1.40 Omgevingsdienst Drenthe - Aanbiedingsbrief 5-maandsrapportage met bijlage

Inzet bijna conform planning – koers op realisatie jaarprogramma De realisatie over de eerste 5 maanden komt uit op 98% van het jaarprogramma (gecorrigeerd op basis van seizoensinvloeden). We koersen op volledige realisatie van het jaarprogramma richting het einde van jaar. Wel zien we verschillen in realisatie per deelnemer. De oorzaken en mogelijkheden tot bijsturen worden per deelnemer besproken. De beperkte achterstand in realisatie wordt veroorzaakt door een hoger ziekteverzuim in het eerste kwartaal en door de inzet op opleidingen/begeleiding nieuwe medewerkers/trainees. Trends in de uitvoering Nu het eerste deel van het jaar is voltooid zijn de volgende trends zichtbaar: − Risicogericht toezicht (toezicht bij grootste risico op overtreding) heeft effect en leidt tot meer handhavingsdossiers en bezwaar- en beroepszaken. − In maart vond een gezamenlijke controle plaats met ILT op naleving van milieuregels. − Meer klachten dan vorig jaar, maar met grote verschillen per gemeente. − Steeds meer aanvragen voor EOS/BESS-installaties, als gevolg van de groeiende vraag naar duurzame energieopslag. − De omgevingsdienst sluit bij diverse gemeenten aan bij intake- en omgevingstafels. Dit zorgt voor betere afstemming in een vroeg stadium. − Door gewijzigde mestwetgeving stijgt het aantal aanvragen voor extra mestopslag bij veehouders, akkerbouwers en transporteurs.

− Het aantal Woo-verzoeken is hoger dan verwacht. − Er zijn twee succesvolle sessies gehouden over graafwerkzaamheden en grondstromen. Dit heeft een positief effect op het meldgedrag van bedrijven. − Dankzij robotisering is de achterstand in verwerking van energiemaatregellijsten van de RVO ingehaald; het proces verloopt nu volledig automatisch. − De achterstallig werkvoorraad voor vergunningverlening is iets gedaald. Door ziekteverzuim en het vertrek van ervaren medewerkers blijft versnelling echter lastig. Aan de andere kant neemt de inzet op begeleiding van trainees en zij-instromers langzaam af, waardoor de productiviteit toeneemt. − Vanwege het opleidingsprogramma voor nieuwe geluidsadviseurs is de inzetbare bezetting tijdelijk lager; na de zomer neemt de inzetbaarheid weer toe. De ervaringen met de omgevingswet worden gemonitord Ook in deze rapportage delen we onze ervaringen met het werken onder de Omgevingswet, per taakveld afgezet tegen de eerdere verwachtingen. De veronderstelling dat de wet zou leiden tot meer complexiteit en ureninzet blijkt juist. Dit zien wij ook in een toegenomen werkdruk. Tegelijkertijd merken we dat nog niet alle gevolgen volledig zichtbaar zijn. Ook blijkt dat veel bedrijven en adviseurs nog moeite hebben met de nieuwe werkwijze, al verwachten we dat dit van tijdelijke aard is.

Met de gemaakte uitvoeringskeuzes proberen we de impact van de nieuwe wet zoveel mogelijk te dempen. Financiën – voorzichtig positief saldo Het resultaat is na vijf maanden € 853K positief en ligt daarmee € 484K boven de begrootte € 369K. Een weergave hiervan is opgenomen in een beknopte resultatenrekening. Het hogere resultaat wordt voornamelijk gerealiseerd doordat een aantal kosten (personeel en huisvesting) pas later in het jaar zijn voorzien. Daarnaast draagt ook een spuk-subsidie energie bij aan het 2/3

positieve saldo in de eerste periode van het jaar. Door de voorziene (hogere) kosten die nog volgen geeft het gerealiseerde saldo nog geen beeld van de eindejaarsprognose. In het najaar wordt deze prognose opgesteld en bestuurlijk besproken. Wij verzoeken u de rapportage ter informatie toe te zenden aan uw raden. Uiteraard zijn wij graag bereid u toelichting te geven bij vragen of aandachtspunten. Hoogachtend, Het dagelijks bestuur van de Omgevingsdienst Drenthe,

