1.47.1 Zorgbelang Drenthe - Golfbeweging publieksjaarverslag 2021

Golfbeweging Publieksjaarverslag 2021 - Zorgbelang Drenthe

Myriad Pro Bold Condensed Fave Script Bold Pro

ZORGBELANG DRENTHE rder samen ve

© 2022 Zorgbelang Drenthe Gebruik van fragmenten aangemoedigd mits voorzien van bronvermelding.

Voorwoord Ik kan niet anders dan met tevredenheid terugblikken op 2021, wanneer ik kijk naar Zorgbelang Drenthe. Wij hebben onze groei doorgezet, in weer een coronajaar waarin we natuurlijk zoekende waren in ‘hoe doen we ons werk?’. Want contact met mensen is onze core business. Door met elkaar creatieve oplossingen te bedenken, konden we ‘dichtbij blijven’ en daardoor heel veel betekenen voor de inwoners van Drenthe. Onze opdrachtenportefeuille nam voor het vierde jaar op rij toe en het aantal medewerkers groeide mee. Ons team breidde zich uit tot 12 professionals. Je kunt zeggen dat we meegroeien met de vraag en behoeften van de Drenten. Ook de in 2021 verdubbelde provinciale subsidie voor onze publieke taakstelling hielp daarin mee. Immers: de uitdagingen op het terrein van gezondheid en zorg staan hoog op de maatschappelijke prioriteitenlijst. En waar het gaat om de kwaliteit en de toekomst van de zorg, zijn wij de gelegitimeerde stem van de Drentse inwoners. Hoewel het bij ons om mensen gaat en we liever niet over geld praten, vind ik het desondanks vermeldenswaardig dat onze omzet terug is op het niveau van tien jaar geleden. Waarom dat nu zo bijzonder is? Precies een decennium geleden werd onze subsidie 75% gekort en moesten we enorm inkrimpen.

Het feit dat we dat uiteindelijk hebben overleefd en in 2021 ons ‘oude’ niveau hebben bereikt, laat zien dat we er staan en tegen een stootje kunnen. Maar vooral hebben we – kijkend naar de inhoud – hele mooie resultaten geboekt. De inwoners die door onze cliëntondersteuners zijn ondersteund in hun soms eindeloze zoektocht. De jongeren die de vertrouwenspersonen gebruiken als hun spreekbuis en steun en toeverlaat. Hoe we mee vorm geven aan het zorglandschap in Drenthe en hoe we steeds meer stappen voorwaarts zetten richting een gezond Drenthe, nu maar vooral ook in de toekomst. Dit zijn slechts een handjevol voorbeelden. Laat dit kernachtig jaarverslag u daar verder in meenemen. Koers houden in een periode van golfbewegingen – zoals de pandemie en ontwikkelingen in de zorg met zich meebrengen – vraagt om visie, lef en doorzettingsvermogen. Kwaliteiten die de mensen van Zorgbelang Drenthe allemaal in hun bagage dragen. In het afgelopen jaar mocht ik mijn 15-jarig jubileum vieren en ik ben ontzettend trots om leiding te mogen geven aan deze gemotiveerde en betrokken collega’s. Met zo’n team zijn de vooruitzichten zonder meer florissant, ook al zullen er van tijd tot tijd hobbels zijn op de route die we hebben uitgestippeld. Samen werken we verder aan het realiseren van kwalitatief goede zorg voor de inwoners van Drenthe! Jan van Loenen Bestuurder-directeur Zorgbelang Drenthe

3

Factsheet 2021

Organisatie

Onderverdeling omzet: Overige omzet 9%

Medewerkers eind 2021: 12 (9,1 fte)

Opdrachten gemeenten 21%

Medewerkers eind 2020: 9 (7,4 fte)

Subsidie provincie Drenthe 37%

Omzet (x € 1.000): € 935 15% boven begroting en 34% stijging t.o.v. 2020 Eigen vermogen eind 2021: 63% van het balanstotaal (eind 2020: 46%)

Vertrouwenswerk jeugd 33%

Totaal 100%

Activiteiten

Vertrouwenswerk jeugd

v

)

eu

gd

n

l cliënte tA An

83 64

rlichtinge oo

l signA en

n

Belangrijkste thema: Politiek Maatschappelijk Actief met een beperking in Drenthe, een meerjaren inclusie-aanpak voor en door ervaringsdeskundigen. Doel: Het politieke talent van Drentse inwoners met een handicap of beperking ontwikkelen en daarmee hun maatschappelijke invloed merkbaar vergroten Beoogd resultaat: In 2026, een of meerdere ervaringsdeskundigen politiek en maatschappelijk actief in de 12 Drentse gemeenten en de provincie Gevolg voor inwoners: Iedereen verdient het om onbeperkt mee te kunnen doen. De Drentse politiek wordt een betere afspiegeling van de samenleving als meer mensen met een beperking of een handicap actief deelnemen. Inzet Zorgbelang Drenthe: Een inspiratiebijeenkomst georganiseerd, voor en door ervaringsdeskundigen, waarbij de nadruk lag op samenhang in activiteiten en op de kansen om politiek maatschappelijke activiteiten te versterken. Bereikt tussenresultaat: Bijna 20 mensen hebben aangegeven dat ze de komende tijd graag een rol willen spelen bij de ontwikkeling en vormgeving van de Drentse politieke plannen.

56

l

zij

Publieke taakstelling (in opdracht van provincie)

0:

2

2 0: 1. 4 0 3 )

(20

(20

dividuee

steund

:

1.614

e in di

de r on

groepsbez

Al

ken oe

t

2 0: 2 0 5)

AAn

246 (2 0

‘Graag samen thuis willen blijven wonen. Dat was de wens van een echtpaar van wie de vrouw aan dementie leed. Een jaar lang zijn we bezig geweest om een aanbouw vergoed te krijgen zodat het thuis samen wonen gerealiseerd kon worden. En het is gelukt. Ook al duurt het lang, we zetten door!’ Cliëntondersteuner

ren Dat zijn eigenlijk alle jonge ‘Een pareltje in ons werk? s komen. En soms is het en hulpverleners die bij on eld. Zoals de jongere die helemaal niet zo ingewikk us bejegend voelde. De vertelde dat hij zich onhe f wilde direct wel met z’n hulpverlener die het betro kke hebben we het in een drieën in gesprek en ter ple enspersoon jeugd gesprek opgelost.’ Vertrouw

A

te

Quote

Quote

n

An

tAl cliën

n

A

Cliëntondersteuning

v o l w s se n 5 A

8

j

75

48 (202

Quote

0: 21)

kunde – ‘Politiek is net hogere wis doe praat en schrijf duidelijk en k litie wat je zegt! Maak de po .’ en ere gemakkelijker voor ied en Ass student STERKplaats LFB

Assen

Projecten

PGO (Persoonlijke GezondheidsOmgeving): ontwikkelen van leermiddelen Belangrijkste thema: De Persoonlijke GezondheidsOmgeving (PGO) Doel: Het betrekken van inwoners bij de ontwikkeling van leermiddelen over PGO’s. Beoogd resultaat: Het ontwikkelen van een leermiddel voor inwoners en voor huisartsen om basiskennis omtrent PGO’s te delen. Gevolg voor inwoners: Grip en regie krijgen op je eigen gezondheid

Inzet Zorgbelang Drenthe: Een co-creatiesessie georganiseerd waarin inwoners invulling gaven over wat zij graag over PGO’s zouden willen leren en één groepsgesprek georganiseerd waarin inwoners de verwachtingen die zij hebben van hun zorgverleners omtrent PGO’s konden toelichten. Bereikt resultaat: Drentse inwoners zijn geïnformeerd over de PGO en konden een actieve bijdrage leveren aan de ontwikkelingen hiervan.

