ANBO PCOB-Meppel en KBO Meppel - Rapport Senioren Zelf Aan Zet Meppel

Inhoud Inleiding ..................................................................................................................................................... 3 Het project ................................................................................................................................................. 4 De vergrijzing in Meppel ............................................................................................................................ 5 Resultaten .................................................................................................................................................. 6 De startbijeenkomst in Meppel ................................................................................................................. 6 1.1 De woning en de woonomgeving ................................................................................................... 6 1.2 Zelfzorg en zelfzorg tekort .............................................................................................................. 7 Afspraken met de lokale besturen............................................................................................................. 9 Vervolgafspraken .....................................................................................................................................

10 Het seniorenplatform wil samen verder .................................................................................................. 10 Samenvattend.......................................................................................................................................... 11

2

Het project Senior Zelf aan Zet is een initiatief van de provinciale seniorenbonden in Brabant, Limburg, Zeeland en Overijssel en maakt deel uit van het WOZO-programma van het ministerie van VWS. Dit project heeft tot doel om senioren bewuster te maken van de veranderende samenleving, de zelfzorg en de onderlinge zorg te versterken, de zorgconsumptie te verminderen en, waar mogelijk, de doorstroom op de woningmarkt te bevorderen. Kortom, een project dat niet alleen de belangen van senioren behartigt, maar ook generaties verbindt om samen tot oplossingen te komen. Senior Zelf aan Zet kan worden onderscheiden in drie stappen: 1. De bewustwordingsbijeenkomst. Deze bijeenkomst vormt de eerste stap in het traject en heeft als doel om senioren en hun omgeving bewust te maken van de veranderende tijd waarin we leven. Tijdens deze bijeenkomst staat de vraag centraal:‘Wat kan ik zelf doen om langer zelfstandig te blijven?’. Deelnemers krijgen inzicht in de uitdagingen en mogelijkheden van ouder worden en worden gestimuleerd om na te denken over hun toekomstbestendigheid. 2. De themabijeenkomst. Na de bewustwording volgt een verdiepingsfase in de vorm van themabijeenkomsten. Deze bijeenkomsten richten zich op een of meerdere specifieke onderwerpen die van belang zijn voor zelfstandig ouder worden.

Belangrijke thema’s die aan bod komen zijn onder andere wonen en de woonomgeving, inclusief het gebruik van de woonscan om de geschiktheid van de woning in kaart te brengen. Ook zelfzorg en de zorg voor elkaar komen aan bod, waarbij onder andere het belang van een sociaal netwerk en het opzetten van Voorzorgcirkels wordt besproken. Tot slot komt het gebruik van digitale hulpmiddelen aan bod, zoals eHealth toepassingen en andere technologieën die senioren kunnen ondersteunen in hun dagelijks leven. 3. Implementatie. De laatste stap van het project richt zich op het toepassen en verankeren van de opgedane kennis. Hierbij worden één of meer thema’s uit de themabijeenkomsten geïmplementeerd, bij voorkeur in samenwerking met de gemeente en andere maatschappelijke organisaties.

4

Conclusie Binnen de groep deelnemers zijn er 24 personen die, ondanks tevredenheid over hun huidige woning, openstaan voor een andere woonoptie om de doorstroom op de woningmarkt te verbeteren. Verhuisplannen en termijn ● 16 deelnemers overwegen een verhuizing. ● 4 deelnemers willen binnen een jaar verhuizen. Conclusie Er is een concrete wens om te verhuizen bij 20 deelnemers, waarvan 4 op korte termijn bij beschikbaarheid van een geschikte woning. Levensloopgeschiktheid van de woning ● 37 deelnemers willen hun woning aanpassen voor toekomstbestendig wonen. ● 8 deelnemers geven aan dat kosten een bepalende factor zijn. ● 18 deelnemers willen liever verhuizen dan hun woning aanpassen. Conclusie Er is een substantiële vraag (37 deelnemers) naar woningaanpassingen om langer zelfstandig te kunnen blijven wonen. Kosten vormen hierbij een aandachtspunt. De woonscan kan mogelijk ondersteunen bij het in kaart brengen van de benodigde aanpassingen. Opvallend is tevens dat 18 deelnemers aangeven een voorkeur te hebben voor verhuizing boven aanpassing van de huidige woning. Gezamenlijk woonproject ● 28 deelnemers tonen interesse in een collectief woonproject met zorggeschikte woningen en gemeenschappelijke voorzieningen. Conclusie Er bestaat aanzienlijke interesse (28 deelnemers) in een woonvorm waarbij sociaal contact en zorgvoorzieningen gecombineerd worden.

Dit kan richting geven aan toekomstige woningbouwinitiatieven in Meppel.

1.2 Zelfzorg en zelfzorg tekort Zelfredzaamheid Om inzicht te krijgen in de zelfredzaamheid van de deelnemers, is hen gevraagd in hoeverre zij mensen in hun omgeving hebben die ondersteuning kunnen bieden bij huishoudelijke taken, tuinonderhoud, financiën, vervoer en andere sociale voorzieningen. In Tabel 2 wordt weergegeven hoeveel deelnemers geen hulp beschikbaar hebben voor deze taken, naast het aantal deelnemers dat aangaf bereid te zijn om anderen hierbij te ondersteunen.

