1.9 VVD Assen - Beantwoording technische vragen VVD - GKB

BEANTWOORDING TECHNISCHE VRAGEN VVD

Op 11 december zijn technische vragen binnengekomen van de VVD-fractie over de brief van het college over de voortgang van het GKB-proces, die op 30 november aan de raad is verstuurd.

1.

Op 26 januari 2022 heeft het DB een voorlopig besluit genomen de werkzaamheden van de GKB middels een Europese aanbesteding te vervreemden.

a.

Wordt hier bedoelt de werkzaamheden voor de 3 partner gemeenten of de werkzaamheden voor alle gemeenten die diensten van de GKB afnemen? Het gaat in eerste instantie om de activiteiten van de GKB die voor de GR-gemeenten worden uitgevoerd. Uiteraard zou bij een gezamenlijke aanbesteding de mogelijkheid bestaan dat zoveel mogelijk andere gemeenten aanhaken.

b.

Mocht deze aanbesteding lukken dan betekent dat toch impliciet dat de GKB opgeheven wordt? In de huidige vorm zal de GKB dan niet blijven bestaan en zal de GR worden geliquideerd.

i.

Is hiervoor geen besluit van de raden nodig? Zoals gesteld bij de antwoorden op vraag 8 en 11 uit onze brief aan de raad, moet de raad het college toestemming geven om de GR te liquideren. Het besluit om te liquideren ligt bij de colleges van de deelnemende gemeenten.

c.

De GKB is een gemeenschappelijke regeling van 3 gemeenten met als doel de werkzaamheden t.b.v. de schuldhulpverlening (in brede zin) uit te voeren. Indien de GKB opgeheven wordt, dan is toch een aanbesteding van de werkzaamheden een nieuw traject? Niet helemaal duidelijk is wat hier bedoeld wordt met ‘een nieuw traject’. De volgorde zal overigens zijn dat de werkzaamheden eerst aanbesteed zullen worden, voordat de GR GKB kan worden opgeheven, zodat we de dienstverlening aan onze inwoners tijdens dit proces kunnen garanderen. Wij zien dit niet als nieuw, want we blijven uitvoeren wat we aanbieden qua dienstverlening. De kaders hiervoor liggen vast in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en in door uw raad vastgestelde brede aanpak armoede en schulden.

i.

De wijze waarop de uitvoering plaatsvindt en door wie is een collegebevoegdheid. De afgelopen jaren hebben hier ook al verschillende veranderingen in plaatsgevonden. Bijvoorbeeld door het aanstellen van de financieel regisseur of de verandering van de inzet op preventie en vroegsignalering door de gemeente en Vaart Welzijn.

ii.

Daar moet de raad toch een besluit over nemen? Aanbesteden van afzonderlijke activiteit, al dan niet samen met andere gemeenten, is in principe een collegebevoegdheid, zolang deze aanbesteding past binnen de door de raad vastgestelde kaders en beschikbaar gesteld budget

iii.

Zij stelt immers de kaders voor het uit te voeren beleid? De gemeenteraad stelt inderdaad de kaders voor het aanbestedingsbeleid en heeft ook budgetrecht. Daarnaast stelt de raad de kaders vast voor het beleid op het gebied van de gemeentelijke schuldhulpverlening. Dit heeft de raad eind 2020 gedaan door de Brede Aanpak Armoede en Schulden vast te stellen. Andere voorbeelden hiervan zijn Welzijn of Integratie. Hier heeft de raad kaders in vastgesteld; de wijze van uitvoeren en het aanbesteden zijn vervolgens uitvoering en heeft bv geleid tot aanbesteding van Vaart Welzijn. Het aanbesteden zelf is een uitvoerende taak, die is belegd bij het college.

2. Vraag 1. Tekort begroting GKB. a.

Het DB spreekt van een te optimistische begroting de laatste jaren. Is er dan sprake van een tekort of van een verkeerde begroting? Het is een combinatie, waarbij inkomsten vooraf te hoog zijn ingeschat en het gedurende langere tijd onvoldoende is gelukt in te spelen op een dalende omzet, onder meer als gevolg van de lagere afname van tweedelijns specialistische schuldhulpverlening. Uiteindelijk resteert dan een tekort. Deze lagere afname is ook het resultaat van een ingezet beleidslijn uit de hiervoor genoemde Brede aanpak armoede en schulden. Daarin is het beleid vastgesteld om meer inwoners met financiële problemen zoveel mogelijk vroegtijdig en in de eerste lijn te ondersteunen. Daardoor is het aantal aanvragen in de tweede lijn (GKB) aanzienlijk afgenomen. De opdracht vanuit de gemeente(n) aan GKB voor 2023 was daarom ook om een meer reële begroting op te stellen. Deze begroting leidt tot een tekort (cijfers hierna onder b en c).

b.