De voorzitter, R.H. Meijer

de secretaris, M. Heidekamp-Prins

Bijlagen: • 5-maandsrapportage 3/3

Inhoudsopgave 1

Analyse dienstverlening Taakveld vergunningen 1.1 Taakveld toezicht & klachten 1.2 Taakveld bodem 1.3 Taakveld advies 1.4 Taakveld juridisch 1.5 Taakveld procesondersteuning 1.6 Taakveld extra opdrachten en 1.7 complexe VTH-taken

2

De bestuurlijke behandeling Effecten per onderwerp 2.1 Generieke werkafspraken 2.2

3

Organisatie 3.1 Informatievoorziening Opgavegericht werken 3.2 Huisvesting 3.3 3.4 U&H-strategie

4

Personeel Capaciteit 4.1 4.2 Productiviteit 4.3 Opleiding en kennis 4.4 Samenwerking Noordelijke Omgevingsdiensten

5

Financiën Begrotingswijziging 2025 5.1 5.2 Resultatenrekening Inkomsten en uitgaven 5.3 5.4 Subsidieregelingen

Managementsamenvatting We vertellen in dit rapport over de gerealiseerde dienstverlening in de periode 1 januari 2025 - 1 juni 2025. Dat is een maand langer is dan u gewend was. Door het rapportagemoment iets te verlengen, is er een betere duiding mogelijk. Dit geeft waardevolle inzichten én meer mogelijkheden tot tijdige bijsturing.

We voorzien de aankomende maanden dezelfde druk. Dat zal soms vragen om het maken van (scherpe) keuzes met uw organisatie. Ook de voorbereidingen voor de implementatie van de U&H (2026 - 2029) strategie vraagt zorgvuldige aandacht en tijd in de komende periode.

Risicogericht en informatie gestuurd werken geeft onze organisatie focus. Regelmatig moeten in de praktijk keuzes gemaakt worden. Het uitgangspunt van een financiële nullijn levert daarbij extra druk op de capaciteit op. De realisatie van de prognose (op basis van seizoensinvloeden) is 98%. De realisatie loopt iets achter door:

Een schoon en veilig Drenthe is en blijft een gemeenschappelijke uitdaging. Onze professionals zetten zich daar dag in, dag uit voor in. Daar zijn we trots op! Tegelijkertijd leest u in bovenstaande woorden ook de zorg voor onze mensen en het werk dat zij uitvoeren.

meer intern- en externe afstemming benodigd dan verwacht. Er zijn met alle deelnemers duidelijke afspraken gemaakt. De praktijk is echter weerbarstig. Soms zijn er vragen (buiten de keuzes en prioriteiten om) waarvoor geen uitvoeringscapaciteit is, of er is een piek in geprioriteerde vragen die onze capaciteit te boven gaat; een hoger ziekteverzuimpercentage; extra druk en minder beschikbare productieve uren voor onze medewerkers vanwege het inwerken en opleiden van nieuwe collega’s en trainees; hogere werkdruk, mede door moeilijk in te vullen vacatures voor ervaren personeel; - het niet (of niet volledig) aangeleverd krijgen van milieudossiers vanuit de gemeenten, waardoor er minder milieucontroles worden uitgevoerd. -

We nodigen u van harte uit om uw aandachtspunten die u na het lezen heeft, aan ons kenbaar te maken. Elke deelnemer ontvangt daarnaast een specifiek verantwoordingsrapport (placemat). Uiteraard zijn wij graag bereid u toelichting te geven wanneer uw College/Raden/Staten hierom verzoeken. Het dagelijks bestuur van de Omgevingsdienst Drenthe,

De voortgang van het Jaarprogramma en knelpunten houden we voortdurend bij. Daar waar mogelijk sturen we op de onderliggende oorzaken. Denk bijvoorbeeld aan het goed toepassen van de uitvoeringskeuzes en prioritering zoals was afgesproken. De verwachting is dat we organisatie breed koersen op een goede realisatie naar het einde van het jaar. Wel zien we de realisatie per deelnemer verschillen. De oorzaken en mogelijkheden tot bijsturing worden per deelnemer besproken.

