1.25.1 Bijlage ZVHD - Jaarverslag ZVHD 2023

Waar justitie, zorg en bestuur samenkomen rond complexe problematiek

Introductie

Inhoudsopgave kerntaak procesregie personen met een hoog veiligheidsrisico aanpak stalking kerntaak advies- en expertisecentrum kerntaak informatieknooppunt ontwikkelingen signalen plustaak pga-tafel plustaak tvo plustaak nazorg (ex-) gedetineerden financiën

pag. 3 pag. 6 pag. 7 pag. 8 pag. 9 pag. 9 pag. 11 pag. 13 pag. 13 pag. 13 pag. 15

Sommige problemen van mensen zijn zo complex, dat er geen oplossing wordt bereikt in de reguliere processen van zorg en veiligheid. Er is dan regie en coördinatie nodig om tot een doorbraak te komen. De procesregisseurs van Zorgen Veiligheidshuis Drenthe (zvhd) brengen professionals uit de domeinen zorg, veiligheid en gemeente bij elkaar. Zonder de verantwoordelijkheden over te nemen, dragen zij oplossingen aan voor gecoördineerde actie. zvhd bewaakt de uitvoering van de afspraken en forceert vooruitgang als het proces stagneert. Dankzij de netwerksamenwerking worden complexe problemen integraal aangepakt en beter beheersbaar. onderscheid tussen netwerk zvhd en bureau zvhd Sinds kort wordt expliciet onderscheid gemaakt tussen Netwerk zvhd en Bureau zvhd. Netwerk zvhd is het samenwerkingsverband van partijen in zorg, veiligheid, sociaal domein en openbaar bestuur die samen werken aan veiligheid in de regio. Bureau zvhd faciliteert namens de partijen hun samenwerking in het zorg- en veiligheidshuis. Bij Bureau zvhd zijn vaste medewerkers werkzaam zoals procesregisseurs en procesondersteuners, onder leiding van de manager zvhd. video: Uitleg Zorg- en Veiligheidshuizen

pagina 2

casuïstiek per gemeente

Kerntaak Procesregie kenmerken procesregie zvhd • eigenstandige positie en meervoudige partijdigheid • frisse kijk op procesmatige en inhoudelijke aspecten van de casus én de samenwerking • regie op de totstandkoming van een integraal plan van aanpak én naleving van procesafspraken, in nauwe samenwerking met de casusregisseur • focus op doorbraak in langdurige processen toename procesregie casuïstiek Ten opzichte van 2022 is het aantal nieuwe aangemelde casussen die voldoen aan de criteria voor procesregie in 2023 toegenomen met 12%. Ook het aantal actieve casussen onder procesregie bij zvhd is toegenomen. Hierin zien we een stijging van 30% ten aanzien van 2022. Daarnaast zijn er in 2023 meer procesregie casussen afgesloten. totaaloverzicht procesregie casuïstiek

nieuwe procesregie casuïstiek actieve procesregie casuïstiek afgesloten procesregie casuïstiek

2023

2022

2021

65

58

38

129

99

77

54

35

38

gemeente aa en hunze assen borger-odoorn coevorden emmen hoogeveen meppel midden-drenthe noordenveld tynaarlo westerveld de wolden totaal

actieve procesregie 9 26 9 11 38 13 8 4 1 8 0 2 129

in behandeling instroom genomen als afgesloten procesregie uitgebreid advies procesregie 4 11 5 7 21 6 4 0 1 5 0 1 65

2 19 3 1 15 11 3 4 1 3 1 0 63

3 9 2 5 22 4 2 4 0 2 0 1 52

aangemelde casussen per convenantpartner In 2023 zijn er in totaal 128 nieuwe casussen aangemeld bij zvhd. Na triage (beoordeling) van de casus wordt besloten of het product procesregie of het advies wordt ingezet.

ervaring van een convenantpartner

“De aanpak van zvhd is goed gestructureerd, duidelijk en helpend. Het is doelmatig om met verschillende disciplines in dit stadium samen te werken.”