Positieve Gezondheid in Coevorden Belangrijkste thema: Positieve gezondheid Doel: Inwoners kennis laten maken met het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. Beoogd resultaat: Inwoners kunnen zelf beter aangeven wat ze nodig hebben om te werken aan de eigen gezondheid. Professionals en inwoners gebruiken een gezamenlijke taal om gezondheid te bespreken. Gevolg voor inwoners: Voeren meer regie op de eigen gezondheid. Inzet Zorgbelang Drenthe: Er zijn praatplaten ontwikkeld op basis van de pijlers van Positieve Gezondheid. Er zijn individuele gesprekken met inwoners gevoerd met deze praatplaten. Professionals hebben met behulp van intervisie geleerd hoe zij zelf Positieve Gezondheid kunnen inzetten in gesprekken en wat daarbij belangrijke randvoorwaarden zijn. In een groepsgesprek is besproken wat het project heeft opgeleverd en wat ervoor nodig is om Positieve Gezondheid breder in te zetten. Bereikt resultaat: Een groep inwoners en professionals hebben ervaring opgedaan met de inzet van Positieve Gezondheid. Het project krijgt een vervolg waarbij het gedachtegoed breder wordt ingezet en waarbij de integrale samenwerking tussen professionals wordt versterkt.

Meldpunt + opiniepanel enquête: ‘vaccinatievragen in tijden van corona’. Belangrijkste thema: De impact van de coronamaatregelen en het vaccinatiebeleid op inwoners van Drenthe Doel: Het bundelen van signalen van inwoners en het schetsen van een beeld van de effecten van de coronamaatregelen, het vaccinatiebeleid en het uitstellen van de reguliere zorg Beoogd resultaat: Mogelijkheid bieden aan inwoners om knelpunten en goede voorbeelden te delen Gevolg voor inwoners: Onafhankelijke plek voor inwoners om meldingen te kunnen doen en zich ‘gehoord’ te voelen Inzet Zorgbelang Drenthe: inwoners ondersteunen in uitzonderlijke omstandigheden van een pandemie en input leveren aan belangrijke partners zoals de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Patiëntenfederatie Nederland Bereikt resultaat: Voortzetting van het Meldpunt en het uitvoeren van een enquête met een totale respons van 427. Het Meldpunt corona is mogelijk gemaakt dankzij een extra subsidie van de provincie Drenthe.

Zorgbelang Drenthe Annerweg 30, 9471 KV Zuidlaren (050) 727 1500 info@zorgbelang-drenthe.nl www.zorgbelang-drenthe.nl

In dit kernachtig jaarverslag… 1. • • •

6

ZORGBELANG DRENTHE – MIDDEN IN DE (DRENTSE) MAATSCHAPPIJ Een onmisbare plek in de provincie Onze speerpunten richting de – provinciale en landelijke – politiek Een stem aan de Drentse inwoners

7 7 7 7

2. AAN GEWERKT EN BEREIKT IN 2021 2.1 Ons team & de organisatie • Het team Zorgbelang Drenthe • Eigen kennis uitbreiden & horizon verbreden • Zelf voor het voetlicht • Financiële positie

8 8 8 8 8 8

2.2 Onafhankelijke cliëntondersteuning & vertrouwenswerk Onafhankelijke cliëntondersteuning sociaal domein & Wlz • Vragen, wensen & behoeften van cliënten • Grijze gebieden • Extra competenties vanwege nieuwe doelgroep in Wlz: GGZ • Long-covid • Samenwerking met gemeenten

9 9 9 10 10 10

Vertrouwenswerk Jeugd • Meer bezoeken, ondersteuning & signaleringen • Online contact & optimalisering • Vragen van jongeren & ouders • Geen wachtlijst klachtondersteuning • Mogelijkheden & inzet binnen de jeugdzorg

12 12 12 13 13

Onafhankelijke klachtenfunctionaris • Oplossingen in onderling overleg

14

2.3 Burgerparticipatie & inclusie • Inclusie: iedereen doet mee en doet ertoe • Ondersteuning & training cliënt- en adviesraden • Opiniepanel: raadplegen van de Drentse inwoners

14 14 14 14

2.4 Goede zorgvoorzieningen voor iedereen • Zorglandschap Drenthe • Zorginfarct in het Noorden • Common Care: voor zorg over de grens? • Boostervaccinatie: een poging tot versnelling • Meldpunten Corona & Boostervaccinatie

15 15 15 16 16 17

2.5 Positieve Gezondheid & gezondheidsbevordering • Positieve gezondheid: integreren in de samenleving en de toekomst • Gezond Coevorden • Aanpak van overgewicht in Drenthe • Rookvrije omgeving • Persoonlijke Gezondheidsomgeving (PGO) • Eenzaamheid onder jongeren • Meerjarenbeleidsplan Drenthe: Samen Gezond in Beweging

18 18 18 18 19 19 19 19

3. • • • • • •

20 20 20 20 20 20 20

DE BLIK VOORUIT Uitbreiding onafhankelijke cliëntondersteuning Werken aan kwaliteit binnen de jeugdzorg Uitbreiding werkveld klachtenfunctionarissen Cliëntperspectief in langetermijnvisie De zeepkist op! 35 jaar Zorgbelang Drenthe

1. Zorgbelang Drenthe – midden in de (Drentse) maatschappij Een onmisbare plek in de provincie Hoe houden we kwalitatief goede zorgvoorzieningen beschikbaar en bereikbaar voor álle Drenten in de provincie? In het voortdurend stellen van die vraag en het – samen met andere partijen – zoeken naar de antwoorden, ligt één van onze hoofdtaken als Zorgbelang Drenthe: die van belangenbehartiger van alle inwoners van de provincie waar het de zorg betreft. Om die rol zo goed mogelijk te kunnen vervullen, kregen wij per 2021 de status van ‘systeemorganisatie’ en besloot de provincie Drenthe de subsidie voor deze publieke taak meer in balans te brengen met de toegenomen werkzaamheden. Onze taak als belangenbehartiger vindt zijn basis in onder andere het coalitieakkoord Drenthe, mooi voor elkaar! 2019 – 2023 van het college van Gedeputeerde Staten: Denkend aan Drenthe zien wij een provincie waar de mensen centraal staan. Waar telt wat ze zeggen en waar ruimte is voor verschillende meningen. […] We behartigen (als provincie) het openbaar belang dat zich ook uitstrekt naar sectoren waar geen wettelijke taak voor de provincie ligt. We zetten ons in voor Drenthe, daar waar we meerwaarde kunnen bieden, in de provincie en daarbuiten.

