1.6.1 Bijlage memo - Ontwerp WUP Berggierslanden

Rol samenwerkingspartners Netbeheerders Partners van gemeente Meppel hebben elk een eigen rol in de warmtetransitie. Zo is Enexis als netbeheerder verantwoordelijk voor het elektriciteitsnet in Berggierslanden. RENDO vervult deze rol voor het aardgasnet. Een goede samenwerking met en tussen deze partijen is nodig om de warmtetransitie mogelijk te maken. De gemeente is de linking pin tussen deze partijen: de gemeente verbindt de organisaties met de inwoners in de wijk. Het is de verantwoordelijkheid van de netbeheerders om als er kansen en knelpunten gesignaleerd worden, op tijd contact te zoeken met de gemeente. Als een nieuwe ontwikkeling ook inwoners aangaat, denkt de gemeente mee over hoe het gerealiseerd wordt en erover gecommuniceerd wordt. Zo wordt er altijd ‘met één mond’ gesproken naar de wijkbewoners. Netbeheerders spelen ook een belangrijker rol in de monitoring van de transitie.

Woningeigenaren en huurders De meeste woningen in Berggierslanden zijn particulier bezit. Daarnaast verhuurd woningcorporatie Actium woningen en zijn er woningen van particuliere verhuurders. De eigenaren van de woningen kiezen uiteindelijk het alternatief dat het beste bij de woning past. Huurders krijgen via de woningcorporatie of via de particuliere verhuurder te maken met de warmtetransitie. De eigenaren van de woningen zijn zelf verantwoordelijk

voor de communicatie met hun huurders. Woningcorporatie Actium is bereid kennis en ervaringen te delen over het aardgasvrij maken van bestaande woningen. Daarnaast zien zij zichzelf als gesprekspartner bij het meenemen van koppelkansen.

Rol Duurzaam Berggierslanden Duurzaam Berggierslanden is een bewonersinitiatief dat onafhankelijk van de gemeente werkt aan een duurzame wijk. Als ‘goede buur’ verbindt Duurzaam Berggierslanden bewoners met vragen en antwoorden over het verduurzamen van de woning. Daarnaast kijkt deze groep bewoners kritisch mee met de plannen die de gemeente Meppel maakt. In de uitvoering van dit Wijkuitvoeringsplan blijft deze informele en onafhankelijke rol bestaan. Duurzaam Berggierslanden kan als inspiratie dienen voor bewonersgroepen in andere wijken van Meppel. Op de website van Duurzaam Berggierslanden wordt regelmatig informatie gedeeld: www.duurzaamberggierslanden.nl.

Vergunningen warmtepomp Op dit moment is het plaatsen van een warmtepomp op veel plekken, afhankelijk van de omvang van de luchtwarmtepomp, vergunningvrij. Een bodemwarmtepomp moet wel worden aangemeld bij de gemeente. Omdat de verwachting is dat een groot deel van de wijk zal overstappen naar één van deze twee systemen, kan dit voor problemen zorgen. Denk aan te veel geluidshinder in bepaalde straten of tuinen, of dat de bodem te veel wordt verstoord. Onder de nieuwe Omgevingswet kan de gemeente regels opnemen in het Omgevingsplan over warmtepompen. Daarmee kan de gemeente aan de ene kant beperkingen opleggen, bijvoorbeeld met regels op grond waarvan het gebruik van installaties niet is toegestaan. Aan de andere kant kan de gemeente in het Omgevingsplan juist meer ruimte voor warmtepompen geven. Bijvoorbeeld met regels over de plaatsing van warmtepompen. In het kader van de invoering van de Omgevingswet (en het Omgevingsplan), onderzoekt gemeente Meppel welke regels bijdragen aan een goede ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid

in de wijk. Op de korte termijn gaat het vooral om de plaatsing van warmtepompen.

