1.6.1 VRD en GGD Drenthe - Governance zorg en veiligheid

Retouradres: Postbus 144, 9400 AC Assen

Aan de Colleges van B & W van de Drentse gemeenten

Ons kenmerk

20 december 2023 U230272GM/SR/RW

uw kenmerk Behandeld door

G. Meijer/S. Roijakkers

Onderwerp

Governance Zorg en Veiligheid

Datum

Geacht College, Bijgaand ontvangt u een rapport met betrekking tot een nieuwe governancestructuur op het gebied van zorg en veiligheid in Drenthe. Dit rapport is tot stand gekomen in opdracht van de dagelijkse besturen van de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) en GGD Drenthe (GGD). In deze brief informeren wij u over de aanleiding tot dit rapport, over de inhoud ervan en over het vervolgproces. 1. Aanleiding In bestuurlijk Drenthe wordt breed ervaren dat de huidige governance in het domein van zorg en veiligheid tekortkomingen kent omdat het onvoldoende efficiënt en effectief is georganiseerd. De governance is verspreid over teveel bestuurlijke tafels waardoor bijvoorbeeld besluitvorming over inhoud en middelen niet integraal plaatsvindt. Hierdoor verloopt besluitvorming traag, terwijl de toenemende complexiteit van het werkveld en actuele ontwikkelingen vragen om bestuurlijke doorzettingsmacht en daadkracht. Een en ander is ook duidelijk geworden in een aantal ernstige incidenten die de afgelopen periode hebben plaatsgevonden in Drenthe. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft naar aanleiding hiervan aangegeven dat er verbetermaatregelen moeten worden genomen in de organisatie van de dienstverlening binnen het domein van zorg en veiligheid. Deze maatregelen kunnen alleen worden gerealiseerd binnen een éénduidige en slagvaardige governancestructuur.

Vanuit deze achtergrond hebben de dagelijkse besturen van de VRD en de GGD in juni 2022 de volgende opdracht geformuleerd: o

o

o o

Ontwikkel een nieuwe governancestructuur voor Drenthe van waaruit integrale sturing, besluitvorming en monitoring op de gewenste resultaten gaat ontstaan op het gebied van zorg en veiligheid en waarbij de inhoud leidend is; Een passende fasering en de structuur wordt uitgebouwd naar een integrale bestuurlijke sturing in de zin van opdrachtgeverschap en een vorm van partnerschap via bestuurlijk allianties met netwerkpartners; Er wordt onderzocht in hoeverre gebruik kan worden gemaakt van bestaande bestuursstructuren; Een voorstel voor de inbedding en de personele- en financiële aansturing van het Zorg en Veiligheidshuis Drenthe (ZVHD).

Ter toelichting: het onderdeel dat betrekking heeft op het ZVHD in de opdracht komt voort uit het feit dat de VRD op dit moment het ZVHD op het gebied van bedrijfsvoering faciliteert. De huidige vorm waarin dit gebeurt kent een aantal tekortkomingen. Op dit moment voert het ZVHD een eigen financiële huishouding, echter zonder rechtspersoonlijkheid. Binnen de samenwerking van het ZVHD zijn geen afspraken over besluitvorming ten aanzien van begroting, rapportages en jaarverslaglegging. De financiële exploitatie van het ZVHD en de bijbehorende governance valt zo tussen wal en schip, hetgeen in de praktijk tot onduidelijkheid en misverstand kan leiden. Door middel van inbedding binnen de voorgestelde governancestructuur wordt hiervoor een oplossing geboden. Met bovengenoemde opdracht zijn twee externe onderzoekers aan de slag gegaan, onder begeleiding van een stuurgroep, bestaande uit burgemeesters Karel Loohuis (DB/AB-lid van de VRD en voorzitter van de stuurgroep) en Jan Seton (AB-lid van de VRD en voormalig lid van de Stuurgroep ZVHD) en wethouder Raymond Wanders (voorzitter DB/AB GGD Drenthe). 2. Inhoud van het rapport Uitgebreide consultatie van alle relevante partijen door de onderzoekers heeft geresulteerd in voorliggend rapport voor een nieuwe governancestructuur.

