Beeldkwaliteitplan Nieuwveense Landen (NVL 2020)

Nieuwveense Landen Ontwerp Beeldkwaliteitplan

15 oktober 2020

00

Colofon Titel: Ontwerp beeldkwaliteitplan Nieuwveense Landen Meppel In opdracht van:

Gemeente Meppel

Opgesteld door: buro MA.AN Zwolle Terborchstraat 22 8011 GG ZWOLLE www.buromaan.nl Datum:

15 oktober 2020

INHOUDSOPGAVE

01 Inleiding 5 Beeldkwaliteitplan 02 Centrumwonen 09 03 Broeklanden 15 04 Voorzieningen 21 05 Parkwonen 27 06 Boshoven 33 07 Waterwonen 39 08 Parkzone 45

03

01

Inleiding

05

Nieuwveense Landen is de uitbreidingswijk van Meppel aan de noordzijde van de stad. In 2011 is hiervoor het Stedenbouwkundig Plan Nieuwveense Landen vastgesteld, dat in 2017 is geactualiseerd. Meppel krijgt met de nieuwe wijk een nieuwe stadsrand met unieke woonkwaliteiten. Het plan is gebaseerd op het bestaande veenweidelandschap en stadsrand, waardoor een ruimtelijk beeld ontstaat specifiek voor deze plek. Het stedenbouwkundig plan bestaat uit een raamwerk van de water-, groen- en verkeersstructuur met daarbinnen verschillende deelgebieden. In het stedenbouwkundig plan zijn de ruimtelijke kenmerken van de betreffende structuren en deelgebieden weergegeven. Er wordt een beeld gegeven van de samenhang van bebouwing en openbare ruimte en het na te streven kwaliteitsniveau. Het voorliggende Beeldkwaliteitplan Nieuwveense Landen is een inspiratiedocument. Hierin wordt de gewenste beeldkwaliteit van de verschillende woon- en leefmilieus van het totale plangebied van Nieuwveense Landen op hoofdlijnen geschetst. Het biedt een inspirerend kader aan de hand waarvan de verdere planuitwerking naar het niveau van een verkavelingsplan of inrichtingsplan kan plaatsvinden. Dit beeldwaliteitplan op hoofdlijnen vormt de basis voor de verdere verdieping in woord en beeld van de woonthema’s van de verschillende deelgebieden.

Voor elk deelgebied zal bij de verdere ontwikkeling van het stedenbouwkundig plan een specifiek beeldkwaliteitplan worden opgesteld en vastgesteld. Beeld kwaliteitp lan gesp eci f i ceerd p er d eel gebi ed (ma rkt) Stede nbouw k undig Pla n N i e u w v eense La nden ac t u alisa tie 2017

B e e l d k wa l i t e i t p l a n Nie u w v e e n s e L an de n 2020

Kavelp asp o o rt gesp eci f i ceerd p er ka vel (pa rti cul i er)

06

INLEIDING

STEDENBOUWKUNDIG PLAN NIEUWVEENSELANDEN 2017 Het samenhangende ruimtelijke beeld van de Nieuwveense Landen aan de noordrand van Meppel.

Pa ra di j s s lu i s

Nij eve ens e G

Veenwei d e

B O S H OV EN

rift

Ko lde rve ens e O ost

PA R KWO N EN

erg

N3

71

rift

Ko

VOOR Z IE N IN G E N

lde

Veenwei d e

rve

CE N TRU MWON E N

ens e W erg rift

Ni j eveenseb uur t No o rdp o o rt

WATE R WON E N

PA R KZON E

Brem enb erg pl a s

75

ke

j

N3

nwi

De Wied en

Wate rto re n Stee

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

est

B ROE KL A N D E N

rst

raa

tweg

Bed r i j venter rei n Oeve rs

Ce nt ru m Me p p e l

Met d e a ct ua lisat ie va n het stedenb o uw kundig p la n Nieuw veense La nden is geen sp ra ke va n een nieuw stedenb o uw kundig p la n: d e kwa lit at ieve uit ga ngsp unten en a m bit ies va n het p la n uit 2 0 1 1 zijn overeind gebleven. In de a ct ua lisat ie va n het stedenb o uw kundig pla n wo rdt o p ho ofdlijnen b eschreven ho e d e w ijk m et de a a npa ssing va n het wo ningprogra m m a erui t ko mt te zien. Het d o el va n d e a ct ua lisat ie is d e o nt w ikkelricht ing va n Nieuw veense La nden vra a ggericht te fa ciliteren. In het gea ct ua liseerd e stedenb o uw kundig p la n wo rd en essent iële p la no nderdelen b eno em d a ls m inim a le ruimtelijke ra nd vo o rwa a rden (zie rechterpa gina).

