1.24.4 College - 77.4 Bijlage - GGD advies Kindcentrum Meppel

Gemeente Meppel t.a.v. de heer M. Wering Online verstuurd

Datum: 29 oktober 2025 Ons kenmerk: KH/M&G/ih/U250279 Uw kenmerk: Onderwerp: Gezondheidskundig advies Tijdelijke onderwijsvoorziening Bremenbergweg 2 Meppel

Geachte heer Wering, U heeft GGD Drenthe gevraagd om een volksgezondheidskundig advies over de tijdelijke onderwijsvoorziening aan de Bremenbergweg 2 te Meppel. Wij baseren ons advies op het advies van de ODD (kenmerk: Z2025-013053) en de second opinion van Tauw (kenmerk: N001-1303874BRAV01) die we van u hebben ontvangen via e-mail op 14 oktober 20251. Situatie De gemeente Meppel heeft het voornemen om in een voormalig COSIS locatie (Bremenbergweg 2 te Meppel) een tijdelijke school te huisvesten voor een periode van maximaal 2,5 jaar. Op het terrein is een schuur, een voormalige boerderijwoning en op korte afstand (40 meter) een biomassacentrale gesitueerd. De Provincialeweg N375 is op ongeveer 65 meter van de locatie gelegen. Samenvatting GGD advies: • Draag zorg voor een goede luchtkwaliteit nabij het Kindcentrum. o Zorg voor zo veel mogelijk afstand tussen de Provincialeweg en het nieuwe Kindcentrum o Beperk de effecten van de biomassacentrale • Om hinder, zorgen en/of onrust te voorkomen zorg voor een passende communicatiewijze met de ouders en kinderen van de toekomstige Kindcentrum. • Zorg voor een goede klachtenprocedure • Neem maatregelen om te zorgen dat de geluidbelasting beneden de gezondheidskundige richtwaarde komt. • Zorg voor een gezonde buitenruimte. Hieronder lichten we het bovenstaande verder toe.

Gezondheidskundige aspecten 1

GGD Drenthe is niet verantwoordelijk voor het controleren van de juistheid van de aangeleverde gegevens.

•

Gezondheidskundige advieswaarden versus normen Voor veel milieufactoren hanteren wij gezondheidskundige advieswaarden. Deze liggen vaak onder de wettelijke norm. De gezondheidskundige advieswaarden, met bijbehorende onderbouwing en handelingsperspectieven, kunnen gebruikt worden in dialoog met de initiatiefnemer om het initiatief zo gezond mogelijk te maken. Daarnaast adviseren wij om mogelijkheden te verkennen om gezondheidskundige adviezen te verankeren in beleid en in het Omgevingsplan. De gezondheidskundige adviezen en advieswaarden zijn van belang om mee te wegen voor een goed en gezond woon- en leefklimaat.

•

Luchtkwaliteit Wegverkeer Provincialeweg N375 Nabij drukke wegen is de luchtkwaliteit slechter. Mensen die veel tijd doorbrengen in de buurt van drukke wegen hebben een groter risico op negatieve gezondheidseffecten door luchtvervuiling, waaronder hart- en vaatziekten en luchtwegaandoeningen. Hooggevoelige groepen zijn kinderen, ouderen (>65) en zieken. Deze groepen hebben een verhoogd risico op gezondheidsschade door blootstelling aan verkeersgerelateerde luchtverontreiniging. De gezondheidseffecten worden veroorzaakt door een mengsel aan luchtvervuilende stoffen. Het sturen op concentraties van specifieke stoffen, zoals fijnstof, in de lucht geeft daarom niet voldoende bescherming voor de gezondheid. In de nabijheid van een drukke weg nemen de gezondheidsrisico’s toe, ook op plekken waar ruimschoots aan de grenswaarden wordt voldaan. Afstand tot drukke wegen (10.000 mvt/etmaal of meer) geeft de beste bescherming tegen extra gezondheidsrisico’s door uitstoot van verkeer. GGD Drenthe adviseert om hooggevoelige groepen te beschermen tegen de extra gezondheidsrisico’s door de uitstoot van verkeer door: • Gevoelige bestemmingen op zoveel mogelijk afstand van drukke wegen te situeren, onafhankelijk van de achtergrondconcentratie ter plaatse. • Hoe verder van de weg, hoe schoner de lucht en dus hoe gezonder. Meer afstand leidt tot meer gezondheidswinst.

