3. CDA Algemene beschouwingen programmabegroting 2022

Begroting 2022 Sinds 2010 zit ik in de gemeenteraad en in maart is het voor mij -na 12 jaar- tijd om het stokje door te geven. Het CDA-verkiezingsprogramma voor deze periode: “Voor een Meppel dat we door willen geven” heeft voor mij daarmee een extra lading. Ik heb er het volste vertrouwen in dat de nieuwe CDA-fractie in de volgende periode met een vergelijkbare inzet zal verder werken. De begroting voor 2022 legt daarvoor een goede basis. Omdat dit de laatste begroting van deze raadsperiode is, kijken we niet alleen vooruit, maar ook terug op de afgelopen periode. Een periode die voor een belangrijk deel ‘overschaduwd’ is door Corona. Toch is er de afgelopen periode behoorlijk veel uit ons programma gerealiseerd en dat ziet de CDAfractie gelukkig terug in deze begroting. Om te beginnen met het sociaal domein. Na de landelijke overgang van een aantal taken naar de gemeente in 2015, is in deze periode de lang gewenste integrale aanpak en transformatie echt op gang gekomen. We zien mooie resultaten, zoals de inzet van buurtgezinnen, de versterking van het sociale team en het akkoord onderwijs en zorg. Wat we heel waardevol vinden, is de rol die de samenleving hierin ook pakt. Bij buurtgezinnen hebben zich bijvoorbeeld meer steungezinnen aangeboden dan dat vraaggezinnen zich hebben gemeld. De gemeente heeft hier een faciliterende rol en het is goed om te zien hoe dat uitpakt.

Wat we zeker niet onbenoemd willen laten, is de inzet van de ervaringsdeskundige armoedebeleid. In de technische vragenronde is een opsomming gegeven van resultaten die zij de afgelopen periode heeft weten te bereiken. Een indrukwekkend overzicht dat bij ons de vraag opriep waarom het voorstel is om tijdelijk budget hiervoor in te zetten. Natuurlijk is het goed om periodiek te evalueren, maar met zulke mooie resultaten zou een meer structurele inzet wat de CDA-fractie betreft op zijn plaats zijn. Zeker nu armoede- en schuldpreventie nog nadrukkelijker een thema wordt door onder andere de stijgende energiekosten en het stoppen van de corona-steunmaatregelen. We dienen dan ook een amendement in om de incidentele lasten voor de ervaringsdeskundige armoedepreventie te wijzigen naar structurele lasten in de meerjarenraming. Daarnaast verwachten wij dat de inzet van ervaringsdeskundigen ook binnen andere onderdelen van het sociaal domein een meerwaarde kan hebben. Daarom dienen wij ook een motie in om na te gaan waar de inzet van ervaringsdeskundigheid binnen het sociaal domein nog meer toegepast zou kunnen worden én hiermee te experimenteren. Het blijkt wel dat we enthousiast zijn over de ervaringsdeskundige als nieuwe vorm van inzet. Zeker waar het gaat om een ingewikkeld vraagstuk als armoedepreventie, maar ook breder, juichen wij dergelijke experimenten toe.

Zeker als daarbij de samenleving naar het stadhuis wordt gehaald in plaats van omgekeerd. Kan het college aangeven wat zij nodig heeft van de raad om vaker voor dit soort nieuwe oplossingen te kiezen? Financieel blijven het uitdagende tijden. De afgelopen jaren hadden we -net als veel andere gemeenten- tekorten in het sociaal domein en met name in de jeugdzorg. De gesprekken die we voeren over de jeugdzorg dragen bij aan een betere kostenbeheersing. En vanuit het Rijk is een extra bijdrage toegezegd. Voor 2022 is er daarmee geen tekort en kunnen onze reserves weer wat aangevuld worden. Maar er blijft sprake van financiële onzekerheid in de jeugdzorg, bijvoorbeeld door de aanpassing van het woonplaatsbeginsel, waardoor mogelijk nieuwe tekorten ontstaan. Dan zullen we onze reserves dus weer moeten aanspreken. Sowieso ziet onze financiële positie er natuurlijk nog niet rooskleurig uit, ook al is hier de afgelopen jaren goed aan gewerkt. De programmabegroting is structureel sluitend waarbij gebruik wordt gemaakt van zogenoemd ‘transformatief besparen’. Dat klinkt slim, maar we zullen steeds de maatschappelijke effecten in de gaten houden en zijn ons ervan bewust dat onze financiële positie ons blijft dwingen om keuzes te maken. Wat ook slim is, is het combineren van noodzakelijke inzet van financiële middelen met wenselijke maatschappelijke effecten.

We doelen dan bijvoorbeeld op de klachten die we horen vanuit bewoners over de slechte staat van de Commissaris de Vos van Steenwijklaan. Begin volgend jaar vinden aan diezelfde weg onderhoudswerkzaamheden aan de brug plaats. Het lijkt dan slim om bij de werkzaamheden aan die brug ook de problemen aan de straat aan te pakken. Kan het college hier een reactie op geven?