I N LEI DING

07

RANDVOORWAARDENKAART De minimale ruimtelijke randvoorwaarden zoals opgenomen in het geactualiseerd Stedebouwkundig Plan Nieuwveense Landen 2017

Centrumwonen Broeklanden Parkwonen Boshoven Waterwonen Voorzieningen (strategische reservering) Parkzone Wijkontsluiting Buurtontsluiting Hoofdfietsverbinding Recreatieve fietsroute Wandelroute Scharrelroute Hoofdwatergang

Randsloot Kavelsloot Overgang landschap - Broeklanden: op blokniveau Overgang landschap - Boshoven: op blokniveau Overgang landschap - Parkwonen: op woningniveau Stedenbouwkundig icoon Nieuwveense Landen Stedenbouwkundig accent buurt Zichtlijn op de kerk van Kolderveen Hoofdgroenstructuur Natuurlijke bufferzone Rooilijn/oriëntatie

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

Grift

02

Beeldkwaliteit Centrumwonen

De bestaande Nijeveensebuurt vormt de kern van een intiem dorps woonmilieu met een menging van woningtypes en aanvullende functies. De nieuw te ontwikkelen woonbuurten in het hart van Nieuwveense Landen moeten de relatie versterkenmet de bestaande buurt. Enkele kleine buurten aan de noordzijde van het bestaande lint zijn met name bedoeld om het lint als geheel sterker te maken. De Nijeveensebuurt is een buurt met meer functies dan alleen wonen; de watertoren en enkele bedrijven maken ook onderdeel uit van deze kenmerkende plek in Nieuwveense Landen. Om de identiteit van de buurt te versterken is grond gereserveerd voor voorzieningen zoals basisonderwijs, kinderopvang, zorg- / medische functies etc. (zie hoofdstuk 04. Voorzieningen). De werkboerderij aan de Bremenbergweg en de woonwerkkavels zorgen voor verdere diversiteit in de nieuwe Centrumbuurt. Achter de bebouwing van de Nijeveensebuurt liggen diepe tuinen. Aan de oostzijde wordt tussen die tuinen en de Nijeveense Grift een openbaar groen plantsoen aangelegd die langs de gehele oostgrens van de buurt loopt en daarmee ook het historisch sluiscomplex aan de Steenwijkerstraatweg ontsluit. Aan de westzijde wordt de achterzijde van de Nijeveense buurt afgeschermd door een watergang met begroeide oevers. Dit beeld wordt verder versterkt in het nieuwe profiel van de Nieuwe Nijeveenseweg als fietsroute.

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

9

10

CENTRUMWON E N

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

BEELDKWALITEIT

Ambitiebeeld voor Centrumwonen in het Stedenbouwkundig Plan Nieuwveense Landen 2017

CENT RUM WONEN

11

BEELDKWALITEIT O P BUURTNIVEAU Kenm erken • • •

Intiem dorps of kleinstedelijk woonmilieu, aansluitend op de kenmerken en kwaliteiten van de bestaande lintbebouwing aan de Oude Nijeveenseweg De centraal gelegen Nieuwe Nijeveenseweg vormt een groen ingebedde fietsontsluiting van en naar het centrum van Meppel Intern kenmerkt de buurt zich door schakeling van dorpse ruimtes en doorkijkjes, aansluitend op de centrale ruimte in het hart van de wijk (zie Voorzieningen) Naar buiten toe oriënteert Centrumwonen zich met een duidelijke rooilijn op de ontsluitingswegen, de Parkzone en de Nijeveense Grift. Op belangrijke zichtlocaties presenteert de buurt zich met stedenbouwkundige accenten.

Nijeveense Grift

*

*

*

*

*

*

*

*

* *

* Ce4

Ce5 Ce3

Ce1 Ce2

Oude Nijeveenseweg Fietspad (Nieuwe Nijeveenseweg) Stedenbouwkundige accent Zichtrelatie

*

Buurtensemble

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

•

12

CENTRUMWON E N

SFEERBEELDEN Architectuur

Openbare ruimte

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

Gedet a i le e rd e vor mgev i n g va n de pl i nt . Ve r zorgd m et s e lwe r k . Eenhe i d i n geve lb e e ld , waarb i n n e n e lke won i n g z i ch individ u e e l k a n on d e rs ch e i d e n .

Hel dere archi te ct u u r e n m ate r i a a lge b r u i k

De o penb a re ruimte va n de p leint jes en p la nt so enen, st raten en steegjes lo o pt do o r tot a a n d e b ebo uw ingswa nd en en wo rdt zo rgvuld ig da a ro p afgestem d en vo rm gegeven. Geb a kken verha rding zo rgt vo o r een d uurza m e en ro b uuste uit st ra ling. Logische ro utes m et d o o rkijkjes verb ind en d e verschillende plekken en het o m liggende gro en.

