Bijlage 1 - Brochure Wijkaanpak Oosterboer; de wijk klaar voor de wereld van morgen

De wijk klaar voor de wereld van morgen

wijkaanpak Oosterboer:

Wat ging eraan vooraf?

De wijk klaar voor de wereld van morgen

Ter voorbereiding op de wijkaanpak heeft de gemeente data en gegevens over de wijk verzameld. Hoe oud is bijvoorbeeld de bebouwing, wie wonen er en welke voorzieningen zijn aanwezig? Trends, invloeden en ontwikkelingen die op de Oosterboer afkomen, hebben we in kaart gebracht.

De Oosterboer. Een karakteristieke wijk in Meppel waar het fijn wonen is. Ruim opgezet, groen en gemoedelijk. Met veel winkels en voorzieningen op loopafstand. Een wijk waar bewoners trots op zijn en waar men zich betrokken voelt. Bij elkaar én bij de toekomst van de wijk. Dat blijkt onder meer uit de vele gesprekken, brainstormsessies en enquêtes die begin 2021 zijn gehouden in het kader van de wijkaanpak Oosterboer. Bewoners hebben veel ideeën over wat de Oosterboer zo mooi maakt en welke knelpunten opgelost moeten worden. En wat ervoor nodig is om de wijk klaar te maken voor de toekomst. Deze ideeën krijgen een plek in de wijkaanpak Oosterboer.

In het voorjaar van 2021 organiseerden we een meedenkperiode. Er zijn digitale brainstormsessies gehouden en een buurtsessie voor het Groene Hart. Voor kinderen en jongeren was er het Wijkdecorspel, de doorgeefboekjes en een kinderactiviteit op de BSO. Een aantal ouderen zijn door Welzijn MensenWerk in een belronde bevraagd. Ook heeft de gemeente met diverse maatschappelijke partijen een gesprek gehad. Ruim 700 bewoners hebben meegedaan. Zij hebben aangegeven welke thema’s zij terug willen zien in de wijkaanpak.

In deze brochure zetten we voor u op een rij wat er tot nu toe is gebeurd. Ook laten we zien welke stappen wij, als gemeente Meppel, de komende tijd willen zetten om de wijk klaar te maken voor de wereld van morgen.

Waarom een wijkaanpak?

Bewoners van de Oosterboer voelen zich er gelukkig. Woon je eenmaal in de wijk, dan ga je er niet snel meer weg. Maar woongeluk is als een goede vriendschap: daar moet je aan blijven werken. Dat geldt ook voor de Oosterboer, zeker gezien de veranderingen die op de wijk afkomen. Wijkbewoners worden ouder en de wensen over de inrichting van de buitenruimte veranderen. Daar komt bij dat onze wijken en huizen voorbereid moeten worden op het veranderende klimaat en de overgang naar duurzame energie. Deze veranderingen vragen om een actieve aanpak. Deze aanpak heet de wijkaanpak Oosterboer.

De opbrengsten van de meedenkperiode en de wijkverkenning zijn te vinden op de website van het wijkplatform.

2

Gezamenlijke stip op de horizon

Inwoners van de Oosterboer hebben veel ideeën over wat er de komende jaren nodig is. Wel zien we dat er verschillen zitten per buurt. Dat vraagt soms om een aanpak op buurtniveau. De wijkaanpak zou volgens u tenminste moeten gaan over:

ook in de toekomst aantrekkelijk blijven voor jong en oud. Met voorzieningen en activiteiten die passen bij de mensen die er wonen. Ook is aandacht nodig voor levensloopbestendige woningen en doorstroming in de woningmarkt. 2. Duurzaam Oosterboer Oosterboer wordt een duurzame wijk. Dat begint bij energie besparen. De energie die we nog wel gebruiken wordt duurzaam opgewekt en huizen worden niet langer verwarmd met aardgas. De wijk wordt bestand tegen extreme weersomstandigheden zoals hitte, droogte en hevige regenval.

1. Groen en bomen 2. Kwaliteit van de openbare ruimte 3. Gezond opgroeien en vitaal ouder worden 4. De aansluiting bij grotere opgaven zoals de warmte- en energietransitie, de woningopgave en klimaatverandering

3. Sociaal Oosterboer De wijkaanpak heeft impact op de thuissituatie en de manier waarop we met elkaar omgaan. Bewoners willen hier zeggenschap in hebben. Ze zijn zich bewust van wat op de wijk afkomt en hoe zij daar mee om kunnen gaan. Bewoners zijn betrokken en kunnen meedoen in bewonersgroepen of netwerken. Door gezamenlijk op te trekken ontstaat meer sociale samenhang. Ook de voorzieningen in de wijk, zoals het wijkwinkelcentrum, hebben een functie in het versterken van de sociale netwerken.

