1.19 Vereniging Eigen Huis - Manifest gemeenteraadsverkiezingen 2026

INLEIDING

2

1.

4

ZORG VOOR VOLDOENDE BETAALBARE EN PASSENDE KOOPWONINGEN

2.

MAAK VERDUURZAMING HAALBAAR, BEGRIJPELIJK

7

EN BETAALBAAR 3.

ONDERSTEUN HUISEIGENAREN BIJ SCHADE DOOR

10

KLIMAATVERANDERING 4.

GEEF INWONERS DUIDELIJKHEID OVER DE OVERSTAP

13

NAAR DUURZAME WARMTE 5.

STEUN VVE’S BIJ ONDERHOUD EN

Vereniging Eigen Huis | Samen bouwen aan toekomstbestendige en betaalbare woningen

Inhoud

16

VERDUURZAMING 6.

BEPERK DE STIJGING VAN WOONLASTEN

19

22

Pagina 3

ZO KAN VERENIGING EIGEN HUIS HELPEN

eigenhuis.nl/gemeenteraadsverkiezingen2026

VOOR HUISEIGENAREN

De woningmarkt zit muurvast. Starters vinden geen betaalbare koopwoning om hun wooncarrière te beginnen, en ouderen kunnen vaak niet doorstromen naar een passende woning. Daardoor blijven ook gezinnen vastzitten. Gemeenten kunnen een sleutelrol spelen in het losbreken van deze impasse: geef prioriteit aan plannen die starters en doorstromers écht vooruithelpen — en zorg dat die ook daadwerkelijk van de grond komen. Dat begint met het maken van harde afspraken. Leg in de woonvisie vast dat minimaal twee derde van de nieuwbouwwoningen betaalbaar moet zijn. Wijs actief locaties aan, bijvoorbeeld voor seniorenwoningen of vernieuwende woonvormen, zoals tiny houses of zelfbouwprojecten. Breng daarnaast partijen bij elkaar — ontwikkelaars, corporaties en zorgaanbieders — om plannen sneller en beter te realiseren. En houd het bouwen haalbaar: extra gemeentelijke eisen maken woningen duurder en vertragen het proces. Zet daarom in op actief grondbeleid en duidelijke prestatieafspraken, zodat plannen

Vereniging Eigen Huis | Samen bouwen aan toekomstbestendige en betaalbare woningen

Zorg voor voldoende betaalbare en passende koopwoningen

echt van de grond komen. Twee doelgroepen verdienen hierbij extra aandacht: starters en senioren. Starters hebben vaak weinig financiële ruimte en komen er moeilijk tussen op de koopmarkt. Als gemeente kunt u hen helpen door in te zetten op betaalbare koopwoningen en

“Als jongeren niet de kans krijgen hun eigen leven op te starten, komt er een generatie vol wroeging. Dat is maatschappelijk beslist ongewenst.” Lid van Vereniging Eigen Huis

Pagina 5

— zoals tiny houses, splitsen of optoppen — bieden hen kansen.

eigenhuis.nl/gemeenteraadsverkiezingen2026

met regelingen zoals de Starterslening of Koopstart. Ook vernieuwende woonvormen

Ook uw gemeente moet in 2050 volledig aardgasvrij zijn. Dat betekent dat alle woningen in de komende jaren moeten worden verduurzaamd. Alleen voor veel huiseigenaren is dit een complexe en kostbare opgave. Waar begin je? Wat loont? En hoe financier je het? Zonder goede ondersteuning lopen huiseigenaren vast. Vereniging Eigen Huis roept u als gemeente daarom op: neem het voortouw en zorg dat huiseigenaren actief en goed worden begeleid in de energietransitie. Succesvolle verduurzaming begint met begrijpelijke informatie en betrouwbare begeleiding. Als gemeente speelt u hierin een sleutelrol. Of het nu gaat om isolatie, een warmtepomp of andere maatregelen: inwoners moeten weten wat bij hun woning past, welke stappen slim zijn om nu al te zetten, en hoe ze dit kunnen betalen. Denk ook aan no-regretmaatregelen zoals energie besparen of het waterzijdig inregelen van de verwarming – ingrepen die altijd zinvol zijn en direct effect hebben.