Wat zou op dit moment een passende begroting zijn voor de GKB en wat betekent dat voor de bijdrage van de 3 partner gemeenten per gemeente? De huidige vastgestelde begroting 2023, gebaseerd op reële ramingen en met aanzuivering van het tekort, is goedgekeurd door de provincie. Voor de deelnemende gemeenten is deze begroting passend en leidend als uitgangspunt voor boekjaar 2023. Het begrote, aan te zuiveren tekort 2023 bedraagt in totaal € 692.708. Conform verdeelsleutel (inwoneraantal) betekent dit voor 2023 voor de deelnemende gemeenten: Jaar

Assen Hoogeveen Meppel Totaal

2023

Dienstverlening Aandeel tekort

Totaal

1.141.215 664.914 324.897 2.131.026

1.439.079 907.362 477.293 2.823.734

297.864 242.448 152.396 692.708

c.

Wat is het totaal bedrag wat wij als Assen aan de GKB betalen (bijdrage, tekort, etc.) in 2020 en 2021?

3. Vraag 2. Waarom onrechtmatig. a.

In uw antwoord verwijst u naar Aanbestedingswet 2012 art 2.24b. U geeft aan dat het noodzakelijk is 80% omzet uit de partner gemeenten te halen. Kunt u aangeven waar dat staat in dat artikel? In de Aanbestedingswet is vastgelegd wanneer een overheid een dienst moet aanbesteden. In zijn algemeenheid geldt daarvoor een grensbedrag. Daar verwijzen de artikelen 2.1 tot en met 2.6a naar. In artikel 2.24b staat, wanneer er ondanks deze grensbedragen, geen aanbesteding nodig is. Dat is onder meer het geval wanneer meer dan 80% van de activiteiten die de gegunde partij uitvoert, activiteiten betreft voor de aanbestedende partij(en). Dit staat zoals u zelf aangeeft in lid 1b.

b.

In art 2.24b onder 1 wordt aangegeven dat de wet niet van toepassing is indien .. en dan volgen enkele voorwaarden waaronder punt b. 80% . Dat betekent toch slechts dat het bepaalde in deel 2 van de aanbestedingswet niet van toepassing is? (zin onder 1 van punt 2.24b) Precies en dus niet dat de hele Aanbestedingswet niet van toepassing is. Vertaald in normaal Nederlands staat er dat je niet hoeft aan te besteden wanneer meer dan 80% van de omzet voor jezelf is en wel als dit minder is. In het geval van de GR GKB wordt 41% van de omzet behaald door activiteiten die voor de GR-gemeenten worden uitgevoerd en geldt er dus wel een aanbestedingsplicht. Dit is ook wat de accountant aangeeft.

4. Vraag 6. Ontvlechting a. i.

U schrijft dat het DB heeft besloten in gezamenlijkheid te kijken naar het uitvoeren van gemeentelijke taken. Dat is dus anders dan in de GKB? Zoals gemeld ziet het DB, bevestigd door de accountant, een rechtmatigheidsprobleem. De gedachte is dat de drie gemeenten die samen de GR vormen, gezamenlijk zoeken naar een oplossing om de taken op het gebied van schuldhulpverlening rechtmatig en toekomstbestendig te kunnen uitvoeren. Deze taken zijn benoemd in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en worden op dit moment uitgevoerd door de GKB. Hoe dat er precies uit gaat zien is nu nog niet aan te geven.

ii.

Hoe kan het DB dit besluiten indien dit een andere opdracht is dan de oorspronkelijke gemeenschappelijke regeling? Het gaat om een voorgenomen besluit op basis van het onderzoeksrapport over de toekomst van de GKB, waarover de raad in september 2021 is geïnformeerd. Het DB is van mening dat het ook tot zijn taken behoort om rechtmatigheid en financiële gezondheid te bewaren en in te grijpen als dat in het geding is. Wij zijn niet van mening dat dit een andere opdracht betreft dan die de GKB momenteel voor ons uitvoert. Het betreft nog steeds de taken die we hebben op grond van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening.

iii.

