledig in werking getreden. In deze wet is geregeld dat justitie en politie specifieke bevoegdheden hebben wat betreft de aanpak van criminelen in de digitale wereld, namelijk; ● ● ●

helers van (digitale) gegevens arresteren; op afstand onderzoek laten doen in computers van criminelen of hierin binnendringen; gegevens overnemen of ontoegankelijk maken (bijvoorbeeld kinderporno of emailberichten met informatie over misdrijven).

1 Bron: https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/ondermijning 2 Bron: Onderzoeksvoorstel Cybersecurity I&O (veiliginternetten.nl)

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

11

Lachgas en andere recreatief verdovende middelen3 In december 2019 maakte staatssecretaris Blokhuis (VWS) bekend dat hij van plan is om lachgas onder de Opiumwet te plaatsen. In de VNG-commissie Bestuur en Veiligheid is brede steun voor dit voorstel. Vanaf 1 januari 2023 is het lachgasverbod daadwerkelijk van kracht. Lachgas wordt geplaatst op lijst 2 van de Opiumwet. Dit betekend dat het dan onder andere verboden is om lachgas binnen of buiten het grondgebied van Nederland te brengen, te verkopen of te hebben. Het doel van het verbod is om recreatief gebruik terug te dringen en het aanbod te beperken. De gezondheidsrisico's bij het gebruik van lachgas zijn groot. Ook preventie en goede voorlichting over de risico’s van lachgas blijven onverminderd belangrijk. Naast lachgas, kunnen er ook nieuwe vormen van stoffen ontstaan die gebruikt worden en overlast veroorzaken. Vitale vakantieparken4 In Drenthe bevinden zich een groot aantal vakantieparken. Uit het ZKA rapport (vitaliteit verblijfsrecreatie Drenthe, september 2017) blijkt dat 40% in het rode segment vallen en 42% in het groene segment. De parken in het groene segment zijn goed functionerende bedrijven met doorgaans veel schaalgrootte en/of gezonde inkomstenmix en vaak een uitstekende toeristisch-recreatieve ligging in combinatie met strategisch ondernemerschap.

Parken in het rode segment op toeristisch-recreatief zwakke locaties kenmerken zich doordat ze vaak weinig fysieke en financiële ontwikkelingsruimte hebben. Vaak is er sprake van (zeer) slecht of geen recreatief ondernemerschap5. Ook speelt er vaak een vorm van sociale problematiek. De komende jaren krijgt het project vitale vakantieparken meer vorm en inhoud, door onder andere een verschuiving van het project vanuit de invalshoek van recreatie naar een meer multidisciplinaire inzet vanuit de gemeente (o.a. wonen en OOV). In de Gemeente Meppel bevinden zich geen vakantieparken. Toch zijn we aangehaakt op dit onderwerp waarbij we met name onze informatiepositie willen borgen.

3

Bron: https://vng.nl/nieuws/vng-steunt-voorstel-verbod-lachgas-0

4

Bron: https://www.vitalevakantieparkendrenthe.nl/

5

Vitaliteit verblijfsrecreatie Drenthe, rapportage september 2017, ZKA/provincie Drenthe/Recreatieschap Drenthe

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

12

Mensenhandel Mensenhandel maakt een enorme inbreuk op de individuele vrijheid van mensen en is daarmee een van de ernstigste en meest complexe vormen van ondermijnende criminaliteit. Mensenhandel is een vorm van moderne slavernij waarbij slachtoffers worden uitgebuit en in aanraking komen met verschillende vormen en gradaties van geweld. Gemeenten zijn in de aanpak van mensenhandel verantwoordelijk voor preventie, signalering, handhaving, veiligheid en zorg, op basis van vier rollen: 1. Signaleerder 2. Beleidsmaker 3. Regisseur van de integrale aanpak 4. Verantwoordelijk voor de opvang en hulpverlening. Elke gemeente moet in 2022 een duidelijke en geborgde aanpak van mensenhandel hebben. Om hier vorm en inhoud aan te geven wordt Drenthe breed een aanpak opgezet, om zo een eenduidige aanpak te kunnen formuleren. Politiecapaciteit De komende jaren kampt de politie met een tekort aan personeel, op verschillende vlakken. Deze onderbezetting kan op verschillende manieren gevoeld worden, zoals het langer blijven liggen van aangiftes of het minder in de wijk aanwezig zijn van wijkagenten. De noodhulp zal uiteraard blijven doorgaan. De verwachting is dat deze ondercapaciteit gedurende de hele looptijd van dit IVP een rol zal spelen. Er zullen in de loop van de tijd bewuste keuzes gemaakt moeten worden als het gaat om de inzet van de beschikbare politiecapaciteit.