Vereniging Eigen Huis | Samen bouwen aan toekomstbestendige en betaalbare woningen

Maak verduurzaming haalbaar, begrijpelijk en betaalbaar

"Er heerst nu veel onduidelijkheid welke maatregelen huiseigenaren kunnen nemen, wat het aan energiebesparing kan opleveren en welke kosten je als huiseigenaar moet maken hiervoor."

de wirwar van regelingen en aanbieders. Inwoners hebben behoefte aan duidelijke informatie over verduurzamen, maatwerkadvies en hulp bij financiering. Zorg daarom dat subsidies en financieringsmogelijkheden begrijpelijk en vindbaar zijn en ontzorg inwoners door één duidelijk verduurzamingsloket te bieden — zowel fysiek als digitaal. Ook door bewonersinitiatieven te faciliteren en samen te werken met betrouwbare partners kun je als gemeente deskundige ondersteuning bieden. Het is belangrijk dat deze ondersteuning niet versnipperd of tijdelijk is, maar stevig is verankerd in een langetermijnstrategie.

Pagina 8

Veel mensen weten niet waar ze moeten beginnen, of raken het overzicht kwijt in

eigenhuis.nl/gemeenteraadsverkiezingen2026

Lid van Vereniging Eigen Huis

De gevolgen van klimaatverandering worden ook in uw gemeente steeds zichtbaarder voor huiseigenaren. Hevige regenval leidt tot overstromingen, straten die blank staan en water dat woningen en tuinen binnendringt. Tegelijkertijd zorgt langdurige droogte voor dalende grondwaterstanden, waardoor funderingen verzakken of beschadigen. Huiseigenaren hebben geen invloed op extreme weersomstandigheden of grondwaterstanden, maar draaien wél op voor de schade. Die schade is meestal niet verzekerd en de herstelkosten kunnen hoog oplopen. Dit leidt tot grote financiële zorgen en stress bij huiseigenaren. Daarom roept Vereniging Eigen Huis uw gemeente op om huiseigenaren actief te ondersteunen bij het voorkomen én herstellen van klimaatschade.

“Het is niet de schuld van deze woningbezitters dus de lasten zullen ook grotendeels collectief gedragen moeten worden."

Vereniging Eigen Huis | Samen bouwen aan toekomstbestendige en betaalbare woningen

Ondersteun huiseigenaren bij schade door klimaatverandering

Lid van Vereniging Eigen Huis

Wateroverlast ontstaat vaak door verouderde of overbelaste riolen, slechte afwatering of een gebrek aan groen in combinatie met hevige regenval. Als gemeente kunt u

woning en tuin klimaatadaptief te maken, bijvoorbeeld via vergroening of regentonnen, en bied hierbij praktische ondersteuning.

“Schade door wateroverlast is ernstig en vaak langdurig. Daar is veel en stevige hulp bij nodig van externe partijen en invloed van bestuurders.” Lid van Vereniging Eigen Huis

Pagina 11

wadi’s of een ondergrondse waterberging. Stimuleer daarnaast huiseigenaren om hun

eigenhuis.nl/gemeenteraadsverkiezingen2026

maatregelen nemen om de kans op schade te verkleinen, zoals het aanleggen van

Nederland stapt wijk voor wijk over op duurzame warmte. Als gemeente moet u een plan opstellen waarin staat hoe en wanneer iedere wijk van het aardgas af gaat. Als de plannen nog ontbreken of niet concreet zijn, zorgt dit voor onzekerheid bij inwoners. Dit belemmert de voortgang van de verduurzaming, omdat huiseigenaren dan duurzame keuzes uitstellen. Vereniging Eigen Huis roept uw gemeente op om inwoners op tijd te betrekken en snel duidelijkheid te geven over het tijdspad en de gekozen oplossing per wijk.