3

Robert Meijer

Marjan Heidekamp

Voorzitter Dagelijks Bestuur

Secretaris Dagelijks Bestuur

Omgevingsdienst Drenthe

Omgevingsdienst Drenthe

Inhoudsopgave

1.3 Taakveld bodem

1

Analyse dienstverlening Taakveld vergunningen 1.1 Taakveld toezicht & klachten 1.2 Taakveld bodem 1.3 Taakveld advies 1.4 Taakveld juridisch 1.5 Taakveld procesondersteuning 1.6 Taakveld extra opdrachten en 1.7 complexe VTH-taken

Voor het taakveld bodem lopen we in de realisatie 4% voor op de geplande uren. Het verschil tussen de verschillende deelnemers is hierin relatief groot. Dit komt door enkele saneringen die veel afstemming vroegen.

2

De bestuurlijke behandeling Effecten per onderwerp 2.1 Generieke werkafspraken 2.2

3

Organisatie 3.1 Informatievoorziening Opgavegericht werken 3.2 Huisvesting 3.3 3.4 U&H-strategie

4

Personeel Capaciteit 4.1 4.2 Productiviteit 4.3 Opleiding en kennis 4.4 Samenwerking Noordelijke Omgevingsdiensten

5

Financiën Begrotingswijziging 2025 5.1 5.2 Resultatenrekening Inkomsten en uitgaven 5.3 5.4 Subsidieregelingen

Het effect van de taakverschuiving van de provincie naar de verschillende gemeenten is de afgelopen periode steeds zichtbaarder geworden. Begin 2024 werden er vooral nog meldingen en vergunningen afgehandeld onder het overgangsrecht. Daardoor bleef de inzet voor gemeenten achter ten opzichte van de inzet voor de provincie. In de eerste maanden van 2025 zien we dat de aanvragenstroom onder het overgangsrecht langzaam opdroogt. Er komen steeds meer Omgevingswetaanvragen binnen. Bij elke aanvraag moet goed gekeken worden naar het wettelijke kader. Regelmatig worden aanvragen niet correct ingediend. Hierdoor kan het voorkomen dat aanvragen namens een gemeente het DSO binnenkomen maar namens de provincie afgehandeld moeten worden. Wij werken aan procesverbeteringen zodat aanvragen eenvoudiger direct vanuit het juiste kader afgehandeld kunnen worden.

Effecten taakverschuiving

Ontbrekende adviezen bij afgegeven bouwvergunningen In 2024 hebben gemerkt dat wij niet alle vragen vanuit de bevoegd gezagen en de markt ontvangen die we zouden moeten ontvangen. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om bodem adviesvragen bij het afgeven van bouwvergunningen. Dit brengt risico's met zich mee en maakt ook dat ons bodeminformatiesysteem niet compleet is. Dit heeft invloed op de kwaliteit van advisering in de toekomst. Ook kan het betekenen dat er meer inzet vanuit bodemtoezicht nodig is als men bijvoorbeeld stuit op een verontreiniging tijdens de bouw. Afgelopen jaar is hierover met verschillende gemeenten gesproken. In mei 2025 is er opnieuw een analyse gemaakt. Er is gemiddeld genomen nog geen verbetering ten opzichte van 2024 te zien. We bespreken dit in het accounthoudersoverleg.