pagina 3

aantal afgehandeld afgehandeld convenantpartner aanmeldingen als procesregie als advies andere zorg- en veiligheidshuizen 11 3 8 cosis 2 0 2 dji 0 0 0 gemeente (veiligheid) 32 13 19 gemeente (sociaal domein) 6 6 0 stichting de toegang 0 0 0 ggd drenthe (oggz) 10 1 9 ggz drenthe 6 3 3 jb noord (jeugdbescherming) 2 1 1 jb noord (jeugdreclassering 0 0 0 leger des heils (welzijn) 1 0 1 leger des heils (reclassering) 1 1 0 mee drenthe 1 0 1 menso 0 0 0 openbaar ministerie 2 2 0 politie 30 21 9 raad voor de kinderbescherming 1 1 0 reclassering nederland 8 6 2 sociaal teams 2 1 1 stichting halt 0 0 0 veilig thuis drenthe 8 2 6 vnn (verslavingszorg) 0 0 0 vnn (reclassering, svg) 5 4 1 werkplein drentsche aa 0 0 0 william schrikker (jeugdbescherming) 0 0 0 william schrikker (jeugdreclassering) 0 0 0 zsm 0 0 0 totaal 128 65 68 pagina 4

verdeling aanmeldingen per domein zorg 7% gemeenten 32%

2023 veiligheid 61%

zorg veiligheid gemeenten

2022 14% 65% 21%

2021 19% 31% 50%

Toelichting: aanmeldingen vanuit gemeentelijke procesregisseurs zorg en veiligheid worden ingedeeld bij het gemeentelijke sociaal domein

29% meer aanmeldingen In 2023 zijn er in totaal 128 casussen aangemeld. Dat is een toename van 29% ten opzichte van 2022. Het aantal aanmeldingen vanuit de gemeentelijke afdelingen Veiligheid (oov) is fors toegenomen ten opzichte van 2022. Het grote aantal aanmeldingen vanuit Politie is gelijk aan 2022. Het valt op dat het procentuele aandeel aanmeldingen vanuit het Zorgdomein daalt ten opzichte van de andere twee domeinen. In aantallen stijgen de aanmeldingen vanuit het zorgdomein van 13 in 2022 naar 20 casussen in 2023. Het kwam elf keer voor dat een casus is overgedragen vanuit een zorg- en veiligheidshuis uit een andere regio. Er is dan altijd sprake van een warme overdacht. Met extra aandacht voor de veiligheidsrisico’s, goede zorgoverdracht en zorgvuldige gegevensdeling. *Voorbeelden van casuïstiek in de categorie overige: vermoeden van mensenhandel, stalking, zedenproblematiek, verstandelijke beperking en hoog veiligheidsrisico

hoofdonderwerp procesregie casuïstiek

28%

verward / onbegrepen gedrag en hoog veiligheidsrisico

11%

(ernstige) overlast

3% 3%

(vermoeden van) radicalisering burenruzie

26%

29%

“Partijen waren het niet altijd met elkaar eens. Door sturing en de professionele houding van de procesregisseur was het mogelijk om dit bespreekbaar te maken.”

psychische gezondheid/ verward gedrag 82% lvb of vermoeden van 43% verslaving 58%

casuïstiek met minderjarigen casuïstiek met minderjarige kinderen in het systeem 32%

gemeentegrens overstijgend 46% procent van de procesregie casuïstiek speelde zich ook buiten de gemeente af waar de hoofdpersoon is ingeschreven. In 2022 was dat 50%. In 2021 was dat 30%. Samenwerken over provinciegrenzen heen (31% van de casuïstiek) is niet altijd vanzelfsprekend. zvhd regisseert en ondersteunt de samenwerking en gegevensdeling tussen organisaties en gemeenten. Dit versterkte de (integrale) grip op veiligheidsrisico’s.

huiselijk geweld

overige veiligheid omgeving in het geding* bestuurlijke informatie justitiabelen (bij)*

dubbel- en triple problematiek Bij 36% (in 2022 was dit 34%) van de casuïstiek was sprake van dubbelproblematiek (combinatie tussen ggz-problematiek, een lvb of verslaving. Bij 29% (in 2022 was dit 22%) van de casuïstiek was sprake van triple problematiek (combinatie tussen ggz-problematiek en een lvb en verslaving).

0%

*Voorbeelden van casuïstiek in de categorie overige: vermoeden van mensenhandel, stalking, zedenproblematiek, verstandelijke beperking en hoog veiligheidsrisico

andere gemeente(n) in drenthe andere provincie(s) nationaal niveau buitenland totaal grens overstijgend

14% 31% 0% 1% 46%

ervaring van een convenantpartner

casuïstiek zonder minderjarige kinderen in het systeem 68%

leeftijd hoofdpersonen van alle aangemelde casussen t/m 17 jaar 18 t/m 23 jaar 24 t/m 40 jaar 41 t/m 65 jaar 65+ jaar

2023

7 15 60 32 1

2022

2021

5

7

8

10

56

39

23

28

0

1

pagina 5

leeftijd hoofdpersonen van alle actieve casussen 2023 2022 2021 t/m 17 jaar 18 t/m 23 jaar 24 t/m 40 jaar 41 t/m 65 jaar 65+ jaar

