1.18.1 College - 20.1 Bijlage - Rapportage evaluatie parkeerbeleid Meppel
Tekst van het document
Evaluatie parkeerbeleid Gemeente Meppel
Opdrachtgever
Gemeente Meppel
Titel rapport
Evaluatie parkeerbeleid
Kenmerk
015157.20231110.R1.04
Datum publicatie
14 februari 2024
Projectleider Goudappel
Guido Scheerder
Projectteam Goudappel
Laurens Ebbers en Guido Scheerder
Status
Definitief © Copyright Goudappel BV 14-2-24
Inhoudsopgave 3.8
Financiën
18
Zijn de beleidsdoelen gehaald?
19
1. Aanleiding
1
3.9
2. Doelstellingen beleidskader
2
4. Toekomstige ontwikkelingen 20
2.1
Omgevingsvisie
2
4.1
Parkeren bij ruimtelijke ontwikkelingen
20
2.2
GVVP 2017
2
4.2
Ontwikkelingen in de parkeersituatie
21
2.3
Beleidsplan parkeren herijking 2017
3
2.4
Coalitieakkoorden
4
3. Parkeerbeleid in de praktijk
6
3.1
Parkeren in de binnenring en de schil
6
3.2
Parkeren in woonwijken en dorpen
13
3.3
Parkeren op bedrijventerreinen
14
3.4
Gehandicaptenparkeren
14
3.5
Deelmobiliteit
15
3.6
Elektrisch laden
15
3.7
Handhaving
16
5. Samengevat: conclusies & aanbevelingen
22
5.1
Conclusies
22
5.2
Aanbevelingen voor nieuw parkeerbeleid
23
Bijlage 1 Parkeermetingen
25
Bijlage 2 Overzicht vergunningen/ontheffingen
27
Bijlage 3 Benchmark parkeertarieven
28
Bijlage 4 Lijst met stakeholders (interviews)
29
Bijlage 5 Kaartmateriaal
30
Bijlage 6 – Parkeerdruk Bergierslanden en Oosterboer
31
1. Aanleiding Parkeerbeleid is één van de gemeentelijke instrumenten om de
Leeswijzer
bereikbaarheid, de leefbaarheid en de aantrekkelijkheid van een stad te
In hoofdstuk 2 leest u hoe parkeren in beleidsdocumenten van de
waarborgen en in goede banen te leiden. Parkeren raakt inwoners,
gemeente terugkomt. In hoofdstuk 3 is beschreven hoe het parkeren in
ondernemers/werknemers en mensen die Meppel bezoeken.
Meppel nu functioneert en hoe dit wordt ervaren. De toekomstige ontwikkelingen zijn omschreven in het vierde hoofdstuk. Voor de lezer
In Meppel speelt een aantal actuele vragen en opgaven als het om
met weinig tijd is het ook mogelijk om direct naar hoofdstuk 5 te gaan,
parkeren gaat. De gemeente Meppel heeft op dit moment behoefte aan
waarin de evaluatie is samengevat en de conclusies en aanbevelingen
een evaluatie van het huidige parkeerbeleid die concrete antwoorden
zijn weergegeven.
geeft op de volgende vragen: • •
Wat zijn de ervaringen met het huidige parkeerbeleid van
Geraadpleegde informatie
verschillende betrokkenen?
Voor een goede evaluatie is het gebruik van de juiste gegevens
Hoe functioneert de gehele parkeerketen in en rondom het
essentieel. Daarom is gebruikgemaakt van verschillende bronnen:
centrum van Meppel?
•
Beleidsdocumenten - In beleidsdocumenten heeft de gemeente
•
Wat zijn de bezettingsgraden van de verschillende parkeerplekken?
haar doelstellingen, ambities en uitvoeringsregels op het gebied
•
Zijn de beschikbare parkeerplaatsen makkelijk vindbaar?
van parkeren vastgelegd. Door middel van desk research zijn deze
•
Hoe zijn de financiën van de gehele parkeerketen opgebouwd?
documenten onderdeel gemaakt van deze evaluatie. •
Parkeerdata - Als onderdeel van deze evaluatie is parkeerdata
•
Wat is de parkeerdruk in de woonwijken van Meppel?
•
Wat is het huidige beleid ten aanzien van laadpalen in de
gebruikt van het straat- en garageparkeren. Deze parkeerdata is
gemeente Meppel?
verzameld door middel van parkeermetingen tijdens een werkdag
•
Hoe kan de parkeerketen eenvoudiger ingericht worden?
(donderdag 7 september 2023) en zaterdag (9 september 2023).
•
In hoeverre moeten de parkeernormen geactualiseerd worden?
Hierbij is ook gekeken naar het motief van de parkeerders (wie staat waar geparkeerd?). Een toelichting op de gebruikte
Met een antwoord op de gestelde vragen (en andere bevindingen) ligt
parkeerdata is opgenomen in bijlage 1 Parkeermetingen.
in deze evaluatie een solide basis voor nieuw parkeerbeleid. •
Interviews met stakeholders - Voor de kwalitatieve duiding zijn 17 interne- en externe stakeholders gevraagd naar hun mening over het parkeerbeleid. In bijlage 4 is een lijst hiervan opgenomen. Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
1
2. Doelstellingen beleidskader
2.1
Omgevingsvisie
2.2
GVVP 2017
Het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) is vastgesteld in Een belangrijk toekomstig kader voor het parkeerbeleid is de
2017 en heeft als missie om de infrastructuur in stand te houden, vanuit
omgevingsvisie. De omgevingsvisie van de gemeente Meppel is nog
het belang van werkgelegenheid, economie, doorstroming naar de
niet vastgesteld. Wel is er een ‘Nota van Uitgangspunten
binnenstad en de leefbaarheid van de inwoners. Hierbij kiest Meppel
Omgevingsvisie versie 2021’ opgesteld, die richting geeft aan diverse
voor toekomstbestendige infrastructuur. Het GVVP stelt zich op
thema’s en een koers beschrijft per deelgebied. In deze Nota van
hoofdlijn een aantal doelen:
Uitgangspunten is opgenomen dat de Omgevingsvisie zowel gebieds-
•
Verbeteren van de externe bereikbaarheid
als themagericht zal worden uitgewerkt. Parkeren is één van de thema’s
•
Verbeteren van de interne bereikbaarheid, accent op fietsen en
die hierbij aan bod zal komen.
bereikbaarheid geconcentreerde parkeervoorzieningen •
Verbeteren leefbaarheid en verkeersveiligheid (accent op subjectieve veiligheid)
•
Goed fietsnetwerk en voldoende fietsparkeren
•
Faciliteren goederenvervoer over weg en water
•
Goede kwaliteit openbaar vervoer
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
2
Bij deze doelen uit het GVVP zijn een aantal beleidsopgaven geformuleerd. Op het gebied van parkeren zijn deze als volgt: •
Herontwikkeling Kromme Elleboog: ontwikkeling van de parkeergarage en vervolgens het autovrij maken van de Groenmarkt en het Prinsenplein (gerealiseerd).
•
Bereikbaar houden van het centrum: het grootste deel van de parkeervoorzieningen ligt aan inprikkers of direct rondom het
2.3
Beleidsplan parkeren herijking 2017
De gemeente heeft doelen geformuleerd in het beleidsplan. De inzet hiervan is het bereikbaar en beschikbaar houden van parkeervoorzieningen. Daarvoor zijn vier beleidsdoelen opgesteld: 1.
centrale doelen van gemeentelijk beleid: verbeteren van het
centrum en is goed vindbaar. Hiervoor wordt onderzoek gedaan
woonmilieu in het centrum en het waarborgen van de
naar voor- en nadelen van een dynamisch parkeerverwijssysteem (vindbaarheid parkeervoorzieningen blijft een aandachtspunt, zie conclusies hoofdstuk 5). •
regiofunctie van Meppel. 2.
afstemming moet leiden tot een verdeling van de
dit verder uitgewerkt door het instrumentarium aan
parkeervoorzieningen, zodat deze doelmatig gebruikt worden
parkeermaatregelen uit te werken. Hiermee kunnen doelgroepen beleidsplan parkeren herijking 2017, zie paragraaf 2.4). •
en door de gewenste doelgroep. 3.
Fietsenstallingen faciliteren: het gebruik van de fietsenstalling bij het station wordt gemonitord en de stallingsmogelijkheden bij de Groenmarkt en het Prinsenplein worden meegenomen bij de
Het parkeerbeleid moet een pakket van maatregelen bevatten die op elkaar afgestemd zijn, en zodanig worden
Actualisatie parkeerbeleid: het parkeerbeleid wordt verder
gehandhaafd/gecontroleerd dat er geen ongewenste
uitgewerkt door een actualisatie (uitgevoerd, zie paragraaf 2.3). •
Het parkeerbeleid moet de vraag naar en het aanbod van parkeerruimte doelmatig op elkaar afstemmen. Deze
De juiste doelgroep op de juiste plaats: in het parkeerbeleidsplan is
naar de juiste parkeerlocatie gestuurd worden (uitgewerkt in
Het parkeerbeleid moet bijdragen aan het realiseren van de
neveneffecten optreden. 4.
