2.2 Ruimtelijke onderbouwing Bijlage 2 Quickscan natuurwaarden
Tekst van het document
Quickscan natuurwaardenonderzoek Hoofdstraat 15-19 Meppel Effectbeoordeling in het kader van de Omgevingswet, Natuurnetwerk Nederland en Natura 2000 Colofon Quickscan natuurwaardenonderzoek Hoofdstraat 15-19 Meppel Effectbeoordeling in het kader van de Omgevingswet, Natuurnetwerk Nederland en Natura 2000 Uitgevoerd door: Natuurbank Overijssel Correspondentieadres: Nobelstraat 5-7 7131 PZ – Lichtenvoorde BTW-ID: NL001388212B56 E: info@natuurbankoverijssel.nl Tel: 0850-509852 Opdrachtgever: B+O Architectuur Abonnementhouder van de Nationale Databank Flora en Fauna Projectnummer en versie: 7948 versie 1.0 Status: Definitief Ligging plangebied: Hoofdstraat 15-19 Meppel Rapportdatum: 02-10-2025 Auteur: H. van Gijn Veldwerk uitgevoerd door: N. Sessink De vermelde medewerkers in deze rapportage zijn akkoord met openbaring van zijn of haar persoonsgegevens in het kader van de AVG-privacy wetgeving.
Inhoudsopgave 1.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 4 1.2 Reikwijdte .............................................................................................................................................. 4 HOOFDSTUK 2 HET PLANGEBIED ...................................................................................................................... 5 2.1 Situering ................................................................................................................................................ 5 2.2 Beschrijving van het plangebied ............................................................................................................ 5 HOOFDSTUK 3 VOORGENOMEN ACTIVITEITEN .................................................................................................... 6 3.1 Algemeen .............................................................................................................................................. 6 3.2 Mogelijk effect van de voorgenomen activiteiten op beschermde soorten en/of –gebieden ............. 7 3.3 Vaststellen van de invloedsfeer ............................................................................................................
7 3.4 Vaststellen van het onderzoeksgebied ................................................................................................. 7 HOOFDSTUK 4 TOETSINGSKADERS ................................................................................................................... 9 4.1 Algemeen .............................................................................................................................................. 9 4.2 Omgevingswet; Natura 2000 ................................................................................................................. 9 4.3 Omgevingswet; Soortenbescherming ................................................................................................... 9 4.4 Specifieke zorgplicht............................................................................................................................ 10 4.5 Regelgeving ten aanzien van het Natuurnetwerk Nederland ............................................................. 12 HOOFDSTUK 5 GEBIEDSBESCHERMING............................................................................................................ 13 5.1 Algemeen ............................................................................................................................................
13 5.2 Natuurnetwerk Nederland .................................................................................................................. 13 5.3 Natura 2000 ......................................................................................................................................... 14 5.4 Slotconclusie ........................................................................................................................................ 15 HOOFDSTUK 6 SOORTENBESCHERMING .......................................................................................................... 16 6.1 Verwachting en bureauonderzoek ...................................................................................................... 16 6.2 Te toetsen soorten .............................................................................................................................. 16 6.3 Toelichting met zekerheid afwezige soorten op basis van habitat en/of ingreep .............................. 17 6.4 Toetsing beschermde soorten ............................................................................................................. 18 6.5 Wettelijke consequenties van de beoogde ingreep ............................................................................
20 HOOFDSTUK 7 CONCLUSIES .......................................................................................................................... 22 7.1 Aanleiding en doel ............................................................................................................................... 22 7.2 Conclusie toetsing ............................................................................................................................... 22 7.3 Aanbevelingen en kansen biodiversiteit ............................................................................................. 23 HOOFDSTUK 1 INLEIDING 1.1 Inleiding Het voornemen bestaat om drie nieuwe winkelruimtes en twintig appartementen te realiseren aan de Hoofdstraat 15 -19 te Meppel. De appartementen worden gerealiseerd op de eerste en de tweede verdieping. De winkelruimtes worden gerealiseerd op de begane grond. Om deze nieuwbouw te realiseren dient alle aanwezige bebouwing in het plangebied gesloopt te worden. In de nieuwe situatie wordt verharding en beplanting aangebracht. Initiatiefnemer heeft Natuurbank Overijssel gevraagd een onderzoek uit te voeren naar mogelijke effecten van de voorgenomen werkzaamheden voor beschermde planten, dieren en (natuur)gebied (en).
Het onderzoek omvat een beschrijving van het onderzoeksgebied, de onderzoeksopzet, de resultaten van het onderzoek en de wettelijke consequenties van de voorgenomen activiteiten. In dit rapport worden de bevindingen van het uitgevoerde onderzoek gepresenteerd. Er is in het onderzoeksgebied gekeken naar de (potentiële) aanwezigheid van beschermde planten en dieren en beschermde nesten, holen, voortplantings- en rustplaatsen en andere beschermde functies. Ook is onderzocht of de voorgenomen activiteiten een negatief effect hebben op beschermd (natuur)gebied. 1.2 Reikwijdte Op basis van de onderzoeksresultaten worden de wettelijke consequenties bepaald van de voorgenomen activiteiten in het kader van de Omgevingswet (soorten en Natura 2000 -gebied) en de Omgevingsverordening Drenthe (Natuurnetwerk Nederland). De voorgenomen ontwikkeling wordt niet getoetst aan andere beschermde aspecten zoals houtopstanden, beschermingszone natte landnatuur of stiltegebied. De beoordeling van voorgenoemde gebiedsaanduidingen vinden plaats in andere onderzoeken. HOOFDSTUK 2 HET PLANGEBIED 2.1 Situering Het plangebied is gesitueerd aan de Hoofdstraat 15-19 te Meppel. Het ligt in de woonkern Meppel en wordt omgeven door stedelijk gebied. Op onderstaande afbeelding wordt de globale ligging van het plangebied weergegeven op een topografische kaart. Globale ligging van het plangebied.
De ligging van het plangebied wordt met de rode cirkel aangeduid (bron: topotijdreis.nl). 2.2 Beschrijving van het plangebied Het plangebied bestaat volledig uit bebouwing. Deze bebouwing beschikt over gemetselde buitengevels (met spouwmuur) en deels over een dakpannen en deels over een plat dak. Het plangebied grenst aan bebouwing en verharde wegen. Op onderstaande afbeelding wo rdt een luchtfoto met de begrenzing van het plangebied weergegeven. Luchtfoto met de begrenzing van het plangebied, aangegeven met de gele lijnen (bron: ruimtelijkeplannen.nl).
HOOFDSTUK 3 VOORGENOMEN ACTIVITEITEN 3.1 Algemeen Het voornemen bestaat om drie nieuwe winkelruimtes en twintig appartementen te realiseren aan de Hoofdstraat 15-19 te Meppel. De appartementen worden gerealiseerd op de eerste en de tweede verdieping. De winkelruimtes worden gerealiseerd op de begane grond . Om deze nieuwbouw te realiseren dient alle aanwezige bebouwing in het plangebied gesloopt te worden. In de nieuwe situatie wordt verharding en beplanting aangebracht. Op onderstaande afbeelding wordt een plattegrond van de nieuwe begane grond, eerste verdieping, tweede verdieping en dakoverzicht weergegeven. Plattegrond van de begane grond en eerste verdieping (bron: B&O architectuur). Plattegrond van de tweede verdieping en het dak overzicht (bron: B&O architectuur).