Ro o i l i j n aan d e o p e n b are r u i mte

Ge b ak ke n ve r h arding

Kleine m a rge t ussen ro o ilijn en o p enba re ruimte

In d i v i d u e le exp re s si e i n e e n geve l wan d

Zo rg v u l d i g vo r m gegeven (gebo uwde) e r faf s c h e i d i n g

CENT RUM WONEN

13

BEELDKWALITEIT O P BLOK- EN KAVELNIVEAU Buurten s embl e Het uitgangspunt voor Centrumwonen is een vaste rooilijn die binnen kleine marges direct grenst aan de openbare ruimte. Straat- en pleinwanden bepalen de ruimtebeleving. Negges en insneden in het volume kunnen gebruikt worden om de entree te accentueren. De variatie van de gevels wordt onder meer bepaald door verschillende beukbreedtes, bouwhoogtes en kapvormen. Door de buurt heen is een reeks aan ruimtetypes te herkennen: straat, steeg, stoep, plein, hof en (stads)tuin. Routes verbinden deze ruimtes met doorkijkjes op bijvoorbeeld een bijzonder huis, begroeide zijgevel of stadstuin.

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

De bebouwingsstructuur is bloksgewijs. De bouwblokken zijn zoveel mogelijk gesloten, bijvoorbeeld door erfafscheidingen die aansluiten op de gevel. Op de hoeken van het blok en gepositioneerd op een zichtlijn vormen stedenbouwkundige en architectonische accenten een oriëntatiepunt. Parkeren gebeurt zoveel mogelijk uit het straatbeeld, bijvoorbeeld in parkeerhoven naast of achter de woningen.

He r ke n b are o p e n r u i mte

Er f s c h e i d i n g aan s l u i te n d o p geve l

Acce nt o p de ho ek

Ro o ilijnen direct of ko rt o p de o penb a re ruimte

03

Beeldkwaliteit Broeklanden

15

Het slotenpatroon zoveel mogelijk letterlijk gehandhaafd. Vanaf de randsloot die de scheiding vormt tussen Nieuwveense Landen en het weidegebied steken verschillende sloten de wijk in tot aan de hoofdwatergang. Hiertussen liggen verschillende onregelmatig gevormde ‘eilanden’ die onderling zijn verbonden met een informele wandelroute. De vormgeving van de zuidelijke Broeklanden is meer een afgeleide van het patroon van opstrekkende kavels die in de regio veel voorkomt. De bebouwing ligt in de vorm van regelmatig gevormde ‘eilanden’ in het groene kavellandschap. De bebouwing van de zuidelijke Broeklanden vormt een duidelijke rooilijn naar de westelijke ontsluitingsweg.

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

Broeklanden vormt een ontspannen groen woonmilieu rondom de Centrumbuurt van Nieuwveense Landen en het natuur- en recreatiegebied rond de Bremenbergplas. De westelijke ontsluitingsweg deelt de buurt in twee afzonderlijke delen. Hierdoor heeft de zuidelijke Broeklanden meer relatie met de Parkzone en het recreatiegebied rond de Bremenbergplas, en de noordelijke Broeklanden meer relatie met het weidelandschap ten noorden van Nieuwveense Landen.

16

BROEKLA ND E N

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

BEELDKWALITEIT

Ambitiebeeld voor Broeklanden in het Stedenbouwkundig Plan Nieuwveense Landen 2017

B ROEKLA NDEN

17

BEELDKWALITEIT O P BUURTNIVEAU Kenm erken

• • • •

De buurten liggen als eilanden in het veenweidelandschap Het weidelandschap dringt zichtbaar door tussen de eilanden met groenstroken of sloten, ingevuld met routes en openbare plekken Architectuur en landschap zijn op elkaar afgestemd In het noordelijk deel is het slotenpatroon gericht op het veenweidelandschap Het zuidelijk deel sluit met een groen kavellandschap bestaande uit sloten, gras en boomsingels aan op de Parkzone Er is een duidelijke oriëntatie en rooilijn naar de wijkontsluiting en N375

Veenweide Kolderveense Oostergrift

B RO E K L A ND E N

Veenweide B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

• •

Br2+5 Br3

Br4

Westelijke Ontsluitingsweg Hoofdwatergang Parkzone

Stedenbouwkundige accent Zichtrelatie

18

BROEKLA ND E N

SFEERBEELDEN Architectuur

Openbare ruimte

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

Materi a li s e r i n g e n vor mgev i n g van d e geve ls s lu i te n a a n b i j h et veenwe i d e la n d s ch a p . De k a p heef t e e n b e la n gr i j ke rol i n d e ruimte b e lev i n g va n d e groe n e tuin e n h e ef t b i j voor ke u r e e n f l inke ove rs te k . Ve rs p r i n gi n ge n i n wonin gr i j e n ve rs te r ke n d e re lat i e met d e op e n b a re r u i mte e n cre ë re n ruimte li j ke k wa li te i t .

Kap al s refere nt i e n a a r b oe re n s ch u re n

Het la ndscha p dringt do o r in d e w ijk m et wa d i’s en brede gro enst ro ken die refereren a a n d e kavelsloten. Speelplekken en ro utes krijgen hier d e ruimte. Gro ene ha gen scheiden de o penb a re ruimte en kavels. Geb a kken best rat ing geeft de b uurt een verzo rgd e uit st ra ling.

