1. Collegevoorstel Bouwhistorisch onderzoek panden Prinsenplein 46, 48, 50

Adviesnota Behandeld door: J. Nuijens/G.J. Ekkelkamp

Datum: 30 maart 2022

Vertrouwelijkheid: Openbaar

Verantw. Portefeuillehouder Wethouder Van der Haar Besluit conform d.d. Afdeling ruimte initiatief Besluit d.d. Registratienummer 1616441/1616443 * Indien openbaar vertrouwelijke feiten opnemen in afzonderlijke bijlage. Onderwerp Bouwhistorisch onderzoek monumentale waarde Prinsenplein 46, 48 en 50 Meppel. Advies De procedure voor mogelijke aanwijzing tot gemeentelijk monument op te starten voor de panden Prinsenplein 46, 48 en 50 (ook bekend als “Lord Nelson”) te Meppel. Samenvatting Het college besluit om de procedure te starten voor een mogelijke aanwijzing van de panden Prinsenplein 46, 48 en 50 tot gemeentelijk monument. Onderdeel van de procedure is het uitvoeren van een waardenstellingsonderzoek. Aanleiding Begin dit jaar is in de media aandacht geweest voor plannen aan Prinsenplein 46, 48 en 50 (bekend als "Lord Nelson"). Naar aanleiding van deze berichtgeving is de gemeente in februari 2022 benadert door het Cuypersgenootschap. Zij hebben aandacht gevraagd voor het erfgoedbelang in de planvorming. Eind maart zijn daarnaast ook artikel 32 vragen gesteld over erfgoedbelang bij de planvorming. Beoogd (maatschappelijk) effect/ doel Met dit besluit komt er duidelijkheid over de mogelijke erfgoedwaarde van de panden en de noodzaak tot behoud ervan voor de Meppeler samenleving.

Met het bekend maken van het voornemen om het pand aan te wijzen als gemeentelijk monument is er tevens sprake van voorbescherming. Argumenten 1 Behoud van de historisch waardevolle panden voor Meppel Zowel de erfgoednota als de ‘Cultuur Historische Inventarisatie & Waardenstelling, Binnenstad & Centrumschil Meppel’ (CHIW) geven kaders voor ontwikkeling van panden met mogelijke historische waarde. Dit is van het geval voor de locatie aan het Prinsenplein (nummers 46, 48, 50). Met het starten van de procedure onderzoeken we of er reden is om de panden een beschermde status toe te kennen. Het behoud van historisch waardevolle panden is een belangrijk onderdeel van het erfgoedbeleid van de gemeente. 2 Erfgoednota geeft kaders voor ontwikkelingen van panden met mogelijk historische waarde De door de raad in 2021 bekrachtigde Erfgoednota “Meppeler erfgoed nu” schrijft voor op welke wijze de procedure doorlopen moet worden. Deze procedure is nog niet afdwingbaar op basis van het bestemmingsplan. De Erfgoednota “Meppeler

erfgoed nu” geeft kaders voor ontwikkelingen van panden met mogelijke historische waarde. In de erfgoednota is in relatie tot deze panden sprake van actiepunt 9: "We laten bij elk verbouwings- of sloop aanvraag voor een aantal geselecteerde panden in de historische binnenstad van Meppel eerst een bouwhistorische verkenning uitvoeren (panden vóór 1850 binnenstad Meppel). De bouwhistorische inventarisatie met een selectie van 180 panden, die zeker of vermoedelijk van vóór 1850 zijn, is hiervoor de onderlegger (zie het onderzoek van het Drents Plateau uit 2005). De onderzoeksresultaten kunnen richting geven aan vervolgstappen. Ze leveren in ieder geval nieuwe kennis over de ontwikkelingsgeschiedenis van Meppel." De gemeente gaat het onderzoek laten uitvoeren. Door een onderzoek uit te laten voeren wordt de neutraliteit en kwaliteit geborgd. En indien mogelijk kunnen vervolgstappen ondernomen worden. 3 De CHIW geeft kaders voor ontwikkelingen van panden met mogelijk historische en/of erfgoedwaarde In de CHIW is de aanbeveling voor bebouwing (historisch stadsweefsel) opgenomen: Waar de historische bebouwing nog aanwezig is, geldt: behoud gaat vóór vernieuwen. Dit houdt o.a. in dat verlies van waardevolle karakteristieke historische gevels en bouwhistorisch erfgoed voorkomen dient te worden. In de CHIW is bouwhistorie in het onderzoek niet meegenomen.

In verband met de te verwachten hoge bouwhistorische waarden die zich bevinden in de panden in de Binnenstad, is in hoofdstuk 4, in kadertekst 11 van de gebiedsbeschrijving ‘Binnenstad’ aan bouwhistorie niettemin kort aandacht besteed. Ook wordt in hoofdstuk 2 geadviseerd systematisch bouwhistorisch onderzoek te doen. Een bouwhistorische waardenkaart, zeker voor het gebied van de binnenstad, wordt sterk aanbevolen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen panden die zeker voor 1850 zijn gebouwd en panden waarvan het vermoeden bestaat dat ze voor 1850 zijn gebouwd en waarvan de bouwhistorische waarde zich niet per direct aandient. Prinsenplein 48 (voorgevel is waarschijnlijk 18e-eeuws en door het metselwerk en de kalkmortel voor 1850 te dateren) en Prinsenplein 50 (Een deel van de voorgevel heeft 18e-eeuws metselwerk) behoren tot de eerste categorie. Prinsenplein 46 behoort tot de tweede. 4 Waardenstellingonderzoek Met een waardenstellingsonderzoek worden de monumentale waarden in beeld gebracht. De waardering bepaalt of de panden in aanmerking komen voor de status van gemeentelijk monument. Kanttekeningen Uitkomst waardenstellingsonderzoek Indien uit het waardenstellingsonderzoek blijkt dat een pand een hele hoge waardering krijgt, is het advies de provincie eerst te laten onderzoeken of hier sprake is van een monument met provinciale waarde.

Indien een provinciale status wordt toegekend, stopt de gemeentelijke procedure tot aanwijzing voor dat pand. Integrale afstemming Afstemming heeft plaatsgevonden met: • Wim de Jonge, uitvoeringsregisseur fysiek domein (Ruimte Initiatief);

•

Gerrit Jan Ekkelkamp, uitvoeringsregisseur fysiek domein (Ruimte Initiatief).

Financiën Het waardenstellingsonderzoek komt ten laste van grootboeknr. 65821 (bestuurslastenvergoeding 2022). Inschatting kosten € 5.000,Effecten Sociaal Domein N.v.t. Communicatie Het voornemen tot aanwijzing tot gemeentelijk monument kenbaar maken aan de pandeigenaren. Uitvoering Voorbereidingen treffen voor de uitvoering van een waardenstellingsonderzoek. Bijlagen Geen.