1.22.2 Factsheet gv-thuis

Factsheet Geestelijke verzorging-thuis Groningen & Drenthe-Steenwijkerland bestaansvragen in de thuissituatie Geestelijke verzorging

Levensvragen

Helaas hebben we nog geen ander woord voor begeleiding bij levensvragen. Geestelijke Verzorging (GV) heeft een lange traditie en gaat vooral over zin en betekenis van het menselijk bestaan.

Levensvragen (zin en betekenis) spelen niet alleen bij het levenseinde, ziekte of ouderdom. Zin en betekenis hebben alles te maken met hoe iemand zichzelf ervaart en het leven dat hij of zij leidt (lijdt?).

Wat is het niet? • • • • •

GV gaat niet over religie. GV is er niet alleen voor mensen die gelovig zijn. GV is er niet alleen oor mensen die ziek zijn. GV is niet hetzelfde als een ‘predikant’ of een ‘pastor’. GV is er niet alleen voor mensen die geen predikant of pastor hebben.

Wat is het wel? GV heeft als kennis- en beroepsdomein: ‘de spirituele dimensie van het menselijk bestaan’. De Wereld GezondheidsRaad WHO erkent dat spiritualiteit de vierde dimensie is van het menselijk bestaan, naast de lichamelijke, geestelijke en sociale dimensie. In de Nederlandse taal kunnen wij spiritualiteit maar moeilijk scheiden van geestelijk. Spiritualiteit wordt al snel als ‘zweverig’ opgevat. Met de secularisatie verdween het taalbegrip ‘spiritualiteit’. Tegelijk deed de term geestelijk zijn intreden in de psychiatrie (‘geestelijke gezondheidszorg’, ggz), vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw. Beide ontwikkelingen zorgden ervoor, dat daarmee ook een wezenlijke eigenschap van mensen veranderde: het ervaren van de omgeving (mensen en gebeurtenissen) en het geven van betekenis daaraan.

Het model ‘Positieve Gezondheid’ van Machteld Huber gebruikt het woord ‘zingeving’ als het gaat over levensvragen, de zin en betekenis van het menselijk bestaan.

Vraagstelling: kan het zo zijn dat onze maatschappelijke problemen voortkomen uit een miskenning of ontkenning van de spirituele dimensie, waardoor verlies van zin en betekenis? Levensvragen zijn zogenaamde ‘trage vragen’. Het zijn vragen waar je niet zomaar een antwoord op hebt. Het zijn geen ‘wiskundige’ vragen. Levensvragen kosten tijd, zowel in het ontstaan, het herkennen als het beantwoorden ervan. Levensvragen zijn niet op te lossen met een opleiding, werk of een dagactiviteit. Dergelijke bezigheden kunnen wel als ‘zinvol’ worden aangeboden, maar als de (innerlijke) betekenisgeving ontbreekt, dan zijn ze ‘zinloos’.

Praktijk

Kort door de bocht heeft (in Nederland) ‘geestelijk’ te maken met mentale processen en ‘spiritualiteit’ met bestaansoriëntatie. Het bestaan (zin en betekenis) is net als het weer: je kunt het wel ontkennen, maar het is er toch.

Levensvragen staan los van religie, maar mensen die geloven leggen wel sneller verbinding tussen hun levensvragen en hun religieus-spirituele zin en betekenis. Daardoor lijken levensvragen alleen iets te zijn voor mensen die geloven, maar dat is dus niet zo.

GV helpt mensen bij hun oriëntatie op hun bestaan, bij het ontdekken van zin en betekenis. GV helpt hulpverleners bij het leren signaleren van levensvragen. Want het herkennen van spirituele vragen is onderdeel van vrijwel ieder beroepsprofiel in zorg en welzijn. GV helpt ook bestuurders en managers bij ethische vraagstukken en dilemma’s. Meer informatie op www.gvthuis.nl Via deze site kunt u de deelnemende geestelijk verzorgers benaderen.

1/ 1