7

Afspraken met de lokale besturen Op maandag 10 februari kwamen vertegenwoordigers van het bestuur KBO en de leden van het bestuur van de ANBO/PCOB, samen met de projectleider van Senioren aan Zet, bijeen om de startbijeenkomst te evalueren. Tijdens de evaluatie bleek dat de leden van de besturen positief waren over zowel het aantal deelnemers als de inhoud van de presentaties. Daarnaast constateerden zij dat de bijeenkomsten enthousiasme hadden gewekt voor het organiseren van een vervolg, zowel bij de deelnemers als binnen de besturen. Op basis van de verzamelde gegevens uit de vragenlijsten zijn tijdens de evaluatie voorlopige analyses uitgevoerd, voorzichtige conclusies getrokken en afspraken gemaakt voor vervolgstappen.

9

Vervolgafspraken 1. Er is een schriftelijke analyse van de ingevulde vragenlijsten per afdeling gemaakt. 2. Voor de afgesproken terugkoppeling naar de deelnemers van de afzonderlijke startbijeenkomsten hebben de afdelingsbesturen een themabijeenkomst georganiseerd op 8 april 2025. 3. De agenda voor deze bijeenkomst bestond naast de terugkoppeling van de startbijeenkomst ook uit de presentatie van een verdieping van het thema “woonscan” en het onderwerp “voorzorgcirkels”. 4. Tijdens de themabijeenkomsten zijn gemeenschappelijke conclusies getrokken en concrete doelen geformuleerd op het gebied van het beleid voor senioren over de onderwerpen wonen, zorg en digitale hulpmiddelen. 5. Als volgende stap hebben de deelnemers vragen geformuleerd op de genoemde onderwerpen voor een overleg met het college van B&W. 6. Daarvoor hebben de leden van de Seniorenbesturen de intentie om het college van B&W en eventueel de gemeenteraad uit te nodigen voor het delen van de gegevens, de analyse en de conclusies. 7. Het doel is het maken van afspraken om gezamenlijke doelen te formuleren en een plan om deze doelen te implementeren.

Samen aan de slag De besturen van de KBO en de ANBO-PCOB in Meppel hebben de volgende vragen voorbereid om deze voor te leggen aan het college van B&W van de gemeente Meppel: •

De Senioren in Meppel maken een start met het toekomstbestendig maken van de eigen woning d.m.v. de woonscan. Dat is de eerste stap vanuit de vraag: ‘Wat kan ik als senior zelf doen?’. Maar er is meer nodig!

Ziet de gemeente voor zichzelf een rol weggelegd bij eventuele vervolgstappen om bestaande koopwoningen van senioren toekomstbestendig te maken? En is er bereidheid om het toekomstbestendig maken van huurwoningen op te nemen in de prestatieafspraken met de woningcorporatie?

●

Ziet de gemeente een ondersteunende rol voor zichzelf bij het begeleiden van senioren die willen verhuizen? ● De voorzorgcirkels. De senioren in de Meppel hebben zelf een start gemaakt in het bewust maken en worden van senioren, het informeren van mogelijkheden om de zelfzorg en de zorg voor elkaar te versterken door de introductie van het concept van de “Voorzorgcirkels” ● Ziet de gemeente voor zichzelf een rol bij het invoeren en borgen van dit concept? ● De doorstroming op de woningmarkt en de doelen op het gebied van wonen zoals vastgelegd in de Drentse woonagenda ‘Voor elke Drent een (t)huis’ zijn belangrijk bij de realisatie van woningen. ● Volgens het woonzorgonderzoek van het bureau Companen zal de gemeente Meppel tot 2030 een nader te bepalen aantal seniorenwoningen realiseren. Dit omvat reguliere en geclusterde woningen en tevens geclusterde woningen voor mensen met een Wlz-indicatie. ● Heeft de gemeente Meppel al concrete plannen voor de realisatie van deze woningen? Is er een sleutel voor de verdeling voor de kernen binnen de gemeente? ● Op welke wijze kunnen de gerealiseerde seniorenwoningen bij voorkeur toegekend worden aan de inwoners van Meppel? ● Wat is het beleid van de gemeente voor de (pre)mantelzorgwoning en de woningdeling? ● Welke rol ziet de gemeente voor de senior, worden de plannen VOOR of samen MET de senioren gemaakt? 10

Samenvattend Het is uitdrukkelijk de bedoeling van de besturen van de KBO en de ANBO-PCOB Meppel om vervolgstappen te zetten in het proces van bewustwording en de realisatie van projecten zoals deze zijn beschreven in het WOZO- programma van het ministerie van VWS en in het programma Senior Zelf aan Zet. We staan in onze samenleving aan het begin van de dubbele vergrijzing, als gevolg daarvan zal de vraag om zorg toenemen. Tegelijkertijd zien we nu al dat het aanbod van de professionele zorg daarbij achterloopt. Het is hoopvol om uit de antwoorden in de vragenlijsten te kunnen constateren dat de senioren in Meppel een grote bereidheid hebben om zelf aan zet te blijven bij de keuzes in hun leven. In dat kader zijn de senioren bereid om hun woningen toekomstbestendig te maken. Tevens zijn de senioren in Meppel bereid om verantwoordelijkheid te nemen door om te zien naar elkaar. Het is nu belangrijk om nu de verbinding tot stand te brengen tussen de mensen met een tekort aan zelfzorg en zij die bereid zijn om de ander te helpen. De besturen van de KBO en de ANBO-PCOB in Meppel zien het als hun taak om ook de belangen van hun leden te behartigen door initiatieven te nemen en projecten te realiseren.

Daarvoor willen de besturen met de gemeente en andere maatschappelijke organisaties in gesprek om afspraken te maken over mogelijke ondersteuning bij de implementatie en de borging van deze projecten. Het gaat dan over projecten die senioren ondersteunen om zo lang mogelijk zelfstandig te wonen in een toekomstbestendige woning met een sterk sociaal netwerk en een goede kwaliteit van het leven. Tubbergen, juni 2025, Peter Weda

11