Uitvoering van het gemeentelijke parkeerbeleid dient minimaal kostendekkend te zijn en mag een surplus opleveren.
herinrichting (naar aanleiding van monitoring is fietsenstalling Groenmarkt en Prinsenplein gerealiseerd. Uitbreiding fietsenstalling station wordt in 2024 gerealiseerd). •
Laadinfrastructuur monitoren: Meppel kiest ervoor de ontwikkelingen op het gebied van oplaadinfrastructuur te blijven monitoren, om zodoende te kunnen bepalen of aanpassingen van de beleidsregels nodig zijn (monitoring is uitgevoerd. Doel om in 2024 nieuw beleid op te stellen).
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
3
De doelen uit het beleidsplan zijn vertaald naar elf speerpunten: 1.
De juiste doelgroep zoveel mogelijk op de juiste plek krijgen en houden. Het primaire gebruik is als volgt verdeeld: centrum voor bezoekers bewoners en bedrijven (bij noodzaak), schil voor bewoners en bezoekers van bewoners en de rand van de schil voor werkers.
2.
3.
2.4
Coalitieakkoorden
In de periode waarover geëvalueerd wordt zijn er in Meppel verschillende coalities geweest. Hierna zijn, per coalitie, de hoofdpunten met betrekking tot parkeren uiteengezet.
Meer capaciteit creëren (beter benutten) in het centrum om de
Coalitieakkoord 2014 – 2018
groeiende vraag te kunnen faciliteren en toekomstige
In dit coalitieakkoord genaamd ‘Met de samenleving’ zijn drie
ontwikkelingen mogelijk te maken (centrum straat maximaal 85%
onderdelen opgenomen die gaan over het parkeren in Meppel:
bezettingsgraad toe voor bezoekers);
1.
De automobilist moet worden verleid tot het gebruik van een goed
Betere verdeling kort/lang en straat/garage in het centrum door
berijdbare en relatief snelle route naar de beste parkeerplekken.
sturing op parkeerduur en tarief;
Een verwijssysteem kan hierbij dienstig zijn;
4.
Verhogen van de kwaliteit van parkeervoorzieningen;
5.
Verbeteren van looproutes tussen parkeerlocaties en centrum;
6.
Een eenduidiger tariefstructuur;
7.
De (potentiële) bezoeker beter bekend maken met de kwaliteit van
parkeerinkomsten op peil kunnen blijven én er zo min mogelijk
het centrum van Meppel en de parkeermogelijkheden;
drempels zijn om in Meppel te gaan winkelen. Creatieve ideeën zijn
8.
Betere marketing van parkeren in het centrum (informatie/acties);
welkom.
9.
Zo weinig mogelijk onnodige verkeersbewegingen over de ring;
2.
Innovatief omgaan met parkeertarieven zien wij als een mogelijkheid;
3.
In overleg met betrokkenen willen we nagaan hoe
10. Minder parkeeroverlast in de (ongereguleerde) woongebieden; a.
Uitbreiding regulering schil waar nodig en mogelijk (qua draagvlak en problematiek)
b.
Meer (gratis) mogelijkheden creëren voor werkers (als alternatief voor parkeren in de woongebieden
11. Een transparanter en klantvriendelijker vergunningensysteem. Aan het eind van hoofdstuk 3 is gekeken of met de genomen maatregelen de doelen zijn bereikt.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
4
Coalitieakkoord 2018 – 2022 In het Coalitieakkoord 2018-2022 ‘Meppel doet ertoe’ zijn de volgende vijf onderdelen opgenomen die betrekking hebben tot het parkeren in Meppel: 1.
Invoeren van een parkeerverwijssysteem;
2.
Bij nieuwe ontwikkelingen een oplossing zoeken voor de nu al ervaren parkeerdruk op het Zuideinde;
3.
Oplossen vraagstuk kort parkeren Prinsenplein en Groenmarkt (na gereed komen parkeergarage).
4.
Realiseren van aantrekkelijke en herkenbare looproutes van parkeerplaatsen naar de binnenstad
5.
Concurrerende parkeertarieven (zie bijlage 3).
Coalitieakkoord 2022 – 2026 In het Coalitieakkoord 2022-2026 ‘Werk in Uitvoering’ zijn drie onderdelen opgenomen die een directe connectie hebben met het parkeren in Meppel: 1.
Meppel wil meer fietsparkeerplaatsen realiseren in de binnenstad, om zo een fietsvriendelijke stad te kunnen zijn.
2.
De maximale parkeerduur in de binnenstad wordt verruimd van 2 naar 3 uur. Deze doelstelling gaat in tegen het vigerende beleidsplan, waarin beschreven staat dat idealiter alleen kortparkeerders op straat parkeren. Door de maximale parkeerduur uit te breiden wordt ook een deel van de langparkeerders op straat gefaciliteerd, terwijl de parkeergarages en parkeerterreinen hier juist voor bedoeld zijn.
3.
De gemeente Meppel wil de systematiek voor het aanvragen van een laadpaal vernieuwen, om zo elektrisch rijden te faciliteren.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
5
3. Parkeerbeleid in de praktijk In dit hoofdstuk analyseren wij het huidige parkeerbeleid en de werking in praktijk. Op basis van die analyse wordt een antwoord geformuleerd op de vraag of de gereguleerde parkeergebieden, parkeerproducten en de bijbehorende tariefstellingen bijdragen aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen. Het gaat daarbij feitelijk om de vraag of de doelstellingen en ambities met betrekking tot parkeercapaciteit en benutting worden behaald, zo nodig met de inzet van parkeerregulering. Om deze vraag te kunnen beantwoorden, wordt in aparte paragrafen ingegaan op het gereguleerde gebied (binnenring en
3.1
Wat is het huidige beleid? Het parkeerbeleid is erop gericht om de parkeercapaciteit op de juiste wijze te benutten. Het uitgangspunt hierbij is ‘de juiste doelgroep op de juiste plaats’. Hierbij geldt dat: •
gegarandeerd omdat bewoners parkeerplaatsen moeten delen met
bedrijventerreinen. Daarna wordt
bezoekers. In de schil en woonwijken hebben bewoners de hoogste
ingegaan op de meer overkoepelende van gehandicapten, specifieke voertuigen (deelmobiliteit en elektrisch laden), handhaving en de parkeerexploitatie.
bewoners een parkeerplaats (bij voorkeur dicht bij de woning) kunnen gebruiken op loopafstand. In het centrum is dit niet altijd
schil), de woonwijken en de
beleidsonderwerpen, zoals parkeren
Parkeren in de binnenring en de schil
prioriteit; •
kortparkerende bezoekers (voor een snelle doelgerichte boodschap) op straat kunnen parkeren dicht bij de bestemming;
•
langparkerende bezoekers parkeren op afstand op terreinen en in parkeergarages in de schil;
•
werkers parkeren op afstand op goedkope of gratis parkeervoorzieningen;
•
bedrijven parkeren op afstand, tenzij het voor hun bedrijfsvoering essentieel is dat zij dichtbij parkeren.
Om dit de bereiken zijn de volgende parkeermaatregelen ingezet.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
6
Reguleringsvormen
Parkeertarief
In het centrum en de schil is het parkeren gereguleerd middels
Er gelden verschillende tarieven voor het parkeren in Meppel. Hierin is
vergunningparkeren. Deze parkeerplaatsen zijn bedoeld voor mensen
onderscheid gemaakt tussen straatparkeren en het parkeren op
met een parkeervergunning. Voor bezoekers zijn parkeerplaatsen
terreinen en in garages.
beschikbaar in het betaald parkeren gebied, dat gelegen is binnen het
•
Op straat geldt:
vergunninggebied. Daarnaast zijn er voor alle doelgroepen
-
in de binnenring een parkeertarief van € 1,95 per uur (2023).
parkeerterreinen en parkeergarages binnen en rondom het
-
In het schilgebied een parkeertarief van € 1,60 per uur (2023).
gereguleerde gebied.
-
Houders van een Europese Gehandicaptenparkeerkaart parkeren gratis op straat.
Reguleringsperiode
-
of door een parkeerkaartje uit de automaat te halen.
De reguleringsperiode voor het vergunninghoudersgebied geldt 24 uur per dag en 7 dagen per week. De betaalde plekken daarbinnen zijn gereguleerd tijdens winkelopeningstijden (maandag t/m zaterdag 09:00 – 18:00 uur, vrijdag tot 21:00 uur). De reguleringsperiode is overal gelijk. Buiten deze reguleringsuren kan er gratis worden geparkeerd.