“De gemeente is zeer traag met de duidelijkheid of je woning op een (betaalbaar) warmtenet kan of moet worden aangesloten. Hierdoor heb ik een beslissing voor een warmtepomp al jaren uitgesteld."

Vereniging Eigen Huis | Samen bouwen aan toekomstbestendige en betaalbare woningen

Geef inwoners duidelijkheid over de overstap naar duurzame warmte

Lid van Vereniging Eigen Huis

Om van het aardgas af te gaan, zijn er verschillende routes mogelijk: een collectief warmtenet waarbij meerdere woningen worden aangesloten op één systeem, of een individuele oplossing zoals een (hybride) warmtepomp. Wat de keuze ook is, belangrijk

Pagina 14

aantrekkelijk aanbod beschikbaar is.

eigenhuis.nl/gemeenteraadsverkiezingen2026

is dat huiseigenaren op tijd weten wat er gaat gebeuren en dat er een betaalbaar en

In Nederland zijn ruim 1,5 miljoen appartementen, ondergebracht in zo’n 144 duizend Verenigingen van Eigenaars (VvE’s). Groot onderhoud en verduurzaming van deze woningen lopen via de VvE – en daar wringt het vaak. De uitvoering ligt in handen van vrijwillige bestuurders, die dit naast hun werk en privéleven doen. Het zijn complexe en kostbare trajecten: vaak gaat het om investeringen van honderdduizenden tot miljoenen euro’s. Reserves schieten regelmatig tekort, financiering is lastig en kennis ontbreekt. Ondertussen groeit het aantal VvE’s snel, door de toename van gestapelde bouw. Vereniging Eigen Huis roept uw gemeente op om VvE’s actief te ondersteunen. VvE’s zijn van groot belang voor de kwaliteit en verduurzaming van appartementen en voor de leefbaarheid van buurten. Als gemeente heeft u daarom belang bij actieve VvE’s: die vergaderen, geld reserveren, onderhoudsplannen maken en investeren in verduurzaming. Tegelijkertijd neemt het aantal vrijwillige VvE-bestuurders af en blijft

Vereniging Eigen Huis | Samen bouwen aan toekomstbestendige en betaalbare woningen

Ondersteun VvE’s bij onderhoud en verduurzaming

de kennis vaak achter. Natuurlijk dragen VvE’s daar ook zelf verantwoordelijkheid voor, maar zonder goede ondersteuning dreigt stilstand – met alle gevolgen voor het

“Bij de nieuwbouw komen steeds meer flatgebouwen en dus VvE´s. Mensen weten er vaak niets van en geven het VvE bestuur de schuld. De eisen aan het bestuur worden steeds hoger. De risico´s groter en lange termijnplanning lastig." Lid van Vereniging Eigen Huis

In veel gemeenten ontbreekt nog een concreet aanbod voor VvE’s die willen verduurzamen. Grote steden hebben inmiddels een VvE-loket ingericht waar VvE’s terechtkunnen met vragen, maar in de meeste gemeenten is zo’n voorziening nog niet structureel geregeld. Gemeenten kunnen daarnaast aansluiten bij het initiatief van

eigenhuis.nl/gemeenteraadsverkiezingen2026

woningaanbod en de buurtkwaliteit.

Milieu Centraal, dat gemeenten helpt bij het opzetten van een verduurzamingsaanpak

Pagina 17

voor VvE’s. Volg deze ontwikkeling en maak er gebruik van.

