6. PvdA Algemene beschouwingen programmabegroting 2022

De begroting 2022, de laatste begroting van dit college, na een ongekend onwerkelijke bestuurs- en raadsperiode. Een periode waarin we met ons allen onze woordenschat hebben uitgebreid met woorden die we bij de start van deze periode totaal niet kenden en die we liever ook niet hadden willen leren kennen zoals 1,5 meter samenleving, teststraat, Astra Zenica of wappie. Maar met of zonder deze nieuw verworven woorden moeten we als samenleving verder: onze samenleving staat voor grote vraagstukken zoals toenemende kansenongelijkheid, stijgende energieprijzen, toenemende ontoegankelijkheid van de woningmarkt voor met name starters en jongeren, een dalend vertrouwen van de burgers in de overheid en politiek. Deze vraagstukken die vele Meppelers bezig houden worden op hoofdthema’s in deze begroting wel aangestipt maar om nou te zeggen “de ambities spatten er af”, nou nee. Dit college kijkt, zoals ze zelf zegt, uit naar de laatste maanden van deze bestuursperiode. En zo leest deze begroting ook: we passen nog even op de winkel en dan zijn we er klaar mee. En dat is jammer, heel jammer.

Hoe goed zou het doen als het college zich had ingeleefd in de vragen die achter zoveel voordeuren leven: “kan ik de energierekening straks nog betalen, kan ik rekenen op de nodige zorg als ik daar aan toe ben, hoe kom ik van mijn Coronaschulden af, hoe beweeg ik mijn huurbaas om noodzakelijke verduurzaming aan te brengen in mijn huis, hoe zorg ik er voor dat de wethouder kennis neemt van mijn verhaal”. Zomaar wat vragen, zomaar een andere benadering vanuit de individuele Meppeler in plaats van met name aandacht voor het investeren in de economische groei om ons voorzieningenniveau op peil te houden. Meppel verdient een begroting die uitblinkt in realistische ambities, die getuigt van keuzes waar dilemma’s oppoppen. Meppelers verdienen een antwoord op dit soort vragen. Het kan niet zo zijn dat in geval zich complexe probleemsituaties bij de jeugd voordoen die heel veel financiële middelen vragen dat het antwoord dan is, ik citeer: “dat is een dilemma”. Nee, het antwoord is “natuurlijk krijgt u de noodzakelijke zorg als dat nodig is want zo hebben we dat met elkaar afgesproken in Meppel.” Voorzitter, ik vervolg mijn betoog om een aantal in het oogspringende maatregelen nader te beschouwen. De begroting 2022 sluit met een voordelig saldo van 2,1 miljoen hetgeen te danken is aan de extra bijdrage van het Rijk voor jeugdhulp.

De afgelopen jaren hebben we gezien dat het sociaal domein en de jeugdzorg in het bijzonder meer kost dan de bijdrage oplevert. De PvdA ziet graag dat in geval de exploitatie van 2022 inderdaad een overschot gaat laten zien, dat deze wordt geparkeerd in een voorziening sociaal domein zoals we die een aantal jaren geleden ook kenden. Hiermee vormen we een buffer om tegenvallers op termijn gemakkelijker op te vangen. Het college kiest er voor om een aantal activiteiten binnen het sociaal domein per direct of de komende jaren stop te zetten. Afgezien van het feit dat het moeilijk te duiden is om welke activiteiten het precies gaat, dus graag een nadere toelichting, verbaast het ons dat er in 2022 geen project meer is gericht op armoedepreventie. Kan het college uitleggen hoe dit besluit zich verdraagt met het statement van het college dat “voorkomen het uitgangspunt is?” Wij lezen dat uw prognose is dat in 2022 het aantal bijstanduitkeringen met 60 toeneemt ten opzichte van begroot 2021, dat is zo’n 20%. Kunt u toelichten waarom u geen ander ambitieniveau heeft en welke specifieke maartregelen u gaat inzetten om deze stijging te voorkomen. In de paragraaf onderwijs geeft u aan nog steeds uit te gaan van renovatie van CSG Dingstede waarbij u tevens aangeeft dat het een complex dossier is.

