2. Bijlage - Accountantsverslag 2025
Tekst van het document
Accountantsverslag 2025 Gemeente Meppel
2 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Aan de raadsleden van gemeente Meppel Grote Oever 26 7941 CZ Meppel 14 april 2025
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening van uw gemeente voor het boekjaar dat eindigt op 31 december 2025. We hebben onze werkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2025 en onze overeenkomst. Onze bevindingen en aanbevelingen zijn open en constructief besproken met de ambtelijke organisatie, de portefeuillehouder Financiën en met de Auditcommissie.
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Het accountantsverslag begint met een samenvatting van onze belangrijkste bevindingen en aanbevelingen. Daarna gaan wij in op de reikwijdte van onze controle, de diepgang waarmee wij gecontroleerd hebben en tot welke oordeel wij gekomen zijn. Vervolgens geven wij onze visie op de informatiewaarde en leesbaarheid van de paragrafen en de programmaverantwoording.
bevindingen hebben opgenomen over een aantal wettelijk verplichte onderwerpen, zoals Sisa, WNT en onze onafhankelijkheid. In de bijlage hebben we ook enkele actuele ontwikkelingen gegeven die voor u van belang kunnen zijn. Dit accountantsverslag is opgezet als interactief document waar u eenvoudig doorheen kunt navigeren door op de menuopties aan de linkerzijde of de onderstreepte woorden te klikken. Wij vragen u terughoudend te zijn met het printen van het accountantsverslag. Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking die we ervaren hebben. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen.
Nadat wij onze analyse hebben gegeven van de financiële positie van uw gemeente, gaan wij in meer detail in op de belangrijkste bevindingen uit onze controlewerkzaamheden. Dit doen wij langs de drie domeinen fysiek, sociaal en bedrijfsvoering.
Met vriendelijke groet, ETL Assurance & Overheidsaccountants B.V.
Vervolgens geven wij op hoofdlijnen ons beeld van de interne beheersing van uw organisatie en gaan we dieper in op de speerpunten die u ons heeft meegegeven tijdens de controle We sluiten het accountantsverslag af met bijlagen waarin we
R.F.C.W. Lozekoot MSc RA
3 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
We hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Dat betekent dat wij van mening zijn dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheids-verantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. De tolerantie voor fouten die wij bij de controle hebben gehanteerd bedraagt (afgerond) EUR 2,4 miljoen. Onzekerheden aanwezig Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er geen onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. De onzekerheid met betrekking tot de prestatie-levering van de PGB-zorg bedraagt EUR 0,5 miljoen. Informatiewaarde van de programmaverantwoording kan beter Wij zien dat er dit jaar belangrijke stappen zijn gezet om de leesbaarheid en informatiewaarde van uw programmaverantwoording te verbeteren. Tegelijkertijd hebben we dat er nog verschillende stappen gezet kunnen worden om de raad beter in positie te brengen om hun controlerende taak uit te voeren. Met name het concreter meetbaar maken van resultaten helpt hierbij.
Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde verschilt per paragraaf. Naar onze mening ontbreekt het op een aantal punten nog wel aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen. Financiële positie van uw gemeente als geheel is goed Uit onze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel goed is. Dit komt doordat er de afgelopen jaren positieve resultaten zijn geboekt. We zien daarbij dat er ook dit jaar grote verschillen zijn tussen de initiële begroting en de realisatie. De ontvangsten van het rijk zijn hiervan de grootste oorzaak. Dit laat ook zien hoe moeilijk het voor de gemeente is om stabiel financieel beleid te voeren in de continu wisselende omstandigheden.
Jaarafsluiting We hebben de controle op een goede manier kunnen uitvoeren. Wel zagen we de krapte in personeel terug in de oplevering van het dossier. We hebben daardoor minder efficiënt kunnen werken dit jaar. Daarnaast willen we een compliment maken aan de medewerkers die hard gewerkt hebben om onze vragen adequaat te beantwoorden.
4 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Geen indicaties voor fraude Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voortgekomen voor fraude.
Net als in eerdere jaren is er een regionaal overschot in beschermd wonen is. Dit jaar zorgt dit voor een voordeel van €3.500.000 voor de gemeente Meppel.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Schattingen door het college zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen, bijvoorbeeld ten aanzien van de waardering van de (im)materiële vaste activa en de grondexploitaties. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt beoordeeld en allemaal als evenwichtig aangemerkt. Onze bevindingen in het fysiek domein De boekwaarde van de grondexploitaties is afgenomen met EUR 6,2 miljoen tot een bedrag van EUR 21,7 miljoen. Alle grondexploitaties hebben een positief verwacht resultaat. Daarnaast is er in het weerstandsvermogen een buffer van EUR 8,9 miljoen meegenomen. Hiermee zijn de bestaande risico’s ruimschoots afgedekt. Daarnaast stellen wij vast dat de beheersing van de grondexploitaties goed op orde is. Risico’s zijn in beeld en er worden waar mogelijk maatregelen Onze bevindingen in het sociaal domein Wij zien dat de kosten door het jaar en de uiteindelijke productieverantwoordingen van de zorgaanbieders met elkaar in lijn zijn. Daarmee is de voorspellende waarde van de zorgkosten goed.
Onze bevindingen in het domein bedrijfsvoering De pensioenvoorziening voor wethouders zal per 1-1-2028 worden overgedragen aan het ABP. De gemeente heeft daarom de hoogte van deze pensioenvoorziening in de jaarrekening bepaald op basis van de grondslagen van het ABP. De gemeente mag zelf bepalen hoe de voorziening voor debiteuren berekend wordt. We zien dat de gemeente deze op dit moment niet berekend op de wijze waarop dit is voorgeschreven in de eigen financiële verordening. Dit leidt overigens niet tot financiële afwijkingen boven onze rapportagegrens.