Voor veel huishoudens lopen de kosten snel op: energie, boodschappen, verzekeringen — en ook gemeentelijke woonlasten. Gemeenten hebben invloed op die laatste post. Vereniging Eigen Huis roept uw gemeente daarom op om terughoudend te zijn met het verhogen van de onroerendezaakbelasting (OZB) en andere lokale heffingen voor huiseigenaren. We begrijpen dat u als gemeente voor lastige financiële keuzes staat. Gemeentebegrotingen staan onder druk, terwijl investeringen in essentiële voorzieningen zoals zorg en woningbouw noodzakelijk blijven. De OZB is een van de weinige belastingen waarover gemeenten zelf zeggenschap hebben, en het lijkt dan ook een logisch instrument om tekorten mee op te vangen. Maar hogere OZB-tarieven drukken direct op de woonlasten van huiseigenaren. Veel huishoudens hebben het al zwaar door stijgende andere kosten. Juist in deze financieel onzekere tijden is het belangrijk om woonlasten voorspelbaar en eerlijk te houden.

Vereniging Eigen Huis | Samen bouwen aan toekomstbestendige en betaalbare woningen

Beperk de stijging van woonlasten voor huiseigenaren

Maak daarom scherpe en onderbouwde keuzes. Onderzoek alternatieven om de begroting sluitend te krijgen, werk waar mogelijk samen met buurgemeenten en betrek inwoners actief bij de besluitvorming. Laat de OZB geen automatische sluitpost zijn,

Lid van Vereniging Eigen Huis

Pagina 20

“De OZB is niets meer dan de draaiknop om de begroting sluitend te krijgen. Dat voelt oneerlijk. Waarom wordt de WOZ-waarde ook door het waterschap gebruikt? Belast wat mensen daadwerkelijk gebruiken, zoals water of grond. Mijn huis is in waarde gestegen, maar ik vervuil niet meer dan eerst.”

eigenhuis.nl/gemeenteraadsverkiezingen2026

maar een weloverwogen afweging met oog voor de gevolgen voor uw inwoners.

Vereniging Eigen Huis staat daarom zij aan zij met gemeenten in de oproep aan het Rijk: zorg voor structurele financiering, zodat gemeenten hun publieke taken goed en evenwichtig kunnen uitvoeren.

“Het lijkt wel of de overheden denken dat de burger een melkkoe is die oneindig kan geven." Lid van Vereniging Eigen Huis

CIRCLE-CHEVRON-RIGHT

DIT KUNT U DOEN ALS GEMEENTE

CIRCLE-CHEVRON-RIGHT  Wees terughoudend met het verhogen van de OZB en andere woonlasten voor huiseigenaren, zodat deze lasten voorspelbaar en redelijk blijven. CIRCLE-CHEVRON-RIGHT  Maak slimme keuzes en werk samen met buurgemeenten, zodat de juiste oplossingen snel en effectief worden doorgevoerd.

Vereniging Eigen Huis | Samen bouwen aan toekomstbestendige en betaalbare woningen

Tegelijkertijd zien wij dat gemeenten financieel steeds meer onder druk komen te staan.

CIRCLE-CHEVRON-RIGHT  Behoud essentiële voorzieningen, zoals groen en sport en blijf investeren in

Pagina 21

eigenhuis.nl/gemeenteraadsverkiezingen2026

woningbouw, infrastructuur en gebiedsontwikkeling.

Er zijn verschillende manieren hoe Vereniging Eigen Huis haar (toekomstige) leden informeert over alle zaken die de eigen woning betreffen. Er zijn 300.000 contactmomenten met leden per jaar. We hebben uitgebreid Informatie- & Adviescentrum waar leden met algemene, juridische, financiële en bouwtechnische vragen terecht kunnen. Verder delen wij informatie via: • Eigen Huis Magazine – voor leden • Website van Vereniging Eigen Huis • Social media kanalen: Facebook, Instagram en LinkedIn • Nieuwsbrieven (Algemene nieuwsbrief – alleen voor leden, Energienieuwsbrief, VvE-nieuwsbrief en onderhoudsnieuwsbrief) DIENSTEN OP HET GEBIED VAN KOPEN EN VERKOPEN Wij ondersteunen (toekomstige) huiseigenaren bij het kopen en verkopen van de woning. Denk aan hypotheekadvies, taxatie en notarisdiensten. Starters staan sterker in de onderhandelingen met de Eigenhuis financieringsgarantie en we kunnen hen