Netverzwaring Voor de overstap naar een aardgasvrije wijk moet het net verzwaard worden. De gemeente heeft met de netbeheerder onderzocht waar extra transformatorstations moeten komen. De inwoners uit Berggierslanden gaven de volgende kaders mee voor het plaatsen van nieuwe transformatorstations: • De omgeving op tijd informeren over het plaatsen van een transformatorstation; • Aandacht voor de zichtbaarheid en uitstraling van de transformatorstations. Bijvoorbeeld door groen te gebruiken of het uiterlijk aan te passen aan de architectuur in Berggierslanden; • De koppelkansen bekijken bij het plaatsen van de transformatorstations, zoals laadpalen aanleggen, klimaatmaatregelen of openbaar groen aanpassen. Verzwaring van het net kost geld. Ondanks deze kosten is individuele elektrische warmtepompen de voorkeursoplossing voor Berggierslanden volgens de startanalyse van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). De maatschappelijke kosten6 voor deze techniek zijn vrij laag in vergelijking met de kosten voor andere technieken. De berekening van maatschappelijke kosten wordt in het kader op bladzijde 29 toegelicht.

Kennis en ervaring delen De overstap naar aardgasvrij is nieuw en roept daardoor veel vragen op. In de aanloop naar dit Wijkuitvoeringsplan bleek dat inwoners behoefte hebben aan meer informatie om voor zichzelf een goede

6

Maatschappelijke kosten zijn kosten voor de maatschappij: het totaal aan kosten in de

openbare ruimte, kosten voor derden en kosten voor inwoners.

keuze te kunnen maken. Dit Wijkuitvoeringsplan is daar een richtlijn voor. De gemeente zet zich ook in het vervolg in voor goede informatievoorziening naar de wijk over het aardgasvrij maken van Berggierslanden en de stappen die inwoners kunnen zetten. Hierbij gebruikt de gemeente kennis van onder andere het Drents Energieloket en andere partners. Creatieve ideeën van inwoners om kennis met elkaar te delen zijn welkom, zoals een 'aardgasvrije route' door de wijk, energiecoaches mobiliseren of het stimuleren en ruimte bieden aan kleinschalige collectieve oplossingen. Daarnaast is Duurzaam Berggierslanden op een informele manier betrokken bij het delen van kennis en ervaring met wijkbewoners.

Wet Natuurbescherming Om te voldoen aan de Wet Natuurbescherming en om de bescherming van kwetsbare gebouw-gebonden diersoorten beter te borgen, stelt de gemeente een soortenmanagementplan op. Waarschijnlijk komen daar aanvullende eisen uit voort, die voor de navolgende wijkuitvoeringsplannen belangrijk zijn. Vooral voor de wijken waarin isolatie een grote rol speelt, is het soortenmanagementplan onmisbaar. Het kan ook dat bij de actualisatie van het Wijkuitvoeringsplan Berggierslanden hierover een aanvulling nodig is.

Actualiseren WUP Het Wijkuitvoeringsplan Berggierslanden is te zien als Omgevingsprogramma in het kader van de Omgevingswet. Het Wijkuitvoeringsplan loopt vooruit op de Omgevingsvisie Meppel, die nog in ontwikkeling is. De Transitievisie Warmte wordt elke vijf jaar, of als het eerder wenselijk is, geactualiseerd. Het Wijkuitvoeringsplan wordt aangepast als daar naar aanleiding van de actualisatie van de Transitievisie Warmte reden is.

maken. Ook helpt zij initiatiefnemers om andere financieringsbronnen te vinden.

9. Uitvoeringsagenda In de uitvoeringsagenda staan concrete stappen die gemeente Meppel gaat nemen om Berggierslanden aardgasvrij te maken. De uitvoeringsagenda is een flexibel onderdeel van het Wijkuitvoeringsplan en wordt aangevuld zodra het mogelijk is. In dit Wijkuitvoeringsplan staat een voorzet voor de eerste helft van 2023. De onderwerpen die niet direct een plek hebben gekregen in het Wijkuitvoeringsplan worden meegenomen in het wijk- en dorpsgericht werken. 1.

2.

3.