Het parkeren op straat gebeurt door middel van belparkeren
•
In parkeergarages en op parkeerterreinen geldt een parkeertarief van maximaal € 1,60 per uur (2023). Hierbij geldt; hoe dichter bij het centrum, hoe hoger het uurtarief. Bij parkeervoorzieningen die bedoeld zijn voor langparkeren is het mogelijk om een dagkaart te kopen. Deze kost maximaal € 6,40.
Op de meeste betaalde straatparkeerplaatsen in het gereguleerde gebied geldt een maximale parkeerduur van 2 uur. Op de
Vergunningen en ontheffingen
parkeerterreinen en in de parkeergarages (met uitzondering van
Binnen de gemeente Meppel zijn er verschillende doelgroepen die in
Swaenenborgh) is de parkeerduur onbeperkt.
het centrum recht hebben op een parkeervergunning in één van de zes vergunninggebieden of op een ontheffing in het betaald parkeren gebied. Er is in sommige vergunning- of ontheffinggebieden een wachtlijst voor aanvraag van een vergunning/ontheffing. Deze wachtlijst is op gebiedsniveau niet langer dan 15 wachtenden. Een overzicht van alle typen vergunningen en ontheffingen is in bijlage 2 opgenomen.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
7
Hoe werkt dat beleid in de praktijk?
In figuur 3.2 is per gemeten moment de parkeerbezetting weergegeven. Daarnaast is ook inzichtelijk hoe deze parkeerbezetting is opgebouwd
Parkeerbezetting gereguleerd gebied
uit bewoners, bezoekers en werkers.
In het gereguleerde gebied (figuur 3.1) liggen in totaal 2.823 parkeerplaatsen. Op het drukst gemeten moment (zaterdagmiddag) is
Parkeerbezetting en -motief in gereguleerd gebied
de parkeerdruk gemiddeld 47% (1.347 bezette parkeerplaatsen). Het
3000
(47%). Een klein deel (4%) is werker.
parkeerplaatsen
grootste deel van deze parkeerders is bewoner (49%) of bezoeker
2500 2000 1500
1000 500 0 donderdag donderdag donderdag donderdag donderdag zaterdag 06.00u 09.00u 12.00u 15.00u 20.00u 14.00u bewoner
bezoeker
werker
capaciteit
Figuur 3.2: Parkeerbezetting en -motief in gereguleerd gebied Uit de figuur blijkt dat er ruimschoots voldoende parkeerplaatsen zijn binnen het gereguleerde gebied in Meppel. Deze parkeerplaatsen Figuur 3.1: Gereguleerd gebied Meppel (september 2023) Uit de interviews kwam naar voren dat de wens leeft om op plekken waar de parkeerdruk laag is, ruimte in de binnenstad anders te benutten, bijvoorbeeld voor groen en laad-/losplekken.
worden voornamelijk gebruikt door bewoners (vergunningparkeerplaatsen) en bezoekers (betaalde parkeerplaatsen). Het kan voorkomen dat bewoners niet voor hun woning kunnen parkeren of dat bezoekers langer moeten zoeken naar een vrije parkeerplaats. Dit komt bijvoorbeeld in de ochtend voor in de Indische Buurt en overdag in de omgeving van de Prinsengracht. Voor de Indische buurt geldt dat deze hoge parkeerdruk voornamelijk wordt veroorzaakt door bewoners en aan de Prinsengracht door bezoekers. Op die momenten is er binnen loopafstand meestal een vrije
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
8
parkeerplaats beschikbaar. Dit sluit aan bij het beleid, waarin
Op deze acht parkeerlocaties zijn in totaal 1.123 parkeerplaatsen
beschreven staat dat het centrum bedoeld is voor bewoners en
beschikbaar, waarvan er op het drukste moment (werkdagmiddag) 437
bezoekers en de schil voor bewoners, maar dat in drukke gebieden niet
in gebruik zijn. Dit betekent dat de parkeerdruk op deze parkeerlocaties
altijd een parkeerplaats dicht bij de woning beschikbaar hoeft te zijn.
op het drukste moment 39% is en er ruimschoots voldoende
Deze beleidskeuze zorgt ervoor dat de gemeente regelmatig klachten
parkeerplaatsen beschikbaar zijn.
ontvangt van bewoners die in hun straat een hoge parkeerdruk ervaren en de auto wat verder van hun woning moeten parkeren.
De parkeerders zijn gelijkmatig verspreid over de parkeerlocaties. Alleen locatie Ogterop kent een wat hoger bezettingspercentage (maximaal
Parkeergarages en -terreinen
86%), waarschijnlijk doordat deze parkeervoorziening gratis is. In figuur
Aan de rand van de binnenring en in de schil liggen acht
3.4 is de parkeerbezetting en het -motief op de parkeerlocaties binnen
parkeerlocaties (figuur 3.3) waar de gemeente naar verwijst op haar
het gereguleerde gebied weergegeven.
website. Deze parkeerlocaties kunnen gebruikt worden door werkers (met een vergunning of ontheffing) en bezoekers (met een lager parkeertarief dan op straat).
Parkeerterreinen en -garages 1200 1000 800 600 400 200 0 donderdag donderdag donderdag donderdag donderdag zaterdag 06.00u 09.00u 12.00u 15.00u 20.00u 14.00u bewoner
bezoeker
werker
capaciteit
Figuur 3.4: Parkeerbezetting en -motief op parkeerterreinen en – garages Uit de figuur wordt zichtbaar dat de parkeerlocaties op werkdagen gebruikt worden door alle doelgroepen. Op zaterdag staan er relatief Figuur 3.3: Locatie parkeergarages en -terreinen
weinig werkers, maar is het aandeel van bezoekers groter.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
9
Regulering van het P+R-terrein Het Park + Ride parkeerterrein bij het station wordt goed gebruikt, met name op werkdagen staat deze regelmatig vol. Dit terrein is eigendom van NS Vastgoed, waarmee de mogelijkheid bestaat dat deze gratis parkeerlocaties in de toekomst gereguleerd wordt, bijvoorbeeld met een parkeertarief. Dit zal waarschijnlijk zorgen voor een hogere parkeerdruk in de omgeving door uitwijkende parkeerders.
niet als prettig wordt ervaren. De maatvoering van de parkeervakken is minimaal voor een openbare parkeervoorziening, de entree is krap vormgegeven en de hellingbanen zijn steil. Dit maakt dat de parkeergarage verminderd aantrekkelijk is voor bezoekers. Daarnaast wordt als mogelijke oorzaak voor het beperkte gebruik de vindbaarheid genoemd. De gemeente heeft nog geen onderzoek gedaan naar de meerwaarde van een dynamische parkeerverwijssysteem. Dit is wel een beleidsdoelstelling.
Een mogelijke oorzaak van het beperkte
Herkomst parkeerders Vledderstraat en Ogterop
gebruik van de parkeerterreinen en -
Op de parkeerterreinen Ogterop en Vledderstraat is een
garages is de vindbaarheid,
herkomstanalyse gedaan om te onderzoeken waar parkeerders vandaan
gebruiksvriendelijkheid en het beperkte
komen. Hieruit blijkt dat er geen significant verschil tussen beide
tariefverschil tussen garage- en
parkeerterreinen waarneembaar is. In figuur 3.5 zijn de momenten en
straatparkeren. Uit interviews met
herkomstverdeling van parkeerders opgenomen.
stakeholders komt naar voren dat onder andere parkeergarage Kromme Elleboog
Herkomstanalyse parkeerterreinen Ogterop en Vledderstraat
parkeerders
200 150 100 50 0
donderdag donderdag donderdag donderdag donderdag zaterdag 06.00u 09.00u 12.00u 15.00u 20.00u 14.00u Gemeente Meppel
Omliggende gemeentes*
Overige herkomsten
Figuur 3.5: Herkomstanalyse parkeerterreinen Ogterop en Vledderstraat
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
10
Uit de figuur blijkt dat het grootste deel van de parkeerders afkomstig
Betaalmogelijkheden
is uit Meppel. Over de gemeten periode genomen komt 69% van de
Betalen voor parkeren kan in Meppel op verschillende manieren:
parkeerders uit Meppel, 13% uit omliggende gemeenten (Westerveld,
•
De Wolden, Staphorst en Steenwijkerland) en de resterende deel 18% van buiten deze gebieden. Op zaterdag is het aandeel vanuit de overige
Straatparkeren: bij parkeerautomaten (muntgeld/contactloos) of door middel van belparkeren;
•
Afgesloten terreinen en garages: achteraf betalen.
herkomsten hoger, namelijk 31%. Uit de gesprekken met de stakeholders is gebleken dat de Parkeertarieven en reguleringstijden
parkeerautomaten op straat verouderd zijn en storingsgevoeliger
Parkeertarieven en reguleringstijden geven
worden. Ook de locaties zijn niet altijd optimaal. Daarnaast blijkt uit
altijd een reden tot discussie. Dit bleek ook
analyse van de parkeerexploitatie dat belparkeren steeds populairder
uit de voorstellen die verschillende
wordt ten opzichte van het gebruik van een parkeerautomaat. Sinds
stakeholders hebben gedaan, bijvoorbeeld
2017 zijn de inkomsten uit belparkeren (ten opzichte van het
een eerste periode gratis parkeren, de
traditionele betaald parkeren) toegenomen van 13% tot 40%. De
gehele week dezelfde reguleringsuren
parkeerapparatuur voor de parkeerterreinen Keyserstroom, Kromme
(bijvoorbeeld 10.00 – 18.00 uur) zodat de
Elleboog en P1 is recent vernieuwd.
consument duidelijkheid heeft of een uitbreiding van de maximale parkeerduur
Vergunningen en ontheffingen
op straat van 2 naar 3 uur.