“’Jan, wat vindt de patiënt ervan?’, is een vraag die de Commissaris van de Koning met enige regelmaat stelt”

Daar geven wij als Zorgbelang Drenthe met veel van onze taken invulling aan.. Onze speerpunten richting de – provinciale en landelijke – politiek In een maatschappij waarin de ontwikkelingen in de zorg allerminst eenvoudig noch rooskleurig zijn, zijn de speerpunten die wij er in onze lobby naar de politiek laten uitspringen: (1) zet in op gezondheidsbevordering en preventie en (2) zorg dat een plattelandsprovincie als Drenthe goede zorgvoorzieningen houdt. Wat het eerste punt betreft: preventie is uiteraard belangrijk, maar op de langere termijn is gezondheidsbevordering minstens evenzo noodzakelijk. Kinderen leren hoe ze zo gezond mogelijk kunnen leven, helpt ons op weg naar een gezonde provincie. Er gebeurt op dit vlak al heel veel. Tegelijkertijd zijn er (te) veel partijen actief zonder dat daar centrale regie op wordt gevoerd. Door deze versnippering ontbreken de constructieve resultaten. Wat het behoud van goede zorgvoorzieningen betreft: dit onderwerp is al enige jaren punt van zorg en zal ook voorlopig niet van onze prioriteitenlijst verdwijnen. Wij vertalen daarin steeds de landelijke ontwikkelingen en de gevolgen daarvan naar onze provincie en de inwoners vanuit patiënt- en cliëntperspectief. Kortom: wij geven – ook en juist op politiek niveau – een stem aan de Drentse inwoners.

Een stem aan de Drentse inwoners Al konden we vanwege de coronamaatregelen in 2021 nauwelijks bewonersbijeenkomsten organiseren, toch bleven we in contact met ‘onze’ inwoners. Zo zetten we ons opiniepanel meermalen in om meningen en behoeften te peilen. We hadden intensiever contact met diverse cliënten- en adviesraden. En we hebben meldpunten ingericht waar mensen met vragen en klachten terecht konden. Dit gaf ons de mogelijkheid om op verschillende manieren de stem van de Drentse inwoners te leren kennen en vervolgens uit te dragen. Want dat is voor ons de basis van goede belangenbehartiging.

“Wij geven een stem aan de Drentse inwoners. Vaak zegt een hulp- of dienstaanbieder ‘ik stel de cliënt centraal’, maar als je dan kijkt naar de processen in die organisatie, zijn die niet afgestemd op de wensen en behoeften van de mensen die er gebruik van maken. Wanneer wij aan een project beginnen, zeggen we daarom eigenlijk altijd: laten we dit eerst eens even aan de mensen zelf vragen. Wij kunnen wel van alles bedenken maar uiteindelijk gaat het erom hoe zíj er tegenaan kijken.”

Projectcoördinatoren, Zorgbelang Drenthe

7

2. Aan gewerkt en bereikt in 2021 2.1 Ons team & de organisatie

“Als je hoort wat we hier allemaal doen, dan zou je denken dat hier 300 mensen werken” Officemanager, Zorgbelang Drenthe

Het team Zorgbelang Drenthe “Het is een hele laagdrempelige organisatie, je krijgt hier vertrouwen en mogelijkheden”, vatte één van de medewerkers van Zorgbelang Drenthe de cultuur binnen de organisatie samen. En over de waarde van het werk: “Wij kunnen het verschil maken voor cliënten, hier kun je van betekenis zijn.” Ons team is in twee jaar tijd verdubbeld in omvang en gegroeid naar 14 medewerkers (incl. twee zzp’ers), die gezamenlijk een mooi gebalanceerd geheel vormen qua leeftijd, man/vrouw-verdeling en expertise. Wat ze gemeen hebben? “Dat ze allemaal het Zorgbelang Drenthe-DNA in zich hebben”, stelt bestuurder-directeur Jan van Loenen.

Eigen kennis uitbreiden & horizon verbreden Naast hun dagelijkse inzet voor – direct dan wel indirect – de inwoners van Drenthe, breidden de medewerkers van Zorgbelang Drenthe hun kennis in 2021 uit door 21 verschillende trainingen, workshops en congressen te volgen. Voorbeelden daarvan zijn Omgaan met suïcide, Verbindende communicatie, Eerste Hulp bij Psychische Problemen, Big Data in de zorg, Werken met Netwerken, Juridische basis en verdieping. De horizon is daarmee nog wat breder geworden. Zelf voor het voetlicht Zorgbelang Drenthe is er voor alle inwoners van Drenthe. De organisatie zelf voor het voetlicht brengen, schoot er nogal eens bij in. In 2021 is daarom begonnen met een communicatiestrategie die als doel heeft onze werkwijze en meerwaarde in beeld te brengen bij alle inwoners van Drenthe. We kunnen nog beter ons werk doen als iedereen ons kent en weet te vinden. Hiervoor worden inmiddels alle relevante kanalen ingezet en naast ‘zenden’ is er ook sprake van interactie. Wij komen daarin voor iedereen op, wat iemands opinie ook is. We reageren bijvoorbeeld op ieders reactie op social media, want elk standpunt telt. Ook koos Zorgbelang Drenthe in 2021 voor een ander logo: een beeld dat qua vorm en kleur beter past bij wie we zijn en hoe we werken.

“Het Zorgbelang Drenthe-DNA? Dat is: er altijd staan, de gedrevenheid om mensen te ondersteunen maar ook zelf om hulp kunnen vragen. Dat is collega’s durven aanspreken, vertrouwen geven en verantwoordelijkheid nemen.”

Financiële positie Wij hebben in financieel opzicht een goed jaar achter de rug: 2021 laat een voordelig exploitatieresultaat zien. De coronacrisis heeft wel veel extra inzet gevraagd op onze publieke taakstelling, maar door een incidentele subsidie van de provincie waren we in staat om deze extra activiteiten uit te voeren. We zijn weer op het niveau van 10 jaren geleden, op het moment vlak voordat de provincie besloot de jaarlijkse subsidie met 75% te verminderen. Sindsdien zijn we in alle opzichten – dus ook financieel – er weer goed bovenop gekomen. Dit positieve resultaat biedt kansen voor nieuwe methodieken en verdere uitbreiding van de formatie.

8

2.2 Onafhankelijke cliëntondersteuning & vertrouwenswerk ONAFHANKELIJKE CLIËNTONDERSTEUNING SOCIAAL DOMEIN & WLZ Cliëntondersteuners fungeren als een soort ‘wegwijzer’ in de zorg. Voor veel inwoners is de zorg een ondoordringbaar oerwoud van wetten, regels en verschillende professionals en instanties. Soms weten zij letterlijk niet bij wie ze terecht kunnen met hun hulpvraag. In die situaties kan een cliëntondersteuner uitkomst bieden met informatie en advies. “Groei, dat is het woord wat bij ons opkomt wanneer we denken aan 2021”, aldus de cliëntondersteuners van Zorgbelang Drenthe. “Groei in alle opzichten: meer cliënten, meer gemeenten waar we contracten mee hebben, meer collega’s en meer kennis. Want er is vraag naar cliëntondersteuning in de samenleving. Zorgverleners zien ook meer en meer de meerwaarde van onze inzet. Wij kunnen onafhankelijk en objectief cliënten informeren, zonder dat we daar enig (eigen) belang bij hebben.” Vragen, wensen & behoeften van cliënten Kijkend naar 2021, dan kunnen de vragen, wensen en behoeften van de mensen die aanklopten bij de cliëntondersteuners samengevat worden in twee woorden: gezien worden. Vaak is dat de onderliggende behoefte. Mensen hebben regelmatig het gevoel niet gehoord te worden, de weg in het zorglandschap kwijt te zijn en niet gezien te worden in hun situatie.