De volgende activiteiten worden getoetst op relevantie t.a.v. de Omgevingswet: • Slopen bebouwing; • Bouwrijp maken plangebied; • Bouwen nieuwbouw; • Aanleggen verharding; • Aanleggen beplanting; • Bewoningen nieuwe appartementen en exploiteren nieuwe winkelruimtes; 3.2 Mogelijk effect van de voorgenomen activiteiten op beschermde soorten en/of –gebieden De voorgenomen activiteiten hebben mogelijk een negatieve invloed op beschermde soorten en beschermd (natuur)gebied. We onderscheiden de volgende negatieve invloeden: Mogelijke tijdelijke invloeden: • Verstoren rust - en voortplantingsplaatsen als gevolg van geluid, stof en trillingen tijdens de werkzaamheden; Mogelijke permanente invloeden: • Mogelijk afname/verdwijnen van beschermde vaste rust- of voortplantingsplaatsen en/of jaar rond beschermde nesten; • Doden van dieren; • Afname en verdwijnen van functioneel leefgebied van dieren; 3.3 Vaststellen van de invloedsfeer Naast een tijdelijk effect in het onderzoeksgebied, kan het voorkomen dat een voorgenomen activiteit een negatief effect heeft op beschermde soorten of beschermd natuurgebied buiten het onderzoeksgebied. Dit noemen we de invloedsfeer. De omvang van de invloedsfeer wordt bepaald door de duur, aard en omvang van de tijdelijke en/of permanente nieuwe situatie. Het effect van de voorgenomen activiteit op een beschermde soort verschilt per soort en/of soortgroep.
In deze studie wordt gekeken naar de uitvoering van sloop- en bouwwerkzaamheden en het bewonen van de nieuwe appartementen en het exploiteren van de nieuwe winkelruimtes. Beoordeling van de invloedsfeer van de voorgenomen activiteit: Om de effecten van voorgenomen activiteiten goed in beeld te kunnen brengen, is het soms van belang ook buiten het plangebied te kijken. In voorliggende geval grenst het plangebied aan bebouwing en verharde weg. Als gevolg van het uitvoeren van sloop - en bouwwerkzaamheden kunnen mogelijk beschermde soorten-/waarden in de aangrenzende bebouwing negatief beïnvloed worden. Om de gevolgen van de voorgenomen activiteiten inzichtelijk te krijgen wordt de naastgelegen bebouwing meegenomen in dit onderzoek. 3.4 Vaststellen van het onderzoeksgebied Het onderzoeksgebied wordt niet gelijkgesteld aan het plangebied . Hieronder is het plangebied en het onderzoeksgebied weergegeven. Indien in deze rapportage wordt gesproken over plangebied wordt onderstaand onderzoeksgebied bedoeld. Luchtfoto met de begrenzing van het onderzoeksgebied, aangegeven met de rode lijnen (bron: ruimtelijkeplannen.nl).
HOOFDSTUK 4 TOETSINGSKADERS 4.1 Algemeen In dit Hoofdstuk worden de diverse toetsingskaders toegelicht waaraan het initiatief getoetst wordt. 4.2 Omgevingswet; Natura 2000 Het gebiedsbeschermingsdeel van de Omgevingswet heeft als doel het beschermen van Natura 2000 - gebieden (Vogelrichtlijn- en/of Habitatrichtlijngebieden) in Nederland. Projecten die significante gevolgen voor deze gebieden kunnen hebben, zijn in beginsel – zonder vergunning – niet toegestaan. Ook het vaststellen van plannen zoals een bestemmingsplan of een inpassingsplan is niet toegestaan, indien het betreffende plan significante gevolgen kan hebben voor Natura 2000-gebieden. Naast directe effecten (bijv. ruimtebeslag), dient ook gekeken te worden naar indirecte effecten als gevolg van externe werking (bijv. door geluid, licht en stikstofdepositie). De eerste stap in de toetsing is vaak een voortoets. Als significante gevolgen in de voortoets niet op voorhand met zekerheid kunnen worden uitgesloten, dan is een passende beoordeling noodzakelijk. In dat geval is voor een project een Omgevingsvergunning noodzakelijk. 4.3 Omgevingswet; Soortenbescherming In de Omgevingswet (Bal; Besluit activiteit leefomgeving) is de soortenbescherming in Nederland geregeld. In de wet zijn lijsten opgenomen met beschermde soorten.
In de Omgevingswet worden drie verschillende beschermingsregimes gehanteerd waaraan verschillende verbodsbepalingen zijn gekoppeld: Soorten Vogelrichtlijn (Artikel 11.37 t/m Artikel 11.40 Bal): 1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet, om zonder Omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt voor: a. het opzettelijk doden of opzettelijk vangen van van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn; b. het opzettelijk vernielen of opzettelijk beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld onder a, of het opzettelijk wegnemen van nesten van die vogels; c. het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels als bedoeld onder a; of d. het opzettelijk storen van vogels als bedoeld onder a. 2. Het verbod geldt niet, als: a. het verrichten van die activiteit op grond van een andere wet is toegestaan en is voldaan aan de artikelen 9, eerste en tweede lid, en 13 van de vogelrichtlijn; of b. de activiteit uitvoering geeft aan: 1°. een instandhoudingsmaatregel als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en tweede lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de vogelrichtlijn of artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of 2°. een passende maatregel als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de habitatrichtlijn. 3.
Het verbod op het opzettelijk storen van vogels, bedoeld in het eerste lid, onder d, geldt niet, als het storen niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de vogelsoort. Soorten Habitatrichtlijn (Artikel 11.46 t/m Artikel 11.48 Bal); Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet, om zonder Omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt voor: a. het in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk doden of opzettelijk vangen van in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onder a, bij de habitatrichtlijn, bijlage II bij het verdrag van Bern of bijlage I bij het verdrag van Bonn; b. het opzettelijk verstoren van dieren als bedoeld onder a; c. het in de natuur opzettelijk vernielen of rapen van eieren van dieren als bedoeld onder a; d. het beschadigen of vernielen van de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld onder a; en e. het opzettelijk plukken en verzamelen, afsnijden, ontwortelen of vernielen van planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onder b, bij de habitatrichtlijn of bijlage I bij het verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied. Andere Soorten (Artikel 11.54 Bal) Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet, om zonder Omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt voor: a.
het opzettelijk doden of vangen van in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in bijlage IX, onder A; b. het opzettelijk beschadigen of vernielen van de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld onder a; en c. het opzettelijk in hun natuurlijke verspreidingsgebied plukken en verzamelen, afsnijden, ontwortelen of vernielen van vaatplanten van de soorten, genoemd in bijlage IX, onder B. Het verbod geldt niet als: a. het gaat om het doden of vangen van de bosmuis, de huisspitsmuis en de veldmuis, of om het beschadigen of vernielen van hun voortplantingsplaatsen of rustplaatsen, voor zover deze dieren zich in of op gebouwen of daarbij behorende erven of roerende zaken bevinden; b. het verrichten van de activiteit op grond van een andere wet is toegestaan en is voldaan aan de eisen die zijn opgenomen artikel 8.74l van het Besluit kwaliteit leefomgeving; of c. de activiteit deel uitmaakt van: 1°. een instandhoudingsmaatregel als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en tweede lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de vogelrichtlijn of artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of 2°. een passende maatregel als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de habitatrichtlijn.
Ten aanzien van de andere beschermde soorten geldt dat het bevoegd gezag (provincies c.q. ministerie van LNV) de vrijheid hebben om soorten binnen deze categorie vrij te stellen van de verbodsbepalingen. Voor beschermde soorten die niet zijn vrijgesteld dient bij overtreding van de verbodsbepalingen uit de Ow een Omgevingsvergunning flora- en fauna -activiteit te worden aangevraagd. Voor vogels geldt in afwijking hierop dat voor verstoring geen ontheffing nodig is, indien de gunstige staat van instandhouding niet in het geding is. Het is ook mogelijk om voor beide c ategorie soorten te werken volgens een goedgekeurde gedragscode die is afgestemd op de Omgevingswet. Er is dan geen Omgevingsvergunning flora - en fauna- activiteit nodig. 4.4 Specifieke zorgplicht Een flora- en fauna-activiteit kan nadelig zijn voor bijvoorbeeld natuurbescherming. Iemand die dat weet of kan weten, moet zich altijd houden aan de specifieke zorgplicht bij het verrichten van de activiteit (artikel 11.27, Bal). De specifieke zorgplicht geldt bij alle dier - en plantensoorten, dus bij (inter)nationaal beschermde soorten én bij andere soorten. Het Bal geeft aan waaruit de specifieke zorgplicht in ieder geval bestaat. Dat is hierna toegelicht. Toelichting op de verschillende verbodsbepalingen Bal.
