1.7 Drentse Voedselbossen - Jaarverslag Het jaar waarin voedselbossen in Drenthe écht op de kaart werden gezet

In 2023 voedselbossen in Drenthe écht op de kaart. Overal ontstaan eetbare stukjes landschap! Voorwoord “De ambitie van De Vereniging Drentse Voedselbossen is om een groene, eetbare bijdrage te leveren aan de toekomst van Drenthe. Het bevorderen van biodiversiteit, samen met inwoners en lokaal in elke wijk, dorp en plaats. Om met blijvende trots als Drenten te zeggen: Hier kom ik weg." Namens de Raad van commissarissen Cees Vermeeren, voorzitter Jonge, snel groeiende vereniging van, met en door Drenten

• • • • •

• •

Anderhalf jaar nog maar, bestaan wij, de Vereniging Drentse Voedselbossen. Nu al zijn er meer dan 250 inwoners in Drenthe lid. Met recht beweren we de snelst groeiende beweging van Noord-Nederland te zijn. Wij presenteren u met trots een bijzonder jaar: Waarin we met steun van de provincie Drenthe hét loket voor álle inwoners van Drenthe met vragen over voedselbossen konden realiseren. Waarin we met steun van bijvoorbeeld het Cultuurfonds en het Jacob van Zijverdenfonds ruim 100 mensen konden opleiden tot voedselbosboer. Waarin er een film gemaakt werd over de cursussen en een podcast en artikel werd samengesteld over de voedselbosbeweging in Drenthe. Waarin ook 80 mensen deelnamen aan verdiepingsworkshops en masterclasses Waarin we maandelijks een excursie organiseerden naar een voedselbos van een lid, waar zo’n 40 mensen elkaar ontmoetten, inspireerden en meehielpen bij de plannen en de aanplant. Waarin we met de gifvrije kwekers in Drenthe en NMF Drenthe afspraken maakten over samenwerking. En als klap op de vuurpijl: 4 Drentse gemeenten sloten zich aan bij de Drentse Voedselbossen: gemeente Midden-Drenthe, Assen, Coevorden en Emmen.

Kennis delen om te vermeerderen Dat alles, daar zijn we trots op. Voedselbossen schieten als paddenstoelen uit de grond, ook in Drenthe. Maar in tegenstelling tot de rest van Nederland is de Vereniging en het Kennisloket er in Drenthe voor iedereen. Gedeputeerde Henk Jumelet benadrukt het belang van de beweging: “Voedselbossen hebben een positief effect op de omgeving. Niet alleen vanwege de natuur, maar het zorgt ook voor saamhorigheid binnen een gemeenschap. Ik ben blij dat er een loket is dat kennis en enthousiasme over voedselbossen deelt.”

Handelingsperspectief en gezonde, lokale voeding Voedselbossen zijn populair en dat is niet voor niets. Voedselbossen verbinden twee grote maatschappelijke ontwikkelingen: mensen willen een bijdrage te leveren aan een betere wereld én hebben behoefte aan gezonde, lokale voeding. Voedselbossen zijn klimaat adaptief, slaan CO2 op, houden warmte en water vast en vergroten de biodiversiteit. Daarnaast produceren voedselbossen voedsel dat kansrijk is voor de toekomst, zoals tamme kastanjes, maar ook allerlei meerjarige, veelal vergeten, groenten. Voedsel uit de natuur is het mooiste wat er is. Vergroening, biodiversiteit, het vergroten van bewustzijn over gezonde voeding zijn ook voor gemeenten van belang. Wethouder Ten Oever (Assen): “Mensen zijn bewust bezig met groen en met vergroening van hun leefomgeving. Wij krijgen steeds vaker de vraag of dat ook een voedselbos kan zijn. Wij willen daar graag in meedenken en onderzoeken welke locaties geschikt zijn.” Wethouder Huizing (Coevorden) vult aan: “Voedsel uit de natuur is het mooiste wat er is. Als kind struinden we door groene bosjes op zoek naar eetbaars. Je ziet dat dat steeds minder is geworden.”