Cliënten die ondersteund worden, zijn van verschillende leeftijdscategorieën (senioren, dertigers, veertigers, jongeren etc.), kampen met diverse problematiek (somatisch dan wel psychisch) en hebben uiteenlopende vragen (over zaken aangaande Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Jeugdwet, Participatiewet of Wet langdurige zorg (Wlz)). We kunnen als cliëntondersteuner aanschuiven bij een gesprek met bijvoorbeeld een gemeente of zorgverlener. We merken dat cliënten zich hierdoor gesterkt voelen en minder onzeker zijn. Daardoor lukt het hen vaak al zelf om te staan voor wat ze willen bereiken. Grijze gebieden Het woud van regelingen in de zorg is nog steeds onverminderd complex. Zo is het bijvoorbeeld niet altijd duidelijk waar de grens ligt tussen de Zorgverzekeringswet (Zvw), Wmo en Wlz. Zorgbelang Drenthe spant zich al jaren in om een soepele overgang voor cliënten te bewerkstelligen, maar toch vallen er nog steeds mensen tussen wal en schip. Te goed voor de Wlz maar te ernstig voor de Wmo, zo kan de conclusie zijn. Het gaat hierbij om mensen die langdurig zorg nodig hebben, maar wel redelijk zelfredzaam zijn en hun hulpvraag kunnen uitstellen. Om een voorbeeld te noemen: iemand met problematiek in het autismespectrum kan zich misschien tot op zekere hoogte nog wel redden, maar heeft wel een leven lang zorg of begeleiding nodig.

Het telkens weer een herindicatie voor de Wmo moeten aanvragen, levert cliënten in dit soort situaties enorm veel stress op: ik word niet meer beter, maar behoud ik wel de zorg die ik nodig heb? Onze cliëntondersteuners kunnen hierin ondersteunen door te verduidelijken, richting de cliënt maar ook richting de gemeente.

“Mensen worden denk ik niet altijd goed begrepen in de zorgwereld. Ik zag best een aantal situaties waarin Wmo-aanvragen waren afgewezen, soms alleen op basis van een telefonisch gesprek. De cliënt maakte daarop bezwaar, waarbij ik eerst probeerde samen goed helder te krijgen wat hij of zij precies wilde bereiken en écht wilde zeggen. Zo kon het dat in een paar situaties de gemeente toch zei ‘hierin zijn we te kort door de bocht gegaan, het bezwaar wordt toch gegrond verklaard’, met excuses.” Cliëntondersteuner Sociaal domein, Zorgbelang Drenthe

9

2. Aan gewerkt en bereikt in 2021 Extra competenties vanwege nieuwe doelgroep in Wlz: GGZ Door een overheveling vanuit de Wmo kwam in 2021 een specifieke nieuwe doelgroep in de Wlz: cliënten met een GGZ-achtergrond. Dit stelde aanvullende eisen aan de competenties van onze cliëntondersteuners wat betreft het inhoudelijk reageren op vragen, inzicht in psychische problematiek en een afgestemde manier van daarop reageren. Zij volgden daarvoor de cursus Eerste Hulp bij Psychische Problemen (EHPP). Long-covid Ook in de cliëntpopulatie begint zich de coronapandemie af te tekenen: in 2021 klopten enkele mensen met longcovid aan bij de cliëntondersteuners. De kans is aanwezig dat deze doelgroep in toenemende mate een beroep gaat doen op de zorg, maar vanwege de onbekendheid kan het lastig zijn om te bepalen onder welke wet deze mensen vallen. Voor deze nieuwe categorie cliënten is een passend aanbod nog nauwelijks voorhanden, daarom vragen wij hier als Zorgbelang Drenthe in 2022 extra aandacht voor. Samenwerking met gemeenten De samenwerking met de gemeenten waar de cliëntondersteuners in 2021 werden ingezet – Coevorden, Aa & Hunze, Tynaarlo en Noordenveld – is goed: de lijnen zijn kort en de medewerkers van een aantal gemeenten wijzen inwoners bij een Wmo-aanvraag al op de mogelijkheid dat zij een beroep kunnen doen op één van de cliëntondersteuners.

Daarnaast worden onze cliëntondersteuners met enige regelmaat uitgenodigd bij maatschappelijke bijeenkomsten – voor bijvoorbeeld mantelzorgers – om daar iets te vertellen over hun meerwaarde voor de inwoners van Drenthe.

10

SPREKENDE VOORBEELDEN UIT DE PRAKTIJK Opleiding hulphond Een echtpaar met een meervoudig gehandicapt kind deed een aanvraag bij de gemeente om hun hond (verder) op te laten leiden tot hulphond. Nadat deze aanvraag werd afgewezen, heeft de cliëntondersteuner – na een zoektocht van maanden – fondsen gevonden om de financiering tóch rond te krijgen. Samen met de inzet van de ouders is het gelukt voldoende geld bij elkaar te krijgen. De foto’s die nadien naar Zorgbelang Drenthe werden opgestuurd spraken boekdelen: “De band tussen de jongen en de hond spat van het beeld af, zó fantastisch”, aldus de betrokken cliëntondersteuner. Thuis kunnen blijven wonen Graag samen thuis blijven wonen, dat was de wens van een echtpaar van wie de vrouw aan dementie leed. De cliëntondersteuner heeft zich een jaar lang ingezet om een aanbouw vergoed te krijgen, zodat het thuis en samen wonen gerealiseerd kon worden: “Ook al duurt het lang, wij zetten door.” Of de vrouw die graag een toilet boven en een tillift wilde, maar niet wist hoe dit te realiseren. Samen met de cliëntondersteuner lukte het haar om de tillift geregeld te krijgen: “Ik heb éigenlijk helemaal niet zoveel gedaan”, aldus de cliëntondersteuner.

“Ze heeft zelf het gesprek gedaan, maar ze bedankte me met de woorden ‘het was niet gelukt wanneer jij niet naast me had gezeten’.” Toch een Wajong Nadat een Wajongaanvraag van een meisje was afgewezen, klopte ze aan bij de cliëntondersteuner. Samen hebben ze vervolgens gedetailleerd uitgeschreven wat zij op een dag kan – of beter gezegd: niet kan – doen vanwege haar beperkingen: “Door dit helder op papier te zetten, krijgt het UWV een duidelijk beeld van de beperkingen van een cliënt.” Met een toelichting legden ze dit dan ook voor aan het UWV, waarna de Wajong uiteindelijk tóch werd toegekend.

11

2. Aan gewerkt en bereikt in 2021 VERTROUWENSWERK JEUGD Vertrouwenspersonen bezoeken jongeren die gebruik (moeten) maken van jeugdhulp en leggen laagdrempelig contact met hen. In 2021 heeft VWS opnieuw extra budget beschikbaar gesteld om nog meer jongeren te bereiken. Zorgbelang Drenthe verzorgt – als één van de aanbieders – het vertrouwenswerk voor jeugd in de eigen regio.

“We zijn in 2021 met best wat pittige signalen bezig geweest. In een aantal situaties dacht ik: gelukkig zijn wij er als vertrouwenspersonen, om te zien wat soms écht niet goed gaat.”

Meer bezoeken, ondersteuning & signaleringen In 2021 werden 15% meer groepsbezoeken afgelegd dan in het jaar daarvoor. De vertrouwenspersonen ondersteunden meer jongeren en ouders bij vragen en klachten. Ook werden meer signalen afgegeven van zaken die niet goed liepen of waar de veiligheid van jongeren in het geding kwam. Tijdens signaalgesprekken met medewerkers of bestuurders van de betreffende jeugdhulporganisatie, worden deze zaken vanuit Zorgbelang Drenthe aangekaart. Daar wordt doorgaans serieus mee omgegaan. We constateren echter ook dat de mogelijkheden binnen de jeugdzorg – vanwege personeelstekort en weinig middelen – beperkt zijn. Online contact & optimalisering Ook al was er in 2021 noodzakelijkerwijs veel online contact, jongeren wisten de vertrouwenspersonen goed te vinden. Maar dat gold niet alleen voor de jongeren, ook het contact met de hulpverleners was goed. Vanwege corona was er meer onderlinge afstemming met jeugdhulporganisaties: hoe gaan we onze samenwerking nu vormgeven? Dit heeft versterkend gewerkt met als bijkomend positief effect dat de communicatie tussen hulpverleners en de medewerkers van Zorgbelang Drenthe verder is geoptimaliseerd.