9

Inhoudsopgave 1

Analyse dienstverlening Taakveld vergunningen 1.1 Taakveld toezicht & klachten 1.2 Taakveld bodem 1.3 Taakveld advies 1.4 Taakveld juridisch 1.5 Taakveld procesondersteuning 1.6 Taakveld extra opdrachten en 1.7 complexe VTH-taken

2

De bestuurlijke behandeling Effecten per onderwerp 2.1 Generieke werkafspraken 2.2

3

Organisatie 3.1 Informatievoorziening Opgavegericht werken 3.2 Huisvesting 3.3 3.4 U&H-strategie

4

5

Personeel Capaciteit 4.1 4.2 Productiviteit 4.3 Opleiding en kennis 4.4 Samenwerking Noordelijke Omgevingsdiensten Financiën Begrotingswijziging 2025 5.1 5.2 Resultatenrekening Inkomsten en uitgaven 5.3 5.4 Subsidieregelingen

Kenniscafé en bodemdag Er zijn meerdere bijeenkomsten georganiseerd vanuit het Kenniscafé.

✓ De eerste bijeenkomst ‘Graafwerkzaamheden en Grondstromen’ vond plaats op 18 februari 2025 in Zuidwolde. De bijeenkomst was bedoeld voor bedrijven die met graven en grondverzet te maken hebben. Naast de bedrijven waren ook overheden welkom. Bij deze goed bezochte bijeenkomst is veel interactie geweest tussen de deelnemers en de organisatie.

✓ De opgehaalde input is meegenomen in de volgende bijeenkomst ‘Graafwerkzaamheden en Grondverzet’ die op 24 maart 2025 plaatsvond in Assen. De avonden stonden voornamelijk in het teken van meldingen en informatieplichten rondom grondverzet.

✓ Het organiseren van eenzelfde bijeenkomst in Emmen staat op de planning. We zien dat kennisbijeenkomsten over bodem voor bedrijven, een positieve uitwerking op meldgedrag hebben. Op 20 november 2025 staat weer een editie van de Noord-Nederlandse Bodemdag op het programma.

10

Inhoudsopgave 1

2

3

4

5

Analyse dienstverlening Taakveld vergunningen 1.1 Taakveld toezicht & klachten 1.2 Taakveld bodem 1.3 Taakveld advies 1.4 Taakveld juridisch 1.5 Taakveld procesondersteuning 1.6 Taakveld extra opdrachten en 1.7 complexe VTH-taken De bestuurlijke behandeling Effecten per onderwerp 2.1 Generieke werkafspraken 2.2 Organisatie 3.1 Informatievoorziening Opgavegericht werken 3.2 3.3 Huisvesting 3.4 U&H-strategie Personeel Capaciteit 4.1 4.2 Productiviteit 4.3 Opleiding en kennis 4.4 Samenwerking Noordelijke Omgevingsdiensten

1.6 Taakveld procesondersteuning

1.7 Taakveld extra opdrachten en complexe VTH-taken

Het taakveld procesondersteuning loopt in realisatie voor op de geplande uren (155% inclusief actualiseren locatiebestanden). Deze stijging komt doordat er steeds meer ondersteunende werkzaamheden vanuit de primaire teams bij procesondersteuning belegd worden. Binnen de organisatie schrijven we zoveel mogelijk zaakgericht. Om het tijdschrijven werkbaar te houden voor onze medewerkers hebben we de afspraak dat ondersteunende werkzaamheden die korter dan een kwartier in beslag nemen ten laste komen van procesondersteuning.

Onze inzet op extra opdrachten is 63% van de geraamde opgave, en is mede afhankelijk van de vraag van de deelnemer die de extra opdracht heeft gegeven. In de afgelopen periode zijn minder vragen ingediend. Onze verwachting is dat de inzet op de extra opdrachten in het tweede deel van 2025 zal plaatsvinden. Met alle deelnemers is, in meer of mindere mate, afgesproken om de inzet van de Omgevingsdienst mee te programmeren bij ondermijningsacties. Een gedeelte van de gerealiseerde extra opdrachten is ingezet op de ‘Label C projecten 2024’. Deze inzet betrof het uitvoeren van her controles. Voor het uitlopen van de Label C projecten naar 2025, zijn geen uren opgenomen. Wij zijn met de betreffende deelnemers in gesprek om te komen tot dekking hiervan.