Hanteer hierbij de volgende minimale afstanden: o Snelweg: ten minste 150 meter o Drukke weg (>10.000 motorvoertuigen per etmaal) buiten de bebouwde kom: ten minste 50 meter o Drukke weg (>10.000 motorvoertuigen per etmaal) binnen de bebouwde kom: ten minste 25 meter. • Aandacht te hebben voor de mogelijke verslechtering van de luchtkwaliteit door verkeersbewegingen als gevolg van toevoer van brandstof en afvoer van as ten behoeve van de nabij gelegen biomassacentrale. Biomassacentrale MeppelEnergie De bijdrage van biomassacentrales aan de lokale jaargemiddelde concentraties NOx en PM10 gering lijkt te zijn ten opzichte van de wettelijke jaargemiddelde normen van 40, respectievelijk 50 μg/m3. Toch zijn tijdelijke en lokale gezondheidseffecten niet uitgesloten. Zo kan bij bepaalde windcondities de rook neerslaan als de schoorsteenhoogte kleiner is dan de bomen of bebouwing in de omgeving. Dit effect wordt onvoldoende meegenomen in de modelberekeningen. GGD Drenthe adviseert om zorg te dragen voor een goede luchtkwaliteit. De volgende maatregelen kunnen hier positief aan bijdragen:

o

Beperk emissies door zo veel mogelijk door rookgasreiniging en de toepassing van filters o Verminder de lokale effecten door verhoging van de schoorsteen en/of vergroten van de afstand tot gevoelige bestemmingen. Dit heeft ook effect op beperking geur- en geluidhinder o De stookbron kan van invloed zijn op de emissies. Overweeg een alternatieve, schonere brandstof te gebruiken •

Hinder, communicatie en participatie Hinder kan invloed hebben op het dagelijks leven. Door hinder sluit men bijvoorbeeld vaker de ramen of deuren en maken ze minder gebruik van de buitenruimte. De hinder leidt dan tot vermindering van gezond gedrag, zoals tijd buiten doorbrengen en de ruimte ventileren. Daarnaast kan de combinatie van hinder en bezorgdheid/ergernis over de uitgestoten geur en het geluid leiden tot stress. Het is bekend dat stress veel verschillende gezondheidsklachten kan veroorzaken, zoals hoofdpijn, concentratieproblemen, misselijkheid, slapeloosheid en vermoeidheid. Langdurige hinder kan daarnaast leiden tot hypertensie en een verhoogd risico op hart- en vaataandoeningen. Er zijn veel factoren die van invloed zijn op de mate van ervaren hinder. Allereerst zijn dat geur- en/of geluidkarakteristieken, maar ook persoonsgebonden en cognitieve factoren zijn van invloed op de hinder en de risicoperceptie. Denk ook aan factoren zoals vertrouwen in de veroorzaker van de hinder, verwachtingen, houding ten aanzien van de bron, gevoel van beheersbaarheid. In de huidige situatie is er sprake geweest van hinder door de biomassacentrale. GGD Drenthe adviseert om een passende communicatiewijze met de ouders en kinderen van de toekomstige Kindcentrum te zoeken en actief te communiceren over de nieuwe situatie. Zorg ook voor een goede klachtenprocedure.

•

Geluid Omgevingsgeluid kan leiden tot gezondheidsklachten door ervaren hinder, slaapverstoring, verstoring van de dagelijkse activiteiten en stressreacties. Langdurige geluidhinder kan leiden tot te hoge bloeddruk en een verhoogd risico op hart- en vaataandoeningen. De gezondheidskundige richtwaarde voor de cumulatieve geluidbelasting van weg- en railverkeer en industrie op de gevel van een gevoelige bestemming2 is maximaal 50 dB Lden en 40 dB Lnight met een maximale binnenwaarde van 33 dB Lden3. De GGD gaat bij haar advisering uit van de werkelijke geluidsniveaus van alle aanwezige geluidsbronnen, en niet van (juridisch) gecorrigeerde niveaus. Bij dit geluidniveau is nog altijd een (beperkte) mate van geluidhinder en slaapverstoring te verwachten maar geen andere gezondheidseffecten. In de beoogde situatie is er een akoestisch onderzoek gedaan naar de geluidssituatie. 56 en 57 dB op de buitengevel en 36 en 37 dB binnen. Dit is boven de gezondheidskundige richtwaarde voor zowel de buiten – als de binnenruimte. Dit is met name afkomstig van de biomassacentrale (op 65 meter) en de Provincialeweg (40 meter). In de berekeningen zijn twee maatregelen meegenomen, namelijk het plaatsen van twee geluidsschermen, één aan de noord – en één aan de zuidzijde.