Is daar niet een nieuw mandaat van de raden voor nodig? Het is dan immers eventueel een nieuwe gemeenschappelijke regeling? Onderzoeken hoe we de activiteiten van de GKB op een rechtmatige en toekomstbestendige manier kunnen vormgeven, past binnen de huidige GR. Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 11 uit de eerder gegeven antwoorden op vragen vanuit de raadsbijeenkomst zal het DB het verdere proces in nauw overleg met de raden afstemmen en voorlopig geen onomkeerbare stappen zetten. Vanwege een uitgestelde DB vergadering lukt het helaas niet om hier voor het einde van het jaar een brief over te sturen, zoals aangekondigd.

b.

U geeft in de laatste alinea aan nog niet te weten hoe een en ander er uit gaat zien. Is het dan niet nodig eerst kaders op te halen bij de raden? In het vervolg van het antwoord op vraag 11 geven we dit vrij helder aan: We gaan uiteraard graag met u in gesprek over hoe we het besluitvormingsproces zo kunnen inrichten dat we recht doen aan ieders rol en verantwoordelijkheden. Wij nemen het initiatief om dit met de griffie in te plannen.

5.

Vraag 7. Is er al onderhandelt.

a.

U geeft aan dat de externe adviseur een marktverkenning heeft gedaan. U verwijst naar de brief van 22-09-2022 en het vertrouwelijke rapport. Daarin zijn echter geen conclusies en geen schattingen opgenomen over de mogelijke kosten om deze werkzaamheden aan de een derde partij te gunnen. Zijn die er wel? Deze conclusies en schattingen zijn er niet

b.

Kunnen wij daar, vertrouwelijk inzicht, in krijgen? Zoals gezegd zijn dergelijke conclusies en schattingen er niet. We kunnen ze dus ook niet delen.

c.

Kunt u uit deze mogelijke kosten concluderen dat de kosten die de gemeente Assen nu in totaal maakt voor de GKB (bijdrage, verlies, etc.) hoger zijn dan indien wij deze werkzaamheden aan een derde partij gunnen? Deze conclusie kunnen wij niet trekken.

6.

Vraag 9. Positie medewerkers GKB.

a.

U geeft aan dat er aandacht moet zijn voor de positie van de medewerkers omdat die niet automatisch naar een derde partij overgaan indien wij de werkzaamheden daar

i.

onderbrengen. In het rapport van de externe adviseur staan bedragen genoemd die daarop betrekking hebben. Zijn deze maximale bedragen nog actueel? Die bedragen horen bij het rapport van externe adviseur. De genoemde bandbreedte is daarmee een momentopname.

ii.

Waar denkt u deze bedragen te kunnen dekken indien wij de werkzaamheden vervreemden? Uiteraard zal de dekking onderdeel zijn van de oplossing voor een rechtmatige, toekomstbestendige en kwalitatieve uitvoering van de tweedelijns schuldhulpverlening voor onze inwoners.

7.

Vraag 11. Rol van de raden.

a.

U spreekt van een brief voor het einde van dit jaar om de raden te informeren over het liquideren van de GR. Wanneer kunnen wij die brief verwachten? Zoals aangegeven bij vraag 4 a iii is de DB vergadering uitgesteld en lukt het niet om deze brief voor het einde van het jaar te sturen. We zullen dit wel zo snel mogelijk doen.

i.

ii.

Komt u in die brief, eventueel vertrouwelijk, met onderbouwing van de alle kosten nu en in de toekomst ook van het personeel? We zullen in deze brief vooral het verdere proces schetsen zoals we dat voor ogen hebben. Zonder nu al op die brief vooruit te willen lopen, zou dit kunnen betekenen dat we, mede door de input die u als raad geeft, de fase van verkenning nog niet uit zijn. In deze fase zal een gedetailleerde onderbouwing van alle kosten van het personeel lastig te geven zijn, omdat dit ook afhankelijk is van nog te maken keuzes en te zetten stappen.

iii.

Wanneer komt u met een voorstel om de werkzaamheden die nu door de GKB worden uitgevoerd, aan te besteden en onder welke voorwaarden? Dat is onderdeel van de procesinformatie in de aangekondigde brief.