8. GroenLinks - Algemene beschouwingen programmabegroting 2023

Algemene beschouwing GroenLinks Net als velen van ons was ik vanmiddag bezig met de puntjes op de i van wat ik nu met jullie wil delen, toen mijn telefoon ging. Het verhaal dat met mij gedeeld werd, heeft me doen besluiten om dáármee te beginnen. Want we kunnen het hier in deze zaal hebben over het grote geld, maar uiteindelijk zegt het geld vooral iets over hoe het gaat met onze inwoners en over de invloed die wij daarop hebben. De inwoner die me belde, nam me mee naar gistermiddag, op het schoolplein. Het was einde schooltijd. Hun groepachtleerling was samen met een vriend nog net wat langer blijven hangen op het lege schoolplein. Gewoon samen, beetje kletsen. Wat daarbij belangrijk is om te weten, is dat deze vriend eigenlijk altijd als hij verliefd wordt, verliefd wordt op een jongen. Voor hem is dat geen reden om de verliefdheid te verstoppen. Zijn klasgenoten en docent genieten mee van zijn groepacht-verliefdheidsverhalen, precies zoals ze dat bij andere leerlingen ook zouden doen. Maar dan is er dat moment op het schoolplein, dat de hele sfeer omslaat. Er komen jongens het schoolplein opgefietst. Net iets ouder dan zij zijn. Ze beginnen vooral tegen hém te praten: "Hé, jij bent toch die homo?" "Kan je niet even aan de kant gaan, homo?" en wat volgt is dat ze met hun fietsen tegen hem aanrijden. En daar stopt het niet. Ze vinden een bananenschil.

Ze pakken die schil en ze slaan hem daarmee in zijn gezicht, tot hij niet anders kan dan huilen. De klasgenoot heeft ondertussen in paniek naar huis gebeld en pas als de ouder op het schoolplein aankomt, komt deze situatie tot een einde. Voorzitter, dit is een verhaal van een jongen van 11. Wat hij heeft meegemaakt op het schoolplein, gisteren in Meppel, gun je niemand. Ook zijn klasgenoot en de ouders zijn diep ontdaan door wat er gebeurd is. Dan kan ik tijdens deze vergadering wel met een rijtje cijfers komen, maar dit is waar het in de kern om gaat. Dit is waarom het belangrijk is dat Meppel een regenbooggemeente is. Geaccepteerd worden en veilig zijn is voor LHBT+ personen niet vanzelfsprekend: op school niet, op straat niet, bij je sportclub niet. Nergens zijn acceptatie en veiligheid vanzelfsprekend. Voorzitter, het is dat tijd dat Meppel ook in de praktijk een regenbooggemeente gaat zijn. Dat er een actieplan komt dat de veiligheid van deze groep inwoners vergroot. Dat de gemeente samenwerkt met scholen, sportclubs en inwoners, die hebben aangegeven hiermee aan de slag te willen. En dat zijn er serieus veel. Daarom dien ik namens GroenLinks, VVD en D66 de motie regenbooggemeente in: 1. om de formele status van gemeente Meppel als regenbooggemeente te verzoeken aan het ministerie van OCW; 2.

om de ondersteunende rol die de gemeente Meppel graag heeft, zoals genoemd op pag. 32 van de programmabegroting, te concretiseren; 3. om in verbinding te blijven met alle betrokken organisaties, ook op provinciaal niveau; 4. om te komen tot inclusief en actief communiceren, zodat gemeente Meppel ook overkomt als regenbooggemeente;

5. om de raad in het eerste kwartaal van 2023 te informeren over bovengenoemde vier punten, alsmede een voorstel voor te leggen voor een structureel budget vanaf 2023 voor de uitvoering van LHBTIQ+-beleid; en gaat over tot de orde van de dag. Dat was de motie, maar daarbij kunnen we het niet laten. En ik begrijp dat dat nog enige uitleg vraagt, doorgaans is een motie immers voldoende. Vandaag is dat niet zo, want zowel bij de technische vragen, als bij de vragen aan het college werd er een eenduidig antwoord gegeven: er is géén budget voor LHBTIQ+-beleid opgenomen in de begroting. Het college heeft daaraan toegevoegd dat de raad aan zet is als het over een dergelijk budget gaat: niet het college, de raad. Het is om die reden dat we vanavond ook een amendement indienen, in samenwerking met de VVD, die tot het volgende kan besluiten: De ontwerp-programmabegroting 2023 vast te stellen en daarmee: de totale batenlasten per raadsprogramma voor 2023 te autoriseren, met dien verstande dat er € 25.000 uit de vrij besteedbare reserve wordt onttrokken en dit beschikbaar wordt gesteld voor LHBTIQ+-beleid (programma 3 Sociaal domein); Voorzitter ik begon mijn betoog namens GroenLinks met de zin: We kunnen het hier in deze zaal hebben over het grote geld maar uiteindelijk zegt het grote geld vooral iets over hoe het gaat met onze inwoners en de invloed die wij daar op hebben.