Het is niet geheel duidelijk wat de consequenties zijn van een effect van een activiteit op soorten die vermeld staan op de Rode Lijst, evenals het toetsen van het effect van een activiteit op ‘trekvogels’. Voor flora- en fauna-activiteiten houdt deze plicht in ieder geval in dat: a. voorafgaand aan het verrichten van de activiteit wordt nagegaan of er aanwijzingen zijn van de aanwezigheid op de locatie waar de activiteit wordt verricht of in de directe nabijheid van die locatie van: 1° van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten, genoemd in bijlage I bij de vogelrichtlijn, en niet in die bijlage genoemde, geregeld in Nederland voorkomende trekvogelsoorten als bedoeld in artikel 4, tweede lid, van die richtlijn; 2° van nature in Nederland in het wild levende dieren of planten van soorten, genoemd in de bijlagen II, IV en V bij de habitatrichtlijn; 3° dieren of planten van soorten, genoemd in bijlage IX of in de rode lijsten, bedoeld in artikel 2.19, vijfde lid, onder a, onder 3°, van de wet; en 4° voor die soorten belangrijke leefgebieden of natuurlijke habitats; b.
als deze aanwijzingen er zijn: wordt vastgesteld of op voorhand op grond van objectieve gegevens nadelige gevolgen kunnen worden uitgesloten voor dieren van die soorten, hun nesten, hun foerageerplaatsen, hun voortplantingsplaatsen, hun rustplaatsen en hun eieren, of voor planten van die soorten; c. als die gevolgen niet kunnen worden uitgesloten: wordt nagegaan welke gevolgen de activiteit kan hebben voor dieren van die soorten, hun nesten, hun foerageerplaatsen, hun voortplantingsplaatsen, hun rustplaatsen en hun eieren, of voor planten van die soorten; d. alle passende preventieve maatregelen worden getroffen om die nadelige gevolgen te voorkomen; e. tijdens en na het verrichten van de activiteit wordt nagegaan of de getroffen maatregelen de beoogde effecten hebben; en f. het verrichten van de activiteit wordt gestaakt als de nadelige gevolgen toch niet worden voorkomen, of, als staken van de activiteit redelijkerwijs niet meer mogelijk is, passende herstelmaatregelen worden getroffen. Nieuw is de zorgplicht voor het aantasten van belangrijke leefgebieden en natuurlijke habitats van vogels en soorten van de Rode lijst. Voor activiteiten die leiden tot overtreding van een verbodsbepaling dient een Omgevingsvergunning flora - en fauna -activiteit verkregen te worden (dit heette in de Wet natuurbescherming een ontheffing).
Ind ien sprake is van het aantasten van belangrijk leefgebied of natuurlijke habitat van een Rode lijstsoort, dient een document opgesteld te worden. Dit zal vergelijkbaar zijn met een ecologisch werkprotocol (EWP). In een EWP wordt beschreven op welke wijze e en negatief effect op beschermde soorten, soorten van de Rode Lijst en belangrijke leefgebieden en natuurlijke habitats voorkomen kan worden, of hoe dit hersteld kan worden. Ook wordt een monitoringsplicht ingevoerd tijdens en na de uitvoering van de werkz aamheden, indien maatregelen getroffen worden. Dit geldt alleen voor belangrijke leefgebieden en natuurlijke habitats. 4.5 Regelgeving ten aanzien van het Natuurnetwerk Nederland Het Besluit kwaliteit leefomgeving is een AMvB onder de Omgevingswet waarin onder andere regelgeving van het Natuurnetwerk Nederland (NNN)/Ecologische Hoofdstructuur (EHS) is opgenomen . De EHS werd officieel geïntroduceerd in het Natuurbeleidsplan en is daarna opgenomen in de Nota Ruimte, welke inmiddels vervangen is door de Nationale omgevingsvisie (NOVI). Kaderstellende regels ten aanzien van o.a. NNN/EHS zijn opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Bij geplande ingrepen die binnen het NNN/EHS vallen moet het belang van de natuurbescherming worden afgewogen tegen andere belangen, indien de voorgenomen ingreep negatief uitwerkt op de aanwezige natuurwaarden.
De kern van de afweging vormt het 'nee, tenzij'-principe. Dit wil zeggen dat schadelijke ingrepen niet zijn toegestaan, tenzij er andere belangen zijn die de ingreep rechtvaardigen. In dat geval zijn compenserende maatregelen voorgeschreven. Concrete beleidsregels ten aanzien van de NNN in Drenthe zijn opgenomen in de vigerende provinciale omgevingsverordening van de provincie Drenthe. HOOFDSTUK 5 GEBIEDSBESCHERMING 5.1 Algemeen In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het mogelijke effect van de voorgenomen activiteiten op Natura 2000- gebied en het Natuurnetwerk Nederland. 5.2 Natuurnetwerk Nederland Provincies zijn verantwoordelijk voor de veiligstelling en ontwikkeling van het Natuurnetwerk Nederland (verder NNN genoemd). De beoordeling of de voorgenomen activiteit past in het NNN, dient met name uitgevoerd te worden in de afweging van een ‘goede ruimtelijke ordening’ als onderdeel van de ruimtelijke onderbouwing. De aanwezigheid van beschermde planten en dieren is daarbij niet direct van belang. Vanwege het grote belang voor de biodiversiteit en de betekenis voor de kwaliteit van de leefomgeving en regionale economie geldt een beschermingsregime voor het gehele NNN. Voor het NNN geldt de verplichting tot instandhouding van de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied. In de verordening is het "nee, tenzij" -regime vastgelegd.
Dit betekent dat (nieuwe) plannen, projecten of handelingen niet zijn toegestaan indien zij de wezenlijke kenmerken of waarden van het gebied significant aantasten. Er kan echter aanleiding zijn om toch ontwikkelingen toe te staan. De mogelijkheid om een uitzondering te maken op de algemene lijn van behoud en duurzame ontwikkeling van wezenlijke kenmerken en waarden, is aan strikte voorwaarden gebonden. Uiteraard geldt ook hier dat de generieke regeling van toepassing blijft (zoals de toepassing van de principes van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik, ontwikkelingsperspectieven en gebiedskenmerken). Het ruimtelijk beleid voor het NNN is gericht op ‘behoud, herstel en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN’ waarbij tevens zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met de andere belangen die in het gebied aanwezig zijn. De kernkwaliteiten binnen het NNN zijn natuurkwaliteit, landschappelijke kwaliteiten en beleving van rust. Voor grootschalige ontwikkelingen die niet passen binnen de doelstelling van het NNN is geen ruimte, tenzij er sprake is van een zwaarwegend maatschappelijk belang waar niet op een andere manier aan kan worden voldaan. Daarbij worden de zogenaamde NNN -spelregels gehanteerd: her -begrenzing van het NNN, saldering van negatieve effecten en toepassing van het compensatiebeginsel.