Voor bewoners en bedrijven zijn er verschillende vergunningen (voor het vergunninggebied) en ontheffingen (voor het betaald parkeren
De parkeertarieven in Meppel zijn in een benchmark (zie bijlage 2)
gebied) beschikbaar. Uit de interviews blijkt dat vergunningen en
vergeleken met de parkeertarieven van andere middelgrote
ontheffingen niet altijd consequent worden verleend. Een voorbeeld
centrumgebieden in de omgeving en elders in het land. Uit deze
hiervan is dat er vergunningen zijn uitgegeven aan mensen met een
benchmark blijkt dat de parkeertarieven voor buurgemeenten en
parkeerplaats op eigen terrein. Ook blijken er verschillende oude
vergelijkbare gemeenten ver uiteenlopen. De parkeertarieven in Meppel
regelingen en uitzonderingen te worden toegepast. Mede hierdoor is er
zijn passend bij het type centrum en de regionale functie die Meppel
voor enkele locaties een wachtrij voor aanvraag van een
vervult. De gemeente Meppel stimuleert met lagere parkeertarieven
parkeervergunning.
bezoekers om gebruik te maken van de parkeerterreinen en garages. Het straatparkeertarief is minimaal 35 cent per uur duurder dan wanneer men in een garage of op een parkeerterrein parkeert.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
11
Rand gereguleerd gebied
Dit neemt niet weg dat in bepaalde straten door bewoners een hoge
Op werkdagen is de parkeerdruk net buiten de gereguleerde
parkeerdruk wordt ervaren, waardoor het van belang blijft om dit te
centrumschil (figuur 3.6) iets hoger dan erbinnen; in het gereguleerde
blijven monitoren.
gebied is de parkeerdruk dan maximaal 51% terwijl in de randgebieden de parkeerdruk 59% is. Op zaterdagen is de parkeerdruk in dit gebied
Randgebieden (straatparkeren)
juist weer iets lager dan in de gereguleerde gebieden. parkeerplaatsen
3000 2500 2000 1500 1000 500 0 donderdag donderdag donderdag donderdag donderdag zaterdag 06.00u 09.00u 12.00u 15.00u 20.00u 14.00u bewoner
bezoeker
werker
capaciteit
Figuur 3.7: Parkeerbezetting en -motief in randgebieden Conclusie Figuur 3.6: Rand gereguleerd gebied (september 2023)
In het parkeerbeleid is het doel opgenomen om vraag en aanbod van parkeerruimte doelmatig op elkaar af te stemmen, waarbij de juiste
Op werkdagen is zichtbaar dat er in een deel van de randgebieden
parkeerder op de juiste plaats kan staan. De wijze van parkeerregulering
werknemers geparkeerd staan, maar dit betreft vooral de locaties waar
in en rondom het centrum draagt bij aan dit principe. Er zijn voldoende
bedrijven gehuisvest zijn. In figuur 3.7 is de parkeersituatie in de
parkeerplaatsen en de juiste doelgroepen (bewoners en bezoekers)
randgebieden weergegeven. Hier is zichtbaar dat er ruimschoots
maken gebruik van de parkeerplaatsen in het centrum. Werkers maken
voldoende parkeerplaatsen beschikbaar zijn in de randgebieden. Op
bovengemiddeld veel gebruik van de parkeerlocaties die daarvoor
werkdagen (vooral werkers) en zaterdagen (vooral bezoekers) zijn er
bedoeld zijn, de gratis of goedkope parkeervoorzieningen op grotere
niet-bewoners die parkeren in de randgebieden, maar objectief is er
loopafstand. De verdeling van de doelgroepen over de gebieden en
geen sprake van uitwijkgedrag dat tot problemen in de randgebieden
zones is een aandachtspunt.
leidt.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
12
Door de prijsprikkel (goedkoper parkeren op afstand en/of op
•
Realiseren van extra parkeerplaatsen wanneer dit nodig is.
geconcentreerde parkeerlocaties) worden bezoekers gestimuleerd om
•
Invoeren van parkeerregulering wanneer
gebruik te maken van geconcentreerde parkeervoorzieningen. Van deze
sprake is van een hoge parkeerdruk en van
prikkel maken voornamelijk parkeerders uit Meppel gebruik, zo blijkt uit
overloopparkeerders (bezoekers en werkers)
de herkomstanalyse. Daarnaast geldt voor het straatparkeren een parkeerduurbeperking van 2 uur waardoor een parkeergarage of
vanuit de binnenstad. •
Ook wil de gemeente inzetten op goedkope
parkeerterrein voor langparkeerders aantrekkelijker is. Deze stimuli
en aantrekkelijke parkeerterreinen (zoals
lijken onvoldoende bekend of onvoldoende om gedrag te beïnvloeden.
Ogterop) om werkers en bezoekers uit de
Ook de vindbaarheid en gebruiksvriendelijkheid van de parkeergarages
binnenstad te verleiden om hier te gaan staan.
speelt hierbij mogelijk een rol. De effecten van de maximale parkeerduur en de lagere tarieven op de parkeerterreinen zijn niet
Hoe werkt dat beleid in de praktijk
zichtbaar uit de bezettingsgegevens. Wel is zichtbaar dat parkeerterrein
De parkeerdruk in de woonwijken Oosterboer en Bergierslanden is
Ogterop (gratis) beter gebruikt wordt dan de andere openbare
tijdens bewonersmomenten (nachtelijke uren) in sommige straten aan
parkeervoorzieningen.
de hoge kant, zo blijkt uit de parkeerdrukmeting die in januari 2022 is uitgevoerd (zie bijlage 6). Dit heeft tot gevolg dat bewoners hun auto
3.2
Parkeren in woonwijken en dorpen
Wat is het huidige beleid? Parkeren vraagt veel ruimte en daarom is het belangrijk om een goede balans te bewaken tussen parkeren en andere belangrijke ruimtevragers, zoals spelen, groen en ontmoeten. In woonwijken en dorpen (Nijeveen en Rogat) is daarom de keuze gemaakt om het parkeren te richten op bewoners en hun bezoekers. Het is niet de bedoeling dat werknemers of bezoekers van de binnenstad in groten getale parkeren op deze locaties. Daarnaast is het belangrijk dat er voldoende parkeerplaatsen zijn binnen loopafstand van de woningen. Hiervoor noemt het gemeentelijk beleid drie instrumenten:
mogelijk wat verder van hun huis moeten parkeren. Deze hoge parkeerdruk wordt (gezien het moment) veroorzaakt door de bewoners van deze gebieden zelf. De instrumenten die de gemeente kan gebruiken om een hoge parkeerdruk tegen te gaan, zijn niet concreet uitvoerbaar. Zo is bijvoorbeeld niet duidelijk wanneer de gemeente extra parkeerplaatsen gaat realiseren (bij welke parkeerdruk) en wanneer invoering van parkeerregulering in woonwijken een optie wordt. Hiermee is het beleid niet uitvoerbaar en heeft de gemeente geen eenduidig sturingsmiddel in handen om de parkeersituatie in woonwijken in balans te houden. Er is namelijk geen keuze gemaakt tussen sturend parkeerbeleid (invoering parkeerregulering als oplossing om een hoge parkeerdruk tegen te gaan) of volgend parkeerbeleid (realiseren van extra parkeerplaatsen).
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
13
3.3
Parkeren op bedrijventerreinen
3.4
Gehandicaptenparkeren
Wat is het huidige beleid?
Wat is het huidige beleid?
In de APV is opgenomen dat voertuigen langer dan 6,0 meter en hoger
In het Beleidsplan parkeren heeft de gemeente het volgende
dan 2,4 meter niet mogen parkeren op locaties waar dit naar het
opgeschreven ten aanzien van het parkeren voor gehandicapten:
oordeel van het college schadelijk is voor het aanzien van de gemeente.
