1.13.2 Bijlage College - 43.2 - Activiteitencatalogus 2025

Activiteitencatalogus 2025

cursisten verzorgt en de vrijwilligers ondersteunt

• Goed opgeleide taalvrijwilligers die de

Taalhuisdeelnemers begeleiden • Werving en selectie van taalvrijwilligers • Bieden van onderdak (werkgeverschap) van taalvrijwilligers (vaak bij de bibliotheek) • Bieden van de taalmeter (inzicht in het niveau van de deelnemer) Specifiek voor de rol van de bibliotheek in het taalnetwerk: • Een specialist van de bibliotheek voor het leggen van verbindingen in het taalnetwerk en andere organisaties op gemeentelijk niveau. De bibliotheek levert hiermee een structurele waarde als vaste partner in het taalnetwerk (bij de stuur- en werkgroepen) en in de uitvoering. • In kaart brengen van de mogelijkheden en kansen om nieuwe partners en initiatieven aan het Taalhuis te verbinden zoals wijkteams, welzijn, zorg en bedrijfsleven (sociale kaart) zowel lokaal als provinciaal • Faciliteren van het Taalhuis (de plek in de bibliotheek, de collectie boeken en materialen, een pc-werkplek) • De inrichting van het Taalhuis (hiervoor wordt een offerte op maat gemaakt) • In geval van werkgeverschap administratie, verzekering en een attentieregeling voor vrijwilligers • Gastheer/gastvrouw zijn voor de Taalhuisdeelnemers in de bibliotheek • Verbindingen leggen met de preventieve aanpak waar wij al jaren aan werken (Geletterde sameneving en leesbevordering en de gezinsaanpak) Noot: gemeenten kunnen ervoor kiezen • Het werkgeverschap bij Biblionet Drenthe te beleggen • Voor de financiering zijn de

gelden voor voor- en vroegschoolse educatie en de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) in te zetten 5.2.1 Effecten De effecten van het Taalhuisaanbod zijn: • Terugdringing van het aantal laaggeletterden (meetbaar door de taalmeter) • Vergroting van lees-, reken-, schrijf- en digitale vaardigheden • Meer kansen op de arbeidsmarkt • Doorbraak van de intergenerationele overdracht • Verhoging van participatie en zelfredzaamheid • Lagere maatschappelijke kosten • Betere gezondheid 29

Participatie in de (informatie)samenleving 6 Heel Drenthe doet mee

6.1 Participatie en zelfredzaamheid

Om mee te kunnen doen in de samenleving is het essentieel te beschikken over de juiste vaardigheden. Dat zijn naast digitale, lees- en schrijfvaardigheden ook meer algemene ‘skills’ zoals je weg weten te vinden in de informatiemaatschappij, kunnen omgaan met geld, je kunnen presenteren op de arbeidsmarkt, enz. Deze algemene ‘skills’ worden verderop levensvaardigheden genoemd. Om mee te kunnen doen in de huidige samenleving zijn digitale basisvaardigheden onontbeerlijk. De curatieve aanpak rondom digitale geletterdheid is gericht op het bestrijden van achterstanden, met name bij volwassenen. En dat is hard nodig: ongeveer 4 miljoen inwoners van Nederland zijn niet digitaal vaardig (genoeg) om zelf zaken te doen met de overheid, banken en andere organisaties en bedrijven. Dat maakt het voor hen moeilijk om zelfstandig deel te nemen aan de maatschappij. Naast deze vaardigheden is het belangrijk dat mensen hun gezondheid goed in de gaten houden, hun financiële huishouding op orde hebben en een basisniveau aan sociale en juridische vaardigheden hebben. Nederlanders scoren over het algemeen goed op digitale vaardigheden: 79% van de Nederlanders beschikt over digitale basisvaardigheden en dat percentage ligt ruim boven het Europese gemiddelde van 58%. Tussen leeftijdsgroepen en opleidingsniveaus bestaan echter grote verschillen.