21 12 102 49 2

8

10

15

13

82

55

37

44

1

1

toename jeugdcasuïstiek Het valt op dat er in 2023 meer adolescenten- en jeugdcasuïstiek is aangemeld bij zvhd. Het aantal aangemelde casussen met een 18 tot 23-jarige hoofdpersoon is in 2023 bijna verdubbeld ten opzichte van 2022: van 8 naar 15 jongvolwassenen. Het aantal actieve casussen met een minderjarige hoofdpersoon is ten opzichte van 2022 gestegen van 8 naar 21 personen. Dit zijn zowel procesregie- als uitgebreid adviescasussen. Casuïstiek met minderjarigen, jeugd en/of adolescenten vragen een andere benadering dan casuïstiek met alleen volwassen personen. De verwachting is dat het aantal jeugdcasussen bij zvhd de komende jaren verder zal stijgen. Voor meer informatie over de rol van zvhd in jeugdcasuïstiek: zie pagina 12. ervaring van een convenantpartner

“Jullie zijn van grote meerwaarde binnen de forensische zorg bij complexe casussen” pagina 6

Personen met een hoog veiligheidsrisico Een belangrijk doel vanuit de Meerjarenagenda is passende zorg en ondersteuning voor personen met verward of onbegrepen gedrag met een hoog veiligheidsrisico. Gericht op een betere kwaliteit van leven, inclusiviteit en minder overlast en veiligheidsproblemen. Sinds 2021 is de Levensloopaanpak (lla) actief in Drenthe. Bij de doelgroep van de lla is onder andere sprake van onbegrepen- en (hoog) risico op gevaarlijk gedrag en terugkerende multiproblematiek. Binnen reguliere zorg en begeleiding is deze casuïstiek niet beheersbaar te krijgen. De lla heeft in Drenthe onder andere opgeleverd dat er intensieve samenwerking is ontstaan met het forensisch act-team van ggz Drenthe. Hierdoor is forensische expertise en scherpte eerder beschikbaar dan voorheen.

casuïstiek levensloopaanpak groeit gestaag In 2023 zijn er zeven nieuwe personen geïncludeerd in de lla. In totaal waren er zestien actieve casussen vanuit de lla. Het gaat om inwoners van zeven Drentse gemeenten. Tien personen vallen in de leeftijdscategorie 24 t/m 40 jaar en zes personen vallen in de categorie 41 t/m 65 jaar. In 2023 zijn er geen lla casussen afgesloten. levensloopaanpak in drenthe In Drenthe wordt de uitvoering van de Levensloopaanpak (lla) vormgegeven door een kernteam dat bestaat uit twee procesregisseurs van zvhd en een levensloopcoördinator vanuit het Forensisch act-team van ggz Drenthe. Het streven is om dit team uit te breiden met zorgaanbieders uit de verslavingssector en de verstandelijk gehandicaptenzorg. Kenmerkend voor de doelgroep van de lla is dat zij vanuit de ene gemeente wordt aangemeld, maar vervolgens van gemeente naar gemeente verhuist. En zich vaak (tijdelijk) buiten de provinciegrens begeeft. Ook als iemand elders in het land in bijvoorbeeld een kliniek of gevangenis zit, blijft het kernteam contact houden met de betrokkene en het (professionele) netwerk van de persoon. meer informatie: Adviesrapport Implementatie Levensloopaanpak

adviesrapport: grote knelpunten In het landelijke adviesrapport Implementatie Levensloopaanpak wordt helder beschreven tegen welke knelpunten de implementatie van de lla aanloopt. Deze knelpunten zijn identiek voor de lla in Drenthe: “Het belangrijkste knelpunt is het ontbreken van voldoende aanbod in passend verblijf en langdurig klinische opnamecapaciteit. Daardoor lukt het niet om de randvoorwaardelijke keten voor de Levensloop cliënt sluitend te maken. Als dit niet verandert kan de Levensloopaanpak zijn beoogde meerwaarde niet bereiken, omdat er onvoldoende toekomstperspectief geboden kan worden aan de cliënt. Een ander knelpunt is dat het ‘label’ Levensloopaanpak nog te weinig betekent voor andere partners, financiers en wetgevers. Door gebrek aan kennis van het gedachtegoed en een gebrek aan bereidheid om mee te gaan in de maatwerkbehoefte voor deze doelgroep (al dan niet over schotten en kaders heen), is optimale uitvoering van de Levensloopaanpak op dit moment niet haalbaar. Hierdoor blijven de risico's voor cliënt en samenleving groter dan noodzakelijk en voelen de partijen die wel maatwerk leveren, zoals Levensloopaanbieders en procesregisseurs van de Zorg- en Veiligheidshuizen, zich er alsnog alleen voor staan.