Inwoners die samen aan het werk gaan Voedselbossen in stedelijke omgeving hebben ook nog een sociale functie, benadrukt Wethouder Bos (Emmen): “Wij vinden het belangrijk om bij de vereniging aangesloten te zijn omdat hier de kennis is om elkaar te helpen. Zo krijgen inwonersinitiatieven een goede impuls. Wij hechten daar veel waarde aan omdat de sociale cohesie die hiermee ontstaat van groot belang is. De ontwikkeling van voedselbosinitiatieven past in de toekomst die we voor ogen hebben. Dat je duurzaam met elkaar omgaat, dat je probeert zo veel mogelijk lokaal dingen te regelen. Dat je hier samen mee aan het werk bent.”

Eetbare stukjes landschap en Noaberschap groeien samen Voedselbossen in Drenthe verbinden mensen in dorpen, buurten en wijken. Er ontstaan vriendschappen en vrijwilligersgroepen die samen aan de slag gaan om te planten, te oogsten en te bewerken. Op deze manier ontstaat een gordel van eetbare stukjes landschap in het buitengebied van Drenthe, maar ook in buurtschappen, dorpen en steden. Deze vorm van Noaberschap helpt mee in het bestrijden van eenzaamheid en armoede. Dat doen we samen met woningbouwcoöperaties, welzijnsorganisaties en gemeenten in Drenthe. Voedselbossen hebben een gewascode en zijn ook aantrekkelijk voor boeren De gemeente Midden-Drenthe startte 2 jaar geleden al met het stimuleren van voedselbosinitiatieven. Jean Berkhout, aanjager Circulaire Economie en Voedsel: “Als gemeente zijn we in de fase 2.0. Hoe kunnen we het groter maken dan alleen particuliere initiatieven. Wij kijken naar woonwijken om voedselbossen te laten landen als groen concept. En we experimenteren samen met agrariërs met nieuwe gewassen. Voedselbossen hebben een gewascode dus we kunnen agrariërs helpen om over te schakelen op Agroforestry.” Bijdragen aan Drentse Bomen -en bossenambities In Drenthe zetten we echt in op het maatschappelijk belang van voedselbossen. Nu al zijn er zo’n 250 voedselbossen in Drenthe aangelegd op, bij elkaar, zo’n 150 hectare.

Al met al zijn er in deze voedselbossen nu al duizenden bomen geplant. Al die bomen dragen substantieel bij aan de Drentse Bomen- en bossen ambities: zo’n 1700 hectare nieuw bos. En bijzonder is: noten, vruchten, bessen en blad van deze bomen zijn ook nog eetbaar voor de mens. Dat doen we gelukkig met heel veel Drenten.

• • • • • •

Voor 2024 hebben we grootse plannen: 5 buurt- wijk- of dorpsvoedselbosjes in 5 gemeenten. De koppeling tussen voedselbossen en buurten, zodat inwoners profiteren van de oogst uit voedselbossen. Een digitaal platform waar product en consument elkaar kunnen vinden en Een echt oogstfestival met voedselbosproducten. Natuurlijk blijven we basiscursussen, verdiepingsworkshops, masterclasses, inleidingen en excursies organiseren voor leden. Hét loket blijft open voor vragen van álle inwoners in Drenthe. Doet u mee? Zodat we in álle gemeenten in Drenthe aan de slag gaan en er overal eetbare stukjes landschap ontstaan? Leden van de Vereniging Drentse Voedselbossen zeggen: “Fijn om mensen te ontmoeten met dezelfde interesse voor voedselbossen. Bij elke cursus, workshop of bijeenkomst leer ik weer iets nieuws!” “Actieve vereniging waar leden kennis delen over voedselbossen, planten, de bodem, weten regelgeving, cursussen, workshops en samen een netwerk vormen.”

Namens álle voedselbossers in Drenthe bedanken wij de provincie Drenthe, gemeente Assen, Coevorden, Emmen en Midden-Drenthe, Het Cultuurfonds, Het Jacob van Zijverdenfonds en de Rabobank voor hun financiële steun, maar ook Kwekerij Arborealis, Kwekerij Vreugdenhil en Kwekerij De Vrolijke Noot en NMF Drenthe voor de vruchtbare samenwerking.

www.drentsevoedselbossen.nl Beilen, 5 februari 2024 Femmeke Huigens, Bestuurder Foto: Inge Dijkinga, Henk Post, Femmeke Huigens