2 Gevoelige bestemmingen:

scholen, kinderopvang, woningen, bejaardenhuizen, verzorgings- en verpleegtehuizen, ziekenhuizen (Gezondheidsraad 2008; Gevoelige bestemmingen Luchtkwaliteit). 3 Slob, M.J.A. et al., Omgevingsgeluid en Gezondheid. GGD-richtlijn medische milieukunde. RIVM: Bilthoven, 2019.

GGD Drenthe adviseert o Om maatregelen te nemen om de geluidbelasting op gevoelige bestemmingen te reduceren tot in elk geval de gezondheidskundige richtwaarden. Hierbij moet eerst worden gekeken naar maatregelen bij de bron, vervolgens naar overdrachtsmaatregelen en ten slotte kan gekeken naar maatregelen bij de ontvanger. Mocht de gemeente in een integrale afweging toch overwegen om het beoogde Kindcentrum toe te staan met een geluidbelasting boven de gezondheidskundige richtwaarden dan adviseren we om in elk geval te zorgen voor: o een maximale binnenwaarde van 33 dB. Wanneer gekozen wordt voor maatregelen bij de ontvanger, bijv. door gevelisolatie, is het goed te realiseren dat het reductieniveau van gevelisolatie vaak uitgaat van gesloten ramen. Zorg dat er voldoende ventilatiemogelijkheden blijven.

o

•

een geluidluwe (zie definitie hieronder) of bij voorkeur een aangename zijde bij de woningen. Deze zijde voldoet aan de volgende criteria: ▪ Rustige zijde ▪ Geluidluwe zijde: het geluidsniveau bedraagt maximaal 50 dB Lden en 40 dB Lnight. Voorkom ook geluidhinder door warmtepompen ▪ Geen geuroverlast ▪ Schone lucht ▪ Prettig (zo mogelijk natuurlijk) uitzicht en/of buitenruimte

Buitenruimte Zorg voor een gezonde buitenruimte. Denk hierbij aan bodemkwaliteit, hittestress (toepassen van groen) en beweegvriendelijkheid. o

Bodemkwaliteit Bodemverontreinigingen komen veel voor in Nederland. Het is belangrijk te zorgen voor een goede bodemkwaliteit, passend bij de gebruiksfunctie, om gezondheidsrisico’s uit te sluiten.

o

Hittestress We krijgen vaker te maken met extreem weer, zoals (zeer) hoge temperaturen tijdens een hittegolf. Door hoge temperaturen en luchtvochtigheid kunnen mensen niet meer in staat zijn de lichaamstemperatuur goed te reguleren. Kinderen zijn een risicogroep als het gaat om blootstelling aan hitte. We adviseren om hittestress in de buitenruimte zoveel mogelijk te beperken door in te zetten op ‘groene maatregelen’. Bomen zorgen voor schaduw en groen in brede zin is gunstig tegen hitte. Groen is daarnaast gunstig voor waterberging. Denk bij groen ook aan platte daken waarop een sedum plantenbedekking kan worden geplaatst. Een groen schoolplein ondersteunt ook de gezonde ontwikkeling van kinderen4. Let bij het toepassen van groen op het beperken van overlastgevende soorten, denk aan allergieën en de eikenprocessierups. Kies voor allergeenarme soorten. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld het Bomenkompas 5.

4

IVN - Gezonde schoolpleinen

5 LUMC, Bomenkompas

o

Beweegvriendelijkheid Een beweegvriendelijke leefomgeving draagt bij aan een gezond gewicht en bevordert gezond gedrag6. Overgewicht hangt samen met vele ziekten. Richt een leefomgeving daarom zo in dat het een actieve leefstijl stimuleert en gezondheid bevordert. We adviseren een buitenruimte te creëren die kinderen stimuleren te bewegen, spelen en ontdekken. Zorg voor voldoende, veilige maar uitdagende speelruimte en materialen.

Mocht dit advies om toelichting vragen, dan maken we graag een afspraak voor een gesprek. Met vriendelijke groet, Adviseurs Milieu en Gezondheid GGD Drenthe

6

GGD GHOR Nederland, Kernwaarden gezonde leefomgeving, laatste versie juli 2022.