“De Levensloopaanpak staat op een tweesprong”

Aanpak stalking Stalking is complex. Zaken zijn vaak moeilijk bewijsbaar, terwijl er regelmatig sprake is van een hoog veiligheidsrisico. In 2023 zijn er veertien casussen aangemeld waarbij sprake was van stalking (in 2022 ging het om dertien aanmeldingen). Dat is 11% van alle aanmeldingen. Na triage is er voor zeven casussen procesregie ingezet. Voor de overige zeven casussen is het product uitgebreid advies ingezet. Een procesregisseur van zvhd adviseert in dat geval de aanmelder. Soms sluit de procesregisseur aan bij een overleg van een convenantpartner, voor advies en ondersteuning. Binnen het zorg- en veiligheidsnetwerk komt steeds meer aandacht voor stalking. De verwachting is dat het aantal aanmeldingen van stalking casussen bij zvhd vanaf 2024 fors zal stijgen vanwege de start van de Pilot Stalking in Drenthe. pilot stalking in drenthe In 2023 is er veel aandacht uitgegaan naar het voorbereiden van de Drentse Pilot Stalking, die medio 2024 van start gaat. In deze pilot wordt geïnvesteerd in specifieke samenwerking tussen onder andere Veilig Thuis Drenthe, Politie, zvhd, het Openbaar Ministerie, gemeenten, de drie reclassering organisaties en Slachtofferhulp Nederland. Een belangrijk middel in de pilot is de casustafel stalking. Daar vindt gezamenlijke analyse en monitoring van stalking casuïstiek plaats.

Doel van de pilot is het bereiken van een effectieve en integrale werkwijze, voor zowel slachtoffers als daders.

Wat ons betreft staat de Levensloopaanpak op een tweesprong. Als de Levensloopaanpak nu wordt losgelaten zonder extra aandacht op de knelpunten heeft de aanpak geen kans van slagen, met alle mogelijke gevolgen van dien. De risico's voor de samenleving zijn enorm als de keten rondom deze doelgroep niet goed wordt georganiseerd, cliënten kunnen ernstige delicten plegen.”

pagina 7

casussen waarbij sprake is van stalking 2023

2022

2021

aangemelde casussen stalking

14

13

14

aantal nieuw aanmeldingen

11%

13%

16%

actieve stalking casussen procesregie

16

15

8

actieve stalking casussen uitgebreid advies

7

8

6

actieve stalking casussen totaal

23

23

14

percentage van het totaal

uit het inspectierapport ‘gestalkt. gezien. gehoord?’

“Hoewel er al veel is verbeterd, is het van belang om ook in de toekomst aandacht te houden voor de doorontwikkeling van de aanpak van stalking. Dit rapport toont aan dat er nog steeds een aantal knelpunten zijn. De Inspectie acht het van belang dat de urgentie voor dit onderwerp niet wegebt en dat er aandacht blijft voor het bevorderen van effectieve samenwerking, informatieuitwisseling en kennisdeling tussen de ketenpartners.”

meer informatie: Inspectierapport Gestalkt. Gezien. Gehoord?

pagina 8

Kerntaak Advies en Expertisecentrum Behalve het voeren van procesregie op complexe casuïstiek, heeft zvhd ook de rol van advies- en expertisenetwerk. Niet voor alle aangemelde casussen hoeft procesregie vanuit zvhd ingezet te worden. Van de in totaal 128 aangemelde casussen, zijn er 63 casussen afgehandeld middels een uitgebreid advies. Veelal betekent dit dat een zvhd-medewerker aansluit bij een overleg van een convenantpartner, om te adviseren en te ondersteunen. Er is dan geen sprake van procesregie vanuit zvhd. Bureau zvhd kan tevens gevraagd worden om te adviseren bij (anonieme) casuïstiek. In 2023 was hier 119 keer sprake van. Deze adviezen bestaan veelal uit (trajecten met) telefonische adviezen. In totaal heeft zvhd 182 keer (63 + 119) uitgebreid advies en/of ondersteuning geboden.

cijfers uitgebreid advies en ondersteuning

2023 2022 2021 182 169 175

Kerntaak Informatieknooppunt Het informatieknooppunt wordt gekenmerkt door snelle interventies die van meerwaarde zijn voor het netwerk. Er is veelal sprake van korte telefonische adviesgesprekken met ketenpartners. Bureau zvhd heeft een breed netwerk in het zorg- en veiligheidsdomein. Er worden regelmatig professionals met elkaar in contact gebracht. Het aantal vragen aan het informatieknooppunt stijgt. Tot 2020 ging het om ruim 100 contactmomenten per jaar. Inmiddels gaat het in 2023 om circa 200 contactmomenten per jaar.

ervaring van een procesregisseur zvhd

“Onze samenwerkingspartners zijn heel betrokken. Zij hebben een actieve bijdrage in casuïstiek. De waardering voor onze inzet wordt gevoeld.”