Het ‘nee, tenzij’-principe en de overige spelregels hebben is opgenomen in de provinciale Omgevingsverordening van Drenthe. Er is door toepassing van de spelregels ruimte voor het aanpassen van de begrenzing als daarmee de doelen op een betere manier kunnen worden bereikt. Ligging t.o.v. het Natuurnetwerk Nederland Het plangebied ligt buiten gronden die tot het Natuurnetwerk Nederland behoren. Op onderstaande afbeelding wordt de ligging van het Natuurnetwerk Nederland in de omgeving van het plangebied weergegeven. Ligging van Natuurnetwerk Nederland (NNN) in de omgeving van het plangebied. De ligging van het plangebied wordt met de blauwe marker aangeduid. Gronden die tot de Natuurnetwerk Natuurnetwerk behoren worden met de groene kleur aangeduid (bron: atlasleefomgeving.nl).
Beschermingsregime De bescherming van het Natuurnetwerk Nederland kent geen externe werking. Toetsing aan provinciaal beleid Omdat het plangebied buiten het Natuurnetwerk Nederland ligt, hoeft voorgenomen initiatief niet getoetst te worden aan provinciaal beleid t.a.v. Natuurnetwerk Nederland. 5.3 Natura 2000 De biodiversiteit (soortenrijkdom) in Europa gaat al jaren achteruit. Duurzame bescherming van flora en fauna is hard nodig. Planten en dieren trekken zich weinig aan van landsgrenzen en het is daarom belangrijk om natuurbescherming in Europees verband aan te pakken. Zo voorkomen we dat de natuur in Europa en in Nederland steeds eenvormiger wordt. Daartoe is in 1979 de | Vogelrichtlijn | opgesteld en in 1992 de Habitatrichtlijn. Deze richtlijnen hebben twee componenten: soortenbescherming en gebiedsbescherming. Alle EU-lidstaten wijzen beschermde gebieden aan voor specifieke (leefgebieden van) (vogel-)soorten. De onder | beide | richtlijnen | aangewezen | beschermde | gebieden | vormen | het | Natura | 2000-netwerk. | De Nederlandse bijdrage aan dit Europese | netwerk van beschermde natuurgebieden bestaat uit ruim 160 gebieden. Beschermingsregime Het Besluit activiteit leefomgeving regelt in hoofdstuk 11 de bescherming van Natura 2000-gebieden. Dit zijn speciale beschermingszones op grond van de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn.
De minister wijst deze gebieden aan. Voor de Natura 2000-gebieden stelt de minister instandhoudingsdoelstellingen op voor: • | De leefgebieden van vogels; • | De natuurlijke habitats of habitats van soorten; De provincies stellen voor de Natura 2000 | -gebieden een beheerplan op. In het beheerplan staan maatregelen die ervoor moeten zorgen dat de instandhoudingsdoelstellingen worden bereikt. Nederland past een vergunningenstelsel toe. Hierdoor is in ons land een zorgvuldige afweging gewaarborgd rond projecten die gevolgen kunnen hebben voor Natura 2000 | -gebieden. Vergunningen worden verleend door provincies of door het ministerie van LNV. Natur | a 2000-gebieden mogen geen significante schade ondervinden. Dit houdt in dat bepaalde plannen en projecten, op zichzelf óf in combinatie met andere plannen en projecten, de natuurwaarden waarvoor de gebieden zijn aangewezen niet significant negatief mogen beïnvloeden. Elke ontwikkeling in of nabij een Natura 2000 | -gebied dient te worden onderworpen aan een ‘voortoets’. Uit de | ‘voortoets’ | moet blijken of kan worden uitgesloten dat de gewenste werkzaamheden/ontwikkelingen een (significant) negatief effect hebben (op zichzelf of in combinatie met andere plannen of projecten).
Voor alle Natura 2000 | -gebieden dient een beheerplan te zijn opgest | eld waaruit duidelijk wordt welke activiteiten wel en niet zonder vergunning mogelijk zijn in en nabij die gebieden. Ligging van het plangebied t.o.v. Natura | -2000 Het plangebied ligt op | 2,57 kilometer afstand van Natura 2000 | -gebied. Het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied is De Wieden. Op onderstaande afbeelding wordt de ligging van het Natura 2000 | -gebied in de omgeving van het plangebied weergegeven. Ligging van Natura 2000 -gebied in de omgeving van het plangebied. De ligging van het plangebied wordt met de blauwe marker aangeduid. Gronden die tot Natura 2000 behoren worden met de lichtblauwe en groene kleur aangeduid (bron: calculator.aerius.nl). Effectbeoordeling Beoordeling uitvoering fysieke activiteiten Het plangebied is niet zichtbaar vanuit Natura 2000 -gebied. Negatieve effecten, zoals geluid, licht en optische verstoring zijn daarom niet aan de orde. Ook zijn in het Natura 2000 -gebied geen negatieve effecten, zoals trillingen waarneembaar. Negatieve ef fecten op Natura 2000 -gebied kunnen uitgesloten worden.
Beoordeling stikstof (ontwikkelfase) Ten behoeve van de totale ontwikkeling wordt materieel met een verbrandingsmotor ingezet en vindt er een tijdelijke toename plaats van verkeersbewegingen als gevolg van de aan - en afvoer van sloop - en bouwmateriaal en vervoer van materieel en personeel. Gelet op de aard en omvang van de voorgenomen activiteiten, de afstand tussen het plangebied en het meest nabij gelegen Natura 2000 -gebeid kan een negatief effect, al s gevolg van de emissie van stikstofoxiden niet op voorhand uitgesloten worden. Het uitvoeren van een stikstofberekening voor de ontwikkelfase is noodzakelijk. Beoordeling stikstof (gebruiksfase) Als gevolg van het bewonen van de nieuwe appartementen en het exploiteren van de nieuw winkelruimtes neemt het aantal verkeersbewegingen van en naar het plangebied toe, t.o.v. de referentiesituatie. Gelet op de afstand tussen het plangebied en het meest nabij gelegen Natura 2000-gebied kan een negatief effect, als gevolg van de emissie van stikstofoxiden niet op voorhand uitgesloten worden. Het uitvoeren van een stikstofberekening voor de gebruiksfase is noodzakelijk. 5.4 Slotconclusie Het plangebied behoort niet tot Natuurnetwerk Nederland of Natura 2000 -gebied.
Vanwege de ligging buiten het Natuurnetwerk Nederland hoeft voorgenomen initiatief niet getoetst te worden aan provinciale beleidsregels ten aanzien van de bescherming van het NN N, omdat de bescherming van het NNN geen externe werking kent in Drenthe. Gelet op de aard en omvang van de voorgenomen activiteiten, de afstand tussen het plangebied en het meest nabij gelegen Natura 2000 -gebeid kan een negatief effect, als gevolg van de emissie van stikstofoxiden niet op voorhand uitgesloten worden. Het uitvoeren van een stikstofberekening is voor zowel de ontwikkel- en gebruiksfase noodzakelijk. Overige negatieve effecten op Natura 2000-gebied kunnen worden uitgesloten. Minimaal 2,57 kilo meter afstand tussen het plangebied en de gronden die tot Natura 2000 behoren. HOOFDSTUK 6 SOORTENBESCHERMING 6.1 Verwachting en bureauonderzoek 6.1.1 Algemeen De mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten is bepaald aan de hand van de volgende gegevens: • Regionale en landelijke verspreidingsatlassen (waaronder de NDFF) en • Een oriënterend veldbezoek, uitgevoerd op dinsdag 30 september 2025. Tijdens het oriënterende veldbezoek is gecontroleerd of de locatie voldoet aan eisen die soorten aan hun leefomgeving stellen. Ook is gekeken naar de aanwezigheid van (sporen van) beschermde soorten.