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

13

4.Veiligheid in de Gemeente Meppel Om te komen tot een juiste prioritering bij de veiligheidsvraagstukken waarmee de Gemeente Meppel te maken heeft, zijn meerdere onderzoeksmethoden ingezet om inzicht te krijgen in de veiligheidssituatie. Dit zijn een veiligheidsmonitor, een wijkgerichte veiligheidsanalyse en een verkenning onder raadsleden. De volledige resultaten zijn beschreven in de bijlage. In dit hoofdstuk worden de belangrijkste resultaten samengevat. De uitgebreide versie van de veiligheidsanalyse staat in het document ‘Veiligheidsanalyse IVP Gemeente Meppel’ beschreven. Belangrijkste uitkomsten veiligheidsmonitor Om de inwoners van gemeente Meppel bij het integraal veiligheidsbeleid te betrekken heeft er in 2021 een veiligheidsmonitor plaatsgevonden, deze is in de zomer van 2022 opgeleverd. In totaal zijn er 1.307 inwoners die de veiligheidsmonitor hebben ingevuld. Deze steekproef is representatief voor de bevolking van Meppel. De belangrijkste uitkomsten per thema zijn: 1. Leefbaarheid Inwoners van Meppel beoordelen de leefbaarheid in de woonbuurt met een 7,7. Dit is hoger dan de 7,4 in 2013 en de 7,5 in 2017. 2. Overlast in de buurt 43% van de inwoners van Meppel ervaart overlast in de eigen buurt. Verkeersoverlast heeft hier het grootste aandeel in. Sociale overlast is met 3% gestegen t.o.v. 2017. 3.

Veiligheidsbeleving Inwoners van Meppel beoordelen de veiligheid in de woonbuurt ook met een 7,7. Dit is hoger dan de 7,3 in 2013 en de 7,5 in 2017. 29% van de inwoners voelt zich wel eens onveilig, dit is lager dan de 36% in 2013 en 2017. 4. Slachtofferschap 14% was in afgelopen 12 maanden slachtoffer van traditionele criminaliteit (22% in 2013 en 16% in 2017). Het percentage slachtoffers van online criminaliteit ligt hoger, dit is 15% van de inwoners van Meppel 5. Preventie De meerderheid van Meppel neemt preventieve veiligheidsmaatregelen. In vergelijking met het gemiddelde van Drenthe doet de Meppeler minder op dit gebied. 6. Burgers en politie Ruim een kwart van de inwoners had het afgelopen jaar contact met de politie, van deze groep is 70% (zeer) tevreden over het contact. Belangrijkste uitkomsten wijkgerichte veiligheidsanalyse De wijkgerichte veiligheidsanalyse is een uitgebreid onderzoek geweest waarin meerdere bronnen zijn geraadpleegd. Er is cijfermatig gekeken naar de veiligheidsmonitor en de politiestatistieken per wijk. Als tweede is er gesproken met lokale veiligheidspartners zoals bijvoorbeeld de wijkagenten, de wijkregisseurs en wijkteams. Als laatst is er een schriftelijke bevraging gedaan onder lokale veiligheidspartners (die niet gesproken zijn) en de wijkplatformen. Dit heeft geresulteerd in een beeld van de veiligheidssituatie op wijkniveau.

Dit alles is samengevoegd tot een algemeen beeld van de veiligheidssituatie in Meppel.

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

14

De drie belangrijkste veiligheidsthema’s die uit dit onderzoek zichtbaar worden zijn: 1. Jeugdoverlast, in combinatie met middelengebruik en drugshandel 2. Objectieve veiligheid, in de vorm van inbraken en vernielingen 3. Online veiligheid, in de vorm van gedigitaliseerde criminaliteit Jeugdoverlast Uit de wijkgerichte veiligheidsanalyse blijkt dat in meerdere wijken in Meppel jeugdoverlast een aandachtspunt is, cijfermatig wordt dit ook bevestigd. Per wijk verschilt de vorm. Het gebeurt namelijk overdag, ’s avonds en ’s nachts. De overlast vindt plaats rondom scholen, in het uitgaansgebied en in woonwijken. Middelengebruik, drugshandel en geluidsoverlast zijn zichtbare problemen die rond dit onderwerp spelen. De meldingen van overlast door jeugd zijn hieronder in een diagram weergegeven:

Melding overlast jeugd 332

350

319

300

292

250 176

200 150

121

100 50 0

2018

2019

2020

2021

2022 t/m november

Bron: Politie

Objectieve veiligheid Met name in 2022 was dit een thema dat in Meppel de nodige aandacht heeft gevraagd. Het aantal inbraken is in Meppel in dit jaar explosief toegenomen. Inwoners en bedrijven zijn hier het slachtoffer van. Uit de veiligheidsanalyse komt ook vernielingen als probleem terug, dit heeft in sommige gevallen een koppeling met jeugdoverlast. Hieronder worden het aantal woninginbraken in een diagram weergegeven:

Woninginbraken 126

140 120 100 80 60 40

64

53

31

26

20 0

2018

2019

2020

2021

2022 t/m november

Bron: Politie

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

15

Online veiligheid Online veiligheid is een thema dat voor veel mensen onbekend is. Toch is dit ook in Meppel een wezenlijk probleem. Uit de veiligheidsmonitor bleek al dat deze vorm van criminaliteit in Meppel meer slachtoffers maakt dan traditionele criminaliteit. Ook het grootste gedeelte van de aangiften heeft betrekking op deze vorm van criminaliteit. Concrete cijfers van dit probleem ontbreken en bij veiligheidspartners komen weinig signalen binnen. Dit is zorgelijk aangezien de slachtoffers en de maatschappij aanzienlijke financiële schade van deze vorm van criminaliteit ondervindt. Om een indicatie te geven van het aantal slachtoffers en de financiële schade biedt het CCV een tool aan. De indicatie (voor Meppel) is dat 4.936 personen slachtoffer zijn in een jaar met een totale financiële schade van €1.340.6006. Uitkomst raadsverkenning De gemeenteraad is gevraagd (schriftelijk, via een online vragenlijst) de volgens haar belangrijkste veiligheidsthema’s aan te geven. Helaas was de respons op deze uitvraag laag. Hierdoor kunnen er geen representatieve uitspraken worden gedaan voor de gehele gemeenteraad van Meppel. De (beperkte) uitkomsten zijn meegenomen in de wijkgerichte veiligheidsanalyse.

6 https://hetccv.nl/onderwerpen/cybercrime/cyberslachtoffer-tool/

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

16

5.Prioriteiten Zuidwest Drenthe Op basis van de eerder geanalyseerde veiligheidssituatie en in aansluiting bij het regionaal beleidsplan van de politie Noord-Nederland, formuleren de samenwerkende gemeenten Westerveld, Midden Drenthe en Meppel een vijftal veiligheidsprioriteiten. Verminderen verwevenheid van de onder- en bovenwereld Ondermijning is een onderwerp dat de afgelopen jaren steeds meer urgentie heeft gekregen zowel op landelijk, regionaal als op lokaal niveau. Ondermijnende criminaliteit is niet altijd zichtbaar, maar heeft wel zichtbare gevolgen voor onze inwoners. Ondermijning is een probleem, omdat het de veiligheid, de leefbaarheid, de economie en gezag van de overheid aantast. Ondermijnende criminaliteit gaat over vormen van georganiseerde misdaad waarbij de onder- en bovenwereld met elkaar verweven raken. Ondermijning is internationaal verweven, maar nestelt zich lokaal in onze wijken en buurten. In Zuidwest Drenthe zien we dit onder andere terug in de drugshandel, zorgfraude, illegale of gedwongen prostitutie en witwaspraktijken. We willen dit intensiever tegengaan en terugdringen. In onze strategie richten we ons op drie speerpunten: 1. Vergroten van de weerbaarheid; bestuurlijk, ambtelijk en onder onze inwoners en ondernemers. Bij dit speerpunt is het vergroten van het bewustzijn essentieel.