Ontwikkelingen

Het zorgt voor kortere lijnen en duidelijke afspraken over wie aan zet is en regie voert.

zonmw subsidie voor drenthe Netwerk zvhd heeft in 2023 een subsidieaanvraag gedaan bij ZonMw. Voor een periode van vier jaar is er 1,4 miljoen euro beschikbaar gesteld, gericht op domein overstijgend samenwerken tussen zorg en veiligheid. Vanuit drie hoofdlijnen: 1. implementatie ave-model (aanpak voorkomen escalatie) in de twaalf drentse gemeenten; 2. extra opvolging van politie-zorgmeldingen bij het meldpunt niet-acuut bij ggd drenthe; 3. regie en trajectbegeleiding op domein over stijgende complexe casuïstiek met onbegrepen gedrag en het in kaart brengen van de woon-zorgbehoefte.

samenwerkingsafspraken cter-aanpak In 2023 hebben het om en Politie afstemming gehad met de drie zorg- en veiligheidshuizen in Groningen, Friesland en Drenthe over de cter-aanpak. cter staat voor Contraterrorisme, Extremisme en Radicalisering. De werkwijze is aangescherpt en verder geprofessionaliseerd. Dit ter voorbereiding op de Wet gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten. Als een casus als cter-waardig wordt aangemerkt, wordt deze besproken op een van de drie gemeentelijke cter casustafels. Het om, Politie en de gemeente zijn vaste deelnemers. Op uitnodiging kunnen andere ketenpartners aansluiten. Indien wenselijk kan een gemeente aan Bureau zvhd vragen de procesregie op te pakken. Voor deze casuïstiek geldt andere wetgeving dan voor reguliere zvhd-casuïstiek. Het is daarom van belang anders en nog specifieker om te gaan met de gegevensverwerking. Bureau zvhd heeft het werkproces en ict-systeem hierop aangepast.

gezamenlijke triage in het routeeroverleg Sinds 2023 is het routeeroverleg een vast onderdeel van de samenwerking tussen oggz, vtd en zvhd. Het komt regelmatig voor dat een casus tegelijkertijd bij vtd, oggz en/of zvhd in beeld komt. Indien nodig wordt in het routeeroverleg vroegtijdig gezamenlijk triage uitgevoerd. Hierbij wordt alleen noodzakelijke informatie uitgewisseld, op basis van (ernstige) veiligheidsrisico’s. De professionals stemmen af wat de meest efficiënte en effectieve route voor de casus is. De professionals die deelnemen aan het routeeroverleg ervaren de meerwaarde van deze werkwijze.

meer informatie: Wet gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten pagina 9

oov-managers bundelen kennis en krachten In juli 2023 is het eerste Drentse overleg geweest tussen de gemeentelijke managers die leiding geven aan de ambtenaren Openbare Orde en Veiligheid (oov). Bureau zvhd was hierbij faciliterend. De insteek is om met elkaar te leren van en samen te werken op zorg- en veiligheidsonderwerpen. De managers ervaren de meerwaarde van het overleg. Deze ontwikkeling draagt bij aan het verbinden van lokale en regionale zorg- en veiligheidsonderwerpen en -casuïstiek. In 2024 komt er een vervolg. toename lokale procesregisseurs In Drenthe worden steeds meer gemeentelijke procesregisseurs zorg en veiligheid (ave fase 2) aangesteld. Een mooie ontwikkeling, in het belang van de ketensamenwerking en het gezamenlijk beheersen van veiligheidsrisico’s. In 2023 is geïnvesteerd in de samenwerking tussen Bureau zvhd en de (nieuwe) lokale procesregisseurs. Een positieve bijdrage aan goede op- en afschaling van complexe casuïstiek. ervaring van een convenantpartner

“Het was niet eenvoudig om met andere instanties in samenwerking te komen. zvhd neemt de procesregie altijd heel serieus, waardoor gegevensdeling zorgvuldig verloopt en de rollen duidelijk zijn.” pagina 10

stand van zaken onderzoek governance zorg en veiligheid In 2022 heeft het dagelijks bestuur (db) van de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) en het db van ggd Drenthe de opdracht gegeven voor een onderzoek naar de governance Zorg en Veiligheid. Met daarbij meenemend de inbedding van Bureau zvhd. In 2023 heeft dit onderzoek plaatsgevonden. De Stuurgroep zvhd heeft in meerdere sessies haar standpunt aan het onderzoekscomité aangegeven. Het advies is begin 2024 opgeleverd. Naar verwachting zullen 2024 en 2025 in het teken staan van het implementeren van de aanbevelingen. nieuwe functie: trajectbegeleiding In 2023 is bij Bureau zvhd een trajectbegeleider voor (ex-) gedetineerden gestart. Een nieuwe functie. De trajectbegeleider gaat outreachend op de persoon af. Indien nodig worden ook betrokken professionals en het netwerk benaderd. De trajectbegeleider wordt ingeschakeld als blijkt dat reguliere ondersteuning vanuit de nazorg voor (ex-) gedetineerden ontoereikend is. De functie richt zich op: - investeren op het beheersbaar krijgen van de situatie; - de-escalatie; - een warme overdracht naar reguliere hulpverlening of lokale voorzieningen.