We zien dat het verschil tussen laatste bijgestelde begroting en de jaarrekening in dit jaar lager is dan in eerdere jaren. Dit duidt erop dat de gemeente een beter beeld heeft van de financiële ontwikkeling.
5 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Uw speerpunten nader uitgewerkt Verstrekte subsidies Bij de verstrekte subsidies hebben wij geen bijzonderheden vastgesteld bij onze controle. We adviseren om de subsidieverstrekkingen zo concreet mogelijk te maken, zodat een duidelijk verband ontstaat tussen uw beleidsdoelstellingen en de verstrekte subsidie. Ontvangen subsidies Meppel ontvangt op dit moment veel verschillende subsidies van het rijk. Met name voor woningbouw zijn hier veel verschillende stromen. We zien dat de organisatie hierbij een goed overzicht heeft en daarmee de verschillende stromen goed beheerst.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel
6
De reikwijdte van onze controle U heeft ons verzocht om de jaarrekening 2025 van uw gemeente te controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, welke wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle.
Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de jaarstukken in onze controle hebben betrokken.
Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen Jaarstukken Gemeente Meppel Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Jaarverslag
Jaarrekening
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing
Programmaverantwoording
Paragrafen
Balans, overzicht van baten en lasten en toelichting
Rechtmatigheidsverantwoording
WNT-bijlage
SiSa-bijlage
Bijlage taakvelden
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij vast dat deze niet strijdig zijn met de jaarrekening
Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
7
Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstoleranties wij hanteren. Op grond van het BADO bedraagt deze tolerantie maximaal 2% van de totale lasten. U heeft ons gevraagd om deze maximale tolerantie te gebruiken bij onze werkzaamheden. De relatie tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde afwijkingen en ons oordeel staat in tabel rechts van deze pagina aangegeven. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. Dit hebben wij samengevat in onderstaande grafiek.
Rapporteringstolerantie De rapporteringstolerantie is de grens waarboven wij gevonden afwijkingen in dit accountantsverslag aan u rapporteren. U heeft de rapporteringstolerantie vastgesteld op 0,1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves. Voor 2025 is dit EUR 112.000.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
8
Wij geven een goedkeurend oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening Ons oordeel bij uw jaarrekening Wij hebben een goedkeurend oordeel afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Derhalve is ons oordeel dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid.
Bevindingen boven de goedkeuringstolerantie Ons oordeel is gebaseerd op een aantal onzekerheden met betrekking tot prestatielevering. Dit hebben wij in onderstaande tabel samengevat. Op de volgende pagina kunt u lezen om welke specifieke fouten en onzekerheden het gaat.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle
9
Fouten en onzekerheden in de jaarrekening nader uitgelicht Fouten en onzekerheden De fouten en onzekerheden kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Investering
Ons getrouwheidsoordeel
Bedrag in EUR 1.000
Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen
Levering zorg via pgb niet vastgesteld
525
Totaal
525
Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onzekerheid Pgb-zorg Naast de zorg in natura, verstrekt de gemeente ook een bedrag van EUR 525.000 aan Pgb-budgetten. Van deze zorg heeft het college geen werkzaamheden uitgevoerd op de levering van betaalde zorg. Wij kunnen daarom niet vaststellen of deze zorg daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en nemen daarom deze lasten mee als onzekerheid voor onze controle. Overigens is het vaststellen van PGB-zorg moeilijker vast te stellen dan de reguliere zorg in natura. De beperkte omvang zorgt ervoor dat het risico ook beperkt is.
10 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording In de tabel hieronder hebben wij ons mening gegeven over de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording. . Proces
Status
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording
Leesbaarheid
Informatiewaarde
Overeenstemming met jaarrekening
Overeenstemming met het BBV
Paragrafen
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Daarnaast hebben wij beoordeeld of de programmaverantwoording in overeenstemming is met de jaarrekening en voldoet aan alle eisen die het BBV eraan stelt. Belangrijkste reden classificatie niet-groen
• De programmaverantwoording is ten opzichte van vorig jaar verbeterd doordat standaardteksten zijn weggehaald en daarom de teksten bondiger zijn geworden. Wel zien we per programma nog wel grote verschillen in de leesbaarheid. Er wordt veel verwezen naar andere documenten, dit maakt de programmaverantwoording moeilijk zelfstandig leesbaar. • Probeer meer grafieken, figuren of andere beelden te gebruiken om de leesbaarheid te bevorderen. • Er mist een duidelijk verband tussen beleidsvoornemens, concrete doelstellingen, maatschappelijke effecten en de gekozen indicatoren. • De indicatoren zijn de standaardindicatoren volgens het BBV Het ontbreekt aan gemeente-specifieke indicatoren. Tevens ontbreken normen, waardoor er geen conclusies getrokken kunnen worden. • De verantwoordingen bevatten veel algemene teksten, het zijn teksten die niet heel concreet zijn. Vervolgens is er een opsomming van de activiteiten. Hierin ontbreekt een duidelijke afweging over wat er bereikt moest worden en of dit bereikt is.
Legenda
Betekenis
Voldoet niet of beperkt aan de norm
Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen
Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie
11 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording Paragrafen
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen In onze visie vormen de paragrafen een belangrijk onderdeel voor de raad om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. In deze paragrafen moet het college verantwoording afleggen over een aantal belangrijke beleidsmatige onderwerpen die dwars door de programma’s heen snijden. Daarom geven wij ook ten aanzien van de paragrafen ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde. Tevens beoordelen we of de paragrafen in overeenstemming zijn met de jaarrekening en voldoen aan alle eisen die het BBV aan de paragrafen stelt. Dit hebben wij per paragraaf gedaan.
Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde erg verschilt per paragraaf. Naar onze mening ontbreekt het op verschillende punten nog wel aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen. De paragrafen bevatten over het algemeen wel voldoende informatie over het onderwerp van de paragraaf.
Op de volgende pagina’s hebben wij onze ons mening gegeven over de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording.
Samenvattend komen wij tot de volgende aanbevelingen om de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen te verbeteren:: • Leg de inhoud van de paragrafen goed langs de meetlat van het BBV. • Versterk de koppeling tussen de paragrafen in de begroting en de paragrafen in de jaarrekening; • Voorzie kwalitatieve analyses van verklarende kwantitatieve analyses; • Maak meer gebruik van grafieken en infographics.
Wij bevelen u aan om ook onze signaleringen ten aanzien van de paragrafen mee te nemen bij de verdere ontwikkeling van uw P&C documenten.
12 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces
Jaarrekening
Status
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
• In de paragraaf ontbreekt de gevraagde informatie uit artikel 23 van de financiële verordening. Hierin wordt specifiek gevraagd om een “toelichting op de toerekening van rentekosten en overheadkosten aan de rechten en heffingen waarmee kosten in rekening worden gebracht”. Deze is niet expliciet opgenomen in de paragraaf. Overigens kunt u overwegen of u dit van toegevoegde waarde vindt het eventueel uw financiële verordening hierop aanpassen.
• Een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie, zoals gevraagd door het BBV, ontbreekt. De basis is weergegeven maar een totale analyse met de verhouding tussen de verschillende kengetallen ontbreekt.
• De paragraaf is doorontwikkeld met meer overzichten. De leesbaarheid kan verder versterkt worden. • Wordt beperkt inzicht gegeven in de financiële consequenties die uit het beleidskader voortvloeien. • Geen meerjarenperspectief meegenomen voor inzicht in structurele karakter van de onderhoudskosten
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Lokale heffingen
Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording Paragrafen
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle
Onderhoud kapitaalgoederen
Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Legenda
Betekenis
Voldoet niet of beperkt aan de norm
Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen
Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie
Bijlagen
Bijlagen
13 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces
Jaarrekening
Status
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
Jaarrekening
• In de paragraaf blijkt niet duidelijk op welke wijze rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden is toegerekend.
Bedrijfsvoering
• Artikel 25 van de financiële verordening vraagt om inzicht in de van de stand van zaken en ontwikkeling van organisatie en ondersteunende processen. In de paragraaf staat vooral wat er gerealiseerd is, maar er ontbreekt een analyse van hetgeen nog niet goed gaat en waarom dit zo is.
Verbonden partijen
Grondbeleid
Openbaarheid
Financiering Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording Paragrafen
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Legenda
Betekenis
Voldoet niet of beperkt aan de norm
Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen
Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie
Bijlagen
Bijlagen
14 Samenvatting
Samenvatting
Onze analyse van uw financiële positie
Jaarrekening
In onze controleverklaring moeten wij expliciet aandacht besteden aan de geschiktheid van de door het college gehanteerde en onderbouwde veronderstellingen inzake het opvangen van financiële risico’s in relatie tot de financiële positie.
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Om aan deze eis te voldoen hebben wij onder andere kennis genomen van de in jaarstukken opgenomen paragraaf “Weerstandsvermogen”, waarin het college de relatie heeft gelegd tussen de onderkende risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen Ten aanzien van deze analyse hebben wij overwogen of deze alle relevante informatie bevat waarvan wij als gevolg van de controle van de jaarrekening kennis hebben. Ons beeld van deze paragraaf hebben we eerder al gegeven. Een nadere analyse van uw weerstandsvermogen hebben we op deze pagina gegeven. Daarnaast hebben wij vastgesteld of de volgens het BBV verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de gangbare normen. In de grafieken op deze en de volgende pagina’s hebben we een overzicht opgenomen van de kengetallen die verplicht in de jaarrekening van uw gemeente moeten worden opgenomen. Deze hebben we afgezet tegen de waarden van de ratio’s van de gemeente over de afgelopen vier jaar, maar ook tegen de gemiddelde omvang van andere gemeenten met uw omvang en met Nederland als geheel. Uit deze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel voldoende is, maar de komende jaren stevig onder druk komt te staan. Dit uit zich voornamelijk in een (sterk) stijgende netto schuldquote en een dalende solvabiliteit. De redenen hiervan zijn de omvangrijke investeringen die de komende jaren gepland zijn.
Hierna hebben wij onze constatering per kengetal nader geduid.
Solvabiliteit De solvabiliteit geeft een beeld van het eigen vermogen ten opzichte van de totale balans. Hoe hoger de solvabiliteit, hoe gezonder de gemeente is. De stijging van de solvabiliteit van de afgelopen jaren is doorgezet als gevolg van het positieve resultaat van het afgelopen jaar. Hiermee heeft u in toenemende mate ruimte om tegenvallers op te vangen zonder dat u hiervoor grote maatregelen hoe te nemen.
15 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze analyse van uw financiële positie Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote van uw gemeente is in 2025 sterk gedaald naar een niveau rond de 30%. Daarmee valt deze ruimschoots in de minst risicovolle categorie voor de provincie. Ook voldoet u aan uw eigen norm van 50%. Daarnaast is de netto schuldquote dit jaar ongeveer in lijn met het landelijke gemiddelde voor gemeenten. De netto-schuldquote geeft een relatie tussen de schulden en de baten van de gemeente weer. De daling van de afgelopen jaren wordt verklaard door de vele positieve resultaten. Op basis van dit kengetal staat de gemeente er dus gezond voor.