Kap m et ove rs te k

Het g ro e n t re e d t o p d e vo o rgro nd

Begro eide t uinafscherm ing

Gro e n s t r u c t u u r met wa d i's L a n d s ch a p p e li j ke re lat i e t u s s e n wo n i n g e n l an d s c h ap

B ROEKLA NDEN

19

BEELDKWALITEIT O P BLOK- EN KAVELNIVEAU Kavelstru ctu ur Het zuid-noordpatroon wordt teruggebracht in de water- en groenstructuur. Bebouwing benadrukt deze structuur en draagt bij aan lange doorzichten naar de omgeving. Om verschillende ruimtes met een eigen identiteit de creëren, verspringen de structuur en de rooilijn op sommige plekken licht. De bebouwing is beperkt aaneengesloten of wordt onderbroken door een afwijkende rooilijn, bouwhoogte of architectuur. Op zichtlijnen vormen hoekwoningen een accent, gekenmerkt door tweezijdige oriëntatie. Een voortuin of terras vormt de overgang tussen privé en openbaar en heeft bij voorkeur een begroeide afscherming.

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

In de openbare ruimte wordt minimaal verharding toegepast. Parkeren gebeurt zoveel mogelijk op eigen terrein.

Sl ote n d r i n ge n d i e p door in de buurt

Vo o r t u i n m et h aag

Gro e n d r i ngt diep do o r in d e b u u r t i n de vo rm va n een wa di

Bebo uw ing m et a ccenten o p d e ho ek

04

Voorzieningen

21

In Nieuwveense Landen is ruimte voor wijkvoorzieningen aan de oude Nijeveenseweg, aansluitend aan de Nijeveensebuurt en naast de historische Nijeveense Grift. De locatie ligt strategisch in het midden van de wijk op een knooppunt van auto- en wandelroutes, goed verbonden met de randen van de wijk en de stad. Bij de voorzieningen kan gedacht worden aan een basisschool en kinderopvang, verschillende zorgfuncties, medische voorzieningen, ontmoetingsruimte, kleinschalige horeca of een standplaats voor bijvoorbeeld regioproducten.

22

VOOR ZIENIN G E N

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

BEELDKWALITEIT

Ambitiebeeld voor Voorzieningen in het Stedenbouwkundig Plan Nieuwveense Landen 2017

VOORZIENING EN

23

BEELDKWALITEIT O P BUURTNIVEAU Kenm erken

•

De voorzieningen en vormgeving zijn dienend aan een groter gebied Duurzame ontwikkeling en hechting met de omgeving Ruimte voor natuurlijk groeiscenario (strategische reserveringen) Gecombineerd woon- en voorzieningencentrum in het hart (bestaande buurt en nieuwe woonbuurten) Mogelijke invullingen zijn educatief programma, zorg/medisch, maatschappelijke voorzieningen en sport/spel.

Oostelijke ontsluitingsweg

Meppelerweg

Westelijke Ontsluitingsweg Nieuwe Nijeveenseweg

Oude Nijeveenseweg

Nijeveense Grift

Stedenbouwkundige accent

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

• • • •

24

VOOR ZIENIN G E N

SFEERBEELDEN Architectuur

Openbare ruimte

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

De ge b ou we n vor m e n e e n steden b ou wk u n d i g e n s e m b le rond e e n n i e u w d or p s p le i n i n het har t va n d e wi j k . Hi e r b i n n e n kan va r i at i e i n d e a rch i te ct u u r gebru i k t word e n om d e f u n ct i e van h et ge b ou w te b e n a d r u k ke n . Het s t reve n i s e e n e e n d u i d i ge bovenge mi d d e ld e k wa li te i t .

Onde rsc he i de n d in materiaal gebru ik

Het nieuwe p lein heeft een d uid elijke ruimtelijke b egrenzing. Het p lein is d e o nt m o et ingsp lek va n d e w ijk, heeft een gro en ka ra kter en verschillende gebruiksm ogelijkhed en, o nd er m eer d o o r m ult ifunct io nele inricht ingselem enten.

Begrenzing p lein als op gave vormgeving

Groen en uitnod igen d tot ve r b l ijf

Uit no d ige nd tot b ewe g ing

Dub b e l ge b r uik e n sa m e nha ng

Programma en archi te ct uur ve r b o nd e n m et het p l e in Onders c h eiden d in vorm en materiaal

VOORZIENING EN

25

BEELDKWALITEIT O P BLOK- EN KAVELNIVEAU Wijken s emb le aan de o u de Ni j eve e n s ewe g De bebouwing is georganiseerd rond een plein gelegen aan de Oude Nijeveenseweg. Het plein kan als uitvergroting van de pleintjes in de centrumbuurt worden gezien, waarmee het ook een grotere betekenis heeft. Voorzieningen dragen bij aan een levendig hart van de wijk.

