3. CDA - Algemene beschouwingen PPN 2022-2025.docx

PPN 2022-2025 Momenteel genieten veel mensen van het EK, maar dat is nog maar het begin van deze sportzomer. Ook de olympische spelen komen er nog aan. In het olympische onderdeel estafette zien wij duidelijk parallellen met de raad. Ook de gemeenteraad is een soort oneindige estafetteloop: de huidige raad heeft het stokje overgenomen van de vorige raad en de volgende raad zal het stokje weer van deze raad overnemen. En zoals iedere estafetteloper zijn best doet om een goede prestatie neer te zetten voor het team, zo willen wij ook graag het stokje zo goed mogelijk doorgeven richting de volgende periode. De titel van het verkiezingsprogramma van het CDA was dan ook niet voor niets “voor een Meppel dat we door willen geven”. Zoals u inmiddels van ons gewend bent, hebben we de laatste perspectiefnota van deze raadsperiode ook vanuit deze gedachte beoordeeld. Dat deze periode anders liep dan we bij aanvang konden voorzien mag duidelijk zijn. Het was en is zeker geen gelopen race, en we komen onderweg flinke hordes tegen. Door corona zijn heel wat plannen niet of later uitgevoerd en is energie gestoken in zaken waar we in 2018 nog nooit over nagedacht hadden. Dat betekent niet dat we niet tevreden zijn over het werk dat deze periode is verzet.

We menen dat ambtenaren, college en raad hun uiterste best hebben gedaan om -ondanks de onverwachte omstandigheden- het stokje zo goed mogelijk door te kunnen geven. En daar spreken we bij deze graag onze waardering voor uit! Hoewel er serieuze hindernissen waren, is veel uit het coalitieakkoord gerealiseerd of in gang gezet. Dat geeft ons het vertrouwen dat iedereen vanuit dit huis hard blijft lopen en niet gaat inhouden op het moment dat het stokje bijna kan worden doorgegeven. Waar we in 2018 dachten deze periode wat financiële ruimte te krijgen, staan we ook nu weer voor grote financiële uitdagingen. De recent behandelde jaarstukken en bestuursrapportage laten grote tekorten in met name de jeugdzorg zien. Zowel aanpassingen op landelijk niveau als de gesprekken die wij als raad nog gaan voeren naar aanleiding van onze motie bij de jaarstukken dragen er hopelijk aan bij dat de volgende raad een betere uitgangspositie krijgt. Want de langzaamste loper bepaalt uiteindelijk het eindresultaat. Maar zoals we bij de behandeling van de jaarstukken ook hebben aangegeven, gaat het in de jeugdzorg en het hele sociale domein niet primair om de financiën, hoewel de focus daar nu wel op ligt. In 2015 hebben we een aantal stokjes overgenomen van Rijk en Provincie.

Die estafette is dus nog niet zo lang bezig, maar we hebben inmiddels wel een tijdje kunnen oefenen met de andere lopers in het team. Nu moeten we er nog een geoliede machine van maken. Het is belangrijk om, vanuit het doel dat onze inwoners waar dat nodig is passende ondersteuning krijgen, kritisch te kijken hoe we de middelen beter kunnen inzetten. En er zijn meer uitdagende vraagstukken. Vorige week hebben we gesproken over Ogterop en de volgende raad zal ook over onder meer investeringen in het zwembad en sportaccommodaties komen te spreken. Ook de bouw van een school in NvL en de haven zullen aan de orde komen en het nieuwe ziekenhuis zal in gebruik worden genomen. Voorzieningen die misschien niet vanzelfsprekend zijn voor een gemeente van onze omvang, maar waar we wel heel blij mee zijn en die recht doen aan onze regiofunctie. Voorzieningen die in onze visie passen bij het Meppel dat we door willen geven. Met onze huidige financiële positie zal het uitdagend zijn om al die voorzieningen in Meppel overeind te kunnen houden. Maar in plaats van het voorzieningenniveau in te krimpen stelt het college in deze ppn voor om in te zetten op de groei van onze gemeente, zodat de voorzieningen betaalbaar blijven. Dit vraagt wel om lef, maar we begrijpen deze keuze. We staan achter de inzet op groei, zodat het voorzieningenniveau beter past bij onze omvang.

Omgekeerd zal, om die groei mogelijk te maken, geïnvesteerd moeten worden, zodat we als Meppel aantrekkelijk blijven. Maar groei is wat de CDAfractie betreft geen doel op zich. Het doel is Meppel aantrekkelijk te houden als fijne gemeente om in te wonen. Bij de keuzes die gemaakt worden, moet dat wat ons betreft steeds het uitgangspunt zijn.