Verder worden een aantal gemeentelijke heffingen extra verhoogd. In die verhoging zijn de begraafrechten onverkort meegenomen. Daar hebben wij bij de perspectiefnota al aandacht voor gevraagd en we hebben dan ook moeite met deze keuze. We menen dat de keuze van begraven ten opzichte van cremeren hierdoor financieel moeilijker wordt, terwijl we vinden dat inwoners van Meppel zelf de vrije keuze moeten kunnen maken. Daarom dienen wij samen met SteM, CU, D66 en SP een amendement in om die extra verhoging niet door te voeren. Zoals het college mooi verwoordt in de begroting, wordt ingezet op groei met behoud van onze identiteit en juist dat wat Meppel zo mooi maakt, wordt versterkt. Investeren in Meppel is nodig om de economische groei te stimuleren en ons voorzieningenniveau op peil te houden. Die insteek spreekt de CDA-fractie aan, al beseffen we ons ook dat hiervoor de komende raadsperiode opnieuw lastige afwegingen gemaakt moeten worden. Ook de woonopgave is natuurlijk een belangrijk thema. Dan komt bijvoorbeeld de vraag op vanuit inwoners, of voor tijdelijke woonruimte ook naar de leegstaande zusterflats wordt gekeken. Vanuit Isala begrijpen we dat zij daar positief tegenover staan, dus we horen graag hoe het college hier tegenaan kijkt.

Wij willen graag een Meppel doorgeven waar onze inwoners kunnen blijven wonen, dus wat de CDA-fractie betreft gaan we ook zorgen dat we bouwen voor Meppelers. De afgelopen periode zijn we met de sportaccommodaties helaas niet veel verder gekomen. Na veel uitstel is dit jaar eindelijk het beheerplan sport vastgesteld. We hopen dat er nu eindelijk een duidelijk en werkbaar plan ontstaat voor de investeringen in sportaccommodaties. Een van de onderzoeksvoorstellen waarmee we daarbij ook hebben ingestemd ziet op het bewegingsonderwijs Nieuwveense Landen en De Eendracht. Nu in 2022 gestart gaat worden met de bouw van een nieuwe school in de Nieuwveense Landen, is het extra van belang dat het vraagstuk over de sportaccommodaties tijdig wordt uitgewerkt. Ook de herijking van de subsidies heeft -mede door Corona- vertraging opgelopen. Voor 2022 vindt een beoordeling plaats of organisaties die subsidie aanvragen bijdragen aan het realiseren van de maatschappelijke doelen van de gemeente Meppel. Vervolgens worden stappen gezet om in 2023 tot de eerder opgelegde taakstelling te komen. We krijgen daarmee de indruk dat de herijking wordt gebruikt om de bezuiniging te verdelen, terwijl het doel van de herijking is om de subsidie te verdelen, zodat organisaties subsidie ontvangen afhankelijk van de mate waarin ze bijdragen aan het realiseren van onze maatschappelijke doelen.

Dat kan er dus ook toe leiden dat een organisatie niet minder maar juist meer subsidie gaat ontvangen. Daarbij is het niet onze bedoeling dat organisaties hun aanvraag met veel documentatie moeten onderbouwen. We willen graag ruimte geven voor inzet van een praktische werkwijze. Kan het college toelichten hoe zij dit ziet? Tot slot klimaatverandering. In een week waarin de klimaattop plaatsvindt, spreekt het voor zich dat we ook kijken naar de inzet vanuit onze gemeente. En dan zien we dat er stappen worden gezet, maar ook dat het college in de begroting het samenhangende vraagstuk van klimaat, energie en circulariteit terecht als belangrijke opgave benoemt. Voor 2022 staat een heel scala aan activiteiten gepland. Dat is mooi, en tegelijkertijd lijkt er nog steeds vooral van binnen naar buiten te worden gedacht. We zouden graag zien dat ook ideeën en initiatieven vanuit de samenleving optimaal benut worden. De gemeente lijkt hier sterk te leunen op haar regierol, terwijl we bijvoorbeeld in het sociaal domein ook zien hoe effectief en positief het kan zijn als de gemeente een faciliterende rol pakt.

Ziet het college mogelijkheden om ook vanuit een faciliterende rol in te zetten op het vraagstuk van klimaat, energie en circulariteit? Terugkijkend op de afgelopen periode en vooruitkijkend naar 2022 zien we als CDA-fractie dat er goed werk verricht is en dat er veel betrokkenheid is vanuit de samenleving. Voor ons is het belangrijker dat zaken van de grond komen dan dat uitgebreide beleidsstukken worden geschreven. We zien graag dat gewerkt wordt vanuit vertrouwen. Dat heeft ook met lef te maken, zodat ruimte wordt gegeven aan nieuwe oplossingen en initiatieven vanuit de samenleving. Dat is het Meppel dat wij door willen geven! Namens CDA Meppel, Sandra Wolvekamp