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

De gebouwen hebben een robuuste, herkenbare uitstraling passend bij de Nijeveensebuurt. De entrees vormen een duidelijk oriëntatiepunt in de open ruimte en adresseren de functies aan het openbare plein. Middelen die hiervoor ingezet kunnen worden zijn afwijkende bouwhoogte, architectuur, materialisatie en rooilijn. De plinten zijn voor een gedeelte transparant en ontmoetingsruimtes binnen de gebouwen bevinden zich bij voorkeur aan de pleinzijde. De overgang tussen gebouwen en de openbare ruimte kan op verschillende manieren worden vormgegeven, bijvoorbeeld door een (privé)terras, beganegrondloggia, geveltrap, gevelbank, geveltuin of Delftse stoep.

Gro e n e n s p e e l m oge l i j k h e d e n

Pl e i n m et ge co m b i n e e rd e vo o r zi e n i n ge n

Beb o uw ing grenzend a a n het plein

Relat ie t ussen funct ies en de o p en ruimte

05

Parkwonen

27

Het woonmilieu Parkwonen vormt de overgang van de Centrumbuurt naar de oostelijke Parkzone en het veenweidegebied ten zuiden van Nijeveen. Het woonmilieu bestaat uit meerdere kleine herkenbare buurtjes die in maat en omvang verschillen. De buurtjes dragen samen met het water, het groen en de boscompensatie bij aan de vormgeving van het park en bepalen de sfeer van de parkachtige ruimte. De overgang naar de openbare ruimte is landschappelijk vormgegeven en vormt een belangrijke ontwerpopgave. De percelen met boscompensatie vormen een bosrijke achtergrond voor de woonbuurtjes. De buurtjes hebben een open karakter en worden strategisch gesitueerd aan belangrijke routes en bosvlakken zodat deze interessanter en spannender worden. De ontsluiting van de buurtjes kan in de vorm van een ‘oprijlaan’ mee-ontworpen worden met de Parkzone. Het water is een belangrijk gegeven in de Parkzone doordat de hoofdwatergang een aantal slingers maakt. De bochten geven aanleiding de watergang meer te benaderen als een ‘waterplek’ waaraan een woonbuurt gekoppeld kan worden. Het Parkwonen kan ook op andere plekken interessante relaties aangaan met het water en het groen. Het woonmilieu draagt op die manier bij aan een integrale beleving van de Parkzone waarin wonen, recreatie, en leisure elkaar afwisselen.

28

PA R KWONEN

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

BEELDKWALITEIT

Ambitiebeeld voor Parkwonen in het Stedenbouwkundig Plan Nieuwveense Landen 2017

PARK WONEN

29

BEELDKWALITEIT O P BUURTNIVEAU Kenm erken

•

Hoofdwatergang Veenweide

Boscompensatie

Pa3−4−5 Pa1 Pa2

Bestaande kavels met agrarische bestemming Nijeveense Grift

Oostelijke Ontsluitingsweg

Stedenbouwkundige accent Zichtrelatie

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

•

Het parkachtige landschap langs de N371 vormt de dragende groenstructuur De woonbuurtjes zijn herkenbare eenheden in het groen met afwisselende maat en schaal De relatie met het park is landschappelijk vormgegeven door de positionering van woningen aan de parkruimte, de directe overgang van privéruimte naar het park en door wandelroutes die woningen in de buurtjes met het park verbinden De vormgeving van de openbare ruimte is afgeleid van het parklandschap

N371

• •

30

PA R KWONEN

SFEERBEELDEN Architectuur

Openbare ruimte

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

De wo n i n ge n h e b b e n e e n ve ra n d a , terras of loggi a d i e i nte gra a l onderd e e l i s va n d e a rch i te ct u u r, en/of e e n t u i n d i e a a n s lu i t a a n op het a a n gre n ze n d e la n d s ch a p . De arch i te cton i s ch e vor m e nt a a l en mate r i a le n z i j n ge b a s e e rd op l ands ch a p p e li j ke refe re nt i e s .

L a ndsc ha ppe l i jke vo rmentaal

Verschillend e ro utes en plekken creëren een do o rlo p end la ndscha psp a rk. Wo o nerven vo rm en hierb innen een m eer gebo rgen plek. Ma a iveld verschillen d ra gen bij a a n nat uurlijke overga ngen na a r het la nd scha p . De d iverse ro utes zijn o nderdeel va n een recreat ief net werk wa a ro p via d o o rzichten steeds nieuwe plekken zicht ba a r zijn.

Privéruimte aan het p ark

Park als verb ind ende ge b r uik sr uimte

Vloeiend e overgang p a r k e n t uine n Rel atie wo n in g en groen : ruimtes lop en in elkaar over

Het l a nd scha p a l s d o o r l o p e nd e st r uct uur

PARK WONEN

31

BEELDKWALITEIT O P BLOK- EN KAVELNIVEAU Intera ctie won en en par k Afzonderlijke buurtjes van wisselende vorm en groottes (20-100 woningen) positioneren zich in een parkachtige omgeving. Binnen de buurtjes vormen verschillende typologieën samen een eenheid in vorm en stijl. De buurtjes hebben naar binnen toe een introvert en besloten karakter, waarbij een simpele route de verbinding met het park vormt. Naar buiten toe gaan de woningen een relatie aan met het landschap door de positionering van private binnen- of buitenruimtes ingebed in het park. Waar de tuinen aan het landschap grenzen wordt de overgang parkachtig vormgegeven met bijvoorbeeld begroeiing, houten hekjes en hoogteverschillen.