Daarnaast is het belangrijk dat er een bestuurlijke aanpak wordt geformuleerd waarin het bestuurlijk instrumentarium wordt benoemd, geactualiseerd en waar nodig ingezet. Als laatste is er aandacht voor integriteit en de veiligheid van de medewerkers van de gemeente. 2. Verbeteren van de informatiepositie van de gemeente door meer data gestuurd te werken. 3. Intensiveren van de lokale integrale aanpak op casuïstiek. Voorkomen jonge aanwas Met de term jonge aanwas worden jongeren bedoeld die opkijken tegen criminele rolmodellen. Deze vaak kwetsbare jongeren zijn vaak op zoek naar aandacht en erkenning. Deze aandacht en erkenning krijgen zij van hun criminele rolmodellen. Het voorkomen van jonge aanwas is erop gericht om jongeren andere perspectieven te bieden om daarmee de ‘keuze’ voor het criminele pad/een criminele carrière onaantrekkelijker te maken. In Zuidwest Drenthe nemen de overlastincidenten waarbij jongeren zijn betrokken toe. Ook zijn er problematische jeugdgroepen waarbij er soms sprake is van criminaliteit. Deze betrokkenheid van jongeren bij overlast en criminaliteit willen we terugdringen. In onze strategie richten we ons op de volgende speerpunten: 1. Zicht krijgen op de huidige overlastlocaties en criminele jeugdnetwerken groepen. 2. (Laten) inzetten op een (preventieve )aanpak door gerichte maatregelen te treffen op het gebied van straf, ondersteuning en zorg.

3. Oog hebben voor de ‘voedingsbodem’ die de criminele gedragingen van de groep of individuele jeugdigen in de hand werken. Hierbij zorgen we voor een sluitende ondersteuning aan de jongeren en hun ouders en verzorgers. 4. We onderzoeken de mogelijkheden van vroeg signalering door een wijk/buurtgerichte aanpak toe te passen.

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

17

Versterken digitale veiligheid Online criminaliteit is een relatief nieuwe vorm van criminaliteit die steeds ernstigere vormen aanneemt. Denk aan hacken, sexting, digitale fraude, illegale prostitutie of internetpesten. Bij veel mensen ontbreekt de kennis van deze vorm van criminaliteit. Online criminaliteit veroorzaakt veel leed en het risico op slachtofferschap is groot. Dit soort criminaliteit overstijgt vaak de gemeentegrenzen. Het is daarom belangrijk om de samenleving op dit gebied weerbaarder te maken. Daarnaast moeten de veiligheidspartners hierin sterk samenwerken, zowel preventief als repressief. We richten ons de komende vier jaar op de volgende speerpunten: 1. Inzetten op preventie en bewustwording. We vergroten de kennis rond dit thema bij onze eigen interne medewerkers, maar ook bij externen. Daarnaast zetten wij gericht acties op om de weerbaarheid van onze inwoners te vergroten. 2. Versterken van de informatiepositie. Er is sprake van een ‘’darknumber’’ (het werkelijk aantal gevallen van criminaliteit, verminderd met het aantal dat bij de overheid bekend is) als het gaat om online criminaliteit. We willen samen met onze partners meer zicht krijgen op het fenomeen online criminaliteit om hier ook gericht op in te kunnen zetten. 3.

Samen met onze partners (die een grote bijdrage kunnen leveren in de repressie en preventie van online criminaliteit) zoeken naar de mogelijkheden om online criminaliteit nog beter aan te pakken. Veilig buitengebied De veiligheid van het buitengebied komt steeds meer onder druk te staan door de toename van criminele activiteiten. Uit het Landelijk Overzicht Synthetische Drugs 2020 blijkt dat er een stijging is van het aantal drugsproductie- en dumplocaties in NoordNederland. Door de uitgestrektheid van de buitengebieden kunnen criminelen er vaak ongezien opereren. Eén van de manieren waarop dat gebeurt, is het benaderen van agrariërs of schuureigenaren in buitengebieden voor het produceren of opslaan van drugs. Daarnaast komt het opslaan van gestolen goederen en illegaal handelswaar voor. Ook in Drenthe zijn er uitgestrekte buitengebieden met veel (agrarische)schuren of loodsen. Binnen het basisteam van Zuidwest-Drenthe zijn ook drugslaboratoria gevonden, maar het is nog onduidelijk hoe omvangrijk dit probleem is. Om deze ontwikkeling onder de aandacht te brengen zetten we in op bewustwording en het vergroten van de meldingsbereidheid door middel van de campagne ‘veilig buitengebied’ in Zuidwest- Drenthe. Het betreft een samenwerking tussen Politie, LTO Noord, RIEC Noord en de gemeenten. De samenwerking zorgt voor korte lijnen en verbeterde onderlinge communicatie.