Aanpassing van het energienet Enexis werkt samen met gemeente Meppel aan de verzwaring van het energienetwerk in Berggierslanden. Enexis berekende hoeveel, en waar, extra transformatorstations moeten komen in de wijk. Omwonenden worden hier in de eerste helft van 2023 over geïnformeerd. Daarnaast voert de gemeente gesprekken met RENDO over de toekomst van het gasnet. Verstrekken van informatie Het komende half jaar blijft de informatievoorziening richting de wijk belangrijk. Er is met name behoefte aan informatie over de keuzes die er zijn om aardgasvrij te worden. Dit Wijkuitvoeringsplan helpt om die keuzes te maken. De gemeente zet zich in om de kennis uit dit plan onder de aandacht te brengen van de inwoners van Berggierslanden. Daarmee kunnen zij gericht aan de slag met het aardgasvrij maken van hun woning. Duurzaam Berggierslanden is hierbij een belangrijke partner. Zij organiseren al informatiebijeenkomsten en warmtepompcafé’s. Faciliteren van initiatieven in de wijk De gemeente moedigt initiatieven aan die bijdragen aan de warmtetransitie in Berggierslanden. De gemeente stelt expertise en financiële middelen beschikbaar om (bewoners)initiatieven mogelijk te

4.

Beschikbaar stellen van platforms Op de websites van bijvoorbeeld het Drents Energieloket en Milieu Centraal kunnen inwoners algemene informatie vinden over het aardgasvrij maken van de woning. Daarnaast bestaan er platforms die op adresniveau advies geven. Indien er voldoende vraag is, wil de gemeente Meppel zich er voor inzetten om een (online) platform beschikbaar te maken. Dit om zo advies op maat mogelijk te maken. Hierbij onderzoekt de gemeente Meppel nadrukkelijk de mogelijkheden om aan te sluiten bij provincie ontwikkelingen.

5.

Werken aan koppelkansen Tijdens de bewonersavonden zijn ook onderwerpen besproken die thuishoren in het wijk- en dorpsgericht werken. Denk aan klimaatadaptatie, wateroverlast, behoefte aan groen en bomen en de deeleconomie (Drenthe Deelt). Het komende half jaar gaat de gemeente aan de slag met deze thema’s. Ze worden gekoppeld aan de warmtetransitie of ergens anders belegd binnen de gemeente.

6.

Vergunningen en ruimtelijke kwaliteit De verantwoordelijkheid voor vergunningen en ruimtelijke ordening ligt bij gemeente Meppel. In het kader van de invoering van de Omgevingswet, onderzoekt de gemeente het nut en de noodzaak van regels voor het plaatsen van warmtepompen en andere voorzieningen. Voor de korte termijn worden meer praktische oplossingen bekeken, zoals de bestaande toetsingskaders optimaal benutten en aansturen op goede informatievoorziening en bewustwording om overlast te voorkomen. Goed overleg tussen buren voorafgaand aan het plaatsen van een warmtepomp is heel belangrijk.

7.

Helderheid over laadpalen

De gemeente schept helderheid ten aanzien van elektrisch laden in de wijk. Tot en met juni 2023 heeft gemeente Meppel een overeenkomst met Park’n charge die zowel op aanvraag als proactief in gemeente Meppel laadpalen plaatst. Zij hebben al meerdere extra laadpalen op de planning staan voor de wijk Berggierslanden. Op provinciaal niveau wordt samen met gemeente Meppel een aanbesteding voorbereidt voor de plaatsing van laadpalen na juni 2023. Het doel is om toe te werken naar een dekking waarbij een laadpaal aanwezig is binnen 300 meter van iedere woning. 8.

9.

Zelfvoorzienende woningen Het streven is om elke woning in Berggierslanden zelfvoorzienend te maken. Dankzij een collectieve inkoopactie zijn veel woningen al voorzien van zonnepanelen. Kleinschalige initiatieven zijn ook een mogelijkheid, zoals gedeelde zonnepanelen op grote daken. Het komende half jaar onderzoekt gemeente Meppel de mogelijkheden om collectieve voorzieningen te realiseren in de wijk. Berggierslanden als inspiratie voor andere WUP’s Na Berggierslanden zijn andere wijken in Meppel aan de beurt om een wijkuitvoeringsplan te maken. Het proces in Berggierslanden leverde positieve feedback en leerpunten op die gebruikt kunnen worden in andere wijken. Hier gaat de gemeente mee aan de slag in de rest van gemeente Meppel. De gemeente beseft daarbij dat iedere wijk uniek is en zijn eigen aanpak verdient.