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

Op bijzondere plekken zoals een hoek of in een zichtlijn kan een solitaire woning of volume als representant van een buurtje worden ontworpen, zich onderscheidend in positie, vorm of architectuur. Parkeren wordt zorgvuldig ingepast in de buurtjes, en is zoveel mogelijk uit het zicht vanuit het openbaar groen onttrokken.

Re l at i e m et h et p ar k Gro e n e e r faf s c h e i d i n g

Af w i s s e l end e overga ng o p e n b aar/privé

Eenheid in vo rm en st ijl b innen de buurt jes

06

Boshoven

33

Het woonmilieu Boshoven vormt een opzichzelfstaande ontspannen buurt in een boomrijke omgeving aansluitend op het omliggende coulissenlandschap. De coulissewerking in het gebied, bestaand uit bosschages, singels en erfbeplanting vormen de aanleiding om de bospercelen en de nieuwe buurt in het landschap te voegen. Vanuit het landschap onttrekt de Boshoven zich enigszins aan het beeld en daarmee kan de buurt ook langzaam in de tijd ontwikkelen. Binnen de Boshoven is er ruimte voor verschillende architectuurstijlen. Recreatieve wandelroutes ontsluiten de buurt op de Parkzone. Langs de Boshoven loopt de hoofdwatergang.

34

BOSHOV EN

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

BEELDKWALITEIT

Eenheid in clusters - ambitiebeeld voor Boshoven in het Stedenbouwkundig Plan Nieuwveense Landen 2017 (bewerkt)

B OSH OV EN

35

BEELDKWALITEIT O P BUURTNIVEAU Kenm erken

• • •

Bestaande erfbeplanting

Bestaand bosperceel Staatsbosbeheer

Veenweidegebied

Hoofdwatergang

Boscompensatie

Stedenbouwkundige accent

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

• •

Met Boshoven wordt aangesloten op het coulissenlandschap door middel van bosschages en doorkijkjes Groene omkaderingen brengen beslotenheid in de tussenliggende buurtjes De buurtjes vormen zelfstandige stedenbouwkundige en architectonische eenheden en worden afgewisseld met solitaire woningen Een hoofdroute met verschillende doorkijken ontsluit de buurten De hoofdwatergang heeft openbare oevers waar (informele) routes en plekken worden gerealiseerd Op zichtlocaties oriënteren de woningen zich naar de ontsluitingsweg of met een accent naar een ander buurtje

N371

•

36

BOSHOV EN

SFEERBEELDEN Architectuur

Openbare ruimte

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

De arch i te cton i s ch e va r i at i e b i n n e n Boshove n word t ge b a s e e rd op de ma at va n d e b os k a me r e n d e cl uster i n g va n h et a a nt a l won i n ge n daarbi n n e n . Of tewe l: d e a rch i te ct u u rs t i j l e n het m ate r i a a lge b r u i k z i j n v r i j , mi t s gecl u s te rd p e r b os k a m e r.

K l e i ne gro e p in div idu el e won in gen in h et bo s

Een gro ene b o sweg o nt sluit d e verschillende hoven. Deze ro ute en de po sit io nering va n b o sp ercelen zo rgt vo o r o p en zichten na a r buiten en do o rkijken b innen de buurt . De o penb a re ruimte is rust ig en st ijlvo l ingericht . Brede gro ene b erm en m et b o m en vo rm en een gro ene overga ng na a r d e p rivéruimte. Verschillend e so o rten gro ene erfscheidingen zo a ls ha gen en heesterva kken b ena drukken d e b o sa cht ige o m geving.

Comp act woningencluster

Slingerend e b osweg

Ee n re cre at ieve ro ute ve r b ind t d e b o sk a m e rs

Eenvoud ig straatje te r o nt sl uit ing va n d e b o sk a m e r Arc h itecto n is ch e een h eid p er cluster

B OSH OV EN

37

BEELDKWALITEIT O P BLOK- EN KAVELNIVEAU Boska mers De boskamers zijn zelfstandige stedenbouwkundige eenheden met een besloten karakter, omkaderd door bomenlanen en bosplantsoenen. Het merendeel van de woningen staat op kavels van verschillende grootte, maar in aansluitende architectuur kunnen ook geschakelde woningen worden ingepast. Binnen het buurtje ontsluit een eenvoudig vormgegeven straat de woningen. De routing, de vormentaal van de woningen en de overgang tussen de kavels en het bos kunnen op blokniveau worden bepaald.