Op basis van alle inbreng is een ambitie geformuleerd voor de wijkaanpak; onze gezamenlijke stip op de horizon. We hebben wel wat te doen voor we deze ambitie hebben bereikt. Dat noemen we onze opgaven. Samengevat streven we in de wijkaanpak naar een: 1. Compleet Oosterboer Oosterboer blijft een groene en complete wijk. De openbare ruimte moet aantrekkelijk zijn ingericht. Speciale aandacht gaat uit naar toegankelijkheid en het gebruik en beleven van groen en natuur. Dat heeft prioriteit volgens de wijkbewoners en is daarom een speerpunt in de wijkaanpak. Oosterboer moet

Op de pagina 5 vindt u een uitgebreid overzicht van de ambities en de bijbehorende opgaven.

3

Randvoorwaarden voor de wijkaanpak

Sterk netwerk in de wijk

In alle gesprekken met bewoners en partijen werd duidelijk hoeveel positieve energie en betrokkenheid er aanwezig is. Nu is het tijd om te oogsten. In 2022 willen we concreet met u aan de slag. Maar we kunnen niet alles zelf doen en niet alles kan tegelijk. We vinden het belangrijk dat u vooraf weet wat u van de gemeente kunt verwachten. Zo hebben we een aantal randvoorwaarden benoemd voor het vervolg van de wijkaanpak:

De kracht van de wijkaanpak Oosterboer is de grote betrokkenheid vanuit de wijk. Niet één partij bepaalt, maar op basis van kennis en verbondenheid met de wijk komen we samen tot keuzes. Partners in het netwerk zijn bijvoorbeeld: - Bewoners en bewonersgroepen - Thuiszorgorganisaties, zorginstellingen, gezondheidszorg - Scholen en ondernemers - Woonconcept en Actium - Netbeheerders (RENDO, Enexis) - Welzijn Mensenwerk en het Wijkteam - Wijkvereniging en wijkplatform - Collega-overheden

Ruimtelijk: • De wijkaanpak gaat over de wijk Oosterboer. De wijk wordt begrensd door de A32, de spoorlijn Meppel-Groningen, de Oosterbroekenweg en Hoogeveenseweg. De randen van de wijk worden betrokken in de wijkaanpak. • Er is geen sprake van een grootschalige herinrichting. Het verbeteren van de verharding en het groen is wél mogelijk. • Als er ideeën ontstaan die bijdragen aan de ambitie van de wijkaanpak, dan durven we af te wijken van het bestemmingsplan. Als iets niet kan, leggen we dit uit.

Doet u mee?

Financieel: • In 2022 en 2023 is in de begroting van de gemeente geen ruimte voor grote investeringen. • Vanaf 2022 is wél jaarlijks geld beschikbaar voor het proces en een aantal (kleinere) deelprojecten. • De omvang van het budget wordt ieder jaar bepaald in de begroting (gemeenteraad). • De gemeente beslist over dit budget, maar komt samen met de wijk tot keuzes en prioriteiten. • We onderzoeken of we andere budgetten kunnen inzetten. • Na 2023 bekijken we welke gemeentelijke middelen voor het vervolg nodig zijn.

Alleen samen kunnen we Op de laatste pagina leest u hoe u in de opgaven aanpakken. Zo contact hebben we de instellingen met ons komt. en zorgpartners nodig om de wijk aantrekkelijk te houden voor jong en oud. Met huiseigenaren, huurders, de woningcorporaties en netbeheerders kunnen we de verduurzaming van woningen realiseren. Knelpunten in de buitenruimte lossen we samen met bewoners op.

4

Actie

wijkaanpak Oosterboer: Ambitie, opgaven en acties

Koppelen Wijkuitvoeringsplan warmte aan opgaven wijkaanpak

Opgaven: • Besparing op energieverbruik in bebouwing en meer duurzame opwekking • Fasegewijs afstappen van aardgas en toe naar een alternatief

Duurzaam Oosterboer • De openbare ruimte, gebouwen en tuinen zijn klimaat robuust. • We zijn op weg naar een CO2-neutrale gemeente. Huishoudens en bedrijven verbruiken zo min mogelijk energie. Energie wordt zoveel mogelijk duurzaam opgewekt. We stappen over van aardgas naar duurzame alternatieven voor warmte. • Energie en warmte zijn beschikbaar, betrouwbaar en voor iedereen betaalbaar.

Actie

Onderzoek en aanpak parkeerproblematiek

Vervolg buurtgerichte aanpak

• In Oosterboer is het aangenaam vertoeven, niet te heet, te droog of te nat. De groene buitenruimte prikkelt je zintuigen, daagt je uit en geeft je energie.