Toelichting maatschappelijke kosten Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft in de Startanalyse verschillende alternatieven voor aardgas doorgerekend op maatschappelijke kosten. Deze kosten zijn berekend op basis van het aantal euro’s dat nodig is om een ton CO2 te besparen. De Startanalyse onderscheidt 5 technieken: • • • • •

Individuele elektrische warmtepompen Hoge temperatuur warmtenet Lage temperatuur warmtenet Groen gas Waterstof

Voor groen gas en waterstof zijn de kosten doorberekend, met de kanttekening dat de duurzame gassen nog zeer beperkt beschikbaar zijn. Groen gas wordt alleen toegekend aan de wijken die dit het meest nodig hebben. Waterstof wordt aan geen enkele wijk toegekend, omdat het voor 2030 niet beschikbaar is en daarna waarschijnlijk zeer beperkt. Voor Berggierslanden blijven er dus 3 technieken over: > De kosten van de individuele elektrische warmtepompen liggen het laagst, op ongeveer €310,- per vermeden ton CO2. > De kosten van een lage temperatuur warmtenet liggen net iets hoger, rond de €315,- per vermeden ton CO2. Echter, in dit scenario sluit slechts 1% aan op een warmtenet en de rest allemaal alsnog op individuele warmtepompen. Met dusdanig weinig aansluitingen is een warmtenet niet rendabel te maken, waardoor deze optie afvalt. > Tot slot liggen de kosten voor een hoge temperatuur warmtenet zeer hoog, zo rond de €700,- per vermeden ton CO2. Al met al komt het scenario individuele elektrische warmtepompen dus duidelijk naar voren als voorkeursoplossing.

Bijlage 1 Begrippenlijst Aardgasvrij Verwarmen en koken op basis van duurzame energie zonder aardgas. Aquathermie Warmte uit water. Warmte uit water is, net als warmte uit de ondiepe bodem of uit lucht, een lage temperatuurbron. Hiermee kan warmte gegeven worden aan woningen. De warmte uit water kan ook met een lage temperatuur warmtenet woningen verwarmen. Biogas Een gas dat ontstaat door het vergisten van biomassa (organisch materiaal), zoals gft, slib en mest. Het gas wat daarna ontstaat, kan woningen verwarmen. Biogas heeft andere eigenschappen dan aardgas. Daarom kan het niet door het bestaande gasnet worden vervoerd. Biogas wordt daarom meestal opgewerkt tot groen gas. Biomassa Biomassa bestaat uit verschillende soorten organisch materiaal, denk aan houtsnippers of gft-afval. Houtachtig biomassa is geschikt voor houtpelletketels. Mest, gft-afval, slib en mais zijn goede grondstoffen voor biogas. Boiler Een build-in of close-in boiler is een kleine elektrische boiler (inhoud 10 tot 20 liter) voor in de keuken. Een combi-kokend-waterkraan (inhoud 7 tot 11 liter) geeft kokend water via een kokend-waterkraan en levert warm water via een mengkraan in de keuken. CO2 Een geurloos en kleurloos gas dat onder andere vrijkomt bij de verbranding van fossiele brandstoffen en door verhoogde concentratie medeverantwoordelijk is voor klimaatverandering.

CO2-neutraal Een warmtebron die CO2-neutraal is, gebruikt de benodigde energie uit duurzame bronnen, waarbij er geen CO2 wordt uitgestoten. Collectieve technieken Technieken die meerdere huizen verwarmen. Met collectieve technieken wordt vooral een warmtenet bedoeld. Een collectieve aanpak is alleen mogelijk als het merendeel van de straat/buurt voor dezelfde techniek kiest. Hoe meer huishoudens, of hoe meer huizen per oppervlakte, hoe groter de kans op een haalbare collectieve oplossing. Duurzame bronnen Bronnen waaruit energie opgewekt wordt die niet opraken en waar met het opwekken van energie geen luchtvervuiling wordt veroorzaakt. Daarnaast belasten deze bronnen de leefomgeving van toekomstige generaties niet. Duurzaam gas Een alternatief dat het meest op aardgas lijkt. Daarom is het mogelijk om duurzaam gas in veel gevallen via het bestaande gasnet over een lange afstand te vervoeren. Duurzame gassen zijn op dit moment schaars en de beschikbaarheid ervan in de toekomst is onzeker. Daarom is helemaal overstappen op duurzame gassen niet mogelijk. Onder duurzame gassen wordt groen gas verstaan en waterstofgas. Duurzaamheidslening Een duurzaamheidslening kan helpen om duurzame maatregelen uit te voeren als daar niet direct geld voor is. De niet moet worden terugbetaald, maar een duurzaamheidslening heeft een lage rente.