6.2 Te toetsen soorten Onderstaande tabel geeft een overzicht van alle beschermde soorten die op basis van verspreidingsgegevens mogelijk in (de omgeving van) het plangebied voorkomen. Bij het bepalen van de beschermde soorten die mogelijk in het plangebied voorkomen wordt reken ing gehouden met de in het onderzoeksgebied aanwezige habitats, gevoerde beheer en aspecten zoals afstand tot erven in verband met verstoring. In voorliggende studie wordt gekeken naar mogelijke voorkomende so orten in de omgeving van het plangebied. Soortgroep Mogelijk aanwezige beschermde soorten Flora Geen. Geschikte standplaatsomstandigheden voor beschermde planten ontbreken in het plangebied Grondgebonden zoogdieren Huisspitsmuis, (gewone) bosmuis, steenmarter , egel, eekhoorn Vleermuizen Gewone dwergvleermuis, ruige dwerg vleermuis, rosse vleermuis & laatvlieger Vogels - jaarrond beschermde nesten Huismus, gierzwaluw & slechtvalk. Vogels - jaarrond beschermd: afhankelijk van ecologische factoren Spreeuw, scholekster & visdief Vogels – in gebruik zijnde nesten Diverse algemene broedvogels Amfibieën Gewone pad, bruine kikker, bastaardkikker en kleine watersalamander Reptielen Geen. Geschikt habitat ontbreekt. Vissen Geen. Geschikt habitat ontbreekt. Dag- en nachtvlinders Grote vos Libellen Geen. Geschikt habitat ontbreekt. Overige ongewervelden Geen. Geschikt habitat ontbreekt.
Tabel 6.2 Beschermde soorten die op basis van verspreidingsgegeven mogelijk in (de omgeving van) het plangebied voorkomen. 6.3 Toelichting met zekerheid afwezige soorten op basis van habitat en/of ingreep Sommige van de soorten uit tabel 6.2 kunnen op basis van verspreiding niet op voorhand worden uitgesloten. Op basis van het op 30 september 2025 uitgevoerde veldbezoek blijkt echter dat het negatieve effecten als gevolg van de voorgenomen werkzaamheden kunnen worden uitgesloten op de volgende soortgroepen: • Flora Beschermde planten worden niet verwacht in het plangebied. De meeste beschermde planten stellen bijzondere eisen aan hun groeiplaats en soms aan het beheer (zoals hooilandbeheer). Beschermde planten zijn vaak afhankelijk van schrale, voedselarme of matig v oedselrijke standplaatsen of een gebufferde standplaats door de aanwezigheid van kalk in de bodem of gebufferd kwel dat in de wortelzone komt. Dergelijke standplaatsfactoren ontbreken in het plangebied. • Grondgebonden zoogdieren Gelet op de aard van het plangebied kan de aanwezigheid van egel en eekhoorn uitgesloten worden binnen het plangebied . Eekhoorn komt voor in bossen en parken en plaatsen met opgaande bomen. Het plangebied ligt besloten in een stedelijke omgeving en geschikt leefgebied ontbreekt in het plangebied.
Egels komen voor in bijna alle landschappen, zolang er voldoende ondergroei aanwezig is en de bodem niet te nat is zoal; tuinen, bosranden, struweel en loofbos met ondergroei vormen geschikte leefgebieden. Egels komen ook in dorpen en ste den voor op plaatsen waar vold oende groen en schuilplaatsen aanwezig zijn. Dit ontbreekt in het plangebied. Voor huisspitsmuis en (gewone)bosmuis ontbreken geschikte voortplantings- en rustplaatsen, het pla ngebied bestaat immers enkel uit bebouwing welke voor grondgebonden zoogdieren niet toegankelijk is. Gewone (bosmuis ), huisspitsmuis, eekhoorn en egel kunnen uitgesloten worden in het plangebied. • Dag- en nachtvlinders Het voorkomen van beschermde vlinders is sterk gekoppeld aan bestaande populaties en hun verspreiding en de aanwezigheid van waardplanten. Trekvlinders of vlinders die makkelijk grote afstanden afleggen kunnen ook opduiken buiten het normale verspreidingsgebied, zoals de grote vos. Vanwege het ontbreken van geschikte waardplanten (iep, sleedoorn, wilg en populier) in het plangebied wordt de aanwezigheid van de grote vos uitgesloten in het onderzoeksgebied. • Vogels – jaarrond beschermde nesten De nesten van deze vogelsoorten zijn het hele jaar beschermd, evenals de functionele leefomgeving rondom het nest.
Uit de literatuurstudie blijkt dat er nesten van huismus, gierzwaluw en slechtvalk in (de omgeving van) het plangebied kunnen voorkomen. Nesten van slechtvalk kunnen ook op voorhand uitgesloten worden in het plangebied door het ontbreken van potentiële nestplaatsen zoals (water)torens, kantoorgebouwen en kerken. • Vogels - jaarrond beschermd: afhankelijk van ecologische factoren Bij vogelsoorten uit deze categorie gaat het om vogels die vaak elk jaar terugkeren naar de omgeving waar ze gebroed hebben, maar die wel flexibel zijn om een nieuw nest te maken of zich elders te vestigen. Het gaat dus om de bescherming van het functionele leefgebied en dit is alleen aan de orde als de betreffende soort voor zijn voortplanting uitsluitend afhankelijk is van dat functionele leefgebied en er geen alternatieven of uitwijkmogelijkheden in de omgeving zijn. Op basis van literatuurstudie komen de broedvogels: spreeuw, scholekster en visdief voor in de omgeving van het plangebied. De spreeuw is een talrijke broedvogel en gebruikt allerlei holen en gaten in bomen en bebouwing als nestplaats. Door het ontbreken van geschikte holen gaten in de bebouwing en het ontbreken van holenbomen in het plangebied valt spreeuw uit te sluiten in het plangebied. Amfibieën Het plangebied bestaat volledig uit bebouwing welke voor amfibieën niet toegankelijk is.
Verder is er geen geschikt voortplantingsbiotoop aanwezig. Amfibieën kunnen uitgesloten worden in het onderzoeksgebied. 6.4 Toetsing beschermde soorten In de volgende paragrafen zijn de effecten van de beoogde ontwikkeling op de in tabel 6.2 genoemde soorten beschreven. Grondgebonden zoogdieren Het plangebied biedt functioneel leefgebied aan verschillende grondgebonden zoogdieren aan steenmarter. Steenmarter benut het plangebied uitsluitend als foerageergebied. Het plangebied bestaat volledig uit bebouwing welke voor grondgebonden zoog dieren niet to egankelijk is. Gaten en kieren die toegang bieden tot holle ruimtes in gevels en dak ontbreken in de bebouwing. Uitwerpselen en prooiresten die duiden op een territorium zijn niet waargenomen in het plangebied. Als gevolg van het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten wordt geen grondgebonden zoogdier gedood en wordt geen voortplantings- en rustplaats beschadigd en vernield. Vleermuizen Hoewel vleermuizen zoogdieren zijn, worden deze vanwege hun afwijkende eigenschappen als afzonderlijke groep behandeld. Er zijn drie typen leefgebied van vleermuizen te onderscheiden, namelijk: verblijfplaatsen, foerageergebied en vliegroutes. Deze worden hieronder per type leefgebied beschreven. Verblijfplaatsen van vleermuizen zijn te allen tijde wettelijk beschermd.
Indien foerageergebied en/of vliegroutes een essentieel onderdeel van het leefgebied van vleermuizen vormen, zijn deze functies eveneens wettelijk beschermd. Er wordt daarom onderscheid gemaakt in essentiële foerageergebieden en vliegroutes en niet-essentiële foerageergebieden en vliegroutes. Verblijfplaatsen Gebouwbewonende vleermuizen kunnen een verblijfplaats bezetten in de luchtspouw. De bebouwing beschikt over open stootvoegen en ventilatieopeningen welke een invliegopeningen bieden naar de spouwmuur waar vleermuizen een verblijfplaats kunnen bezetten. Als gevolg van het slopen van de bebouwing wordt mogelijk een vleermuis verstoord of gedood en wordt mogelijk een verblijfplaats beschadigd en vernield. Foto links; ventilatieopeningen bieden een invliegopening naar de spouwmuur. Foto rechts; Openstootvoegen in het metselwerk bieden een invliegopening naar de spouwmuur.