Opgaven: • Openbare ruimte aanpassen naar de wensen van nu en passend bij de buurt

• De woonomgeving ondersteunt in het ondernemen van activiteiten zoals werken, sociaal contact of recreëren. Iedereen vindt er veilig, comfortabel en eenvoudig zijn of haar weg.

• Openbare ruimte en voorzieningen beter toegankelijk maken

• In Oosterboer groei je gezond op en word je prettig oud. Alle generaties ontmoeten elkaar gemakkelijk en de voorzieningen houden je fit en actief.

• Meer natuur, gebruik en beleving in het groen

• In Oosterboer leid je je eigen leven én kun je bij elkaar aankloppen.

• Inspelen op hitte, meer droogte en meer hevige regenval

• Oosterboer onderscheidt zich door rust, ruimte, groen en water en landschapskwaliteit. De tijdsgeest van toen is verbonden met de uitdagingen en behoeften van nu. De wijk beweegt mee met de wereld.

Actie Ondersteunen bewonersnetwerken

Compleet Oosterboer

Actie

Actie Inspelen op initiatieven

Opgaven: • Versterken buurtbinding en sociale samenhang • Bouwen aan duurzame en actieve bewonersverbanden en netwerken

Sociaal Oosterboer • Bewoners en ondernemers hebben zeggenschap over en invloed op ontwikkelingen in de wijk, die hen raken. Ze zijn zich bewust van wat deze ontwikkelingen betekenen voor hun eigen situatie en weten wat ze zelf kunnen doen • Bewoners plannen hun eigen wooncarrière. Ze zijn zich bewust van de mogelijkheden als door een gebeurtenis of gedurende hun levensloop de thuissituatie verandert en anticiperen hierop.

• Perspectief bieden voor bewoners wat zij zelf kunnen doen

5

• Meer samenhang in voorzieningen en activiteiten

Actie

Stimuleren samenwerking tijdelijke invulling Oosterboerschool

• Stimuleren levensloopbestendige woningen en doorstroming in woningmarkt

Aan de slag in 2022-2023 In 2022 bouwen we verder aan de wijkaanpak. Hoe kunnen we samen de opgaven oplossen? Waar is draagvlak voor en wat is haalbaar in tijd en middelen? De gemeente start dit gesprek op. Ondertussen willen we ook aan de slag. We benoemen een aantal acties waar de gemeente in 2022-2023 een start mee wil maken.

Bewonersgroepen in de wijk In de Oosterboer zijn een aantal bewonersgroepen actief. Zo is er een werkgroep Bijen- en vlinderparadijs. De werkgroep Groen van het Wijkplatform Oosterboer-Ezinge, Landschapsbeheer Drenthe, de gemeente Meppel en enkele enthousiaste bewoners zijn in 2018 gestart met de aanleg van een Bijen- en vlinderparadijs in het Ringpark. De werkgroep wil de leefomstandigheden voor insecten in het park verbeteren. Dat doen zij door de bloemenrijkdom en variatie aan bomen en struiken te verhogen. Het initiatief is onderdeel van landelijke project Nederland Zoemt. De plannen worden gemaakt en uitgevoerd door de bewoners. Daarmee heeft het initiatief ook een sociale functie in de wijk. Ook wordt in Oosterboer werk gemaakt van verduurzaming. Zo wil Buurkracht Oosterboer door gezamenlijke acties met buurtbewoners aan de slag met energiebesparing. Daarnaast is een bewonersgroep rond het thema duurzaamheid in oprichting. Zij bekijken nu welke onderwerpen zij op hun agenda willen zetten. Bewoners komen soms ook in tijdelijke werkgroepjes bij elkaar, bijvoorbeeld vanwege een bewonersinitiatief. Een voorbeeld is de werkgroep Pumptrackbaan. Deze werkgroep zet zich in om een pumptrackbaan voor de jeugd in de wijk te realiseren.

Aan de slag: dit gaan we doen in 2022 en 2023 De wijkaanpak is morgen nog niet klaar. En ook niet volgende week of volgend jaar. We staan eigenlijk pas aan het begin. De komende jaren willen we samen met u de wijkaanpak Oosterboer verder opbouwen en invulling geven. Dat doen we door samen met u de ambitie en opgaven te vertalen in concrete, haalbare projecten en acties. Soms kunnen we snel resultaat boeken. Soms is het oplossen van een opgave een proces van lange adem en langdurige samenwerking. 2022-2023 In 2022 en 2023 is nog geen ruimte voor grote investeringen in de wijk. Wel is er een jaarlijks budget beschikbaar om een aantal opgaven aan te pakken. In 2022 en 2023 willen we in ieder geval het volgende met u doen: • We geven een vervolg aan de buurtgerichte aanpak. Na de pilot met Het Groene Hart gaan we aan de slag met een volgend buurtje. Hierin kunnen we een aantal opgaven oppakken die specifiek spelen in die buurt. • We starten een onderzoek naar de parkeerproblematiek in de wijk. Op basis daarvan willen we samen tot een aanpak komen. • Wij verhuren de Oosterboerschool momenteel voor maatschappelijk doeleinden. We stimuleren ook andere partijen om hier nieuwe maatschappelijke activiteiten te ontwikkelen. • We koppelen het proces van de warmtetransitie (aardgasvrij Meppel) aan de wijkaanpak.