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

De kavels worden van de hoofdweg gescheiden door een grasberm en een groene erfafscheiding zoals een haag. De erfafscheiding ligt op eigen terrein. De gevelrooilijn ligt op enige afstand van de erfafscheiding. Het privégroen heeft hierdoor een royale maat en draagt, gezamenlijk met het openbaar groen, bij aan het groene karakter van Boshoven. De openbare ruimte is eenvoudig maar verzorgd vormgegeven.

Be s l ote n h e i d d o o r g ro e n e o m k ad e r i n g

Ve rs c h i l l e n d e ove rg an ge n Gro ene erfafscheiding t u s s e n wo n i n ge n e n b o s

Accenten ter versterking en o nderscheid ing clusters

07

Waterwonen

39

Aan de oostzijde van de Bremenbergplas is er ruimte voor een waterrijk woonmilieu. Het woonmilieu Waterwonen maakt samen met natuurontwikkeling, voorzieningen en de Bremenbergplas als toekomstig recreatiegebied onderdeel uit van een waterlandschap. Een natuurlijke bufferzone ten westen van de woonbuurt beschermt de natuurwaarden van het weidegebied. Het water krijgt veel ruimte en de wooneilanden komen in een waterrijke omgeving te liggen. De woningen kunnen op afstand van het water, dichtbij het water met steigers en vlonders óf op het water gebouwd worden. De eilanden zijn openbaar toegankelijk via een wandelroute die onderdeel is van een serie routes rond de Bremenbergplas.

40

WATERWONE N

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

BEELDKWALITEIT

Ambitiebeeld voor Waterwonen in het Stedenbouwkundig Plan Nieuwveense Landen 2017

WAT ERWONEN

41

BEELDKWALITEIT O P BUURTNIVEAU Kenm erken • • •

Waterwonen is onderdeel van de toekomstige recreatieve zone langs de Bremenbergplas. Het landschap van de Wieden is de referentie voor de vormgeving en de landschappelijke inpassing van de buurt. De buurt bestaat uit eilanden die onderling verschillen in grootte en opbouw. De eilanden zijn ten opzichte van elkaar zodanig gepositioneerd dat verschillende ruimtes en doorkijkjes ontstaan.

Noordelijke watergang

Nationaal Park Weerribben-Wieden

Zonneveldeilanden ‘Waterrijk’ B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

•

Bremenbergplas

Stedenbouwkundige accent Zichtrelatie

42

WATERWONE N

SFEERBEELDEN Architectuur

Openbare ruimte

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

De Wi e d e n vor mt h et inspirat i e k a d e r voor d e archite ct u u r e n toe te p a s s e n mater i a le n i n Wate r won e n . Kenme r k i s e e n n at u u r li j ke l ichth e i d e n t ra n s p a ra nt i e aansl u i te n d op h et wate r r i j ke l ands ch a p .

Wo ni ng i n di rect co ntact met h et water

De eila nd en zijn o m sloten do o r water, m a a r verb o nd en m et het o m liggend e la ndscha p do o r zichten na a r buiten va naf een wa nd elro ute en plekjes a a n het water. Deze zijn o nderdeel va n een net werk va n recreat ieve ro utes en plekken ro nd de Brem enbergp la s. Gro ene erfscheidingen, nivea uverschillen in het m a a iveld en nat uurlijke o evers vo rm en geleidelijke overga ngen na a r het water.

Held ere vormentaal

Begroeiing geïnsp iree rd o p De Wie d e n

Sa m e nha ng wo ne n e n wate r ra nd

Groene, op enb are en to e g a nke l ijke o eve rs Arc h itecto n is ch e een h eid p er cluster

WAT ERWONEN

43

BEELDKWALITEIT O P BLOK- EN KAVELNIVEAU A an, op en i n h et water De eilanden zijn zelfstandige stedenbouwkundige eenheden, omsloten door water. De woningen kunnen afwisselend aan of op afstand van het water staan; de rooilijn wordt afgestemd op de specifieke locatie. Het contact met het water is een belangrijk opgave voor de vormgeving. De architectuur, woningplattegronden, tuinen en (openbare) oevers benadrukken op verschillende manieren de relatie met het water. Woningen staan vrij op een kavel, staan als steigerwoning aan het water of drijven op het water.

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

De ontsluitingsstructuur is eenvoudig en parkeren vindt zo veel mogelijk op eigen terrein plaats.

Ge l e i d e l i j ke ove rg an g n aar h et wate r

Ve ran d as te i ge r t u s s e n ge b o u w e n wate r

Vl o n d e r a ls overga ng t ussen ge b o u w en water

Gro ene, o penb a re o evers

08

Parkzone

45

In de Parkzone van Nieuwveense Landen vormen de (langzaam) verkeersroutes de ruimtelijk functionele dragers. Door de situering en de functie van deze routes ontstaan er onderscheidende plekken in het gebied in beeld en programma, en vormt het gebied de landschappelijke omlijsting van Nieuwveense Landen. In hoofdlijnen heeft de Westelijke Parkzone twee ‘ankerpunten’, de Meppeler watertoren en de Bremenbergplas. De Meppeler watertoren is hierbinnen een echt herkenningspunt, terwijl de Bremenbergplas meer een onderscheidende plek is. De parkzone verbindt beide ankerpunten met een herkenbaar ruimtelijk beeld gebaseerd op het oorspronkelijke veenweidelandschap. Een principe van open en dicht zorgt voor zichtlijnen en plekken om te verblijven, spelen of natuur. De Parkzone biedt ruimte voor energieopwekking door de natuurlijke inpassing van een zonneveld dat wordt omgeven door waterpartijen. Wandel- en fietspaden verbinden de nieuwe buurten van Nieuwveense Landen met het park.