Foerageergebied Mogelijk foerageren vleermuizen rond de bebouwing in het plang ebied. Als gevolg van de voorgenomen activiteiten neemt de betekenis van het plangebied als foerageergebied voor vleermuizen niet af. Vliegroutes Het plangebied vormt geen ver bindende scha kel in een lijnvormig element en vormt daarom geen onderdeel van een vliegroute van vleermuizen . Als gevolg van de voorg enomen activiteiten wordt de vliegroute van vleermuizen niet aangetast. Vogels Vogels - jaarrond beschermde nesten Er zijn tijdens het veldbezoek geen huismussen of gierzwaluwen visueel of auditief waargenomen. Er zijn echter wel voldoende nestmogelijkheden voor huismussen in het plangebied vastgesteld. Het dakvlak , gedekt met de zware dakpannen, biedt voldoende nestplaatsen voor hu ismussen (zoals kieren onder de dakpannen). De bebouwing biedt echter geen geschikte nestplaats voor gierzwaluwen zoals; openingen achter gevelpannen of openingen in het dakoverstek. Gierzwaluw nestplaatsen kunnen uitgesloten worden in het plangebied. Als gevolg van het slopen van bebouwing wordt mogelijk een jaarrond beschermt nest van de huismus beschadigd/vernield en wordt mogelijk een huismus opzettelijk gedood. Vogels – jaarrond beschermd; afhankelijk van ecologische factoren Het plangebied biedt geschikte nestplaatsen aan scholekster en visdief.
De bebouwing beschikt deels over een grinddak welke een potentiële nestplaats biedt voor deze soorten. Het plangebied ligt te midden van de woonkern Meppel waar voldoende uitwijkmogelijkheden voor deze soorten aanwezig zijn. H et plangebied wordt omgeven door geschikt habitat en bebouwing met platte daken gedekt met grind. Door de ligging van het plangebied in een bebouwde omgeving zijn voldoende alternatieve nestplaatsen beschikbaar voor deze soorten. Er zijn geen ecologische factoren waardoor de nestplaatsen als ‘jaarrond beschermde nestplaatsen’ beschouwd worden. Vogels – in gebruik zijnde nesten De nesten van alle inheemse vogelsoorten zijn beschermd wanneer ze als broedlocatie in gebruik zijn. Het plangebied vormt een potentiële nestplaats van verschillende algemene vogelsoorten. Deze vogels kunnen nestelen op het grinddak. Dit vormt een potentiële nestplaats voor o.a. kleine mantelmeeuw. Als gevolg van het slopen van bebouwing, wordt mogelijk een nestplaats beschadigd en vernield. Als deze werkzaamheden uitgevoerd worden tijdens de voortplantingsperiode, wordt mogelijk een vogel gedood en eieren beschadigd en vernield. Amfibieën Tijdens het veldbezoek zijn geen amfibieën waargenomen en gelet op de inrichting en het gevoerde beheer wordt het plangebied niet als func tioneel leefgebied van amfibieën beschouwd.
Het plangebied bestaat immers uit bebouwing welke voor amfibieën niet toegankelijk is. Als gevolg van het uitvoeren van voorgenomen werkzaamheden wordt geen (winter)rustplaats beschadigd of vernield en wordt geen beschermd amfibie gedood. Rode-lijstsoorten Het plangebied vormt functioneel leefgebied van verschillende soorten die vermeld worden op de Rode - lijst. Voorgenomen activiteiten hebben geen negatief effect op de populatie van rode lijstsoorten gezien de voorgenomen ingreep en de aanwezigheid van alternatief leefgebied in de nabijheid van het plangebied. 6.5 Wettelijke consequenties van de beoogde ingreep Vogels Als gevolg van de voorgenomen werkzaamheden gaan nestplaatsen van vogels verloren en indien de werkzaamheden uitgevoerd worden tijdens de voortplantingsperiode, wordt mogelijk een vogel gedood en eieren beschadigd en vernield. Naast in gebruik zijnde nesten van vogels kan een jaarrond beschermd nest van de huismus niet op voorhand uitgesloten worden in het plangebied. Om vast te stellen of huismussen een nest bezetten in het plangebied dient nader onderzoek uitgevoerd te worden. Bezette nesten mogen niet beschadigd of vernield worden. Het slopen van bebouwing dient bij voorkeur uitgevoerd te worden buiten de voortplantingsperiode van vogels.
Wanneer gewerkt wordt binnen de voortplantingsperiode van vogels dient een broedvogelscan voor aanvang van de werkzaamheden uitgevoerd te worden. Wettelijke consequenties in het kader van de Omgevingswet: - Werkzaamheden uitvoeren buiten de voortplantingsperiode van vogels; - Nader onderzoek uitvoeren naar nestplaatsen van huismus; Grondgebonden zoogdieren Als gevolg van de voorgenomen werkzaamheden wordt geen grondgebonden zoogdier gedood en wordt geen voortplantings- en rustplaats beschadigd en vernield. Uitvoering van de voorgenomen activiteiten leidt niet tot wettelijke consequenties mits zorgvuldig gewerkt wordt. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen Omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Omgevingswet. Wettelijke consequenties in het kader van de Omgevingswet: - Geen overtreding van een verbodsbepaling; Vleermuizen • Verblijfplaatsen Als gevolg van het slopen van de bebouwing worden mogelijk vleermuizen gedood en/of verblijfplaatsen van vleermuizen verstoord, beschadigd of vernield. Vleermuizen zijn strikt beschermd en mogen alleen met een Omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit negatief beïnvloed worden.
Om vast te kunnen stellen of vleermuizen negatief beïnvloed worden, dient de functie van de bebouwing voor vleermuizen vastgesteld te worden. Geadviseerd wordt om aanvullend onderzoek uit te voeren naar de functie van de bebouwing voor vleermuizen, conform het vleermuisprotocol 2021. Dat houdt in dat de bebouwing meermaals onderzocht dient te worden in de periode half mei – september. Mogelijk moet een Omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit aangevraagd worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Omgevingswet. Wettelijke consequenties in het kader van de Omgevingswet: - Nader onderzoek uitvoeren naar de functie van de bebouwing voor vleermuizen; • Essentieel foerageergebied Uitvoering van de voorgenomen activiteiten leidt niet tot een overtreding van de verbodsbepaling. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen Omgevingsvergunning flora- en fauna - activiteit aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Omgevingswet. Wettelijke consequenties in het kader van de Omgevingswet: - Geen overtreding van een verbodsbepaling; • Essentiële Vliegroute Het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten heeft geen negatief effect op (essentiële) vliegroutes1 van vleermuizen. Uitvoering van de voorgenomen activiteiten leidt niet een overtreding van de verbodsbepaling .
Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen Omgevingsvergunning flora - en fauna - activiteit aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Omgevingswet. Wettelijke consequenties in het kader van de Omgevingswet: - Geen overtreding van een verbodsbepaling; Amfibieën Door het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten wordt geen amfibie gedood en geen rustplaats beschadigd en vernield. Uitvoering van de voorgenomen activiteiten leidt niet tot wettelijke consequenties. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen Omgevingsvergunning flora - en fauna-activiteit aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Omgevingswet Wettelijke consequenties in het kader van de Omgevingswet: - Geen overtreding van een verbodsbepaling; 1 Vliegroutes van vleermuizen zijn beschermd wanneer deze essentieel zijn voor het kunnen functioneren van de verblijfplaats va n een vleermuis. Niet ieder lijnvormig element waar langs vleermuizen vliegen is een essentiële vliegroute. HOOFDSTUK 7 CONCLUSIES 7.1 Aanleiding en doel Natuurbank Overijssel heeft onderzoek gedaan naar aanleiding van de concrete plannen voor de realisatie van nieuwbouw en sloop van bestaande bebouwing aan de Hoofdstraat 15-19 te Meppel.