En zoals een estafetteloper ervoor zorgt goed uit te komen om het stokje vloeiend door te geven, zo is het goed om nu een duidelijke visie te hebben waar de volgende raad mee verder kan. De CDAfractie ziet graag dat de visie van het college om aan te sluiten bij de woonopgave van de regio Zwolle onze agenda meer bepaalt. Wij missen dit nog in de uitwerking in de programma’s, zeker als we in de Ronde horen dat toch vooral de woningmarktonderzoeken -gericht op (zuid-west) Drentheals uitgangspunt worden genomen. En laat duidelijk zijn dat het bij investeringen niet alleen gaat om het voorzieningenniveau. Want voor een prettige gemeente om in te wonen is het ook van belang dat sprake is van fijne wijken en een aangename leefomgeving. Wij willen een Meppel doorgeven waarin oog is voor zowel de grote voorzieningen als ziekenhuis, zwembad en schouwburg, als voor de ontmoetingsplekken en speelvoorzieningen in de buurt. Een Meppel met een sterke samenleving en waar we zorgen voor elkaar. Een Meppel waarin aandacht is voor de inwoners. Of zij nu met een hulpvraag aankloppen bij de gemeente of hun weg proberen te vinden met een waardevol initiatief. Want het is duidelijk dat er steeds meer goede ontwikkelingen vanuit de samenleving komen. Inwoners die zich organiseren rondom zorgvragen, woonoplossingen of duurzaamheid. En die op enig moment contact zoeken met de gemeente.

Een gemeente die van oudsher georganiseerd is om juist zelf met oplossingen te komen voor haar inwoners. Met een ambtelijk apparaat dat werd gestuurd op het kleuren binnen de lijntjes, op het toetsen aan de kaders, en waar weinig ruimte was voor initiatief en ‘out of de box’-denken. Dit leidt niet altijd tot een goed samenspel tussen initiatiefnemers en de gemeente en dat is natuurlijk erg jammer. In de ppn komt regelmatig de Koers van de organisatie voorbij. Kan het college toelichten waar de gemeente Meppel staat op het gebied van een andere houding richting inwoners? Onder de noemer ‘anders doen, anders organiseren’ [o.a. P.12] staan zinvolle punten. Maar we roepen al heel lang dat we graag zouden zien dat de kracht en het enthousiasme van de samenleving zelf wordt ingezet en dit komt nog maar moeizaam van de grond. Er gebeurt wel van alles, maar dit is nog vooral gericht op het ophalen uit de samenleving in plaats van samen mét de samenleving tot nieuwe ontwikkelingen te komen. Dat zouden we bijvoorbeeld graag meer terug zien in programma 11, Duurzaamheid [p.50]. De volgende loper moet hier dus zeker nog mee verder. Dit vraagt een andere houding van zowel de raad als de ambtelijke organisatie. We moeten ook durven het stokje af te geven en los te laten. En daarbij kan de volgende loper ook een maatschappelijke organisatie/inwonerscoöperatie zijn.

Daarnaast is ook de informatisering relevant in het kader van de nieuwe rol ten opzichte van de samenleving. En ook in het licht van de groei van onze gemeente is het randvoorwaardelijk om dit goed op orde te hebben. We begrijpen dus dat hier ook meer uitgaven mee gemoeid zijn. Een andere vraag die bij ons opkomt gaat over de lastenverhoging voor onze inwoners. Expliciet wordt hier niet erg nadrukkelijk over gesproken in de ppn, maar we zien impliciet wel een flink aantal verhogingen: de kosten voor parkeervergunningen stijgen met 20%, de lokale heffingen met 5% en de gebruikersvergoeding voor sportaccommodaties wordt verhoogd. Allemaal lastenverhogingen die worden voorgesteld om tot een sluitende meerjaren begroting te komen. De spanning tussen het willen realiseren van ambities en het zo laag mogelijk willen houden van de lasten voor onze inwoners, is ook in het coalitieakkoord benoemd. Kan het college toelichten hoe deze afweging is gemaakt bij de voorgestelde lastenverhogingen in deze ppn? Specifiek waar het gaat over de stijging van de lokale heffingen staan wij op zich achter het uitgangspunt dat de lokale heffingen zoveel mogelijk kostendekkend moeten zijn. Maar we willen ook een Meppel doorgeven waar iedereen een laatste rustplaats kan vinden. De stijging van begraafrechten vinden wij daarom wel ingewikkeld.

Volgens de CDA-fractie mag de keuze om te begraven of te cremeren geen overwegend financiële keuze zijn. Kan het college toezeggen hier bij de uitwerking in de begroting rekening mee te houden?

Verder hebben wij nog een vraag over de taakstelling subsidies. We hebben eerder gesproken over uitstel, maar in de ppn wordt 2022 helemaal losgelaten en wordt gesproken over 2025. Kan het college dit toelichten? Tot slot: als gemeente Meppel hebben we niet de beste uitrusting om de estafetteloop te winnen. Maar met lef, vertrouwen en passie komen we een eind. We moeten natuurlijk niet gaan voor een onmogelijke opgave, maar we moeten wel de kansen zien en de kracht van onze gemeenschap benutten. Door de coronacrisis heeft Drente nieuwe aantrekkingskracht gekregen en ook de regio Zwolle doet het goed. Ondanks de hindernissen op ons pad, zien we dit als positief voor Meppel en menen wij dat deze ppn een goed uitgangspunt is om dit rondje af te maken en het stokje door te geven aan de volgende raad.