hoofdthema’s regionale meerjarenagenda De regionale stuurgroep Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe heeft in maart 2022 akkoord gegeven op het opvolgen van de regionale actiepunten uit de Meerjarenagenda Zorg- en Veiligheidshuizen 2021 – 2024. In 2023 is geïnvesteerd aan de items in de lokale routekaarten. Het gaat om drie hoofdthema’s: - personen met een hoog veiligheidsrisico - verbinding met de omgeving - huis op orde meer informatie: Meerjarenagenda Zorg- en Veiligheidshuizen 2021-2024

een dynamisch jaar voor bureau zvhd zvhd wordt steeds beter gevonden door convenantpartners: in 2023 werden 128 casussen aangemeld. Opnieuw een toename. Mede door enkele wisselingen in personeel en bijkomende inwerkperiodes is ook 2023 een dynamisch jaar geweest voor Bureau zvhd. De werkdruk was gemiddeld erg hoog. De medewerkers hebben veel werk verzet, met aandacht voor kwaliteit. Dit is terug te zien in de cijfers in dit jaarverslag. Ook vanuit evaluaties ontvangen wij mooie waardering van netwerkpartners.

Signalen knelpunten en risico’s versus maatwerk en uitzonderingen Sinds enkele jaren ziet Netwerk zvhd de regionale en landelijke knelpunten in (hoog-risico) casuïstiek toenemen. Bepaalde casussen zitten inhoudelijk muurvast. Het risico op (ernstige) incidenten neemt hierdoor toe. Een opsomming: - veel plaatsingsproblematiek door een samenloop van knelpunten; - bestaanszekerheid lijkt soms onbereikbaar; - onze doelgroep past zelden in reguliere protocollen en wetgeving; - een toename van kortdurende opnames zorgt voor meer risicovolle overgangen/overdrachten; - stress bij professionals vanuit een sterk verantwoordelijkheidsgevoel om ernstige incidenten te voorkomen;

samenwerking vaker onder druk door krapte Vooropgesteld: bij alle convenantpartners zien we een enorme wil en motivatie tot samenwerking. Ook 2023 stond weer bol van prachtige voorbeelden hiervan. Wel signaleren wij dat de samenwerking tussen organisaties in bepaalde situaties fors onder druk staat. Vanwege hoge werkdruk, wachtlijsten, personeelskrapte etc. Hierdoor verschuift soms de aandacht van integraal werken naar (meer) intern gericht werken. Dit gaat ten koste van de samenwerking en brengt soms veiligheidsrisico's met zich mee.

Bovenstaande knelpunten lijken van invloed te zijn op de toenemende vraag naar procesregie. Het is van belang dat Netwerk zvhd de casuïstiek goed kan blijven bedienen. Daarvoor is het nodig dat er randvoorwaardelijke stappen gezet worden. Zowel op landelijk als lokaal niveau. Denk aan: - uitbreiding van beschermde woonplekken voor de forensische doelgroep met multiproblematiek; - langdurige klinische opnameplekken voor onze doelgroep; - lokaal veld medewerkers die de mogelijkheid hebben om af te wijken van vaste procedures; - erkenning dat er een groep mensen is die langdurig of structureel niet voor zichzelf kan zorgen; - het mogelijk maken dat uitzonderingen en maatwerk ingezet kunnen worden voor complexe vraagstukken; - een domein overstijgend maatwerkbudget voor complexe casuïstiek. pagina 11

de lokale driehoek Op het moment dat veiligheidsrisico’s in een casus toenemen en/of als er een bestuurlijk besluit moet worden genomen in de integrale aanpak dan kan er een driehoek (plus) georganiseerd worden. Hierbij sluiten een procesregisseur en/of manager van zvhd aan. Dit komt steeds vaker voor en is in lijn met wat deze casuïstiek nodig heeft: nauwe samenwerking en goede communicatie op alle niveaus. Vaak sluit ook de verantwoordelijk wethouder en een betrokken zorgbestuurder of -behandelaar aan. De driehoek kan zwaarwegende besluiten nemen die nodig zijn binnen het integrale plan van aanpak. Daarnaast is het van belang om de complexiteit van de problematiek in een casus gezamenlijk te kennen en te dragen: op strategisch, tactisch en operationeel niveau.