46

PA R KZONE

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

BEELDKWALITEIT

Ambitiebeeld voor Parkzone in het Stedenbouwkundig Plan Nieuwveense Landen 2017

PARK ZONE

47

BEELDKWALITEIT O P BUURTNIVEAU

Paradijssluis

Kenm erken

• • • •

De Parkzone is een openbaar toegankelijk, recreatief landschap. Functies als waterberging, energieopwekking, een tiny forest maar ook de omgeving van de watertoren hechten Nieuwveense Landen aan Meppel. Het coulissenlandschap staat centraal, gekenmerkt door afwisselend open en gesloten ruimtes met doorkijkjes. Beplantingsprincipe is afgeleid van bestaande groen- en waterstructuur uit de omgeving met solitaire, kleine groepjes en bosjes inheemse boomsoorten en gemengde hagen. In de richting van de Bremenbergplas en de Paradijssluis verwijdt de Parkzone zich. Hier bepalen enerzijds rietlanden en anderzijds open weides en bospercelen het beeld. In de Parkzone komen verschillende wandel- en fietsroutes samen. Ter plaatse van de knooppunten is er ruimte voor ontmoetingsplekken met een passend programma.

Bremenbergplas

Parkwonen Oostelijke Ontsluitingsweg

Nijeveense Grift

Westelijke Ontsluitingsweg

Watertoren Fietstunnel N375 Leer Werk Centrum

Zonneveld

Centrum Meppel

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

•

48

PA R KZONE

SFEERBEELDEN Architectuur

Openbare ruimte

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

Vormgev i n g a a n s lu i te n d op h et recreat i eve la n d s ch a p . Toe p a s s i n g van n at u u r li j ke mate r i a le n m et e e n (mater i a a l)e i ge n e n te r u gh ou d e n d e kl eur. Op b i j zon d e re locat i e s i s er rui mte voor e e n af wi j ke n d , opvalle n d a cce nt .

Rui mte vo o r p l acemak in g en s pontan e a rc hi te c t uur

Herkenb a a r gro en veenweid egeb ied m et st ro ken gebiedseigen bep la nt ing ha a ks o p de do o rga a nd e wa nd elst ruct uur. Verspreid in d e Pa rkzo ne bevind en zich ‘plekken’ d ie wo rden gevo rm d d o o r het la ndscha p.

Lichte materialen, opvallend e vorm

Beeld b ep alend e inhe e m se so o r te n

Wa nd e l ro ute s ve r b ind e n p l e k ke n e n f unct ie s

Op enb are en afgesche r m d e p l e k ke n in het p a r k Oriëntatie op h et l an ds c h a p

Geb ouw en omliggend e ruimte vormen één geheel

PARK ZONE

49

BEELDKWALITEIT OP VOORZIENINGENNIVEAU Functies i n h et par k In de Parkzone bevinden de voorzieningen zich op strategische plekken aan knooppunten van langzaamverkeersroutes. De voorzieningen bestaan uit één of meerdere gebouwen op een perceel. De relatie tussen het gebouw en de daaromheen gelegen grond is zichtbaar door de positionering van de gebouwen en bijvoorbeeld de materialisering en een erfafscheiding passend bij de functie. De 'erven' kunnen in maat en schaal van elkaar verschillen. Als er meerdere gebouwen staan, dan vormen deze een ensemble door samenhangende architectuur.

B EE LDKWALI T EI T PLAN NI EUW VE ENS E LANDE N

Elk erf sluit op een logische manier aan op de padenstructuur. Voor de zichtbaarheid vanuit het park is de entree duidelijk vormgegeven, bijvoorbeeld door afwijkende bouwhoogte, rooilijn of architectuur. De positie en oriëntatie van de entree is afhankelijk van de functie en locatie.

Sam e n h an g t u s s e n f u n c t i e , ge b o u w e n e r f

Ee n h e i d i n arc h i te c t u u r

Cre ë ren va n p lekken

Oriënt at ie o p het la nd scha p b ena drukt in d e vo rm geving

00

Colofon Titel: Ontwerp Beeldkwaliteitplan Nieuwveense Landen Meppel In opdracht van:

Gemeente Meppel

Opgesteld door: buro MA.AN Zwolle Terborchstraat 22 8011 GG ZWOLLE www.buromaan.nl Datum:

15 oktober 2020

51