Eindgebruikerskosten De uiteindelijke gebruiker betaalt de eindgebruikerskosten. Deze zijn op te delen in investeringskosten en jaarlijkse kosten per woning. De investeringskosten zijn eenmalige kosten voor de transitie naar een duurzame warmtetechniek. Jaarlijkse kosten zijn kosten die de gebruiker jaarlijks betaalt. Voorbeelden zijn kosten voor onderhoud van de techniek en/of de warmte zelf. Energielabel Een label dat in één oogopslag laat zien hoeveel energie een woning gebruikt om de woning te verwarmen. Een energielabel zegt dus hoe energiezuinig een woning is. Energielabels lopen van energielabel A tot en met G. A staat voor een zeer energiezuinige woning, energielabel G voor een woning die veel energie gebruikt. Energietransitie Een internationaal en nationaal proces om van fossiele brandstoffen, waaronder aardgas, olie en steenkool, over te stappen naar duurzame bronnen, zoals zon, wind en bodemwarmte. Deze bronnen zijn duurzame omdat deze niet kunnen opraken. Iedere sector in Nederland werkt aan de energietransitie. In de gebouwde omgeving gaat de energietransitie vooral om de verwarming van huizen. Daarom noemen we de energietransitie ook wel warmtetransitie, omdat dit specifiek om het aardgasgebruik in gebouwen gaat. Geen-spijt-maatregelen Maatregelen die inwoners altijd in hun woning kunnen nemen. Het maakt niet uit welke techniek uiteindelijk de woning verwarmt.

Deze maatregelen zorgen namelijk voor een lager gebruik van aardas. Geothermie Warmte afkomstig uit de aarde (ook wel aardwarmte genoemd). Geothermie kan ondiep (500 tot 1.500 meter), diep (1.500 tot 4.000 meter) en ultradiep (> 4.000) gewonnen worden. Hoe dieper de warmte gewonnen wordt, hoe hoger de temperatuur. Diepe geothermie kan warmte winnen van wel 80 graden Celsius. Ondiepe geothermie kan warmte winnen rond de 40 á 50 graden Celsius. Een warmtepomp kan aardwarmte gebruiken voor een warmtenet.

Groen gas Biogas met aardgaskwaliteit. Groen gas wordt gemaakt uit planten- en voedingsresten of uit rioolslib, maar is qua samenstelling identiek aan aardgas. Het is dus de duurzame variant van aardgas. Door groen gas te bewerken krijgt het dezelfde eigenschappen als aardgas en kan het gas via het bestaande aardgasnetwerk vervoerd worden. Hoge temperatuur warmtebronnen Warmtebronnen waarvan de temperatuur tussen de 70 en 90 graden Celsius ligt. (Hout)pelletkachels Kachels/ketels die speciale houtpellets verbranden om warmte te winnen. Er is discussie over de kachels, omdat het hout niet uit de regio komt en ze de luchtkwaliteit beïnvloeden. Het duurt lang voordat de CO2 die vrijkomt bij verbranding weer is opgenomen door de natuur. Houpelletkachels worden daarom allen in buitengebieden ingezet. Hybride warmtepomp Een combinatie van apparaten om een woning en water te verwarmen: voor een deel met elektriciteit (warmtepomp) en voor het andere deel met gas (cvketel). De hybride warmtepomp voorziet in een groot deel van de warmtevraag in de woning. Alleen als het heel koud is buiten springt de gewone cv-ketel bij om de woning te verwarmen.