Door informatie beter te delen, kunnen gerichte maatregelen worden genomen. Daar zit de kracht van deze aanpak. We richten ons de komende vier jaren op de volgende drie speerpunten: 1. (Agrarische) ondernemers en loods- of schuureigenaren in het buitengebied voorlichten over de gevolgen van het verhuren van loodsen en schuren aan criminelen om zo te voorkomen dat zij slachtoffer worden van ondermijnende criminaliteit. 2. Burgers en (agrarische) ondernemers informeren over de signalen waaraan zij deze criminaliteit kunnen herkennen en hen informeren over hoe deze signalen gemeld kunnen worden bij de politie. Hierdoor werken we aan het vergroten van de meldingsbereidheid. 3. Positieve neveneffecten creëren; door fysieke aanwezigheid in het gebied met de focus op ondermijnende criminaliteit, kan de informatiepositie versterkt worden. Daarnaast leidt het gesprek met de doelgroep tot goede relaties, die zich uit kunnen betalen.

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

18

Effectieve verbinding zorg en veiligheid De werelden van zorg en veiligheid zijn de afgelopen jaren al veel dichter naar elkaar toegegroeid. Door vroegtijdig vanuit de zorg al betrokken te zijn en hulp te verlenen, kan worden voorkomen dat casuïstiek complex wordt en risico’s vormt voor de openbare orde en veiligheid. Als gemeente zijn we regisseur van zowel het veiligheidsdomein als het sociaal domein en kunnen we er aan bijdragen om de ketens beter op elkaar af te stemmen en de samenwerking te verstevigen. Steeds vaker veroorzaken personen met verward gedrag overlast. Daarnaast verwachten professionals de komende jaren meer impact van personen met verward of onbegrepen gedrag in de wijk, doordat zorg en ondersteuning verder ambulant wordt aangeboden. Om deze stijgende trend te doorbreken richten wij ons de komende vier jaar op de volgende speerpunten: 1. De verbinding tussen zorg en veiligheid verbeteren. Het is belangrijk dat professionals in de zorg en veiligheid elkaar kennen, elkaars taal snappen en weten wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn. 2. Vroeg signalering. Door middel van een wijkgerichte aanpak willen we ons meer richten op de preventie en niet op de repressie. Een persoonsgerichte sluitende aanpak in een vroeg stadium helpt hierbij. 3. Sturen op passende regie en eigenaarschap in de keten.

Om te voorkomen dat inwoners tussen wal en schip vallen, willen we ervoor zorgen dat organisaties eigenaarschap en regie pakken in de keten.

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

19

6.Doelstellingen Gemeente Meppel Meppel heeft de vijf veiligheidsprioriteiten van de samenwerkende gemeenten Westerveld, Midden Drenthe en Meppel omgezet in lokale doelstellingen. Deze doelstellingen geven wat meer lokale kleur en zijn gebaseerd op de lokale veiligheidsanalyse. De doelstellingen worden nader uitgewerkt en concreet gemaakt in de jaarplannen die op dit IVP zullen volgen. Het resultaat van de doelstellingen in algemene zin is het behalen van minimaal hetzelfde rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt bij de volgende te houden veiligheidsmonitor: een 7,7. De doelstellingen voor de Gemeente Meppel zijn als volgt : Doelstelling 1: het verminderen van ondermijnende factoren in de gemeente Meppel Ondermijning is een onderwerp dat de afgelopen jaren steeds meer urgentie heeft gekregen, zowel landelijk, regionaal als op lokaal niveau. Ondermijning is een probleem, omdat het de veiligheid, de leefbaarheid, de economie en gezag van de overheid aantast. In onze strategie richten we ons op vier speerpunten: 1. Vergroten van de weerbaarheid; bestuurlijk, ambtelijk en onder onze inwoners en ondernemers. Bij dit speerpunt is het vergroten van het bewustzijn essentieel. Daarnaast is het belangrijk dat er een bestuurlijke aanpak wordt geformuleerd waarin het bestuurlijk instrumentarium wordt benoemd, geactualiseerd en waar nodig ingezet.

Als laatste is er aandacht voor integriteit en de veiligheid van de medewerkers van de gemeente. 2. Meer datagestuurd werken waardoor de informatiepositie van de gemeente verbeterd. 3. Intensiveren van de lokale integrale aanpak op casuïstiek. 4. Het starten van de campagne ‘veilig buitengebied’ Vanwege het feit dat de aanpak van ondermijning veel acties op verschillende deelonderwerpen omvat waar ook andere partners komen kijken, stellen we tweejaarlijks een plan van aanpak op dat voorziet in het verminderen van ondermijnende factoren. Doelstelling 2: het terugdringen van overlast m.b.t. jongeren door ondersteuning, zorg en straf Met de term ‘jonge aanwas’ worden jongeren bedoeld die opkijken tegen criminele rolmodellen. Het voorkomen van jonge aanwas is erop gericht om jongeren andere perspectieven te bieden om daarmee de ‘keuze’ voor het criminele pad/een criminele carrière onaantrekkelijker te maken. In Zuidwest Drenthe nemen de overlastincidenten waarbij jongeren zijn betrokken toe. Ook zijn er problematische jeugdgroepen waarbij er soms sprake is van criminaliteit. In onze strategie richten we ons op de volgende speerpunten: 1. Zicht krijgen op de huidige overlastlocaties en criminele jeugdnetwerken/groepen. 2. Inzetten op een passende aanpak door gerichte maatregelen te treffen op het gebied van straf, ondersteuning en zorg. 3.