•
Houders van een Gehandicaptenparkeerkaart zijn vrijgesteld van
Deze voertuigen mogen niet worden geparkeerd op wegen bij
parkeerbelasting (betaald parkeren) omdat niet verwacht kan
woningen of andere dagelijks gebruikte functies, zodat bewoners of
worden dat zij ver kunnen lopen naar een parkeerautomaat
gebruikers geen hinder of overlast ondervinden van deze voertuigen. In
•
Houders van een Gehandicaptenparkeerkaart moeten wel in het
de praktijk komt dit erop neer dat grote voertuigen niet binnen de
bezit zijn van een geldige vergunning of bezoekerspas voor de
bebouwde kom mogen parkeren buiten de venstertijden (maandag t/m
vergunninghouderszones. Aan bewoners van het
vrijdag 08.00 – 18.00 uur).
vergunninggebied wordt een gratis vergunning verstrekt. Mensen die een gehandicaptenparkeerplaats op kenteken hebben hoeven
Concreet houdt dit in de grote voertuigen moeten parkeren op eigen terrein bij bedrijven, of op locaties die hiervoor bedoeld zijn, zoals het parkeerterrein bij wegrestaurant de Raket.
geen vergunning te gebruiken. Hoe werkt dat beleid in de praktijk? In de gemeente Meppel zijn binnen het gereguleerde gebied
Hoe werkt dat beleid in de praktijk?
voldoende gehandicaptenparkeerplaatsen; 27 openbare
In het centrum en de woonwijken komen weinig klachten binnen over
gehandicaptenparkeerplaatsen en 16 gehandicaptenparkeerplaatsen op
het parkeren van grote voertuigen. Wel wordt overlast ervaren rondom
kenteken. Dit staat los van de gehandicaptenparkeerplaatsen buiten het
wegrestaurant de Raket. Hier is tegen betaling een grote truckparking
gereguleerde gebied, deze aantallen zijn niet volledig in kaart gebracht
met voorzieningen aanwezig. Er zijn chauffeurs die niet willen betalen
met het parkeeronderzoek.
en hun voertuig in de directe omgeving op de openbare weg parkeren. Hierdoor wordt overlast ervaren op het bedrijventerrein. Voor
Er zijn geen signalen dat er een tekort aan parkeerplaatsen is voor deze
chauffeurs zou het helpen als er op bepaalde locaties uitzonderingen
doelgroep. Wel zijn er signalen binnengekomen bij de gemeente dat
gemaakt kunnen worden op de APV.
mensen vinden dat de gehandicaptenparkeerplaatsen niet op de goede locaties liggen.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
14
3.5
Deelmobiliteit
Wat is het huidige beleid? De gemeente constateert in het GVVP 2017 de trend dat het bezitten van een auto minder belangrijk wordt en dat er steeds meer aandacht komt voor autodelen. Echter is er geen aanvullend beleid opgesteld ten aanzien van autodelen of hoe hier mee om te gaan.
betalingsplicht / vergunningsplicht ook geldt voor de gebruiker van de laadpaal. Monitoring moet uitwijzen of een toename van het aantal laadpalen in de openbare ruimte in het centrum leidt tot capaciteitsproblemen. De gemeente vindt het belangrijk om duurzame vervoerwijzen te stimuleren en wil dit graag faciliteren. Hiervoor werkt Meppel samen met marktpartij Equans, die de laadpunten plaatst. Het uitgangspunt
Hoe werkt dat beleid in de praktijk?
hierbij is dat iedereen de mogelijkheid moet hebben om binnen 200
In de gemeente Meppel zijn drie deelmobiliteitsaanbieders actief
meter van de woning een elektrische auto op te kunnen laden. Bij het
namelijk de OV-fiets, GreenWheels en JustGo. De OV-fiets staat op het station. De 6 deelauto’s van GreenWheels en JustGo staan verspreid door de gemeente. Hierbij zijn de deelauto’s van JustGo het initiatief geweest van Duurzaam Nijeveen en Duurzaam Bergierslanden. De aanwezigheid van deelmobiliteit in de gemeente Meppel is nog niet dusdanig dat de effecten zichtbaar zijn. Daarvoor is volgens de stakeholders meer aanbod nodig. Wil de gemeente het gebruik stimuleren, dan moet er sprake zijn van een beschikbaar, betrouwbaar
bepalen van een locatie voor een laadpaal houdt de gemeente rekening met toegankelijkheid, zichtbaarheid, vindbaarheid, parkeerdruk en mogelijkheden tot uitbreiding De laadpunten die de gemeente hierbij realiseert zijn altijd openbaar toegankelijk en niet toegewezen aan de aanvrager. Ook geldt er een vergunningplicht/betalingsplicht voor
en betaalbaar deelmobiliteitsaanbod.
gebruikers van deze elektrisch
3.6
liggen. De gemeente monitort of de
Elektrisch laden
Wat is het huidige beleid?
laadpunten die in gereguleerde gebieden toename van het aantal laadpalen in de openbare ruimte leidt tot capaciteitsproblemen.
Voor het plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte zijn in 2016 beleidsregels vastgesteld. Uitgangspunt is een faciliterende rol voor de gemeente. In de beleidsregels is aangegeven dat daar waar gereserveerde plaatsen bij een laadpaal binnen een vergunninghouderszone of zone betaald parkeren vallen de
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
15
Hoe werkt dat beleid in de praktijk?
3.7
Handhaving
De gemeente neemt een faciliterende rol in bij het realiseren van laadpalen en dit heeft ertoe geleid dat er momenteel 132 openbare
Wat is het huidige beleid?
laadpalen in Meppel zijn. 18 van deze laadpalen liggen binnen het
In het beleid staat omschreven dat handhaving essentieel is om ervoor
gereguleerde gebied. Uit de interviews blijkt dat er meer vraag is naar elektrische laadpunten, met name in het centrum en op bedrijventerreinen. De gemeente heeft momenteel geen instrument om ‘idle time’ (de tijd dat iemand geparkeerd staat bij een laadpunt, zonder te laden) tegen te gaan.
te zorgen dat het parkeerbeleid nageleefd wordt. Deze handhaving moet overal in de gemeente worden uitgevoerd en moet ook zichtbaar zijn. Handhaving vergroot de naleving van het parkeerbeleid en de betalingsbereidheid van de parkeerders. Praktisch betekent dit dat controle en handhaving onvoorspelbaar moet zijn; op wisselende dagen, onvoorspelbare tijdstippen en verschillende plekken. Aandachtspunten bij de handhaving zijn het foutparkeren in de woonwijken en in de hele gemeente het voorkomen van verkeersonveilige of verkeersbelemmerende situaties. Hoe werkt dat beleid in de praktijk? De handhaving in de gemeente Meppel gebeurt integraal. Dit betekent dat parkeren niet het enige aandachtsgebied is waar handhavers op zullen letten, maar dat er ook vanuit andere domeinen de vraag om handhaving geldt. Binnen de gemeente Meppel houden 7 personen zich bezig met handhaving. Binnen de tijd die beschikbaar is voor handhaving is geen concrete verdeling gemaakt in uren, dit leidt ertoe dat zijn geen gerichte inzet op
Figuur 3.8: Overzicht locaties laadpalen in Meppel (bron: chargefinder.com)
parkeren plaatsvindt, maar dat dit tijdens de surveillance gebeurt.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
16
Het handhavingsteam heeft soms moeite met handhaving van de maximale parkeerduur op straat. Mensen die gebruik maken van belparkeren weten vaak niet dat deze maximumduur van 2 uur bestaat. Daarnaast kan er momenteel niet gehandhaafd worden op ‘laadpaalklevers’ omdat er wettelijk nog geen grond is om hierop te handhaven. Ook vanuit andere stakeholders worden verbeterpunten voor de handhaving aangedragen. Het handhaven op onvoorspelbare momenten gebeurt niet altijd, waardoor bezoekers van bewoners weten dat de pakkans laag is. Ditzelfde geldt voor laden en lossen buiten venstertijden en het vrachtwagenparkeren bij Rogat. Op deze locaties wordt niet voldoende gehandhaafd, waardoor navolging van het beleid ondermijnd wordt.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
17
3.8
Financiën
Inkomsten en uitgaven, 2017 t/m 2022
€ 2.000.000
De gemeente Meppel heeft in haar beleid geformuleerd dat het op mag leveren. In figuur 3.9 is op hoofdlijn inzichtelijk gemaakt wat de inkomsten (groen) en uitgaven (rood) waren over de periode 2017 t/m 2022. De gestippelde lijn geeft hierin het saldo per jaar weer. Uit de figuur blijkt
€ 1.500.000
uitgaven / inkomsten
parkeren in Meppel minimaal kostendekkend moet zijn en een surplus
€ 1.000.000 € 500.000
€0 -€ 500.000
dat de parkeerexploitatie kostendekkend is en jaarlijks een surplus
-€ 1.000.000
oplevert. De jaren 2020 en 2021 hebben hierbij door de
-€ 1.500.000
coronapandemie een minder positief resultaat opgeleverd dan andere jaren. Met deze resultaten is de beleidsdoelstelling die de gemeente gesteld heeft behaald.