Individuele technieken Technieken die één woning verwarmen. Dit kan bijvoorbeeld gaan om een warmtepomp. Bij een individuele aanpak bepaald een bewoner zelf op welke moment hij/zij overstapt en op welke techniek. Isolatie Materialen om het warmteverlies van binnen naar buiten te beperken.

Regionale Energiestrategie (RES) Regionale Energiestrategie maakt van de hele regio inzichtelijk waar energie nodig is. En hoe deze energie duurzaam kan worden opgewekt. Een RES kijkt bijvoorbeeld naar de warmtebronnen en naar de plekken in de regio met ruimte voor zonne- en windenergie.

Isolatiewaarde Een waarde die iets zegt over hoeveel het isolatiemateriaal isoleert. De isolatiewaarde wordt in R-waarde uitgedrukt. Hoe hoger de R-waarde, hoe hoger het isolatievermogen. De R-waarde is afhankelijk van materiaaleigenschappen en de dikte van het materiaal.

Restwarmte Warmte die vrijkomt bij een productie of proces en waar op dit moment nog geen gebruik van wordt gemaakt. Zo komt bij bedrijven waar met behulp van hoge temperatuur dingen worden geproduceerd vaak restwarmte vrij. Maar er komt ook restwarmte vrij bij rioolzuiveringsinstallaties of bij energiecentrales. Deze restwarmte kan soms worden gebruikt als bron om een warmtenet van warmte te voorzien.

Lage temperatuur Warmtebronnen waarvan de temperatuur tussen de 10 en 40 graden Celsius ligt.

Thermische energie uit oppervlaktewater Een vorm van aquathermie waarbij de warmte uit rivieren, plassen en kanalen een warmtenet voorziet van warmte.

Maatschappelijke kosten De totale kosten die Nederland betaalt om een wijk of buurt van het aardgas te halen, ongeacht wie de kosten betaalt. De kosten zijn inclusief de baten van energiebesparing, maar exclusief belastingen, heffingen en subsidies. Ook de investeringen van de bewoners zitten hierin. Voorbeelden zijn kosten die ontstaan bij de aanleg van een warmtenet, de verzwaring van het elektriciteitsnet, verwijdering van het gasnet en onderhoud van de infrastructuur.

Transitievisie Warmte Een document op weg naar duurzame warmte. In het document staan de technieken die de gemeente kan gebruiken en die wenselijk zijn om te gebruiken en wanneer. Elke gemeenten moest een visie in 2021 vaststellen en minimaal 1 keer in de 5 jaar herzien. Zo blijft er ruimte om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen of nieuwe onderzoeksinzichten. Ook is er tijd om plannen steeds beter uit te werken.

Meekoppelkans Aanpassingsmaatregelen worden gecombineerd met andere acties of plannen. Meekoppelkansen zijn kansen die tegelijk met een project uitgevoerd kunnen worden en daarmee een win-winsituatie kunnen bieden. Midden temperatuur Warmtebronnen waarvan de temperatuur tussen de 40 en 70 graden Celsius ligt.

Warmtenet Een collectieve oplossingen waarbij warmte afkomstig is van een bron, zoals geothermie of restwarmte. De warmte verwarmt een vloeistof in een buizennetwerk onder de grond naar de woningen en gebouwen. De aanleg van een warmtenet kost geld, waar de bewoners het mee eens moeten zijn. Een collectieve aanpak is alleen mogelijk as het merendeel van de straat/buurt voor dezelfde techniek kiest. Hoe meer huishoudens, of hoe meer huizen per oppervlakte, hoe groter de kans op een haalbare collectieve oplossing. Warmtepomp Een alternatief voor de huidige cv-ketel die gebruik maakt van warmte die uit de buitenlucht of uit de bodem komt. Door deze warmte met elektriciteit verder te verhogen, is deze warmte geschikt om een goed geïsoleerde woning te verwarmen (lage temperatuur warmte). Warmtetransitie Een specifiek onderdeel van de energietransitie. Het gaat over het verduurzamen van het energiegebruik in de gebouwde omgeving. De warmtetransitie gaat over het vingen van een duurzaam alternatief voor het aardgas dat we gebruiken om water te verwarmen, te koken en de woning warm te krijgen. Waterstofgas Een gas dat ontstaat door aardgas of water te splitsen en een heel hoge temperatuur warmte geeft. De meeste waterstof is op dit moment grijze waterstof. Dit is waterstof dat ontstaat door aardgas te kraken en dus, door het gebruik van aardas, niet duurzaam is.