Oog hebben voor de ‘voedingsbodem’ die de criminele gedragingen van de groep of individuele jeugdigen in de hand werken. Hierbij bieden we een sluitende ondersteuning aan de jongeren en hun ouders en verzorgers. 4. Onderzoeken van de mogelijkheden van vroeg signalering door een wijk/buurtgerichte aanpak toe te passen. Concreet jagen we activiteiten in het kader van dit onderwerp aan, waarbij een sterke verbinding met zorg en veiligheid benodigd is om te komen tot een effectieve aanpak. Inzetten op dit onderwerp betekent ook dat bijvoorbeeld een groepsaanpak van jeugdgroepen eerder tot stand kan komen door de prioritering.

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

20

Doelstelling 3: het (beter) in beeld krijgen van online criminaliteit en het aanpakken van online criminaliteit door samenwerking met partners. Er is een duidelijke verplaatsing van offline naar online criminaliteit te zien. Online criminaliteit is een relatief nieuwe vorm van criminaliteit die steeds ergere vormen aanneemt. Denk aan oplichting, hacken, sexting, digitale fraude, illegale prostitutie of internetpesten. Bij veel mensen ontbreekt de kennis van deze vorm van criminaliteit. Online criminaliteit veroorzaakt veel leed en het risico op slachtofferschap is groot. Het is belangrijk de samenleving hiertegen weerbaar te maken. We richten ons de komende vier jaar op de volgende speerpunten: 1. Het inzetten op een passende aanpak en bewustwording. We vergroten de kennis rond dit thema bij onze eigen interne medewerkers, maar ook bij ondernemers en inwoners. Daarnaast zetten wij gericht acties op om de weerbaarheid van onze inwoners te vergroten. 2. Versterken van de informatiepositie. Er is sprake van een ‘’darknumber’’ als het gaat om online criminaliteit. We willen samen met onze partners meer zicht krijgen op het fenomeen online criminaliteit om hier ook gericht op in te kunnen zetten. 3.

Samen met onze partners (die een grote bijdrage kunnen leveren in de repressie en preventie van online criminaliteit) zoeken naar de mogelijkheden om online criminaliteit nog beter aan te pakken. Intern wordt actief de samenwerking met de Chief Information Security Officer (CISO) gezocht. Concreet betekent dit ook dat we moeten openstaan voor nieuwe, snelle ontwikkelingen op dit vlak.

Doelstelling 4: de samenwerking tussen zorg en veiligheid efficiënter organiseren De werelden van zorg en veiligheid zijn de afgelopen jaren al veel dichter naar elkaar toegegroeid. Door vroegtijdig vanuit de zorg al betrokken te zijn en hulp te verlenen, kan worden voorkomen dat casuïstiek complex wordt en risico’s vormt voor de openbare orde en veiligheid. Als gemeente zijn we regisseur van zowel het veiligheidsdomein als het sociaal domein. Steeds vaker veroorzaken personen met verward of onbegrepen gedrag overlast. Daarnaast verwachten professionals de komende jaren meer impact van personen met verward of onbegrepen gedrag in de wijk, doordat zorg en ondersteuning verdergaand ambulant wordt aangeboden. Om deze stijgende trend te doorbreken richten wij ons de komende vier jaar op de volgende speerpunten: 1. De verbinding tussen zorg en veiligheid verbeteren: het is belangrijk dat professionals in de zorg en veiligheid elkaar kennen, elkaars taal snappen en weten wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn. 2. Vroeg signalering: door middel van een wijkgerichte aanpak willen we ons meer richten op de preventie en niet op de repressie. Een persoonsgerichte sluitende aanpak in een vroeg stadium helpt hierbij. 3.

Sturen op passende regie en eigenaarschap in de keten: om te voorkomen dat inwoners tussen wal en schip vallen, willen we ervoor zorgen dat organisatie eigenaarschap en regie pakken in de keten.

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Meppel

21