Relevante natuurwet- en regelgeving Voor de toetsing van het voornemen is de volgende natuurwet- en regelgeving van toepassing: Omgevingswet: • Gebiedsbescherming - Natura 2000 • Soortenbescherming Provinciaal beschermde gebieden: • Natuurnetwerk Nederland 7.2 Conclusie toetsing Gebiedsbescherming Het plangebied behoort niet tot Natuurnetwerk Nederland of Natura 2000 -gebied. Vanwege de ligging buiten het Natuurnetwerk Nederland hoeft voorgenomen initiatief niet getoetst te worden aan provinciale beleidsregels ten aanzien van de bescherming van het NN N, omdat de bescherming van het NNN geen externe werking kent in Drenthe. Gelet op de aard en omvang van de voorgenomen activiteiten, de afstand tussen het plangebied en het meest nabij gelegen Natura 2000 -gebeid kan een negatief effect, als gevolg van de emissie van stikstofoxiden niet op voorhand uitgesloten worden. Het uitvoeren van een stikstofberekening is voor zowel de ontwikkel- en gebruiksfase noodzakelijk. Overige negatieve effecten op Natura 2000-gebied kunnen worden uitgesloten. Soortenbescherming Het slopen van de aanwezige bebouwing heeft negatieve gevolgen voor vogels en vleermuizen. Naast in gebruik zijnde nesten van vogels kan een jaarrond beschermd nest van de huismus niet op voorhand uitgesloten worden in het plangebied.
Om vast te stellen of huismussen een nest bezetten in het plangebied dient nader onderzoek uitgevoerd te worden. Bezette nesten mogen niet beschadigd of vernield worden. Het slopen van bebouwing dient bij voorkeur uitgevoerd te worden buiten de voortplantingsperiode van vogels. Wanneer gewerkt wordt binnen de voortplantingsperiode van vogels dient een broedvogelscan voor aanvang van de werkzaamheden uitgevoerd te worden. Verder dient er nader onderzoek uitgevoerd te worden naar de functie van de te slopen bebouwing voor vleermuizen. Wanneer deze soorten (huismus en vleermuis) een voortplantings-, rust - en/of nestplaats bezetten in het plangebied dient een Omgevingsvergunning flora- en fauna activiteit aangevraagd te worden. 7.3 Aanbevelingen en kansen biodiversiteit De ecologen van Natuurbank Overijssel kijken verder dan de aanwezigheid van strikt beschermde soorten. Vanuit het motto ‘meer biodiversiteit achterlaten dan je aantreft’ signaleren we kansen voor dit project om bij te dragen aan het herstel van biodiversiteit. Hieronder geven we op beknopte wijze enkele kansen aan. Wij bespreken deze voorstellen graag met u en werken desgewenst de praktische aspecten verder uit. Voor dit project liggen er mogelijkheden voor biodiversiteitsherstel door: 1. Ecologisch werkprotocol Het opstellen van een ecologisch werkprotocol.
In deze notitie wordt concreet aangegeven op welke wijze de voorgenomen werkzaamheden uitgevoerd dienen te worden om overtreding van een verbodsbepaling te voorkomen. Kennis van de ecologie van soorten is cruc iaal om de juiste maatregelen, in de juiste tijd van het jaar uit te voeren. 2. Het opstellen van een concreet ecologisch beheer- en/of inrichtingsplan Een concreet ecologisch beheer- en/of inrichtingsplan bijvoorbeeld kan opgesteld worden gericht op verhoging van de bloemrijkdom voor bijen. Hierbij sluiten we zo veel mogelijk aan op de (toekomstige) situatie in uw projectgebied, gemeentelijk natuurbeleid en regionale doelsoorten en potenties. Biodiversiteit vraagt om maatwerk en ieder project is anders. In een plan nemen we de best passende maatregelen op. Voorbeelden van potentiële maatregelen zijn: • Het vergroten van de diversiteit aan leefgebied voor planten en dieren door via aanplant of beheer te zorgen voor verschillende biotooptypen (water, oevers, kruidenvegetatie, struweel, bomen, bos) en geleidelijke overgangen hiertussen. • Het versterken van populaties door te voorzien in nestkasten en/of verblijfplaatsen (bijvoorbeeld vogels en vleermuizen), wanneer blijkt dat nestgelegenheid een beperkende factor is.
• Het vergroten en versterken van leefgebieden voor planten en dieren door ecologisch beheer van (openbaar) groen, bijvoorbeeld door het beheer van grasvegetaties af te stemmen op bloemrijkdom en insecten. • Het verbinden van leefgebieden door het aanbrengen of herstellen van lijnvormige landschapselementen (houtwallen, singels, hagen, sloten) of het realiseren van andere ontsnipperingsmaatregelen (bijvoorbeeld faunapassage). • Het versterken van leefgebied en migratiezones door het aanbrengen van natuurlijke elementen als takkenrillen, dood hout, of stenige elementen. • Het beperken van verstoring door bijvoorbeeld verlichting of geluid. • Het terugdringen van overwoekerende en/of invasieve plantensoorten met negatieve effecten op biodiversiteit en de mens (bijvoorbeeld Japanse duizendknoop, reuzenberenklauw). In onderstaande tabel worden de wettelijke consequenties samengevat weergegeven.
Soortgroep | Functie | Beschermde | Verbodsbepalingen | Aandachtspunt soorten planlocatie Grondgebonden | Foerageergebied | Steenmarter | Niet van toepassing; functie wordt | Geen zoogdieren | niet aangetast Grondgebonden | Voortplantings- en | Niet aanwezig | Niet van toepassing | Geen zoogdieren | rustplaats Grondgebonden | Doden van dieren | Niet van toepassing | Niet van toepassing | Geen zoogdieren Vogels | Foerageergebied | Diverse soorten | Niet van toepassing; functie wordt | Geen niet aangetast Vogels | Bezette nesten (niet | Diverse soorten | Art 11.37 lid 1b Bal | Geen bezette nesten jaarrond beschermd) | opzettelijk negatief beïnvloeden Vogels | Jaarrond beschermde | Mogelijk huismus | Art 11.37 lid 1b Bal | Nader onderzoek uitvoeren nest- en rustplaats Vogels | Doden van dieren | Diverse soorten | Art 11.37 lid 1b Bal | Geen vogels opzettelijk doden Vleermuizen | Verblijfplaats | Mogelijk diverse | Art. 11.46 lid 1d | Nader onderzoek soorten Vleermuizen | Foerageergebied | Diverse soorten | Niet van toepassing; er wordt geen | Geen essentieel foerageergebied aangetast Vleermuizen | Vliegroute | Niet aanwezig | Niet van toepassing | Geen Vleermuizen | Doden van dieren | Mogelijk diverse | Art.