En dat brengt me op het thema duurzaamheid. Want vanavond zijn we in gesprek over de financiële begroting. De begroting waarbij geld het startpunt is van alle plannen die hierin uitgewerkt zijn. Maar deze financiële kant is maar de helft van het verhaal. Want natuurlijk moeten we de euro's in balans brengen, maar we moeten ook onze CO2uitstoot in balans brengen. Daarvoor is echt meer nodig dan een hoofdstuk in de financiële begroting. Een van de dingen die daarvoor nodig is, is overzicht. Want momenteel hebben we geen idee waar onze gemeente staat. Daar is simpelweg nog nooit onderzoek naar gedaan. Dat is bijzonder want in de begroting wordt het jaar 1990 genoemd. Technische vragen aan team duurzaam heeft geen resultaat opgeleverd: die cijfers die zijn er niet. Zouden ze er wel zijn, dan doet een deel van de gemeente niet mee aan de ambitie CO2neutraal, want destijds was Nijeveen immers nog een zelfstandige gemeente. Kortom: we weten dus niet waar we staan. Daarnaast is er veel verweven in het DNA van Meppel, maar is duurzaamheid dat nog steeds niet. Het staat weliswaar voorop in het hoofdstuk duurzaamheid maar het zou voorop moeten staan in álle hoofdstukken van de begroting. En als het niet in deze begroting past, zou het voorop moeten staan in een aparte Klimaatbegroting.

Zoals geld voorop staat in de financiële begroting en een dergelijke begroting dan ook een helder overzicht biedt van alle plannen, de voortgang van die plannen en van de verwachte effecten, zo doet een klimaatbegroting dat rondom duurzaamheid en de ambitie: CO2neutraal in Meppel én Nijeveen én andere kernen. Nou is er één klein probleem: een dergelijke begroting bestaat in Meppel nog niet. Maar er is ook goed nieuws, want we zijn nog maar één motie verwijderd van een klimaatbegroting. Daarom dien ik namens GroenLinks de motie klimaatbegroting in, die tot het volgende oproept:

om bij de Perspectiefnota 2024-2027 een plan te presenteren waardoor de raad en inwoners vanaf 2024 inzicht kunnen krijgen in de ondernomen acties; om de stand van zaken richting 2040 en geboekte resultaten om de ambitie CO2-neutraal in 2040 te realiseren, waarbij alle domeinen van de Gemeente Meppel betrokken worden; om bovenstaande inzichten en informatie te verwerken in de planning- en control-cyclus, met een klimaatbegroting en klimaatrekening; Voorzitter, GroenLinks hoopt van harte dat we vanavond verder kijken dan de cijfers en euro's in deze begroting. Want niet alleen het geld zou leidend moeten zijn, maar het welzijn van de inwoners en de duurzame toekomst van Meppel zouden dat net zo goed moeten zijn. Dat kunnen we bereiken door overzicht te creëren als het aankomt op duurzaamheid en door te gaan werken met een klimaatbegroting. Dat kunnen we bereiken door in kaart te brengen hoe we meer duurzaam kunnen inkopen en aanbesteden. Dat kunnen we bereiken door bewoners van huurwoningen te ondersteunen bij het verduurzamen van de gehuurde woning. Dat kunnen we bereiken door inzet op jongerenwerk en de strijd tegen eenzaamheid. Dat kunnen we bereiken door een ruimhartig minimabeleid. Dat kunnen we bereiken door niet alleen met woorden, maar ook financieel in te zetten op goed LHBTIQ+-beleid.

Zomaar wat voorbeelden van zaken, waar deze begroting momenteel nog niet in voorziet. En dan nog een kort bericht voor die dappere leerling van de basisschool die zijn verliefdheid niet onder stoelen of banken schuift, mocht je dit horen, je bent fantastisch, precies zoals je bent.