De PvdA ziet graag dat u zoals u aangeeft andere opties te onderzoekt zoals het uitbreiden van de bestaande campus nabij het station zodat de vrijkomende grond gebruikt kan worden voor woningbouw. In het programma sport en bewegen mist de PvdA een gezonde ambitie. Het aantal niet-sporters blijft volgens uw begroting in 2022 op hetzelfde niveau namelijk 50,3%. In plaats van sport te

stimuleren stelt u het budget naar beneden bij, onder andere door te bezuinigen op schoonmaak: kunt u deze keuze toelichten? Op het gebied van de ontwikkelingen van de openbare ruimte missen wij initiatieven vanuit uw college om ruimbaan te creëren voor flexibele eigentijdse woonvormen. Het is algemeen bekend dat er een toenemende behoefte is aan nieuwe woonvormen anders dan de traditionele woningbouw zoals die door projectontwikkelaars wordt vorm gegeven. De PvdA ziet graag dat u op enigerlei wijze vorm geeft aan het faciliteren van deze flexibele woonvormen: wij vernemen graag uw standpunt hierover. Over de investeringen rondom het wagenpark hebben we al vaker in deze raad gesproken. Tijdens de behandeling van PPN heeft u aangegeven dat de klimaatdoelstellingen hierin nog niet echt waren meegenomen. Nu lezen we dat u kiest voor het tanken van HVO diesel brandstof. Het tanken van HVO brandstof leidt tot een andere verbranding waardoor de fabrikanten minder positief zijn over de levensduur van de motoren en de R&O (Reparatie en Onderhoud) kosten zullen hoger zijn. Is het wel verstandig om deze voertuigen zo lang mogelijk operationeel in te zetten, of worden wij in de toekomst verrast met extra investeringen omdat wij deze lasten nu uitstellen. En waarom heeft u geen hernieuwd investeringsprogramma gemaakt op basis van het gebruik van HVO Brandstof.

Vooruitlopend op uw antwoord dienen wij een motie in waarvan het dictum luidt: Om een CO2 Footprint te maken van het wagenpark waardoor het inzichtelijk wordt welke voertuigen op basis van CO2 uitstoot, verbruik en reparatiekosten in de toekomst vervangen moeten worden. Deze CO2 Footprint jaarlijks als bijlage in begroting en jaarrekening mee te nemen waardoor de toekomstige wagenpark-investeringen worden onderbouwd. Op het gebied van duurzaamheid ziet de PvdA de ambities graag groter. In het blokje “wat willen we bereiken” staat dat we in 2022 maximaal 120 kg restafval per inwoner per jaar willen realiseren. In de kleine lettertjes van de begroting staat 143 kg. Vanwaar dit verschil? En met zo’n geringe ambitie komen we nooit op maximaal 60 kg restafval per inwoner in 2025! Om duurzaamheid echt in tempo aan te pakken dienen wij samen met Groen Links een motie terzake in. Voorzitter, tot slot nog een drietal onderwerpen dat ons zorgen baart, Dat is ten eerste de ontwikkeling van de kosten van de overhead van de gemeente. In 2 jaar tijd stijgt deze met 2,8 miljoen van 10 miljoen naar 12,8 miljoen: dit is vooral te wijten aan de start van het Verbeterplan Informatisering. In onze technische vragen hebben we reeds gevraagd naar een voorspelling van 2023 en 2024 temeer daar algemeen bekend is dat IT trajecten bij de overheid zelden binnen de begroting blijven.

Dus graag een toelichting. Voorts horen we graag van u wanneer we kennis kunnen nemen van dit Verbeterplan: een dergelijke investering vraagt om een gedegen onderbouwing inclusief risicoparagraaf. Door kennis te kunnen nemen hopen we voorts inzicht te krijgen hoe dit achterstallig onderhoud zo groots heeft kunnen worden. Ten tweede vragen wij uw college om ons uit te leggen hoe u tot de conclusie komt dat de financiële positie van Meppel is verstevigd. Als wij kijken naar de diverse kengetallen staan deze eerder verder in het rood dan eerder. Tot slot, in de begroting 2022 wordt aandacht besteed aan de communicatie van het college: de ambitie is een open dialoog en goede samenwerking. De PvdA onderschrijft die ambitie van harte, helaas horen wij teveel Meppelers zowel individuen als instellingen en ondernemers dat zij zo weinig gehoor vinden bij het college. Zelfs soms helemaal geen gehoor vinden, lijkt een afspraak niet tot de mogelijkheden te horen. Wil Meppel diep geluk brengen voor iedere Meppeler dan zijn wekelijkse pagina’s en social media slechts een hulpmiddel: Meppelers willen het samen doen dus college zet

uw deur wagenwijd open voor al die Meppelers die overlopen van de behartenswaardige plannen en ambities. Namens de PvdA Meppel, Jolida Voetelink