1.21 MKB-Nederland en VNO-NCW - 11 puntenplan voor vitale stads- en dorpscentra - Coalitieakkoorden 2026-2030

Inhoudsopgave Inleiding

9

1. Ontwikkel één integrale Binnenstadagenda

11

2. Investeer in de levendige binnenstad én wijkcentra

12

3. Aanpak leegstand en transformatie

13

4. Bereikbaarheid en logistiek

14

5. Zorg voor sterk aanbod van cultuur en evenementen

15

6. Veilig ondernemen en weerbaarheid

16

7. Arbeidsmarkt en onderwijs

17

8. Redelijke lokale lasten

18

9. Verduurzaming die haalbaar is

19

10. Toegankelijke binnenstad voor iedereen

20

11. Behoud voorzieningen in grensgemeenten

21

Colofon

24

11-puntenplan | 3

Inleiding De binnenstad of dorpskern1 is het kloppend hart van elke gemeente. Het is de plek waar mensen wonen, werken, hun dagelijkse boodschappen doen en winkelen, elkaar ontmoeten en hun vrije tijd doorbrengen. Ondernemers spelen hier een sleutelrol. Vooral ondernemers in de retail- en de gastvrijheidssector – (food en non-food) winkels, restaurants, cafés, hotels, bioscopen, sportvoorzieningen, poppodia, organisatoren van evenementen - en culturele voorzieningen zorgen er elke dag voor levendigheid, voorzieningen én banen. Een vitale binnenstad of dorpskern draagt bij aan veiligheid, sociale samenhang en weerbaarheid van de lokale samenleving. Het betekent meer ogen op straat, meer ontmoeting en meer onderlinge betrokkenheid. In veel binnensteden en dorpskernen gaat het goed, maar lang niet overal. Leegstand, afnemende bereikbaarheid, veiligheidsproblemen en eenzijdig aanbod zetten de kwaliteit onder druk. Dat raakt niet alleen ondernemers, maar ook bewoners en bezoekers. Daarom presenteren MKB-Nederland en VNONCW dit concrete 11-puntenplan voor de binnenstad en dorpskern. Het plan is gericht op de bestuurders en laat zien wat nodig is en hoe de punten samen opgepakt kunnen worden met de ondernemers, vastgoedeigenaren, maatschappelijke instellingen, raadsleden én bewoners. Publiek-private samenwerking is onmisbaar en kan het verschil maken.

1

Dit plan is nadrukkelijk bedoeld als input voor de nieuwe lokale coalitieakkoorden die na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 aanstaande worden gesloten.

Wat bieden ondernemers Ondernemers zijn niet alleen de motor van de economie en werkgelegenheid, maar ook de drijvende kracht achter de lokale gemeenschap. Ze voegen juist maatschappelijk veel waarde toe. De zorg en betrokkenheid die ondernemers voelen bij hun directe omgeving, voelen ze ook voor het welzijn en de ontwikkeling van hun eigen mensen en hun gemeenschap. Inwoners vinden er hun eerste baan of stageplek. Voor anderen zijn de praatjes met de verkoopmedewerkers bij de dagelijkse boodschappen een recept tegen vereenzaming voor velen. Ondernemers sponsoren lokale verenigingen en initiatieven en zijn actief in allerlei lokale besturen. Ze investeren in duurzaamheid, vernieuwing, veiligheid en bieden werk aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Ondernemers willen ook investeren in en bijdragen aan de ambities van het gemeentebestuur, maar hebben daarvoor duidelijke keuzes en betrouwbare partners nodig. Dit 11-puntenplan helpt gemeenten om, sámen met ondernemers en bewoners, te bouwen aan binnensteden die klaar zijn voor de toekomst. Zodat onze binnen­ stadondernemers de ruimte krijgen om te doen waar ze goed in zijn, en dat is uiteindelijk goed voor ons allemaal.

Overal waar ‘binnenstad’ staat, wordt ook bedoeld de dorpskern, en de diverse wijkwinkelcentra van (middelgrote) gemeenten.

11-puntenplan | 9

Colofon Titel 11-puntenplan Voor vitale stads- en dorpscentra

Vormgeving en coverfoto Anoeska Kruithof, vormgeving@vnoncw-mkb.nl Dit 11-puntenplan Voor vitale stads- en dorpscentra is mede tot stand gekomen door inbreng van leden van Platform Gastvrij Nederland en de Nationale Winkelraad van MKB-Nederland en VNO-NCW.

Voor meer informatie: Platform Gastvrij Nederland Catherine Meijeraan, Meijeraan@vnoncw-mkb.nl

Nationale Winkelraad Petra Tiel, tiel@vnoncw-mkb.nl

© VNO-NCW en MKB-Nederland, maart 2026

24 | VNO-NCW en MKB-Nederland