16 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze analyse van uw financiële positie Grondbeleid Net als vorig jaar is er dit jaar een sterke daling in uw grondexploitaties zichtbaar. Er hebben veel verkopen van gronden plaatsgevonden waardoor de actieve grondexploitaties een kleiner deel van uw balanstotaal vertegenwoordigen. Grondexploitaties zijn over het algemeen risicovolle activa. Gezien de gezonde financiële positie van uw gemeente, kunnen deze risico’s gedragen worden. Daarnaast hebben alle grondexploitaties een verwachte winst. Een kleine negatieve bijstelling heeft daarom niet direct invloed op uw financiële positie, maar voornamelijk op te verwachten toekomstige winsten. Op basis van dit kengetal is er dus geen aanleiding om vast te stellen dat uw gemeente hier grote risico’s loopt.
Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is net als de afgelopen jaar positief. Dit houdt in dat de structurele lasten kunnen worden gedekt door structurele baten. Er een feitelijk sprake is van een overschot in de exploitatie in 2025 nadat alle incidentele resultaten zijn geëlimineerd. Dit is voor de provincie een belangrijk uitgangspunt bij de uitvoering van haar toezichthoudende taak.
17 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Onze analyse van uw financiële positie Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit wordt berekend als de verhouding tussen de gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning in uw gemeente en de landelijke gemiddelde woonlasten voor hetzelfde huishouden over het laatst bekende begrotingsjaar. Hiervoor hebben wij 2025 gebruikt. Om de berekeningen te maken hebben wij de definities aangehouden van het kennisinstituut Coelo. Dit instituut gaat voor de bepaling van het gemiddelde bedrag aan OZB uit van de gemiddelde WOZ waarde van een koopwoning in uw gemeente. Wij gebruiken de definitie van Coelo om aan te sluiten bij de informatie die openbaar gemaakt is door het CBS.
Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
De omvang van de belastingcapaciteit van uw gemeente is in 2025 net als in eerdere jaren, relatief laag, net boven de 80%. Dit is gunstig voor het beeld van uw financiële positie omdat u hiermee in theorie in staat bent om uw inkomsten te verhogen, mocht dit nodig zijn. In relatie tot de andere kengetallen lijkt dit op dit moment overigens niet direct noodzakelijk. Daarnaast is het verhogen van de belastingen altijd een politieke keuze.
18 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze analyse van uw weerstandsvermogen In de paragraaf Weerstandsvermogen is door het college een analyse gemaakt van het weerstandsvermogen van uw gemeente per 31 december 2025. Eerder in dit rapport hebben wij een aangegeven hoe wij aankijken tegen de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragraaf Weerstandvermogen. In deze paragraaf gaan we dieper in op de analyse die door het college gemaakt is. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de financiële risico’s die de gemeente loopt en de buffers die gemeente vrij beschikbaar heeft om deze risico’s op te vangen (de weerstandscapaciteit). Uit de analyse van het college blijkt dat de het weerstandsvermogen in 2025 3,2 is. Hiermee heeft u 3,2 keer de benodigde reserve die u verwacht nodig te hebben. U heeft zelf een norm van 2 keer de benodigde weerstandscapaciteit gesteld, hier voldoet u ruimschoots aan. Ook voor de toezichthouder is een norm van 2 of hoger de minst risicovolle categorie. Uw benodigde weerstandscapaciteit nader geanalyseerd De benodigde weerstandscapaciteit is een analyse van alle risico’s waaraan de gemeente is blootgesteld. Deze analyse is per definitie subjectief. Daarnaast zien we dat het in de praktijk dat het inschatten van risico’s moeilijk is voor gemeenten. Geregeld zien we dat zich bij gemeenten risico’s voordoen die nog niet in het overzicht van de weerstandscapaciteit opgenomen waren.
De weerstandsratio moet daarom altijd beschouwd worden in relatie tot de andere kengetallen. Voor Meppel laten deze overigens een eveneens gunstig beeld zien.
Verreweg het grootste risico dat u benoemd heeft, zijn uw grondexploitaties. Hiervoor is een grondige analyse opgesteld waardoor uw gemeente een goed beeld heeft van deze risico’s. Daarnaast hebben we bij de controle van de grondexploitaties ook vastgesteld dat de gemeente bij de schattingen van de grondexploitaties aan de voorzichtige kant zit. Dit om tegenvallers te voorkomen. Het totaalbeeld is daarom ook dat de gemeente voorzichtig is met de weerstandscapaciteit. Uw beschikbare weerstandscapaciteit Uw beschikbare weerstandscapaciteit is met 3,2 ruimschoots voldoende en daarmee zijn de gemeentelijke financiën gezond. Een constante uitdaging is daarbij om in te schatten wat hiervan de gevolgen zijn voor het beleid dat de gemeente kan voeren. Hiervoor is niet alleen de huidige financiële positie van belang maar ook de verwachting van de financiële ontwikkelingen. Dit is afhankelijk van veel factoren en met name de rijksoverheid is hierin een onvoorspelbare kracht. Een groot deel van het overschot van dit jaar komt dan ook door wijzigingen in de bijdrage van de rijksoverheid. Naast het financieel actieplan is een de verbetering van de financiële positie dus ook voor een groot deel hieraan te wijten.
19 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Schattingen binnen het fysiek domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting
Oordeel
Waardering immateriële vaste activa
Evenwichtig
Waardering materiële vaste activa
Evenwichtig
Schattingen gehanteerd bij waardering van grondexploitaties De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, de zogenaamde jaarschijven, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. In de tabel op de volgende pagina zijn onze bevindingen weergegeven.
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag voorgaand jaar Voorgaand jaar hebben wij een aantal opmerkingen gemaakt over een aantal berekeningen zoals het tussentijds nemen van winst. Dit jaar zijn deze bevindingen verwerkt.