“Bij een online groepsbezoek kwam alle jongeren spontaan even voorbij om een praatje te maken. Ook al hebben ze geen problemen, toch meldden ze zich: ‘even mijn vertrouwenspersoon laten weten hoe het gaat’. Je merkt dan dat je een plek inneemt in het leven van deze jongeren, dat ze weten dat jij er voor hen bent.” Vertrouwenspersoon Jeugd, Zorgbelang Drenthe

12

Vragen van jongeren & ouders Over het algemeen dragen jongeren bij de vertrouwenspersonen aan dat ze tegen een situatie aanlopen en niet goed weten hoe ze daarmee om moeten gaan, ze vinden het lastig of spannend om het bespreekbaar te maken richting de groepsleiding. Onze vertrouwenspersoon Jeugd leert hem of haar op zo’n moment om hulp te vragen en het gesprek aan te gaan. De aangedragen situaties gaan vaak over bezoekregelingen – ouders vaker willen zien of bij grootouders op bezoek willen – of bejegening door hulpverleners. Ook zijn er jongeren die aangeven niet lekker in hun vel te zitten, daar misschien een bepaalde vorm van begeleiding bij willen maar dat niet bespreekbaar durven maken. Daarnaast zien de vertrouwenspersonen dat eenzaamheid in toenemende mate speelt onder jongeren. De coronapandemie en alle beperkende maatregelen spelen daarin uiteraard een rol. Bij onze vertrouwenspersonen vinden ze een luisterend oor en de mogelijkheid om het er samen over te hebben. De hulpvragen van ouders waren in 2021 vergelijkbaar met voorgaande jaren. Hoofdthema’s waren bereikbaarheid en beschikbaarheid van hulpverleners en serieus genomen worden.

“Bij ons voelen de jongeren zich veilig genoeg om hun zorgen of situatie te delen”

Geen wachtlijst klachtondersteuning Een wachtlijst voor klachtondersteuning aan ouders? Dat kan niet, vonden onze vertrouwenspersonen Jeugd. Daarom werkten ze zich ‘een slag in de rondte’ om te voorkomen dat deze wachtlijst ontstond. Dit heeft ertoe geleid dat er in 2021 geen zaken zijn blijven liggen en ouders snel door ons geholpen konden worden. Mogelijkheden & inzet binnen de jeugdzorg De jeugdzorg krijgt veel negatieve reacties en berichtgeving te verwerken, waarvan de decentralisatie vaak als oorzaak wordt gezien. Toch hechten wij – en de vertrouwenspersonen Jeugd in het bijzonder – eraan om te benoemen dat wij zien dat er vooral door iedereen ongelooflijk hard wordt gewerkt. Binnen de jeugdzorg zie je, naast wachtlijsten en onderbezetting, ook ondernemerschap en andere mogelijkheden in de goede richting ontstaan. Het gaat nog lang niet zoals het moet en het duurt lang, maar dingen worden beter bespreekbaar gemaakt, knelpunten worden in kaart gebracht en er ontstaan mooie initiatieven om kinderen en jongeren beter te helpen.

“Soms kom je hetzelfde kind tegen op verschillende plekken binnen korte tijd. Dat is heel verdrietig. Maar in 2021 zag ik één van ‘mijn’ jongeren lachend rondlopen op de groep en in de tuin spelen met andere kinderen. Binnen een week in een compleet andere omgeving was het een compleet ander kind… Dan denk ik ‘wauw, wat is dít fijn voor jou, je bent hier op je plek’.” Vertrouwenspersoon Jeugd, Zorgbelang Drenthe

13 13

2. Aan gewerkt en bereikt in 2021 ONAFHANKELIJKE KLACHTENFUNCTIONARIS Oplossingen in onderling overleg Zorgbelang Drenthe biedt – conform de Wkkgz (Wet kwaliteit klachten en geschillen zorg) – de dienst onafhankelijke klachtenfunctionaris (OKF) aan. De organisaties die hier gebruik van maken, vinden het onafhankelijke aspect in de klachtbehandeling voor hun cliënten van grote waarde. De onafhankelijke klachtenfunctionarissen die aan ons zijn verbonden, hebben een jarenlange ervaring in de zorg. Het is hen weer gelukt om aangedragen klachten of punten van onvrede op te lossen door partijen met elkaar in gesprek te brengen en daarin een verhelderende en verbindende rol te spelen.

2.3 Burgerparticipatie & inclusie Inclusie: iedereen doet mee en doet ertoe Inclusie zit in ons DNA, dat is de basis van ons werk. Immers: iedereen moet mee kunnen doen in onze samenleving – sociaal, fysiek en digitaal – en iedereen dóet ertoe. Dit zou vanzelfsprekend moeten zijn bij alles wat er in Drenthe speelt, want: onze samenleving is sterk en veerkrachtig als iedereen zijn talenten kan inzetten. Ten aanzien van dit thema hebben wij als Zorgbelang Drenthe dan ook een signalerende en ontwikkelende rol. Daar is nog veel werk te verzetten. Zo zijn mensen met een beperking slechts mondjesmaat politiek maatschappelijk actief en om daar verandering in aan te brengen, werd in oktober 2021 een inspiratiebijeenkomst georganiseerd, samen met VNambassadeurs en de studenten van de STERKplaats/LFB (opleiding tot ervaringsdeskundige voor mensen met een verstandelijke beperking) van het Drenthe College in Assen. Het uiteindelijke doel: na de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 zijn in iedere Drentse gemeente meerdere mensen met een handicap of beperking actief in verschillende rollen binnen de politiek. Drenthe verdient een samenleving waarin iedereen met ambitie, mogelijkheden en talenten tot bloei kan komen. In de politiek is in dat opzicht nog een wereld te winnen. Deze inspiratiebijeenkomst was het startsein voor een meerjarig programma.

Dit zal in de komende jaren (moeten) gaan leiden tot een meer representatieve democratie. Ondersteuning & training cliënt- en adviesraden In 2021 kwamen er verschillende aanvragen voor ondersteuning van cliënten- en adviesraden bij ons binnen. Dat is niet heel verwonderlijk want er wordt steeds meer van hen gevraagd. De kennis en expertise die zij zoeken, kunnen wij bieden: hoe geef je vorm aan je rol binnen een dergelijke raad, welke kaders stelt de wetgeving, hoe geef je een stem aan de achterban waar

14

het gaat om goede zorg? Zo ontwikkelden wij bijvoorbeeld een maatwerktraining voor de splinternieuwe cliëntenraad van een ambulancedienst en begeleidden we de samenvoeging van twee cliëntenraden van een zorginstelling. Daarnaast ondersteunden we in de gemeente Coevorden de drie adviesraden met de oriëntatie op hun toekomst. Opiniepanel: raadplegen van de Drentse inwoners Het opiniepanel van Zorgbelang Drenthe is in 2021 meermalen ingezet. Zo werden de mening en ervaringen van de leden gepeild ten aanzien van de coronamaatregelen, de uitgestelde zorg en een voorgenomen anti-rookcampagne (meer over deze onderwerpen in de volgende paragraaf ). De uitkomsten uit deze peilingen zetten we in tijdens contacten met de media, onze politieke lobby, bij de vormgeving van onze eigen projecten en in het agenderen en versterken van belangwekkende onderwerpen. Het opiniepanel kent enkele honderden leden. Onze wens is het panel verder uit te breiden tot een grotere groep en een betere afspiegeling van de Drentse samenleving. Daarnaast willen we het panel nóg sneller kunnen consulteren, zodat we goed op actuele thema’s kunnen inspelen. Om die wens te realiseren, hebben we een onderzoeksvraag uitgezet bij de Health Hub Roden (een platform waar onderwijsinstellingen, bedrijven en overheid samen werken aan innovaties voor zorg en welzijn).

