8. GroenLinks - Algemene beschouwingen Programmabegroting 2025

Een paar weken geleden heb ik samen met een collega raadslid een Drents symposium bijgewoond dat in het thema stond van de toenemende haat, agressie en bedreiging binnen de democratie. Het was goed dat de raad van Meppel vertegenwoordigd was. Wie er niet was -waaronder het college- heeft de openingswoorden van de commissaris van de koning moeten missen. Het waren indrukwekkende woorden waar ik mijn inbreng graag mee wil beginnen. Zij deelde het volgende: "We moeten er voor zorgen dat onze samenleving begrijpt, dat iedereen er mág zijn. En ik wil dat zó graag beklemtonen, want ik zie overal en nergens dat juist nu in deze tijden mensen worden buitengesloten, een brede groep mensen. En dat mag niet gebeuren, dat mag nóóit gebeuren. Want als je dat laat gebeuren dan betekent dat, dat zich vroeg of laat iets ontrollen zal in onze wereld dat tot oorlog en ellende zal leiden. En laten we nou toch verdorie vieren dat we al tachtig jaar vrijheid hebben in ons land. En dat dat niet doodnormaal is, echt niet doodnormaal is." Beklemmende woorden die een bijna hoorbare stilte in de zaal opleverden. Want we voelen dat het waar is en ook dat het tegelijkertijd zó ontzettend moeilijk en onmogelijk lijkt om dit tij weer te keren. Waar beginnen we, hoe beginnen, wie moet er beginnen. Het is een ongelofelijk moeilijke puzzel, maar niet een die in de kast moeten laten verstoffen.

Tijdens de perspectiefnotavergadering hebben we daarom al goed en constructief gesproken over de uitdagingen die er zijn. Hoe mensen steeds vaker tegenover elkaar lijken te staan en in plaats van naast elkaar. We hebben gesproken over hoe van polarisatie naar verbinding bewogen kan worden en welke rol raad en college hierin kunnen hebben. Het resultaat: een unaniem aangenomen motie! Top! Want de motie roept op om van polarisatie naar verbinding te bewegen. Wij als raad hebben daarmee uitgesproken ons daar voor in te zetten en het college opgeroepen om met een aantal punten aan de slag te gaan. Zo hebben we het college gevraagd om zich te verdiepen in de kennisdocumenten van het platform inclusief samenleven en de opgedane kennis te delen met samenwerkingspartners. Maar ook om op wijkniveau te kijken wat er nodig is en hierop terug te komen bij de raad. Kortom: om op korte termijn in actie te komen en ook te bedenken wat er op langere termijn nodig is. Een mooie stap voorwaarts en een belangrijke ook in deze tijd. Voorzitter u zult dan ook begrijpen hoe teleurgesteld wij waren toen we in de begroting konden lezen dat het college niet voornemens is om uitvoering te geven aan de motie. De gemeente gaat niet de bron van kennis zijn voor de partners waarmee ze samenwerkt, er komt geen korte termijn actie en ook op de lange termijn hoeven we amper iets te verwachten.

Het enige dat het college wil gaan doen is inwoners die tóch al van plan waren om iets te organiseren toe te juichen. Dat staat er letterlijk: juichen we van harte toe. De beantwoording vervolgt met de zin: "ook doen we daarmee wat binnen ons vermogen ligt". Voorzitter, het college en wij als gemeenten kunnen ongelofelijk veel betekenen op dit gebied en het college kiest ervoor om dat niet te doen.

Dat roept bij ons de volgende vragen op: Heeft u als college kennisgenomen van de rapporten van KIS zoals opgenomen in de motie? Zo nee, waarom niet. En zo ja, wat was volgens u de belangrijkste boodschap en wat kunnen we daarvan leren voor Meppel? En ook willen we vragen: begrijpt het college wat de motie inhoudelijk van u als college vraagt? Want die bevat geen abstracte wens. Het bevat een oproep om iets te doen aan de groeiende verdeeldheid in onze samenleving. Wat houdt de wethouder tegen om hier werk van te maken? We willen de wethouder ook vragen om nog eens goed na te denken over de kansen die deze motie wél zou kunnen brengen. En daarmee om na te denken over een toezegging om de motie tóch op te pakken zoals die bedoeld is. Kennis opdoen, korte termijn actie en nadenken over de lange termijn. Tot zover deze eerste paar vragen aan het college. Graag wil ik het naast de grote zorgen rondom ongewenste polarisatie ook nog spreken over de klimaatcrisis. De crisis waarvan we jaar na jaar steeds duidelijker de gevolgen zien. Natuurlijk de vele levens die het heeft gekost bij de overstromingen in Valencia maar ook hier in Meppel waar de dakpannen in het rond vlogen, huizen zwaar beschadigd raakten en tientallen jaren oude platanen omgevallen of afgeknakt zijn. Méér extreme weersomstandigheden voorspelde de wetenschap, meer extreme weersomstandigheden kregen we.

Het is dan ook goed dat deze begroting meer dan voorheen oog heeft voor de duurzame ambities van gemeente Meppel. De verschillende visies en ambities zijn samengebracht en overzichtelijk weergegeven. Dat is een grote stap in de goede richting! En tegelijkertijd.. zijn we er nog niet. Want wat uit diezelfde paragraaf nog steeds niet duidelijk wordt is of wat we doen ook voldoende is om onze eigen doelen en ambities te halen. Is onze inzet voldoende om in 2040 CO2 neutraal te zijn, bijvoorbeeld. Dat antwoord is niet terug te vinden in de paragraaf. Onduidelijk blijft dus of wat we doen ook voldoende effect heeft. We willen het college vragen of we dit inzicht vanaf volgend jaar wél kunnen verwachten. Volgend jaar is er immers een nieuw programma duurzaam en heeft het college ruim de tijd gehad om aan de slag te gaan met de aanbevelingen van de rekenkamercommissie. Kunnen we volgend jaar dan ook een beargumenteerde duiding verwachten van hoe de acties zich verhouden tot de ambities? Het is ontzettend góéd dat duurzaamheid vanaf nu een stevige plek heeft binnen de begroting. Maar het is óók belangrijk dat we inzicht krijgen in hoe acties de we nu ondernemen zich verhouden tot de doelen die we hebben gesteld.

Alleen zo kunnen we inwoners laten zien dat we werk maken van duurzaamheid en dat we onze verantwoordelijkheid nemen, alleen zo kunnen we als raad zien of het nodig is om bij te sturen óf dat we goed op koers zijn. Voorzitter, wij willen iedereen danken voor de aandacht en we zien uit naar de beantwoording van het college op onze vragen gesteld over de motie 'van polarisatie naar verbinding' en natuurlijk onze vraag over duurzaamheid. Dank u wel.