In 2022-2023 vervolgen we ook het gesprek met maatschappelijke partijen en bewonersgroepen. Samen bekijken we hoe en wanneer andere opgaven kunnen worden opgepakt en wie hierin een rol heeft. Eind 2023 evalueren we hoe de wijkaanpak Oosterboer tot nu toe verloopt. Dit doen we samen met de betrokken partijen en de gemeenteraad.

6

Werkwijze: de wijkaanpak is van iedereen

De wijkaanpak gaat niet alleen over nieuwe bestrating of het aanleggen van een parkeerplaats. Het gaat over de toekomst van de wijk. Thema’s als sociale samenhang, duurzaamheid gaan over uw straat, buurt of raken u zelfs achter de voordeur. Om tot oplossingen te komen, hebben we vaak meerdere partijen nodig. We willen samenwerken en ontdekken waar draagvlak voor is en wat haalbaar is. Niet alles kan en hoeft tegelijk. Samen maken we afspraken over de aanpak. We realiseren ons dit een andere werkwijze vraagt. Als gemeente voelen we ons verantwoordelijk voor het proces, maar zijn we ‘slechts’ één van de partners. Soms hebben we een voortrekkersrol, maar veel vaker ligt het initiatief ergens anders en willen we dit zo goed mogelijk ondersteunen. Dit is een rol waar we als gemeente in moeten groeien en van willen leren. Uiteindelijk willen we deze werkwijze ook toepassen in andere dorpen en wijken. De ervaringen die we met u opdoen in de Oosterboer zijn daarvoor heel waardevol.

Zin om mee te doen?

De kern van de wijkaanpak is dat bewoners ruimte krijgen om zelf te handelen. U kunt zelf projecten opstarten, bijvoorbeeld vanuit een bewonersnetwerk of samen met uw buurt, en de gemeente als partner uitnodigen. Er zijn al diverse bewonersgroepen actief in de Oosterboer. We willen gebruik maken van de energie in de wijk. Wij durven daarvoor ruimte te zoeken in ons beleid en regels. Heeft u interesse in een specifiek onderwerp, een goed initiatief voor uw omgeving, of wilt u de handen uit de mouwen steken? Laat het ons weten. U kunt contact opnemen met de procesbegeleider van de wijkaanpak Oosterboer of de wijkregisseur, via postbus@meppel.nl of 14 0522.

Pilot Groene Hart Op woensdag 3 maart 2021 is een digitale buurtsessie georganiseerd in het kader van de wijkaanpak. Deze buurtsessie was gericht op het Groene Hart: het groene parkje omsloten door de Bezettingslaan en Bevrijdingslaan. De buurtbewoners hadden al vaker klachten doorgegeven over het groen in de buurt. Ook hadden zij ideeën over de toegankelijkheid van het park en de speelruimte voor de kinderen. In een vervolgsessie is bewoners gevraagd mee te denken over de aanpak van hun buurt. Een aanpak die niet alleen gaat over de buitenruimte, maar ook over duurzaamheid en het sociale aspect in het Groene Hart. Binnen de wijkaanpak noemen we deze aanpak een pilot: we proberen hier een buurtgerichte werkwijze uit.

7

De bewoners wilden graag een buurtschouw. Zo konden zij aangeven hoe zij hun leefomgeving ervaren en wat nodig is om de leefomgeving nog plezieriger te maken. Op 3 juli 2021 hielden medewerkers van de gemeente Meppel, de politie en Welzijn Mensenwerk samen met bewoners deze buurtschouw. Zij liepen langs plekken waar tijdens de digitale sessies over werd gesproken. De opbrengst van de buurtschouw is in een visuele schets samengevat. Aan de orde kwamen onder andere enkele verkeersgevaarlijke situaties, met name voor schoolgaande kinderen. Ook het parkeerprobleem in de buurt, de bomen, de speelterreinen en de honden uitlaatplekken werden genoemd. Als vervolg op de schouw zijn twee werkgroepen gevormd. Eén groep gaat zich buigen over de ideeën voor de buitenruimte en maakt een plan. De andere groep gaat aan de slag in de uitvoering.

Deze brochure is een uitgave van gemeente Meppel. Correspondentieadres Gemeente Meppel Postbus 501 7940 AM Meppel E-mail: postbus@meppel.nl Internet: www.meppel.nl Telefoon: 14 0522