Daar werken momenteel studenten van verschillende opleidingen van de Hanzehogeschool Groningen samen aan een instrument waarmee wij snel input kunnen ophalen bij inwoners. Daarmee werken deze studenten tegelijkertijd aan hun eigen leerdoelen en professionaliteit.

2.4 Goede zorgvoorzieningen voor iedereen Zorglandschap Drenthe Het is al jaren een punt van (onze) zorg: de bereikbaarheid en beschikbaarheid van goede zorgvoorzieningen in onze provincie. De richtingen van huidige adviezen – binnen de politiek en het werkveld – wijzen steeds meer richting concentratie van zorg. Oftewel: voor een plattelandsprovincie als Drenthe betekent dat ‘verder weg’. Nu hoeft dat niet per definitie een slechte ontwikkeling te zijn. Iedereen die in een levensbedreigende situatie verkeert, moet de allerbeste zorg krijgen. De ‘zorg verder weg’ kan vooral ingrijpend zijn voor de naasten. Een ideale situatie is in onze optiek een ketensamenwerking waarbij een patiënt wordt behandeld op de plek waar de beste zorg is en verder wordt opgevangen en revalideert in – bijvoorbeeld – de regio. Als Zorgbelang Drenthe zijn wij dan ook bijna voortdurend met dit onderwerp bezig: wij zijn deelnemer aan de Gezondheidstafel (samenwerkingsverband dat werkt aan oplossingen richting goede en betaalbare zorg, voorheen de Zorgtafel). Onze inzet is – en daar trekken we ook samen in op met Zorgbelang Groningen – dat er voor niet-levensbedreigende zorg in Drenthe voldoende plekken blijven waar inwoners terecht kunnen.

Ook waren wij betrokken bij het nieuwe Kwaliteitskader Spoedzorg: een set van voorwaarden en indicatoren waar een volwaardige Spoedeisende hulp (SEH) en de ambulancezorg aan moeten voldoen. In diezelfde context heeft Zorgbelang Drenthe de consequenties van de discussienota ‘Zorg voor de toekomst’ (VWS) beoordeeld.

Vers van de pers: wetswijziging acute zorgaanbod Op 3 februari 2022 kwam het bericht binnen dat de wetswijziging is vastgesteld die bepaalt dat inwoners vooraf moeten worden geïnformeerd én de mogelijkheid moeten krijgen hun mening te geven, in geval van een wijziging in het acute zorgaanbod in hun omgeving.

Zorginfarct in het Noorden Noorderlingen wachten steeds langer op operaties, de wachtlijsten die er al waren zijn door de pandemie en het groeiende personeelstekort in de zorg alleen maar toegenomen. Meer dan tienduizend patiënten in het Noorden wachten maanden of soms langer dan een jaar op een operatie, waarmee de norm voor een ‘redelijke wachttijd’ inmiddels ruimschoots wordt overschreden. Wij merken dat inwoners zich hier zorgen over maken: dit bleek uit de peiling onder ons opiniepanel.

15

2. Aan gewerkt en bereikt in 2021 Ook is het te zien aan de klachten die hierover bij Zorgbelang Drenthe binnenkomen via ons Meldpunt. Wij hebben onze zorgen hierover geuit op verschillende plekken en in overleggen met de zorgverzekeraars, zorginstellingen en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). In de praktijk komen afspraken over de verdeling van zorg en inhaalzorg echter maar moeizaam tot stand. Common Care: voor zorg over de grens? Waarom zouden we – om goede zorg bereikbaar te houden – als grensprovincie niet over de grens met Duitsland kijken? Om met deze vraag concreet aan de slag te gaan, heeft Zorgbelang Drenthe zich in 2020 aangesloten bij het initiatief Common Care. De start was goed, inmiddels komen we de eerste – maar niet onoverwinnelijke – obstakels tegen. Zo blijken de verschillen tussen de patiëntrechten en -plichten in Nederland en Duitsland redelijk fundamenteel. Daarnaast hebben zorgverzekeraars nog zo hun bedenkingen over vergoeding van zorg in het buitenland en zien ziekenhuizen hun patiëntvergoedingen over de grens verdwijnen.

Om in dit proces gefundeerde argumenten te kunnen leveren, hebben wij samen met Zorgbelang Groningen en Duitse belangenverenigingen een vragenlijst uitgezet onder patiënten in Groningen, Drenthe en het Duitse grensgebied met de vraag of men ervoor openstaat om de ingreep waarvoor ze op de wachtlijst staan, over de grens te laten uitvoeren. Hier is nog een wereld te winnen, Common Care is dan ook een meerjarig project.

16

“Ik wil best naar Duitsland voor die operatie, zeker als ik dan een paar maanden eerder geholpen kan worden. Daar heb ik wel vertrouwen in. Maar ik wil wel naar mijn eigen ziekenhuis kunnen voor de controles.” Boostervaccinatie: een poging tot versnelling Toen in de winter van 2021 de boostercampagne op gang kwam en het efficiënte verloop daarvan te wensen over liet (zie ook de inzet ‘Onze visie op … de boosterchaos’) leek dé oplossing dat huisartsen zich zouden inzetten bij de vaccinatie van (een deel van) hun eigen patiënten. Een logische zet, die breed door de Drentse huisartsen werd gedragen. Door dit aanbod te weigeren, namen de GGD en het Ministerie van VWS in onze optiek onverantwoord grote risico’s. Daarom heeft Zorgbelang Drenthe samen met de huisartsen overwogen – en dat is nog nooit eerder voorgekomen in onze geschiedenis – om een kort geding tegen de Staat aan te spannen. Daar is het uiteindelijk niet van gekomen, maar het geeft wel aan hoe groot de noodzaak en de frustratie waren. Wat we wél hebben gedaan is de druk opvoeren om een eventuele volgende boostercampagne anders te organiseren. Het wordt tijd om in te zetten op een langetermijnbeleid wat corona betreft. Daar leveren wij graag onze bijdrage aan, op basis van de input vanuit de inwoners.

ONZE VISIE OP … DE BOOSTERCHAOS Na 2021 gaan we het derde coronajaar in. We zijn sinds het begin van lockdown naar lockdown gehobbeld. Er is steeds sprake geweest van een kortetermijnaanpak, gebaseerd op de situatie van dat moment. Dat is heel begrijpelijk in een beginfase, maar naarmate de tijd verstrijkt zie je dat ook bepaalde perspectieven die geschetst worden niet uitkomen. Zoals de voorspiegeling dat mensen hun oude leven terug zouden krijgen. Dan haken inwoners af en blijkt: vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Het besluit om eind 2021 tóch te gaan boosteren, werd pas laat genomen. Waarna op zo’n verwarrende manier werd gecommuniceerd – de ene dag was de 60’er aan de beurt, de andere dag 70+, de ene dag mocht de partner wel mee, de andere dag weer niet – dat er soms geen touw meer aan vast te knopen was. Daarnaast werd er niet geluisterd naar zorgverleners die alternatieven aanboden, terwijl Drentse huisartsen aanboden om tussen Kerst en Oud & Nieuw hun praktijk alleen voor noodspreekuren te openen en massaal te gaan boosteren. En dan wordt dat geweigerd… Uitwijken naar Duitsland kwam steeds vaker voor. ‘Unglaublich’, was de reactie van een Duitse arts toen hij hoorde van de boosterchaos in Nederland.