11.46 lid 1a | Geen vleermuizen opzettelijk soorten | doden Amfibieën | Foerageergebied | Niet aanwezig | Niet van toepassing | Geen Amfibieën | Voortplantings- en | Niet van toepassing | Niet van toepassing | Geen rustplaats Amfibieën | Doden van dieren | Niet van toepassing | Niet van toepassing | Geen Overige soorten | Dieren en overige | Niet aanwezig | Niet van toepassing | Geen functies Samenvatting van de wettelijke consequenties. Soortgroep | Rustplaats | Voortplan- | Vliegroute | Essentieel | Wettelijke | Nader | Omgevingsvergunning tingsplaats | (vleermuizen) | foerageer- | consequenties | onderzoek | flora- en fauna- gebied | vereist | activiteit vereist Grondgebonden | Ja | Ja | n.v.t. | Nee | Ja | Nee | Nee, tenzij zoogdieren | grondgebonden zoogdieren opzettelijk gedood worden Vogels | Ja | Ja | n.v.t. | Nee | Ja | Ja | Mogelijk (huismus). Andere soorten: nee, tenzij vogels opzettelijk gedood worden of bezette nesten beschadigd/vernield worden Vleermuizen | Mogelijk | Mogelijk | Nee | Nee | Ja | Ja | Mogelijk (diverse soorten) Amfibieën | Ja | Nee | n.v.t. | Nee | Nee | Nee | Nee Bijlagen Bijlage 1. De natuurkalender (indicatie voor het uitvoeren van werkzaamheden het kader van de zorgplicht) Bijlage 2. Toelichting Omgevingswet flora- en fauna-activiteit Bijlage 3. Fotobijlage Bijlage 4. Geraadpleegde bronnen Bijlage 5. Lijst jaarrond beschermde nesten Bijlage 1.
De Natuurkalender
Bijlage 2. Toelichting Omgevingswet flora- en fauna-activiteit Drie beschermingsregimes De Omgevingswet kent een apart beschermingsregime voor soorten van de Vogelrichtlijn, een apart beschermingsregime voor soorten van de Habitatrichtlijn (het Verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn) en een apart beschermingsregime voor andere soorten, die vanuit nationaal oogpunt beschermd worden. Elk van deze beschermingsregimes kent zijn eigen verbodsbepalingen en vereisten voor vrijstelling of Omgevingsvergunning. Alle vogels (ruim 700 soorten), zijn beschermd. Daarnaast worden ongeveer 230 overige Europese en nationale soorten beschermd. Om af te mogen wijken van de verbodsbepalingen via een Omgevingsvergunning moet aan drie criteria zijn voldaan: - Ten eerste mag alleen van de verbodsbepaling afgeweken worden als er geen andere bevredigende oplossing voor de handeling mogelijk is. - Ten tweede moet tegenover de afwijking van het verbod een in de wet genoemd belang staan. De wet geeft voor de verschillende beschermingsregimes aan wat die belangen zijn zoals volksgezondheid of openbare veiligheid. - Tenslotte mag de ingreep geen afbreuk doen aan de staat van instandhouding van de soort. Als aan deze drie vereisten voldaan is, kan een Omgevingsvergunning flora - en fauna-activiteit worden verleend.
Voor een aantal handelingen zijn bovendien vrijstellingen mogelijk, bijvoorbeeld in de vorm van een provinciale verordening of een gedragscode. Soortenbescherming en het ‘nee, tenzij principe’ De verbodsbepalingen voor vogels en Habitatrichtlijnsoorten in de Omgevingswet sluiten vrijwel één op één aan bij de bepalingen uit de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. De verbodsbepalingen zijn gericht op de bescherming van individuen van soorten. Zorgplicht voor dieren en planten Of dier- en plantensoorten nu wettelijk beschermd zijn of niet, iedereen moet voldoende rekening houden met in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. De wet erkent daarmee de intrinsieke waarde van in het wild levende soorten. In h et Besluit activiteit leefomgeving is het als volgt verwoord: Voor flora- en fauna-activiteiten houdt deze plicht in ieder geval in dat: a. voorafgaand aan het verrichten van de activiteit wordt nagegaan of er aanwijzingen zijn van de aanwezigheid op de locatie waar de activiteit wordt verricht of in de directe nabijheid van die locatie van: 1°. Van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten, genoemd in bijlage I bij de vogelrichtlijn, en niet in die bijlage genoemde, geregeld in Nederland voorkomende trekvogelsoorten als bedoeld in artikel 4, tweede lid, van die richtlijn; 2°.
Van nature in Nederland in het wild levende dieren of planten van soorten, genoemd in de bijlagen II, IV en V bij de habitatrichtlijn; 3°. Dieren of planten van soorten, genoemd in bijlage IX of in de rode lijsten, bedoeld in artikel 2.19, vierde lid, onder a, onder 4°, van de wet; en 4°. Voor die soorten belangrijke leefgebieden of natuurlijke habitats; b. als deze aanwijzingen er zijn: wordt vastgesteld of op voorhand op grond van objectieve gegevens nadelige gevolgen kunnen worden uitgesloten voor dieren van die soorten, hun nesten, hun voortplantingsplaatsen, hun rustplaatsen en hun eieren, of voor planten van die soorten; c. als die gevolgen niet kunnen worden uitgesloten: wordt nagegaan welke gevolgen de activiteit kan hebben voor dieren van die soorten, hun nesten, hun voortplantingsplaatsen, hun rustplaatsen en hun eieren, of voor planten van die soorten; d. alle passende preventieve maatregelen worden getroffen om die nadelige gevolgen te voorkomen; e. tijdens en na het verrichten van de activiteit wordt nagegaan of de getroffen maatregelen de beoogde effecten hebben; en f. het verrichten van de activiteit wordt gestaakt als de nadelige gevolgen toch niet worden voorkomen, of, als staken van de activiteit redelijkerwijs niet meer mogelijk is, passende herstelmaatregelen worden getroffen.
Vrijstelling regelgeving Onder de Omgevingswet is niet altijd een Omgevingsvergunning flora - en fauna -activiteit nodig bij handelingen met gevolgen voor beschermde plant- en diersoorten. In (veel) gevallen kunt u gebruik maken van een vrijstelling. Een vrijstelling is een uitzondering op een wettelijk verbod, die wordt vastgesteld voor een van tevoren bepaalde categorie van gevallen. Er zijn verschillende vrijstellingen van de verboden voor beschermde soorten mogelijk. Een bekende en reeds in de praktijk toegepaste vorm van vrijste lling is die van de gedragscode. Ook zijn voor beschermde soorten andere vormen van vrijstelling geïntroduceerd, zoals door middel van een Programmatische Aanpak of via een provinciale verordening. Overigens is ook een vrijstelling in de vorm van een ministeriële regeling mogelijk. Provinciale staten kunnen vrijstelling van de verbodsbepalingen verlenen. Dit moet worden geregeld in een provinciale verordening. Welke soorten zijn beschermd? De Omgevingswet kent drie categorieën beschermde soorten: 1. Ten eerste worden alle van nature in Nederland in het wild levende vogels beschermd volgens het beschermingsregime van de Vogelrichtlijn. 2. Ten tweede worden soorten beschermd op grond van de Habitatrichtlijn, het Verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn. 3.
Tenslotte is er een beschermingsregime voor ‘andere soorten’ (Nationaal beschermde soorten) waaronder soorten vallen die vanuit nationaal oogpunt bescherming behoeven. Verbodsbepalingen omgevingswet Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn. Art. 11.37 Bal Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn. Art. 11.46. Bal Beschermingsregime andere soorten. Art. 11.54 Bal Art. 11.37 lid 1a. Het is verboden opzettelijk in het wild levende vogels te doden en vangen. art. 11.46 lid 1a. Het verboden soorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. Art. 11.54 lid 1a. Het is verboden soorten opzettelijk te doden of te vangen art. 11.37 lid 1b. Het is verboden opzettelijk nesten en eieren te vernielen en te beschadigen Art. 11.46 lid 1d. Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren te beschadigen of te vernielen. Art. 11.54 lid 1b. Het is verboden de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen art. 11.37 lid 1b. Het is verboden opzettelijk eieren te rapen of bij zich te hebben art. 11.46 lid 1 Bal. Het is verboden eieren van dieren in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen niet van toepassing Art. 11.37 lid d. Het is verboden vogels opzettelijk te storen, tenzij de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort Art.