Het voorstel behelst in het kort dat alle strategische besluitvorming op inhoud en middelen voor Zorg en Veiligheid in een Bestuurlijke Adviescommissie binnen de context van een gemeenschappelijke regeling. Hierdoor kan de gewenste integrale aansturing worden gerealiseerd. Daarin krijgt ook het Zorg en Veiligheidshuis Drenthe een logische plek, met behoud van bestaande overlegstructuren ten behoeve van de operatie. In de Bestuurlijke Adviescommissie Zorg en Veiligheid kunnen zowel burgemeesters als portefeuillehoudende wethouders zitting hebben. De publieke gezondheidstaken van de GGD worden belegd binnen een parallelle Bestuurlijke Adviescommissie in dezelfde gemeenschappelijke regeling als het thema Zorg en Veiligheid. In deze Bestuurlijke Adviescommissie hebben alleen de portefeuillehoudende wethouders zitting. De huidige gemeenschappelijke regeling GGD wordt voor bovengenoemde doeleinden omgevormd naar een gemeenschappelijke regeling waarin beide thema’s worden

ondergebracht. Overkoepelend wordt een Algemeen Bestuur voorzien die door personele unies een directe verbinding heeft met de Bestuurlijke Adviescommissies. De voorstellen voor de nieuwe governancestructuur leiden niet tot nieuwe overdracht van bevoegdheden en taken van gemeenten naar de om te vormen gemeenschappelijke regeling. De huidige (wettelijk) overgedragen bevoegdheden en taken op het gebied van zorg en veiligheid worden in het voorstel binnen een éénduidige structuur samengebracht. De nieuwe governancestructuur vraagt wel van gemeentes dat zij intern hun beleid ten aanzien van de domeinen zorg en veiligheid meer integraal afstemmen en organiseren. Het voorliggende rapport geeft de governancestructuur op hoofdlijnen weer. De beide dagelijks besturen van de VRD en GGD hebben een positief advies gegeven aan de algemeen besturen van respectievelijk VRD en GGD. De algemeen besturen van VRD en GGD hebben op, respectievelijk, 6 december en 20 december 2023, ingestemd met de richting, hoofdlijnen en kaders, zoals aangegeven in het rapport. 3. Vervolgproces Met de instemming van de beide algemeen besturen is nu het moment aangebroken om de gemeenten en andere stakeholders te informeren over de inhoud van het rapport. Ook met als doel om eventuele reacties te vernemen die kunnen worden meegenomen in het vervolgproces.

Dit vervolgproces is gericht op de nadere uitwerking van het rapport in een concreet plan van aanpak en de realisatie van de nieuwe governancestructuur in een gewijzigde gemeenschappelijke regeling. Met deze brief geven wij hieraan een eerste invulling. Wij verzoeken u deze brief met het rapport ook door te geleiden naar uw raad. Wij kunnen ons voorstellen dat één en ander ook een mondelinge toelichting behoeft. Wij zijn uiteraard bereid hieraan invulling te geven door hiervoor op een door u aan te geven moment bij uw gemeente langs te komen. Ook bieden de aanstaande voorjaarsoverleggen een goede mogelijkheid om in gesprek te gaan over de voorliggende governancestructuur, mits hiervoor voldoende tijd wordt ingeruimd. Zoals hiervoor aangegeven dient de concretisering van de voorgestelde governancestructuur in een plan van aanpak nader te worden uitgewerkt. Dit plan van aanpak zal te zijner tijd voor besluitvorming aan de algemeen besturen van VRD en GGD worden voorgelegd. Uiteindelijk is het aan de gemeenteraden om in te stemmen met de omgevormde gemeenschappelijke regeling. Globaal hebben wij de volgende planning voor ogen: Q1 2024:

informeren gemeenten, naast schriftelijk, ook in informatiebijeenkomsten voor raden, bijvoorbeeld in de voorjaarsoverleggen;

Q1-Q2 2024: ontwikkeling en besluitvorming plan van aanpak voor realisatie governancestructuur; Q3-Q4 2024: wijzigen en besluitvorming nieuwe gemeenschappelijke regeling; 1/1/2025:

nieuwe governancestructuur operationeel.

Overigens realiseren wij ons dat gemeenten in korte tijd worden geconfronteerd met twee keer een wijziging van de gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe: éénmaal in het kader van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen en nogmaals in het kader van de

gewijzigde governancestructuur. Vanwege wettelijke termijnen waaraan de eerstgenoemde wijziging gebonden is, is dit echter onvermijdelijk. Mocht u ons naar aanleiding van deze brief iets willen meegeven ten aanzien van dit traject, dan ontvangen wij dit graag. Zoals hiervoor is aangegeven komen wij graag bij u langs om een en ander toe te lichten. Met vriendelijke groet,

Raymond Wanders, Voorzitter GGD Drenthe

Ferdinand Strijthagen, Secretaris GGD Drenthe a.i.

Marco Out, Voorzitter Veiligheidsregio Drenthe

Fred Heerink, Secretaris Veiligheidsregio Drenthe