Meldpunten Corona & Boostervaccinatie Kort na het uitbreken van de pandemie, tijdens de eerste lockdown in 2020, lanceerde Zorgbelang Drenthe een Corona Meldpunt waar inwoners terecht konden met hun vragen, zorgen, klachten, signalen en suggesties voor oplossingen. Dit Meldpunt voorzag duidelijk in een behoefte en werd gesloten toen de maatschappij weer wat rustiger werd. Toen er in het najaar van 2021 veel vragen van inwoners bij ons binnenkwamen over de boostervaccinatie, besloten we het Meldpunt Boostervaccinatie open te stellen.

Daar kwamen reacties op binnen van inwoners betreffende hun eigen vaccinatie of die van hun partner of kind, maar ook van zorgmedewerkers die graag wilden helpen maar tegen een administratieve rompslomp aanliepen. De uitkomsten van hetgeen er bij dit Meldpunt binnenkwam, hebben we besproken met de GGD Drenthe. Daar werd welwillend en positief gereageerd, de reacties stelden hen mede in staat hun beleid – waar mogelijk en wenselijk – aan te passen.

17

2. Aan gewerkt en bereikt in 2021 2.5 Positieve Gezondheid & gezondheidsbevordering

Positieve Gezondheid Mensen zijn niet hun aandoening. Toch focussen we daar in de zorg doorgaans wel op. Alle aandacht gaat uit naar hun klachten en gezondheidsproblemen, en hoe we die kunnen oplossen. Positieve Gezondheid kiest een andere invalshoek. Het accent ligt niet op ziekte. Maar op mensen zelf, op hun veerkracht en op wat hun leven betekenisvol maakt.

Positieve Gezondheid: integreren in de samenleving en de toekomst Al enkele jaren draagt Zorgbelang Drenthe het gedachtegoed van Positieve Gezondheid uit. Met als doel de gezondheid van de inwoners van Drenthe op een brede manier en met de blik op de toekomst naar een kwalitatief (nog) hoger niveau te tillen. Die ambitie wordt onder meer bereikt door de inzet van het Drents Netwerk Positieve Gezondheid (DNPG), waar wij aanjager van zijn. In 2021 is binnen dit netwerk bijvoorbeeld het thema besproken: hoe geven we Positieve Gezondheid een plek in het zorgonderwijs? Dit en andere thema’s vinden hun vervolg in 2022. Daarnaast heeft de Gezondheidstafel het initiatief genomen om te komen tot een ‘Drentse regiodoorbraak Positieve Gezondheid’. Daartoe stelden wij samen met partners een lobbydocument op, bedoeld als input voor de kabinetsformatie. De langdurige formatie en de urgentie van de pandemie hebben dit thema echter naar de achtergrond verdrongen. De kern van het document blijft wat ons betreft onomstotelijk staan: het maken van de omslag naar ‘investeren in plaats van repareren’. Alleen dan kunnen we goede gezondheidszorg voor de toekomst (enigszins) mogelijk maken.

Gezond Coevorden Hoe kunnen we inwoners inzicht geven in hun eigen gezondheid, of beter: in de manier waarop zij hun eigen gezondheid ervaren? En wat kunnen inwoners zelf doen om de eigen gezondheid te versterken? Die vragen waren het uitgangspunt voor het project Gezond Coevorden. Daarop hebben wij – de projectleiders van Zorgbelang Drenthe – individuele Machteld Huber gesprekken gevoerd met Coevordenaren over de verschillende aspecten van gezondheid (gebaseerd op de leefgebieden van Positieve Gezondheid): hoe kijken ze zelf aan tegen de verschillende aspecten van gezondheid, wat willen ze graag anders zien, wat is daarvoor nodig en welke taal gebruiken ze wanneer ze het hebben over hun gezondheid? Tijdens deze gesprekken zetten we – door ons ontwikkelde – ‘praatplaten’ in: platen met daarop in begrijpelijke termen en beelden de verschillende aspecten van Positieve Gezondheid. Dit bleek een succes: de gesprekken boden waardevolle input voor betrokken professionals. Voor de praatplaten ontstond zo’n brede belangstelling dat wij deze inmiddels via onze website te koop aanbieden. Op basis van onze analyses van de gesprekken adviseerden wij professionals in de gemeente Coevorden hoe zij Positieve Gezondheid zelf kunnen inzetten in de praktijk en hoe zij inwoners actief kunnen betrekken bij het breder toepassen van het gedachtegoed.

Aanpak van overgewicht in Drenthe Mensen met een ongezonde leefstijl hebben een levensverwachting die gemiddeld acht jaar korter is dan voor mensen die gezond in het leven staan, daarnaast hebben ze een verhoogde kans op aandoeningen als diabetes en hart- en vaatziekten. Overgewicht en roken zijn daarin belangrijke risicofactoren. In Drenthe zijn relatief gezien – vergeleken met andere provincies – veel mensen met overgewicht. Meerdere organisaties hebben daarom de handen ineengeslagen om overgewicht aan te pakken middels de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI). Vanuit Zorgbelang Drenthe hebben wij, vanuit cliëntperspectief, “Positieve Gezondheid zit in ons DNA. meegedacht over de evaluatie van de huidige GLI-aanpak in Assen Het is de manier waarop we denken over onder de deelnemers en wat ervoor nodig is om daarin hun behoeften gezondheid en hoe we op basis daarvan te realiseren. In 2022 willen we in meer Drentse regio’s een soortgelijke mensen benaderen.” evaluatie uitvoeren en verkennen we, hoe deelnemers een actieve rol kunnen krijgen in de doorontwikkeling van het GLI-programma. 18

Rookvrije omgeving In het verlengde van voornoemde gezondere leefstijl, hebben wij ons in 2020 aangesloten bij de initiatiefgroep Rookvrije Omgeving. Ook in 2021 hebben wij vanuit deze groep meegedacht en geadviseerd hoe inwoners bij het thema ‘rookvrije omgeving’ kunnen worden betrokken. Vooral omdat wij merken dat beleid op dit vlak vaak vorm krijgt binnen een organisatie of instelling – de professionals bedenken wat goed is voor de inwoners – waardoor niet altijd het gewenste effect wordt bereikt of waardoor er onvoldoende draagvlak is. In plaats daarvan zeggen wij: ga in gesprek met de mensen om te vragen wat zij nodig hebben om te stoppen met roken en om een rookvrije omgeving te creëren. Het afgelopen jaar hebben we daarom een geplande stoppen-met-roken actie voorgelegd aan ons opiniepanel. De leden van het panel gaven echter aan zich niet geheel in de voorgestelde actie te kunnen vinden. Mede hierom heeft deze actie niet plaatsgevonden. Persoonlijke Gezondheidsomgeving (PGO) Het zelf kunnen verzamelen, inzien en aanvullen van (medische) informatie stelt mensen in staat om actief aan de slag te gaan met hun eigen gezondheid. De Persoonlijke Gezondheidsomgeving (PGO) is daar een goed voorbeeld van. Dit is een website of app die het voor inwoners over enige tijd mogelijk maakt om de eigen gezondheidsgegevens van verschillende zorgverleners op één plek in te zien.