Een goed locatiebestand is voor de omgevingsdienst belangrijk. Na analyse is gebleken dat 17,5% van de gerealiseerde uren is ingezet voor onderhoud van het locatiebestand.

Complexe VTH-taken betreffen over het algemeen langdurige (meervoudige) handhavingstrajecten en toezichtbezoeken bij industriële IPPC-installaties. Onze inzet was in de afgelopen periode 54% van het totaal aan ingebrachte uren. Met name de inzet op complexe VTH-taken voor langdurige (meervoudige) handhavingstrajecten is afhankelijk van de bereidwilligheid van de overtreder. Dit maakt de benodigde inzet lastig voorspelbaar. Het kan voorkomen dat overtredingen veel sneller ongedaan gemaakt worden dan verwacht. Dan is onze inzet minder dan van tevoren is ingeschat, maar het kan ook andersom zijn. Wanneer onze inzet groter is dan is geprognotiseerd, gaan we met betreffende deelnemer in overleg over te verwachte voortgang en de daarbij behorende uren inzet.

Financiën Begrotingswijziging 2025 5.1 5.2 Resultatenrekening Inkomsten en uitgaven 5.3 5.4 Subsidieregelingen

14

Inhoudsopgave 1

2

3

4

5

Analyse dienstverlening Taakveld vergunningen 1.1 Taakveld toezicht & klachten 1.2 Taakveld bodem 1.3 Taakveld advies 1.4 Taakveld juridisch 1.5 Taakveld procesondersteuning 1.6 Taakveld extra opdrachten en 1.7 complexe VTH-taken De bestuurlijke behandeling Effecten per onderwerp 2.1 Generieke werkafspraken 2.2 Organisatie 3.1 Informatievoorziening Opgavegericht werken 3.2 Huisvesting 3.3 3.4 U&H-strategie Personeel Capaciteit 4.1 4.2 Productiviteit 4.3 Opleiding en kennis 4.4 Samenwerking Noordelijke Omgevingsdiensten Financiën Begrotingswijziging 2025 5.1 5.2 Resultatenrekening Inkomsten en uitgaven 5.3 5.4 Subsidieregelingen

5.4 Subsidieregelingen

Het resultaat is na vijf maanden € 853K positief en ligt daarmee € 484K boven de begrootte € 369K. Dit betekent geenszins dat aan het eind van dit jaar een dergelijk positief rekeningresultaat te verwachten is. In de eerste maanden van het jaar dient immers een positief rekeningresultaat te worden opgebouwd om de lagere productie in de vakantiemaanden op te vangen. Verder wordt het hogere resultaat veroorzaakt door:

Vanaf 10 oktober 2022 konden alle Omgevingsdiensten in Nederland een specifieke uitkering aanvragen voor extra ondersteuning op toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht. Voor onze organisatie kunnen wij in de jaren 2022 tot en met 2026 aanspraak maken op een bedrag van € 1.573K totaal. Tot 31 december 2024 is er cumulatief € 1.039K uitgegeven. In de eerste 5 maanden van 2025 is hiervan € 260K uitgegeven, waarmee er nog € 274K resteert voor inzet in 2026.

✓ lagere lasten zoals niet gebruikte post onvoorzien ✓ de SPUK-bijdrage die voor het gehele jaar 2025 was geprogrammeerd, en in de

De regeling heeft tot doel om meerjarig additionele capaciteit voor toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht te realiseren. De financiële verantwoording van de specifieke uitkering vindt achteraf plaats bij de Jaarrekening. Na de accountantscontrole en vaststelling van de Jaarrekening door het algemeen bestuur wordt de subsidie voor dat jaar definitief vastgesteld.

eerste 5 maanden reeds is benut

✓ nog niet geeffectueerd duurzaam mobiliteitsplan en functieherwaardering ✓ een cao-stijging die pas vanaf april 2025 is ingegaan ✓ en de nog te verwachten kosten voor het nieuwe pand. ✓ In de rest van het jaar zullen hiervoor kosten ontstaan die het huidige resultaat dempen. In de Najaarsrapportage 2025 wordt een prognose opgesteld.

27