Daarnaast hebben wij in het accountantsverslag van 2024 aangegeven dat de grondexploitatie van Noord IV wat ons betreft beter afgesloten kon worden omdat er nog maar in beperkte mate sprake is van een grondexploitatie. U heeft er niet voor gekozen om de grex af te sluiten omdat op dit moment gewerkt wordt aan een nieuw omgevingsplan. Uw afweging is daarom dat het nu afsluiten en vervolgens binnenkort opnieuw openen van de grondexploitatie, niets toevoegt.
20 Samenvatting
Samenvatting
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein
Jaarrekening
Jaarrekening
Managementschatting
Oordeel
Toelichting
Gehanteerde rekenrente
Evenwichtig
Zie onderbouwing op de vorige pagina.
Evenwichtig
De verwachte kostenstijging bedraagt ongeveer 4% voor 2026, 3% voor 2027 en 2028 en 2,0% voor de periode vanaf 2029. Deze percentages vallen in het midden van het interval dat extern specialist Metafoor geeft in haar Outlook Grondexploitaties 2025. Op basis hiervan vinden wij de kostenschattingen evenwichtig.
Evenwichtig
De gehanteerde opbrengstenstijging kent een differentiatie naar soort vastgoed (woningbouw en niet-woningbouw). De gehanteerde schattingen zijn opgenomen in het MPG 2025 en variëren in 2025 van 2,8% voor niet woningbouw tot 6,5% voor woningbouw. Langjarig wordt een indexatie van 2% gehanteerd. Deze percentages sluiten aan bij de visie die extern specialist Metafoor geeft in haar Outlook Grondexploitaties 2025. Op basis hiervan vinden wij de schattingen evenwichtig. Overigens wordt er geen opbrengststijging ingerekend voor verkopen waarvoor al prijsafspraken zijn gemaakt of contracten zijn getekend.
Evenwichtig
De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op actuele omstandigheden van de markt, gemaakte afspraken met marktpartijen. interne en externe adviezen, onderzoeken en politieke uitgangspunten ten aanzien van woningbouw en werkgelegenheid. Wij achten de op marktinformatie gebaseerde inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden.
Evenwichtig
De prijzen zoals ingerekend zijn gebaseerd op de verwachte marktomstandigheden, residuele grondwaardeberekeningen en de afspraken in de verkoop- en ontwikkelingsovereenkomsten. Daarom achten wij de schatting evenwichtig.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Kostenstijging
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle
Opbrengstenstijging
Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing
Gehanteerde programmering
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Verkoopprijzen Bijlagen
Bijlagen
21 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Grondexploitaties zijn geactualiseerd. Als onderdeel van de jaarafsluiting heeft er een actualisatie van de grondexploitaties plaatsgevonden. Op de volgende pagina hebben wij de resultaten hiervan grafisch weergegeven.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing
De boekwaarde van de grondexploitaties is afgenomen met EUR 6,2 miljoen tot een bedrag van EUR 21,7 miljoen. De reden hiervoor is dat er omvangrijke grondverkopen hebben plaatsgevonden en er geen nieuwe gronden zijn aangekocht in 2025. De totale investeringen in 2025 bedragen EUR 8,5 miljoen hebben voornamelijk betrekking op Nieuwveens landen voor EUR 6,4 miljoen. Het overige bedrag is verdeeld over de andere exploitaties. Tegenover de investeringen staan opbrengsten voor een totaalbedrag van EUR 16,1 miljoen. Deze kunnen als volgt worden gespecificeerd: . Bedrag in Opbrengst EUR miljoen Nieuwveense Landen
10,4
Noord III
5,7
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Tot slot is de winstneming toegenomen met 1,2 miljoen. Wat de totale verandering in de boekwaarde doet dalen met EUR 6,3 miljoen.
Bijlagen
Risico’s in de grondexploitatie opgevangen door weerstandsvermogen In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is opgenomen dat het college het risico binnen de grondexploitaties
Bijlagen
inschat op EUR 8,9 miljoen. Voor dit risico is in de balans geen afzonderlijke Reserve Grondexploitatie gevormd. In plaats daarvan moet het risico worden opgevangen door het weerstandsvermogen. Om de dekking van de risico’s uit de grondexploitaties explicieter zichtbaar te maken, geven wij u in overweging om ten laste van de algemene reserve een afzonderlijk Reserve Grondexploitatie te vormen. Ten opzichte van de boekwaarde lijkt de omvang van het ingeschatte risico overigens hoog. De grondexploitaties zijn allemaal positief. Een lager verwacht resultaat geeft daarom in eerste instantie een lagere toekomstige winst. Pas wanneer de verwachte winst veel lager wordt dan op dit moment verwacht wordt, door bijvoorbeeld een economische schok, komt dit ten laste van de reserve.
Verwacht resultaat grondexploitaties gestegen Het totaal nog te verwachten resultaat van alle actieve grondexploitaties samen op eindwaarde bedraagt EUR 25,8 miljoen positief. Vorig jaar was dit nog EUR 20,7 miljoen positief. De stijging wordt voor het grootste deel verklaard door Noord III en Noord IV. Dit zijn echter projecten die pas over een paar jaar verder ontwikkeld gaan worden. Met name Noord IV is op dit moment nog slechts agrarische grond waarvoor de ontwikkeling nog gestart moet worden.
22 Samenvatting
Samenvatting
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Schattingen binnen het sociaal domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht.