De PGO staat nog in de kinderschoenen, op dit moment kunnen de gegevens van bijna alle huisartsen worden opgehaald. Op termijn zullen daar onder andere ziekenhuizen, apotheken en GGZ-instellingen bij komen. Zorgbelang Drenthe participeert in de landelijke alliantie PGO on Air van de Patiëntenfederatie Nederland en in het regionale PGO Netwerk Noord. Wij zetten ons ervoor in dat er PGO’s worden ontwikkeld die aansluiten bij de wensen en behoeften van de inwoners en dat iedereen straks gebruik kan maken van een PGO. Vanuit Zorgbelang Drenthe hebben we ook inwoners benaderd om te praten over de verwachtingen die zij hebben ten aanzien van een dergelijke digitale omgeving. Daarnaast onderzochten we met Zorgbelang BrabantZeeland: wat willen mensen leren over een PGO? Op welke manier willen ze de informatie tot zich nemen? Op basis van de uitkomsten ontwikkelen we een workshop die in 2022 wordt getest onder groepen inwoners.

Eenzaamheid onder jongeren Het is – zeker met de coronacrisis als katalysator – een onderwerp dat meer en meer de aandacht krijgt: eenzaamheid onder jongeren. Veel organisaties die betrokken zijn bij jongeren luiden de noodklok, want eenzaamheid onder jongeren is een veel voorkomend en groot probleem met veel negatieve gevolgen voor verschillende levensdomeinen. Jongeren in de gemeente Noordenveld gaven in een enquête over mentale gezondheid aan dat het taboe op dit onderwerp doorbroken moet worden en makkelijker bespreekbaar moet worden gemaakt. Daarom hebben wij in 2021 meegeschreven – samen met lokale politieke fracties, de provinciale Jeugdadviesraad en het welzijnswerk in de gemeente Noordenveld – aan het programma ‘Jongeren voor Jongeren samen tegen Eenzaamheid’. Dit programma heeft als doel eenzaamheid bespreekbaar te maken, onder andere middels onderwijsprogramma’s. Binnen het programma organiseert Zorgbelang Drenthe een Gildeproject, waarbij ouderen en jongeren met elkaar in contact worden gebracht. De levensverhalen van de ouderen kunnen de jongeren laten inzien dat het leven tegenslagen kent, maar ook hoe je die met veerkracht kunt overwinnen. De subsidieaanvraag daarvoor is eind 2021 gehonoreerd, zodat het programma in 2022 van start kan gaan.

Meerjarenbeleidsplan Drenthe: Samen Gezond in Beweging In 2020 hebben de Drentse gemeenten samen met zorgverzekeraar Zilveren Kruis en de provincie Drenthe een meerjarenbeleidsplan opgesteld. In dit plan staan doelstellingen beschreven op verschillende thema’s die bijdragen aan het verhogen van de ervaren gezondheid van inwoners in een omgeving die uitnodigt tot een gezonde leefstijl. In 2021 heeft Zorgbelang Drenthe samen met andere organisaties meegedacht over het bijbehorende uitvoeringsprogramma. We hebben daarbij aandacht gevraagd door het correct toepassen van het gedachtegoed van Positieve Gezondheid en het belang van het afstemmen van nieuw beleid en plannen op de behoeften van de inwoners. Daarnaast hebben we – met succes – samen met enkele partners uit het Netwerk Drenthe Gezond meegeschreven aan een subsidieaanvraag bij ZonMW (een financieringsorganisatie voor onderzoek en innovatie in de zorg). Doel hiervan is om in 2022 de organisatie van gezondheidsbevordering in Drenthe te onderzoeken.

19

3. De blik vooruit In een tijdperk waarin er op maatschappelijk niveau zoveel beweging is, is het niet eenvoudig om een helder beeld van de toekomst te creëren. Toch geven we hier een inkijk in de plannen die wij als Zorgbelang Drenthe hebben – naast de reeds genoemde in dit verslag – om die toekomst waar mogelijk bij te sturen met het belang van de inwoners van Drenthe op de voorgrond. Uitbreiding onafhankelijke cliëntondersteuning Met de start van 2022 is het team van onafhankelijke cliëntondersteuners versterkt met een nieuwe collega. Ook zetten we in op uitbreiding van het aantal gemeenten waar onze cliëntondersteuning wordt aangeboden. Een ambitie van het team is daarnaast om meer voorlichting te gaan geven over de meerwaarde van hun inzet, aan groepen inwoners en professionals. Werken aan kwaliteit binnen de jeugdzorg Onze vertrouwenspersonen Jeugd hebben de ambitie om in 2022 meer te gaan netwerken, contacten op te bouwen binnen gemeenten en instanties en aan te sluiten bij diverse projecten (o.a. betreffende geweld in de jeugdzorg en vertrouwenswerk binnen gezinshuizen). Kortom: overstijgend belangenbehartigingswerk. Zo hopen ze nog meer te kunnen doen met de signalen die ze dagelijks tegenkomen. Op die manier werken ze constructief aan de kwaliteit in de jeugdzorg.

Uitbreiding werkveld klachtenfunctionarissen Onze onafhankelijke klachtenfunctionarissen worden ingezet door organisaties die moeten voldoen aan de Wkkgz. Er komen echter ook vragen van instellingen bij ons binnen die niet aan deze wet hoeven te voldoen, maar wel behoefte hebben aan een onafhankelijke klachtbehandeling. Inmiddels bieden wij dit vanuit Zorgbelang Drenthe aan – in 2022 maken twee organisaties hier gebruik van. Cliëntperspectief in langetermijnvisie Inmiddels is duidelijk dat corona niet meer weggaat en dat wij er als samenleving ‘mee moeten leren leven’. Daarom is de noodzaak van een langetermijnbeleid groter dan ooit. Vanuit Zorgbelang Drenthe zien wij daarin de taak om inwoners vroegtijdig actief te betrekken bij de vormgeving van dit beleid. Voor een samenleving waarin iedereen mee kan blijven doen. De zeepkist op! We willen weer de provincie in: informatie ophalen bij de inwoners van Drenthe en onszelf neerzetten ten dienste van diezelfde inwoners. Daarom gaan we in 2022 de zeepkist op. Daarbij wordt – op steeds een andere plek in Drenthe – met inwoners een ander thema belicht en uitgediept. Van leeftijdsbestendig wonen tot aan preventie voor ouders met kinderen op dagverblijven. De signalen die we daar opvangen, kunnen we weer verweven in onze belangenbehartiging en projecten.

35 jaar Zorgbelang Drenthe In 2023 bestaat Zorgbelang Drenthe 35 jaar, en dat gaan we vieren: 35 jaar belangenbehartiging in Drenthe. In 2022 worden de voorbereidingen daarvoor al getroffen. We willen dit jubileum aangrijpen om heel bewust en met aandacht naar het verleden en de toekomst te kijken: wat hebben we in al die jaren bereikt en waar willen we de komende decennia naartoe? Want Zorgbelang Drenthe blijft – als het aan ons ligt – dé organisatie die staat voor de inwoners van haar provincie waar het gaat om zorg, kwaliteit en toegankelijkheid. De hier geschetste toekomst is al begonnen, we staan er middenin.

Samen verder!

20

Myriad Pro Bold Condensed Fave Script Bold Pro

ZORGBELANG DRENTHE rder samen ve

Zorgbelang Drenthe Annerweg 30 9471 ­KV­­ Zuidlaren (050)­ 727­ 1500 info@zorgbelang-­drenthe.nl www.zorgbelang­-drenthe.nl