Vereniging Eigen Huis | Samen bouwen aan toekomstbestendige en betaalbare woningen

INFORMEREN

helpen met het vormgeven van een familiehypotheek. Met een opleveringskeuring voor nieuwbouw en de bouwtechnische keuring voor bestaande bouw weten kopers wat ze kopen. DIENSTEN OP HET GEBIED VAN VERDUURZAMEN

te helpen aan een verduurzaamde woning. Veel huiseigenaren willen hun woning verduurzamen, maar weten niet goed waar te beginnen. Met een definitief energielabel of een uitgebreid verduurzamingsadvies helpt Vereniging Eigen Huis huiseigenaren zodat ze geactiveerd en gestimuleerd worden om de woning te verduurzamen. Daarna kunnen zij direct aan de slag via onze collectieven, zoals isolatie, (hybride) warmtepomp en zonnepanelen. Alle huiseigenaren in Nederland kunnen zich inschrijven voor onze collectieven, dus ook inwoners uit uw gemeente.

Pagina 24

Huis en gemeenten kunnen de krachten bundelen om zo nog meer huiseigenaren

eigenhuis.nl/gemeenteraadsverkiezingen2026

Gemeenten spelen een grote rol in het verduurzamen van woningen. Vereniging Eigen

Huiseigenaren zijn verplicht onderhoud te plegen aan de woning, dit is vastgelegd in de Woningwet en is bedoeld om de kwaliteit van de woningvoorraad in gemeenten op peil te houden. Wij vinden het als vereniging belangrijk om huiseigenaren te helpen, want wanneer moet je welk onderhoud aan de woning uitvoeren en wie kan je daar het beste voor inschakelen? Wij bieden diensten aan op het gebied van schilderwerk, lekkage detectie, schoorsteenvegen, dakgoot reiniging en (spoed)klusservice waarbij we huiseigenaren snel in contact kunnen brengen met vakmensen zoals een loodgieter, elektricien of slotenmaker. DIENSTEN OP HET GEBIED VAN VERZEKERINGEN & JURIDISCHE HULP Een goede verzekering en juridische hulp is belangrijk voor huiseigenaren, bijvoorbeeld wanneer zij te maken krijgen met onvoorziene omstandigheden in en om de woning. Vanuit Vereniging Eigen Huis bieden wij dan ook verschillende verzekeringen en juridische hulp aan voor huiseigenaren.

Vereniging Eigen Huis | Samen bouwen aan toekomstbestendige en betaalbare woningen

DIENSTEN OP HET GEBIED VAN WONEN EN ONDERHOUD

DIENSTEN VOOR VERENIGING VAN EIGENAREN Voor veel gemeenten is het de vraag hoe zij het beste VvE’s kunnen helpen. Vereniging Eigen Huis vertegenwoordigt appartementseigenaren en ondersteunt vrijwillige bestuurders met informatie, advies en belangenbehartiging. Ruim 13 duizend VvE’s zijn ook lid van Vereniging Eigen Huis. Met speciale lidmaatschappen voor VvE’s helpen een VvE gemaakt moeten worden. Met de handige AppApp worden de (vrijwillige) bestuursleden geholpen door overzicht te bieden, informatie binnen de VvE te delen en te ondersteunen bij het plannen van vergaderingen en stemmingen. Maar ook met een dienst waar we een (duurzaam) Meerjaren Onderhouds Plan (DMJOP) opstellen, helpen wij VvE’s. U kunt op ons rekenen als partner in de aanpak. CONTACT? Mocht u vragen hebben of wilt u in contact komen met Vereniging Eigen Huis en benieuwd zijn wat wij voor elkaar kunnen betekenen? Stuur dan een e-mail naar:

eigenhuis.nl/gemeenteraadsverkiezingen2026

wij (vrijwillige) besturen met de vele verschillende beslissingen die voor en door

Pagina 25

verkiezingen@eigenhuis.nl.