2017
2018
2019
onderhoud overig (vergunningen/leges/handhaving) straatparkeren
2020
2021
2022
beheer en handhaving parkeervoorzieningen saldo
Ook wordt uit de figuur zichtbaar dat de meeste inkomsten worden
Figuur 3.9: Inkomsten en uitgaven 2017 t/m 2022
gegenereerd uit het straatparkeren. Deze inkomsten fluctueren ook het meest over de jaren heen. De kosten voor beheer en handhaving zijn in de afgelopen jaren stabiel geweest. De fluctuatie in onderhoudskosten is te verklaren door groot onderhoud aan de parkeervoorzieningen.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
18
3.9
Zijn de beleidsdoelen gehaald?
Speerpunt beleidsdoel
status
toelichting
Behaald
Uit het parkeeronderzoek blijkt dat op hoofdlijn de juiste doelgroepen op de juiste locaties staan geparkeerd.
De juiste doelgroep zoveel mogelijk op de juiste plek krijgen en houden. Het primaire gebruik is als volgt verdeeld: centrum voor bezoekers bewoners en bedrijven (bij noodzaak), schil voor bewoners en bezoekers van bewoners en de rand van de schil voor werkers. Meer capaciteit creëren (beter benutten) in het centrum om de groeiende vraag te kunnen faciliteren en toekomstige ontwikkelingen mogelijk te maken (centrum straat maximaal 85% bezettingsgraad toe voor bezoekers);
Niet behaald
Betere verdeling kort/lang en straat/garage in het centrum door sturing op parkeerduur en tarief;
Deels behaald
Verhogen van de kwaliteit van parkeervoorzieningen
Deels behaald
Verbeteren van looproutes tussen parkeerlocaties en centrum
Deels behaald
Een eenduidiger tariefstructuur
Deels behaald
De (potentiële) bezoeker beter bekend maken met de kwaliteit van het centrum van Meppel en de parkeermogelijkheden Betere marketing van parkeren in het centrum (informatie/acties); Zo weinig mogelijk onnodige verkeersbewegingen over de ring
Deels behaald Deels behaald
Minder parkeeroverlast in de (ongereguleerde) woongebieden; a.
Uitbreiding regulering schil waar nodig en mogelijk (qua draagvlak en problematiek)
b.
Meer (gratis) mogelijkheden creëren voor werkers (als alternatief voor parkeren in de
Behaald
woongebieden
Een transparanter en klantvriendelijker vergunningensysteem
Niet behaald
Door het vergunning/ontheffing systeem in combinatie met betaald parkeren worden de parkeerplaatsen in het centrum niet optimaal benut. Daarnaast kan de overcapaciteit niet/beperkt worden ingezet voor nieuwe ontwikkelingen, doordat de parkeernormennota beperkt mogelijkheden biedt om deze te gebruiken. Er is differentiatie aangebracht in parkeerduur en tarieven tussen het straatparkeren en het parkeren in geconcentreerde parkeervoorzieningen. Een optimale verdeling is echter niet bereikt, want het grootste deel van de parkeerders staat op straat geparkeerd. Er is meer garage parkeren gerealiseerd, maar de kwaliteit hiervan is beperkt volgens de stakeholders. De parkeergarages zijn moeilijk vindbaar en volgens de stakeholders is parkeergarage Kromme Elleboog krap vormgegeven. De kwaliteit van de looproutes en bereikbaarheid van de parkeerlocaties is slechts beperkt verbetert. Een verbetering is de nachtingang bij Keyserstroom en de bewegwijzering in het centrum. Er is een slag gemaakt, maar er is ook nog verbetering mogelijk, bijvoorbeeld door de looproute naar de parkeerlocatie bij het Stadhuis te optimaliseren. Binnen de tariefstructuur is differentiatie aangebracht tussen straatparkeren en parkeren in garages en op terreinen. Meer eenduidigheid is echter nog steeds mogelijk, bijvoorbeeld door de goedkope/grote parkeervoorzieningen even duur te maken (Kratonstraat/Ogterop).
Op de website is een overzicht opgenomen voor de bezoeker. Hier kunnen bezoekers zien waar ze kunnen parkeren, hoeveel het kost en hoe lang zij hier mogen parkeren. In de praktijk blijken bezoekers vooral te parkeren op straat. Vanuit parkeren geredeneerd is een slag gemaakt om zoekverkeer op de ring te voorkomen door de routering te verbeteren en door te verwijzen naar parkeervoorzieningen op de website van de gemeente. a. Uitbreiding van het gereguleerde gebied is over het geheel niet nodig gezien de lage parkeerdruk. Wel zijn er specifieke locaties waar de parkeerdruk hoog is en parkeerregulering een oplossing kan zijn. b. Een uitbreiding van de gratis parkeermogelijkheden voor werknemers heeft niet plaatsgevonden, maar is ook niet nodig, gezien de restruimte op de parkeerterreinen en in de garages. Over het vergunningsysteem en de ondersteuning hierbij komen weinig klachten binnen bij de gemeente. Het systeem is alleen niet transparant en ook niet consequent. Dit werkt oneigenlijk gebruik in de hand. Een voorbeeld hiervan is de onbeperkte mogelijkheid om kentekens te wijzigen in het vergunningsysteem.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
19
4. Toekomstige ontwikkelingen •
4.1
Parkeren bij ruimtelijke ontwikkelingen
ongebruikte parkeercapaciteit, maar de parkeernormennota eist een parkeeroplossing op eigen
Wat is het huidige parkeerbeleid? De Nota Parkeernormen (actualisatie 2017) is vastgesteld om ervoor te zorgen dat er voldoende parkeerplaatsen bij nieuwe ontwikkelingen worden gerealiseerd. Voldoende parkeerplaatsen bij nieuwe ontwikkelingen zorgen ervoor dat er geen uitwijkeffecten ontstaan waar de omgeving hinder van kan ondervinden. De huidige Nota Parkeernormen is gebaseerd op CROW-kencijfers uit 2013.
er is voldoende openbare
terrein. •
de gebiedsindeling in de huidige nota is onduidelijk weergegeven, waardoor discussie kan ontstaan over de ligging van een planlocatie.
Hoe werkt dat beleid in de praktijk?
Er is een nieuwe parkeernormennota (concept) opgesteld, maar deze is
De vigerende parkeernormennota is gebaseerd op een verouderde
tot op heden nog niet vastgesteld. Er is behoefte aan een instrument
CROW-publicatie1 en biedt onvoldoende flexibiliteit om ontwikkelingen mogelijk te maken. Enkele voorbeelden: •
de parkeernormen zijn gedateerd, met name voor de functie ‘wonen’;
•
de salderingsregeling hoeft op basis van de vigerende nota niet over maatgevende periodes te worden toegepast;
1
dat eenduidig de parkeerbehoefte vaststelt en mogelijkheden biedt om een parkeeroplossing te vinden. Bijvoorbeeld door openbare parkeerplaatsen binnen loopafstand te benutten voor een specifieke ontwikkeling of door deelmobiliteit toe te passen als onderdeel van het plan. Ook zou een bijdrage aan een parkeerfonds een mogelijkheid kunnen zijn om meer ontwikkelplannen mogelijk te kunnen maken.
Na de uitgave uit 2013 (waarop de huidige nota is gebaseerd) zijn in 2018
nieuwe parkeerkencijfers uitgebracht. In 2024 worden deze kencijfers naar verwachting opnieuw geactualiseerd.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
20
4.2
Ontwikkelingen in de parkeersituatie
•
voorwaarden is het uitbreiden van parkeercapaciteit bijvoorbeeld mogelijk? En onder welke voorwaarden het instellen van
Bij ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de parkeersituatie in
parkeerregulering? Wat zijn de effecten van deelmobiliteit? En
Meppel kan grofweg gedacht worden aan twee aspecten: •
kunnen parkeerplaatsen meervoudig ingezet worden, zodat het
ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op het autobezit van de
parkeerareaal efficiënter ingezet kan worden.
inwoners van Meppel, zoals de deelauto; •
ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op het autogebruik van inwoners van, werknemers in en/of bezoekers aan Meppel, zoals rekeningrijden of goede fietsvoorzieningen;
Bij het opstellen van parkeerbeleid wordt de impact van trends en
Welke oplossingen zijn denkbaar en welke niet? Onder welke
•
Veel gemeenten hebben het voornemen om hun centrumgebied te verduurzamen en willen een transformatie tot autoluw gebied ondergaan. In Meppel zijn hier kansen voor; er zijn voldoende straatparkeerplaatsen en ook op de parkeerterreinen en in parkeergarages is ruimte om parkeerders op te vangen.
ontwikkelingen zo zorgvuldig mogelijk gewogen. Het blijft echter lastig om echt te voorspellen wat er gebeurt. Om parkeerbeleid blijvend aan
ontwikkeling autobezit per huishouden
te laten sluiten bij ontwikkelingen, zoals brandstoftransitie, deelmobiliteit en het gebruik van de elektrische fiets, is het verstandig
1,40
om het parkeerbeleid 5 jaar na vaststelling te evalueren. Het is evenwel
1,30
goed denkbaar dat de impact van de ontwikkelingen nog niet dusdanig
1,20
is dat het parkeerbeleid (op onderdelen) moet worden aangepast.