Bij het kraken van aardgas ontstaat een waterstofdeel en een CO2-deel. Bij groene waterstof komt geen CO2 vrij, maar er is veel elektriciteit nodig om een waterdeeltje te splitsen in waterstof en zuurstof. Deze techniek is daarom alleen interessant wanneer er veel duurzame energie wordt opgewekt. En als er veel energie wordt gebruikt, bijvoorbeeld op industrieterreinen.

Wijkuitvoeringsplan

Een document waarin staat hoe een wijk, buurt of kern van het aardgas afgaat. Het plan vermeldt welke financiële middelen beschikbaar zijn en wanneer de plannen uitgevoerd worden. Zonnepaneel In een zonnepaneel wordt zonne-energie omgezet in elektriciteit. Zonnepanelen worden ook wel PV-panelen genoemd (Photo Voltaic). Zonnepanelen mogen niet verward worden met zonnecollectoren (deze werken volgens een ander principe: hierbij wordt stromend water opgewarmd door middel van zonnewarmte). Zonnecellen bestaan uit twee lagen waartussen, onder invloed van het zonlicht, elektrische stroom ontstaat. De zonne-energie die op deze manier wordt opgevangen is een vorm van duurzame energie. Het vermogen van zonnecellen wordt uitgedrukt in Wattpiek (Wp).

Bijlage 2 Uitgangspunten vergelijking individuele technieken Onderstaande tabel vergelijkt verschillende individuele technieken. Deze technieken kwamen tijdens de gesprekken met de bewonersgroepen naar voren. Techniek

Kosten aanschaf €€€ €€ €€€ €€€ € bij nieuwe cc € bij nieuwe cv € (200 L) €

Jaarlijkse kosten € €€ € €€ €€€ €€€ € €

CO2besparing %%% %% %%% %% %% %% %%% n.v.t.

Ruimteverwarming en/of waterverwarming (woning/kamer/water) Woning Woning Woning Woning Woning Kamer/woning (hybride) Water Kamer/woning

Elektriciteitsverbruik ------

Overlast openbare ruimte 0 -0 --0 0 0

Impact woning en tuin -----0

Bodemwarmtepomp Luchtwarmtepomp Bodemwaterwarmtepomp Warmtepomp zon Hybride warmtepomp lucht Ventilatie warmtepomp Boiler warmtepomp Infraroodpaneel

€

€1

n.v.t.

Kamer/woning

0

--

0

bij een paneel van 600-1200 watt

(Pellet)kachel

Aanschafprijs*

Jaarlijkse kosten

CO2-besparing**

Impact

€ 2.000 – 9.000 €€ 9.000 – 16.000 €€€ 16.000 – 22.000

€ 200 – 500 €€ 500 – 800 €€€ 800 – 1.100

% 10 - 30 %% 30 - 50 %%% 50 – 100

0 neutraal - negatief - - zeer negatief

Wijkuitvoeringsplan Berggierslanden

*zonder subsidie Gemeente Meppel **uitgaande van huidige CO2-besparing op basis van fossiele brandstoffen

Najaar 2022

Opgesteld in samenwerking met: 1

Op basis van constante prijzen, bij verbruik van 1.500 kilo pellets per jaar

Legenda

Infraroodpaneel en pellet-kachel Er is veel discussie over de vraag of pelletkachels duurzaam zijn. Bij het verbanden van hout komt namelijk CO2 vrij, net als bij aardgas. Toch wordt hout vaak als CO2-neutrale energiebron gezien. De gedachte daarachter is dat de CO2 die vrijkomt weer wordt opgenomen door groeiend bos. De discussie gaat erover of dit in de praktijk ook zo werkt. De mate van CO2-besparing voor infraroodpanelen is lastig te bepalen, aangezien dit afhankelijk is van of de techniek gebruikt wordt om een gehele woning te verwarmen of enkel een kamer. Daarnaast is de mate van CO2-besparing afhankelijk van het percentrage groene stroom dat wordt gebruikt.