Financiële positie
Financiële positie
Managementschatting Nog te betalen zorgkosten
Oordeel Evenwichtig
Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Overschot beschermd wonen Net als in eerdere jaren is er aan het eind van het jaar een groot overschot op beschermd wonen. De gemeente heeft hier geen invloed op en het bedrag volgt uit een regionale afrekening. Deze meevaller van €3.500.000 Is kenmerkend voor de moeilijk voorspelbare omgeving waarin de gemeente werkt. Enerzijds komt deze meevaller al een aantal jaar terug maar anderzijds is het onvoorspelbaar of dit nog een aantal jaar zal blijven en is het daarom niet mogelijk om hier structureel van uit te gaan. Voorspellende waarde zorgkosten is goed Naar aanleiding van de productieverantwoordingen van de zorgleveranciers, wordt de definitieve last bepaald. In het verleden waren er nog vaak grote verschillen tussen de omvang van de kosten in de productieverantwoordingen en de administratie van de gemeente. Dit is steeds minder geworden en dit jaar zijn deze
verschillen minimaal. Dit betekent dat de gemeente tijdens het jaar al nauwkeurige informatie van de zorgleveranciers krijgt. Dit geeft de gemeente een goede basis om tijdens het jaar te kunnen sturen op deze kosten.
23 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar Het college van burgemeester en wethouders van uw gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld.
APPA voorziening berekend op basis van grondslagen ABP De Rijksoverheid heeft besloten dat met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel ook de Appa-pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers in het pensioenfonds ABP ondergebracht moeten worden. Dit zal naar verwachting per 1 januari 2028 plaatsvinden. Dat betekent dat per die datum de genoemde voorzieningen toereikend moeten zijn om de collectieve waardeoverdracht naar het ABP te kunnen dekken.
Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2025 aanvaardbaar zijn.
Een belangrijke component bij het inschatten van de waardeoverdracht per 1 januari 2028 is de dekkingsgraad die het ABP dan zal hebben. De gemeente heeft in de jaarrekening de dekkingsgraad van 123,5% gehanteerd. Dit was de actuele dekkingsgraad van het ABP per balansdatum. Hiermee heeft de gemeente het verschil met de oude berekening in 2025 al helemaal in de kosten genomen. De uiteindelijke overdracht is afhankelijk van de dekkingsgraad per 1 januari 2028 en kan dus nog veranderen in de komende jaren.
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Schattingen binnen het domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting
Oordeel
Waardering financiële vaste activa
Evenwichtig
Waardering kortlopende vorderingen
Evenwichtig
Waardering voorzieningen
Evenwichtig
Voorziening debiteuren worden niet conform de verordening berekend De gemeente mag op basis van het BBV zelf kiezen hoe de debiteuren berekend worden. Hiervoor heeft de gemeenteraad in de financiële verordening vastgesteld dat er op basis van historische inningspercentages voorzien moet worden. Dus op basis van ervaring van eerdere jaren. De gemeente heeft deze cijfers echter niet en dus wordt er een algemene inschatting gemaakt. De financiële impact is beperkt. Toch adviseren we u om conform de door de raad vastgestelde verordening te werken en voor komend jaar deze ervaringscijfers inzichtelijk te krijgen.
24 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Het resultaat in de jaarrekening 2025 is uitgekomen op een voordeel van EUR 14,8 miljoen. In de primaire begroting werd een resultaat van EUR 0 verwacht. In de laatste begroting ging het college uit van van EUR 11,3 miljoen. Dit is een verschil van EUR 3,5 miljoen met de werkelijkheid. Ten opzichte van voorgaand jaar wijkt de bijgestelde begroting minder af van de werkelijkheid. Dit is een indicatie dat de beheersing van het financieel inzicht verbeterd is. Daarbij moet wel opgemerkt worden dat een afwijking van ruim 3 miljoen nog steeds omvangrijk is.
Daarnaast komt het beeld van eerdere jaren, ook dit jaar weer naar voren. De gemeente heeft ieder jaar een positief resultaat dat in het begin van het jaar niet begroot was. Een groot deel hiervan wordt verklaard door een bijstelling in het gemeentefonds nadat de gemeente de begroting heeft vastgesteld. Dit laat zien dat het uitdagend is om goed financieel beleid te voeren. Een nadere duiding geeft de gemeente zelf in de jaarrekening in het hoofdstuk “Financiën op hoofdlijnen.
25 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Ons beeld van de interne beheersing
Ons beeld van de interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
In dit onderdeel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van (de kwaliteit van) het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening.
Dit is het tweede jaar dat wij uw accountant zijn en we zien dat de kwaliteit van de oplevering ten opzichte van vorig jaar achteruit is gegaan. In basis ontbraken een aantal documenten die wij opgevraagd hebben waardoor we deze in tweede instantie alsnog hebben moeten opvragen. Ook sloten bedragen in documenten soms niet aan. Het aangeleverde dossier maakte ten opzichte van voorgaand jaar dan ook een minder goede indruk. We hebben begrepen dat er krapte was in het personeel. Daarnaast is de controle van de gemeente Meppel vroeg in het jaar. Daarom wordt een tekort in het personeel snel zichtbaar in het aan ons aangeleverde dossier. We adviseren dan ook om volgend jaar eerst meer interne checks te doen, voordat de stukken naar ons gestuurd worden. Nu hebben wij tijdens onze werkzaamheden bevindingen gedaan, die uw organisatie bij een check van eigen werkzaamheden zelf ook opgemerkt zouden hebben. Naast deze opmerkingen, willen we ook een compliment maken naar uw medewerkers. Vragen die wij gesteld hebben, zijn voortvarend beantwoord. We zien dat er veel inzet is om ons te voorzien van de juiste antwoorden en adequate documenten.
26 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van de interne beheersing (aanvullingen op de managementletter) Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Ons beeld van de interne beheering
Ons beeld van de interne beheering
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Wij hebben in onze managementletter uitgebreid gerapporteerd over de interne beheersing van de gemeente Meppel. Tijdens de jaareindecontrole zijn er geen nieuwe tekortkomingen of andere bevindingen geconstateerd. Voor een verdere toelichting op ons beeld van de interne beheersing, verwijzen wij daarom naar onze management letter.