1,10 1,00
Veranderingen gaan over het algemeen langzaam en geleidelijk (zie
0,90
figuur 4.1). Het is echter wel belangrijk dat het parkeerbeleid
0,80
handvatten biedt hoe om te gaan met een veranderende
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
parkeersituatie. Het gaat dan om richtlijnen voor bijvoorbeeld: •
Bij welke parkeerdruk is de parkeersituatie niet meer acceptabel en
Meppel (matig stedelijk)
gem. Nederland
gem.matig stedelijk
moet gekeken worden naar oplossingen? De parkeerdruk in Meppel is ten tijde van deze evaluatie nog relatief laag, maar veranderende omstandigheden kunnen ingrijpen nodig maken. Op dat moment zijn concrete handvatten daarvoor onmisbaar.
Figuur 4.1: Ontwikkeling personenautobezit Meppel (excl. leaseauto) (Bron: Klimaatmonitor en CBS)
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
21
5. Samengevat: conclusies & aanbevelingen De gemeente Meppel heeft in ‘Beleidsplan parkeren, herijking 2017’
Naast deze beleidsdoelen heeft de coalitie (2022-2026) aangegeven de
kaders opgesteld voor het parkeren van auto’s. Dit beleidsplan is
maximale parkeerduur op straat te willen verlengen van 2 naar 3 uur.
bestuurlijk vastgesteld in 2008 en zowel in 2012 als in 2017 heeft een
Deze doelstelling is in tegenspraak met de doelstelling ‘de juiste
herijking plaatsgevonden. Deze evaluatie vormt de basis voor nieuw
parkeerder op de juiste plaats’, omdat hiermee meer langparkeerders
parkeerbeleid wat in 2024 zal worden opgesteld. In de evaluatie zijn
op straatparkeerplaatsen kunnen gaan staan.
relevante beleidsdocumenten geraadpleegd, is een parkeeronderzoek in het centrum en de schil uitgevoerd en zijn interviews met stake-
Vanuit het principe van een doelmatig gebruik van parkeerplaatsen en
holders binnen en buiten de gemeentelijke organisatie afgenomen.
‘de juiste parkeerder op de juiste plaats’ blijkt dat er over het algemeen
Hierna zijn de conclusies uit de evaluatie en aanbevelingen voor nieuwe
voldoende parkeerplaatsen zijn. Wel zijn er specifieke locaties waar de
beleid beschreven.
parkeerdruk hoog is en bewoners de auto wat verder van hun woning moeten parkeren. De meeste parkeerders staan hierbij op de juiste plek.
5.1
Conclusies
In het algemeen ontbreekt het ‘waarom’ van keuzes in het beleid. Hierdoor is het niet helder waarom keuzes gemaakt worden en zijn
Wel worden de geconcentreerde parkeervoorzieningen in verhouding tot de straatparkeerplaatsen weinig gebruikt, terwijl de parkeerduur hier onbeperkt is en het parkeertarief lager.
deze per definitie minder goed uitlegbaar.
De reguleringsgebieden en de grenzen daarvan zijn logisch en zorgen
De gemeente heeft vier hoofddoelen (paragraaf 2.4) geformuleerd bij
uitgangspunten voor het uitbreiden van het gereguleerde gebied.
het opstellen van het parkeerbeleid. Deze doelen zijn niet helder omschreven en geven geen concreet handelingsperspectief voor de uitvoering van het beleid. Dit maakt het moeilijk om te bepalen of een doel behaald is en in hoeverre. De beleidsdoelen zijn in 11 speerpunten weliswaar uitgewerkt, maar niet SMART geformuleerd. Hierdoor kunnen niet altijd eenduidig conclusies over de realisatie van deze doelen getrokken worden, zie paragraaf 3.9. Wel kan gesteld worden dat slechts twee van de elf speerpunten behaald zijn.
niet voor uitwijkgedrag buiten dit gebied. Wel ontbreken in het beleid
De invulling van de parkeerregulering (met vergunning/ontheffing parkeren en betaald parkeren) is ingewikkeld en zorgt voor een scheiding tussen ontheffinghouders en vergunninghouders. Hierdoor kan het voorkomen dat in bepaalde gebieden (bijvoorbeeld de Indische buurt) de verhouding tussen vergunningparkeerplaatsen en betaald parkeren gebieden onder druk staat. Dit systeem kan simpeler, zowel in opzet als in uitvoering. De opzet is voor parkeerders vaak moeilijk te
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
22
doorgronden en in de uitvoering wordt ongewenst gebruik
plannen op te stellen. Er ligt een concept parkeernormennota op de
onvoldoende tegengegaan.
plank, maar deze is tot op heden niet vastgesteld. Hierdoor worden ontwikkelingen in Meppel belemmerd.
De parkeertarieven in zijn in vergelijking tot de omgeving passend bij een stad met de omvang en regiofunctie die Meppel heeft. In deze parkeertarieven is differentiatie aangebracht, zodat parkeerders worden gestimuleerd om gebruik te maken van geconcentreerde parkeervoorzieningen. Uit de parkeerdrukgegevens blijkt echter dat dit verschil in tarief niet resulteert in een hogere bezettingsgraad op parkeerterreinen en in -garages. Ook zorgt de tariefstelling bij parkeerders voor onduidelijkheid. Een voorbeeld hiervan is dat parkeren op afstand op de ene locatie gratis is (Ogterop) en op de andere locatie tegen een laag tarief (Kratonstraat). Tenslotte zijn de parkeerautomaten storingsgevoelig en (deels) aan vervanging toe. In Meppel is de parkeerhandhaving onderdeel van een integraal pakket aan handhavingstaken. Dit zorgt ervoor dat de tijd die aan parkeerhandhaving besteed worden niet gericht kan worden ingezet en dat daarbij de gewenste onvoorspelbaarheid (in dagen, tijden en locaties) moeilijk te realiseren is. Dit leidt tot een lage pakkans en gedrag dat het beleid ondermijnd. De gemeente heeft nog geen (actief) beleid op het gebied van deelmobiliteit ontwikkeld. Dit zorgt ervoor dat er geen bewuste keuzes gemaakt worden over of deelmobiliteit gewenst is en op welke wijze dit wel of niet toegepast mag worden.
De vigerende parkeernormen van Meppel bieden initiatiefnemers onvoldoende ruimte om een passende onderbouwing voor hun
5.2
Aanbevelingen voor nieuw parkeerbeleid
Op basis van de conclusies doen wij daarom aanbevelingen voor nieuw op te stellen parkeerbeleid. Heldere doelstellingen gekoppeld aan SMART maatregelen Door heldere doelstellingen op te stellen en die te koppelen aan SMART maatregelen zal het parkeerbeleid gemakkelijker uitvoerbaar, uitlegbaar en meetbaar worden. Zoek naar een alternatief voor de huidige reguleringsvormen Het vergunning- en ontheffingsysteem, in combinatie met betaald parkeren, zorgt voor een weinig efficiënte omgang met de parkeercapaciteit. Door meer flexibiliteit in te bouwen met een simpeler reguleringssysteem kunnen de parkeerplaatsen in Meppel doelmatiger ingezet worden en kan het aantal vergunningen afgestemd worden op het aantal beschikbare parkeerplaatsen in een gebied. Ontmoedigen straatparkeren en stimuleren van parkeren op terreinen en in parkeergarages Straatparkeren neemt veel publieke ruimte in en is oorspronkelijk bedoeld voor een korte boodschap. Stimuleer daarom het parkeren op terreinen en in garages door een groter tariefverschil en door een kortere parkeerduur op straat. Zorg er daarnaast voor dat de parkeerterreinen kwalitatief verbeterd worden wat inhoudt dat de
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
23
vindbaarheid, bereikbaarheid en kwaliteit van deze
Ontwikkelen (actief) beleid op elektrisch laden en
parkeervoorzieningen verbeterd moet worden.
deelmobiliteitsbeleid Als de gemeente ambities heeft op deelmobiliteit en elektrisch laden is
Eenduidige tariefstelling passend bij beleidsdoelstellingen, functie
het van belang heldere uitgangspunten te formuleren op deze
en locatie.