het belang van lokale regie In het vorige jaarverslag van zvhd stond: “Als een casus beheersbaar is geworden na een periode van procesregie vanuit zvhd, is het regelmatig een grote uitdaging om de regie vervolgens lokaal te beleggen. In de ideale situatie heeft iedere Drentse gemeente een of meer procesregisseurs (ave 2) voor zorg- en veiligheid casuïstiek.” Dit signaal geldt ook voor 2023. Wel verandert de context. Zo groeit het aantal gemeentelijke procesregisseurs. Het ave-model krijgt steeds meer vorm in Drenthe. De ZonMW subsidie (zie pagina 10) die is toegekend, zal dat proces verder ondersteunen. De roep van zvhd richting gemeenten is: investeer/blijf volop investeren in lokale coördinatie/procesregie van meervoudige problematiek en maak heldere afspraken over op- en afschaling.

toenemende rol voor zvhd bij jeugdcasuïstiek Het aantal aangemelde jeugdcasussen is toegenomen. Signalen van convenantpartners, berichten in de media en diverse onderzoeken geven het beeld dat dit slechts het topje van de ijsberg is. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (igj) heeft de samenwerkende ketenpartners in Drenthe in 2023 de opdracht gegeven voor een regionaal verbeterplan. Dit is naar aanleiding van een fataal incident bij een jeugdhulpaanbieder in Drenthe. De samenwerkende ketenpartners hebben de Drentse Jeugdhulpregio opdracht gegeven een signaleringsroute uit te werken voor zorgelijke jeugd-casuïstiek. Daarnaast heeft de stuurgroep zvhd eind 2023 opdracht gegeven om met een voorstel te komen. Met als doel: het beleggen van procesregie en een expertisefunctie bij zvhd voor domein overstijgende jeugdproblematiek. Gericht op individuele jeugdcasuïstiek en de groepsaanpak van problematische jeugdgroepen.

ook in 2023 was er sprake van een werkvoorraad Vergelijkbaar met 2022 was er vrijwel geheel 2023 sprake van een werkvoorraad. In totaal hebben 33 casussen twee weken tot enkele maanden moeten wachten op procesregie. Gedurende de wachtperiode was er regelmatig afstemming met de aanmelder. Zolang een casus op de werkvoorraad staat, wordt deze wekelijks geprioriteerd. Bureau zvhd heeft zich ingespannen om de wachttijd zoveel mogelijk te beperken en waar mogelijk alvast een adviserende en ondersteunende rol te bieden.

pagina 12

ervaring van een convenantpartner

“Ik heb het als prettig ervaren dat zvhd ontmoetingen tussen ketenpartners mogelijk maakt. Zodat ik mij in deze casus minder alleen voelde en de complexiteit ervan gezamenlijk gedragen werd.”

Plustaak pga-tafel In 2023 was de plustaak pga-tafel ingekocht door de gemeenten in Zuidoost Drenthe. zvhd leverde de voorzitter van de tafel plus ondersteuning en het cliëntvolgsysteem. Na onderlinge gesprekken is geconstateerd dat de lokale PGA een doorontwikkeling behoeft en dat dit een goed moment lijkt om opnieuw over de positionering en het voorzitterschap na te denken. Dit resulteert erin dat het product in 2024 niet langer wordt ingekocht door de gemeenten.

gemeente borger-odoorn coevorden emmen totaal

actieve pga casussen

instroom pga casussen

afgesloten pga casussen

0 1 8 9

0 0 0 0

0 1 8 9

Plustaak Deelname tvo Op verzoek van de gemeenten Assen, Midden-Drenthe en Tynaarlo neemt een procesregisseur van Bureau zvhd deel aan het tactisch veiligheidsoverleg (tvo). De procesregisseur denkt mee en adviseert bij de geagendeerde veiligheidsonderwerpen. De expertise van de procesregisseur is zowel operationeel als tactisch, gericht op domein overstijgende complexe casuïstiek (ave 3) en netwerksamenwerking. De procesregisseur heeft tevens een verbindende rol binnen het brede netwerk van zorg en veiligheid.