27 Samenvatting
Samenvatting
U heeft ons voor de jaarekeningcontrole specifieke speerpunten meegegeven Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Bij de uitvoering van de controle heeft de gemeenteraad de mogelijkheid gekregen om ons speerpunten mee te geven. Dit zijn aspecten van de organisatie, bedrijfsvoering of jaarrekening die in het verlengde van onze reguliere controle liggen, maar waarover wij met meer aandacht en diepgang zullen rapporteren in ons accountantsverslag. Voor 2025 heeft de auditcommissie ons de volgende speerpunten meegegeven: • De interne beheersing van de grote investeringen • De bewaking van de uitnutting en voorwaarden verbonden aan subsidies (verstrekte subsidies) • De beheersing op bestedingen van ontvangen rijkssubsidies en de borging van voldoen aan de subsidievoorwaarden (ontvangen subsidies) Interne beheersing grote projecten Over de interne beheersing van grote investeringen hebben wij u al geïnformeerd in de managementletter. Hier hebben wij opgemerkt dat de grote investeringen op een goede wijze beheerst worden. De risico’s van het project zijn bekend. Daarbij worden maatregelen genomen om risico’s waar mogelijk te beperken. Tijdens de jaareinde controle is dit beeld bevestigt. Verstrekte subsidies Wij hebben de verstrekte subsidies gecontroleerd en hieruit hebben wij geen fouten opgemerkt. De bestedingen van de subsidies zijn daarmee getouw voor de jaarrekeningcontrole. Wel zien we dat voor het effectief beheersen van de subsidiestromen meer nodig is.
Subsidievoorwaarden moeten duidelijk omschreven worden zodat een duidelijke koppeling gemaakt wordt tussen de maatschappelijke doelen van de gemeente en de verstrekte subsidie. Hoe duidelijker de subsidievoorwaarden beschreven zijn, hoe beter de gemeente kan sturen op de maatschappelijke effecten. De gemeente werkt op dit moment aan het verder versterken van het subsidieproces. Omdat er tussen de aanvraag en vaststelling van de subsidie bijna 2 jaar tijd zit, zullen deze effecten de komende jaren duidelijker moeten worden. Ontvangen subsidies Op dit moment zijn er binnen uw gemeente veel grote ontvangen subsidies in de vorm van SISA-regelingen. Deze subsidies zijn divers van omvang en aard. Een aantal grote subsidies hebben betrekking op de ontwikkeling van woningbouw in uw gemeente. De rijksoverheid geen veel prioriteit aan het aanjagen van de bouw van betaalbare woningen en heeft daarom verschillende subsidieregelingen gestart. De gemeente heeft goed in beeld welke regelingen er zijn en welke voorwaarden er voor de verschillende regelingen zijn. Daarnaast is een belangrijke subsidieregeling die van de “Woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur” Hiervoor heeft de gemeente €26.000.000 vooruit ontvangen en omdat de planvorming nog gaande is, zijn er nog niet veel bestedingen geweest. De gemeente heeft dit goed in beeld.
Bij een subsidie van deze omvang, met veel verschillende vereisten zal duidelijke focus komende jaren van belang blijven.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
28
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u Verslaggeving en financieel beeld In 2026 staat de verslaggevingspraktijk vooral in het teken van een scherpere duiding van structurele en incidentele posten en van de vraag of de jaarrekening nog wel een realistisch beeld geeft van de bestuurlijke financiële ruimte. De Commissie BBV heeft de notitie over structurele en incidentele baten en lasten geactualiseerd. Hoewel de verduidelijkingen formeel doorwerken naar de begrotingsvoorbereiding voor 2027, zijn zij in 2026 al relevant voor de beoordeling van begrotingswijzigingen, reserve-inzet en het structureel evenwicht. Tegelijkertijd is in 2026 de discussie aangezwengeld dat de klassieke BBV-kengetallen en gunstige kasposities steeds minder zeggen over de werkelijke financiële robuustheid van gemeenten. Onderbesteding, personeelstekorten, vertraagde investeringen en laat in het jaar ontvangen incidentele rijksmiddelen leiden geregeld tot jaarrekeningoverschotten zonder dat sprake is van duurzame beleidsruimte. Voor raden, colleges en besturen van gemeenschappelijke regelingen betekent dit dat de toelichting op reserves, budgetoverhevelingen, investeringsrealisatie en incidentele baten belangrijker wordt.
Voor ons als accountants verschuift het accent daardoor niet alleen naar een juiste technische toepassing van het BBV, maar ook naar de vraag of de toelichtingen voldoende inzicht geven in de houdbaarheid van de financiële positie en in de spanning tussen formeel begrotingsevenwicht en feitelijke uitvoerbaarheid.
Controle en rechtmatigheid Op 3 februari 2026 is de Handreiking controle aanbestedingsrechtmatigheid gepubliceerd. Deze nieuwe handreiking maakt duidelijk dat aanbestedingscontrole niet langer als een louter juridisch detail kan worden benaderd, maar als onderdeel van de bredere rechtmatigheidsketen moet worden gezien. Contractbeheer, spendanalyse, mandatering, dossiervorming en de werking van interne beheersmaatregelen komen daarmee nadrukkelijker in beeld. In de praktijk betekent dit dat uw college beter moeten kunnen aantonen dat afwijkingen, verlengingen en inkopen buiten contract bewust zijn afgewogen en gedocumenteerd. Bestuurlijk bezien verschuift het accent daarmee van herstel achteraf naar aantoonbare beheersing gedurende het jaar.