ontwerpen, zodat er voldoende aanbod is op de juiste locaties. Voor
Onderzoek de eenduidigheid van tarieven en zorg ervoor dat deze voor
het gebruik van deelmobiliteit is het bijvoorbeeld voor de gebruiker van
iedereen (bewoners, werkers en bezoekers) helder uitlegbaar zijn en
belang dat in de nabijheid betrouwbaar en betaalbaar aanbod
passen bij de gestelde doelen. Communiceer deze tarieven ook naar
beschikbaar is.
buiten toe. Ontwikkel een visie op parkeren van grote voertuigen Heldere kaders voor handhaving opstellen
Grote voertuigen hebben nu, buiten de commerciële voorzieningen,
Zorg voor heldere kaders voor handhaving, zodat zij weten hoeveel tijd
beperkt de mogelijkheid om voertuigen in de openbare ruimte te
er aan parkeerhandhaving benut mag worden. Stel daarnaast ook
parkeren. Dit leidt tot overlast. De gemeente heeft een visie nodig
handhavingscriteria op, zodat handhaving weet waar de focus moet
waarin een keuze wordt gemaakt om te handhaven op
liggen. Tenslotte is het belangrijk dat ook klachten hun weg vinden naar
bedrijventerreinen, of om een alternatief te bieden voor grote
handhaving, zodat zij weten wat er speelt.
voertuigen die geen gebruik willen maken van commerciële voorzieningen.
Moderniseren betaalsysteem De verouderde parkeerautomaten en de verschuiving richting het
Actualiseren van parkeernormen
belparkeren zijn goede redenen om het betaalsysteem tegen het licht te
De parkeernormen van Meppel zijn bedoeld om bouwplannen mogelijk
houden. Hieruit moet naar voren komen of het nog logisch is om te
te maken en overlast in de omgeving te voorkomen. Door de
investeren in nieuwe parkeerautomaten of dat juist extra ingezet kan
parkeernormen te actualiseren en hier flexibiliteit in aan te brengen
worden op digitalisering van het betalingssysteem.
kunnen bouwplannen weer mogelijk worden gemaakt, zonder dat er overlast in de omgeving hoeft te ontstaan.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
24
Bijlage 1 Parkeermetingen Onderzoeksgebied Het onderzoeksgebied bestaat uit secties (kleine deelgebieden). Met
zaterdag 9-9-2023
donderdag 7-9-2023 (werkdag) 09:00
12:00
15:00
20:00
X
X
X
X
elektrisch laden, vergunning parkeerplaatsen, overige parkeerplaatsen
X
(bijv. taxi) en invalideparkeerplaatsen (op kenteken). Achteraan deze
X X
X
X
X X X X
een inventarisatie is binnen iedere sectie het aantal parkeerplaatsen in kaart gebracht en geclassificeerd naar type: haaks/langs parkeervakken,
00:00–06:00 X
bijlage is een kaart opgenomen van het onderzoeksgebied. Parkeerdrukmeting Met een parkeerdrukmeting wordt binnen iedere sectie de
indien waargenomen in de nacht > bewoner indien 4x achtereen waargenomen > bewoner indien 3x achtereen waargenomen > werker indien 3x achtereen waargenomen > werker indien 2x achtereen waargenomen > werker indien 2x achtereen waargenomen > werker
X X
X
indien 2x achtereen waargenomen > werker
X X
parkeerbezetting geteld en afgezet tegen de beschikbare capaciteit. Het
X
resultaat van een parkeerdrukmeting is inzicht in de bezettingsgraad
X
van parkeerlocaties.
X
Parkeermotiefmeting Met een parkeermotiefmeting is het mogelijk om geparkeerde voertuigen te classificeren naar ‘bewoner, bezoeker of werkers’. Op deze manier wordt helder wie geparkeerd staat en of dit de doelgroep is die binnen het gebied thuishoort. De motieven zijn als volgt bepaald: Tijdstippen en motieftoedeling
motief
14.00
bezoeker, ook bij een herhaalde meting (niet aansluitend) later op de dag bezoeker, ook bij een herhaalde meting (niet aansluitend) later op de dag bezoeker, ook bij een herhaalde meting (niet aansluitend) later op de dag bezoeker, ook bij een herhaalde meting (niet aansluitend) later op de dag zaterdagmiddagmeting: bezoeker tenzij op overig(e) moment(en) waargenomen
Tabel B1.1: Motieftoedeling parkeeronderzoek Het parkeeronderzoek is uitgevoerd op representatieve momenten. Tijdens het onderzoek was geen sprake van een vakantieperiode of een andere situatie die de betrouwbaarheid van de metingen zou verstoren. De weersomstandigheden waren normaal voor de tijd van het jaar: droog en relatief zonnig.
In tabel B1.1 zijn de meetmomenten weergegeven samen met de motieftoedeling van de parkeermotiefmeting.
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
25
Herkomstanalyse Ogterop en Vledderstraat De herkomst van de parkeerders is onderzocht op de parkeerterreinen Ogterop en Vledderstraat. Deze herkomst is bepaald door het kenteken van de geparkeerde voertuigen te koppelen aan RDW-data en daarmee postcode 4 gegevens. Op deze manier is inzicht verkregen in de herkomst van de parkeerders op de parkeerterreinen. Visuele weergave uitkomsten parkeerdrukmeting De uitkomsten van de parkeerdrukmeting zijn gevisualiseerd door middel van kaarten. Hierbij is voor iedere doelgroep het maatgevende moment weergegeven: •
Sectiekaart (onderzoeksgebied)
•
Bewoners – Donderdag 7 september 2023 06.00 uur
•
Werkers – Donderdag 7 september 09.00 2023 uur
•
Bezoekers – Zaterdag 9 september 14.00 2023 uur
De kaartweergave is als volgt: •
Groen – < 85% bezetting
•
Oranje – 85 t/m 100% bezetting
•
Rood - >100% bezetting
•
Paars – geen capaciteit, wel bezetting
Evaluatie parkeerbeleid - 14 februari 2024
26
Sectie-indeling
Parkeerdruk bewoners Donderdag 7 september 06.00 uur
Parkeerdruk werknemers Donderdag 7 september 09.00 uur
Parkeerdruk bezoekers Zaterdag 9 september 14.00 uur
Bijlage 2 Overzicht vergunningen/ontheffingen doelgroep
parkeerproduct Bewonersvergunning
Bewoners
Bewonersontheffing voor parkeerterreinen Bewonersontheffing voor parkeergarages
Bezoekers Eigenaar privéparkeerplaats voetgangersgebied Mindervaliden
Alleen geldig voor betreffende zone Max. 3 dagen vergunningsvrij, daarna ontheffing nodig
Bezoekersvergunning /bezoekerspas
Alleen verkrijgbaar voor schilwijken (niet voor binnenstad) Maximaal 1 per adres Geldig voor maximaal 3 uur.
Ontheffing voetgangersgebied Gehandicaptenparkeerkaart
Ontheffing bedrijven Tijdelijke ontheffing bedrijven Werkzaamhedenvergunning
Werkers
Alleen geldig voor bewoners appartementencomplex Kromme Elleboog of Keyserstroom Maximaal 1 ontheffing op kenteken
Ontheffing voor caravan
Bedrijfsvergunning
Bedrijven
bijzonderheden Aftrek parkeerplaatsen op eigen terrein (POET) van aantal uit te geven vergunningen Alleen geldig voor betreffende zone 2e vergunning verkrijgbaar voor hoger tarief. Aftrek parkeerplaatsen op eigen terrein (POET) van aantal uit te geven ontheffingen Geldig in betaald parkeren gebied op specifieke terreinen Centrum maximaal 1 ontheffing, schil maximaal 2 ontheffingen per adres
Woon-werk vergunning voetgangersgebied
Geldig in voetgangersgebied Alleen bij bezit privéparkeerplaatsen Geldig in alle zones 3 soorten: bestuurder, passagier, bestuurder en passagier Gratis parkeren op betaalde parkeerplaatsen. Geldig voor 1 aangewezen parkeerterrein Aftrek parkeerplaatsen op eigen terrein (POET) van aantal uit te geven vergunningen In voetgangersgebied maximaal 1 ontheffing (aantoonbaar nodig) In betaald parkeren gebied maximaal 2 ontheffingen Geldig in voetgangersgebied Aantoonbaar nodig (bederfelijke waren of tijdgebonden werkzaamheden) 1 jaar geldig Geldig in betreffende gebied Onder voorwaarde dat werkzaamheden noodzakelijk zijn Maximaal 1 maand Geldig op alle betaald parkeerplaatsen (m.u.v. stadhuis en Keyserstroom) Geldig voor aangewezen parkeerterreinen Wachtlijst wanneer vol.