Plustaak Nazorg (ex-) gedetineerden Als plustaak voert Bureau zvhd voor de gemeenten Aa en Hunze, Tynaarlo, De Wolden, Hoogeveen en Midden-Drenthe de nazorg van (ex-) gedetineerden uit (hierna: nazorg). Per 2023 is de gemeente Meppel hieraan toegevoegd. Nazorg is gericht op het verminderen van recidive en overlast. Het draagt bij aan een veilige en delict-vrije terugkeer in de samenleving. zvhd ontvangt meldingen van Dienst Justitiële Inrichtingen (dji) en onderzoekt of er hulp nodig is. Deze hulp is vrijwillig. Er kan geen nazorg verleend worden als de gedetineerde dit niet wil of niet nodig vindt. de basisvoorwaarden voor een goede re-integratie zijn: 1. een geldig identiteitsbewijs. 2. onderdak na ontslag uit detentie. 3. inkomen uit werk of een (tijdelijke) uitkering (of een vorm van dagbesteding). 4. inzicht in en aanpak van schuldenproblematiek. 5. het vaststellen van zorgbehoeften en (indien van toepassing) het zorgen voor een passende indicatie, een zorgverzekering en het realiseren van (continuïteit van) zorg.

meer informatie: Krachten gebundeld rond de re-integratie van (ex)-gedetineerden in Noord-Nederland

pagina 13

nazorg (ex-) gedetineerden De gemeente Noordenveld heeft in 2023 als coördinerend gemeente inzet van Bureau zvhd gevraagd voor de pilot Zelfmelders (programma Koers en Kansen). Een zelfmelder is iemand die door de rechter is veroordeeld tot een gevangenisstraf, maar thuis mag wachten op de oproep om zich te melden in de gevangenis. In Noord-Nederland is geïnvesteerd in het zoveel mogelijk beperken van detentieschade bij zelfmelders. Met als uiteindelijke doel het terugdringen van recidive. Dit is gedaan door met de persoon in kwestie een plan te maken voorafgaand aan de detentie. In dat plan staan acties rondom huisvesting, inkomen, schulden en zorg. De nazorgcoördinator van Bureau zvhd heeft de coördinatie gedaan van het laatste jaar van deze pilot. De coördinator was vraagbaak voor alle Drentse gemeenten en deed de monitoring van de zelfmelderdossiers. Tevens heeft de coördinator geholpen bij het organiseren van een bijeenkomst waarin het werkproces voor zelfmelders is vastgesteld. Alle gemeenten in Noord-Nederland zijn akkoord met het voortzetten van de zelfmeldersaanpak in 2024 en daarna.

kracht van de nazorgcoördinator - spin in het web - persoonlijk contact met de (ex-) gedetineerde - aandacht voor de omgeving c.q. achterblijvers - bemiddeling tussen de (ex-) gedetineerde en instanties - aandacht voor maatschappelijke onrust en/of veiligheidsrisico’s

pagina 14

gemeente aa en hunze hoogeveen midden-drenthe de wolden tynaarlo meppel totaal

instroom 11 55 33 6 36 15 156

actieve casuïstiek 21 95 60 8 57 28 269

Financiën algemeen en huisvesting personeel plustaak nazorg ex-gedetineerden (incidentele) projecten, zoals zonmw en koers en kansen onvoorzien uitgaven totaal

120.935 1.110.256 33.748 42.283 13.721 1.320.944

bijdrage rijksoverheid bijdrage gemeenten incl. bijdrage t.b.v. mensenhandel bijdrage plustaak nazorg ex-gedetineerden bijdrage begeleiding ex-gedetineerden bijdrage overige plustaken bijdrage (incidentele) projecten onttrekking reserve inkomsten totaal

454.926 612.721 33.748 43.560 22.887 49.286 66.913 1.302.570

btw resultaat

18.530 -18.373

eindstand algemene reserve

225.212

bijdrage ketenpartners1 liaison om liaison dji liaisons politie liaison 3ro (reclassering)2 totaal

0,40 fte 0,50 fte 0,25 fte 0,15 fte 1,30 fte

formatie bureau zvhd3 procesregisseurs procesondersteuners4 teamondersteuner kwaliteitscoördinator/werkbegeleider ketenregisseur mensenhandel manager management ondersteuning trajectbegeleider nazorgcoördinator

3,88 fte 4,50 fte 0,64 fte 1,00 fte 0,61 fte 1,00 fte 0,89 fte 0,59 fte 0,30 fte

totaal

13,41 fte

36.800 40.200 24.000 19.650 120.650

1 Rol van GGD liaison is anders ingevuld. Vermelden van het bedrag is niet langer van toepassing. 2 Door personele krapte was de inzet van de liaison van 3RO beperkt tot 1,5 uur per week (0,042 fte). 3 Formatie berekend op volledige inzetbaarheid, rekening gehouden met verloop gedurende het jaar, geen rekening gehouden met langdurige ziekte, inwerkperiodes etc. 4 Met akkoord van de stuurgroep is er tijdelijk extra personeel aangetrokken met dekking uit de algemene reserve. pagina 15

www.zvhd.nl