Informatiebeveiliging en ICT Op het terrein van informatiebeveiliging en ICT staat 2026 in het teken van voorbereiding op nieuwe wettelijke eisen en een verscherpt dreigingsbeeld. De regering stuurt erop dat de Cyberbeveiligingswet, waarmee de Europese NIS2-richtlijn in Nederland wordt omgezet, in het tweede kwartaal van 2026 in werking treedt. Voor gemeenten is dat relevant, niet alleen wanneer zij rechtstreeks onder de wet vallen, maar ook omdat de normstelling voor zorgplicht, incidentmelding en ketenbeheersing de lat voor de hele publieke sector verhoogt. Tegelijk laat het Dreigingsbeeld Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten 2025-2026 zien dat ransomware, datalekken en verstoringen bij leveranciers de grootste risico’s blijven. De focus in 2026 verschuift daarom van losse beveiligingsmaatregelen naar bestuurlijke weerbaarheid: zicht op kritieke processen, afhankelijkheid van leveranciers, crisisorganisatie, logging, back-ups en het oefenen van scenario’s.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
29
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u Fiscale zaken: VPB, BTW en BCF Op fiscaal terrein is 2026 geen jaar van één grote stelselwijziging, maar wel van relevante aanpassingen en een scherpere focus op de uitvoering. Dit vereist dat u als gemeente alert moet blijven op uw VPB-positie, mede omdat de Belastingdienst per 2026 opnieuw heeft gecommuniceerd welke wijzigingen in de vennootschapsbelasting gelden en de bestaande belastingplicht van overheidsondernemingen onverkort blijft gelden. Dat maakt het noodzakelijk periodiek te toetsen of activiteiten nog binnen de overheidstaak passen of inmiddels een zelfstandig ondernemingskarakter hebben gekregen.
Mededinging en staatssteun Voor mededinging en staatssteun springen in 2026 twee ontwikkelingen in het oog. Ten eerste is de Wet Markt en Overheid opnieuw verlengd, ditmaal tot 1 juli 2027. Daarmee blijven de gedragsregels voor overheden ook in 2026 onverkort van toepassing op economische activiteiten van gemeenten en verbonden partijen, zoals exploitatie van accommodaties, verhuur, energie-initiatieven, laadinfra of andere activiteiten op markten waarop ook private aanbieders actief zijn. Besturen kunnen zich dus niet permitteren te veronderstellen dat dit dossier stilligt; juist zolang de wet niet definitief is herzien, blijft zorgvuldige motivering van algemeenbelangbesluiten en kostprijsdoorrekening van belang.
Voor de btw is met ingang van 1 januari 2026 de vrijstelling voor schuldhulpverlening relevant. Die wijziging raakt vooral gemeenten die schuldhulp zelf uitvoeren of via verbonden partijen of opdrachtnemers laten uitvoeren, omdat de fiscale inrichting en de verhouding tot kostprijs en compensatiestromen opnieuw moeten worden beoordeeld.
Ten tweede geldt vanaf 1 januari 2026 voor alle decentrale overheden de verplichting om verleende de-minimissteun (steun aan bedrijven tot maximaal EUR 300.000) te registreren in het centrale EU-register eAidRegister. Dat maakt staatssteun in de uitvoering minder vrijblijvend. Subsidies, garanties, goedkope verhuur of andere voordelen die eerder pragmatisch werden afgehandeld, vragen nu om expliciete dossiervorming en registratie. Onvolledige registratie of een te lichte staatssteuntoets vormt hierdoor niet alleen een juridisch risico, maar geven ook een signaal af over de beheersing van publieke interventies in de markt.
Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Het Btw-compensatiefonds blijft daarnaast in de praktijk een belangrijk aandachtspunt, juist bij samenwerkingsconstructies, gemengde prestaties en doorbelasting binnen gemeenschappelijke regelingen. De bestuurlijke relevantie zit daarmee vooral in een goede fiscale governance: tijdige signalering, eenduidige contracten en consistente vastlegging van gekozen fiscale posities.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
30
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u Bekostiging en wet- en regelgeving in het sociaal domein Het sociaal domein blijft in 2026 bestuurlijk het meest dynamische en financieel gevoelige terrein. In de jeugdzorg is begin 2026 het wetsvoorstel Reikwijdte Jeugdwet in consultatie gebracht, als onderdeel van de Hervormingsagenda Jeugd. De inzet is om specialistische jeugdzorg scherper af te bakenen en gemeenten meer te laten sturen via stevige lokale teams en hulp dichter bij het gezin. Tegelijk laat de routekaart bij de Hervormingsagenda Jeugd zien dat de financiële en inhoudelijke beweging nog niet is afgerond. Voor gemeenten betekent dit dat 2026 in het teken staat van een combinatie van transitie en uitvoering: contractering, lokale toegang, regionale beschikbaarheid en financiële beheersing lopen door elkaar heen. Daarnaast is per 1 januari 2026 fase 1 van de Participatiewet in Balans in werking getreden, met meer ruimte voor maatwerk, vertrouwen en beleidskeuzes in de uitvoering. Ook de Wet inburgering 2021 is in 2026 opnieuw onderwerp van bijstelling na de tussenevaluatie; per 1 april 2026 zijn extra gronden voor verlenging van de inburgeringstermijn geïntroduceerd, onder meer wegens gebrek aan kinderopvang en de combinatie van werk en inburgering.
Voor gemeentelijke organisaties en gemeenschappelijke regelingen in het sociaal domein betekent dit dat 2026 vooral vraagt om bestuurlijke keuzes over toegang, afbakening, uitvoerbaarheid en regionale samenwerking, en minder om de veronderstelling dat extra middelen alleen de druk zullen oplossen.