Met name de vaardigheden van ouderen lopen onderling sterk uiteen (Eurostat, 2019). Hoewel 95% van de Nederlandse huishoudens thuis internet heeft en 86% het dagelijks gebruikt, heeft 17% van de internetgebruikers weinig ICT-vaardigheden. Met name onder internetgebruikers van 65 jaar en ouder (31%) en laagopgeleide internetgebruikers (29%) bevinden zich relatief veel burgers met weinig ICT- vaardigheden (CBS, 2019 a-b). Wanneer verder gekeken wordt dan basisvaardigheden, blijkt dat ruim 5 miljoen volwassen Nederlanders niet mediawijs zijn en moeite hebben om bewust, kritisch en actief om te gaan met digitale media. Ook op het gebied van mediawijsheid zijn ouderen en mensen met een lagere sociaal-economische status kwetsbare doelgroepen. We zien de bibliotheek als een laagdrempelige voorziening waar inwoners zich op hun gemak kunnen voelen en hulp krijgen bij het leren van en oefenen met de vijf basisvaardigheden. Op het

Activiteitencatalogus 2025

gebied van trainingen in digitale vaardigheden nemen de bibliotheken in toenemende mate een centrale positie in en het aanbod is de afgelopen jaren sterk geprofessionaliseerd. De Koninklijke Bibliotheek heeft voor alle bibliotheken licenties afgesloten met de digitale trainingsprogramma’s Oefenen.nl en Digisterker en de landelijke programma’s zijn op veel plaatsen verankerd in het bibliotheekaanbod. Voor de inhoudelijke invulling werken we altijd samen met lokale partners die de kennis inbrengen, zoals sociale wijk- en buurtteams, welzijnsinstellingen, Seniorweb en zorginstellingen. Met name met de welzijnsorganisaties is afstemming essentieel om dubbelingen te voorkomen. Ook is de bibliotheek steeds vaker de plek voor bijvoorbeeld juridische en financiële spreekuren en bijeenkomsten voor werkzoekenden. Onze insteek is ook hier om dat zoveel mogelijk samen met anderen te doen. We willen toegroeien naar een situatie waarbij de bibliotheek steeds meer als platform fungeert voor andere organisaties.

6.2 Programmering Meedoen in de samenleving Wsob

1: Ter beschikking stellen van kennis en informatie 2: Bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie 3: Bevorderen van het lezen en kennismaken met literatuur 4: Organiseren van ontmoeting en debat

Doelgroep

18-100+ jaar

Tarief

Digitale vaardigheden en programmering basisvaardigheden: Digisterker, Digivitaler, Doorlopend Klik & Tik en Oefenen.nl, Hulp bij digitale aangifte (belastingspreekuren) Wij realiseren in uw gemeente in overleg een programma op de thema’s lezen, schrijven, rekenen, gezondheidszorg, werk en inkomen, sociale vaardigheden. Door onszelf georganiseerde en uitgevoerde activiteiten: 4-10 activiteiten per jaar € 6.341

Samenwerkingspartners

Koninklijke Bibliotheek, Seniorweb, Belastingdienst

31

Participatie in de (informatie)samenleving – Heel Drenthe doet mee

De bibliotheek levert een activiteitenprogramma op het gebied van de basisvaardigheden/ levensvaardigheden, landelijk ondersteund door de Koninklijke Bibliotheek (KB). Net als bij de programmalijn Werken aan geletterdheid werken we hier samen met lokale, regionale en landelijke organisaties, zoals de Belastingdienst en het UWV. De bibliotheek heeft een organiserende en verbindende rol en levert indien nodig specifieke collecties/content. Het programma wordt jaarlijks ontwikkeld, samen met de gemeente en de partners. Pakket: digitale vaardigheden We organiseren cursussen digitale vaardigheden zoals Oefenen.nl, Klik & Tik en Digisterker. Oefenen.nl en Klik & Tik bieden we doorlopend aan. • De uitvoering van deze programma’s en activiteiten gebeurt deels door anderen, zoals Seniorweb en vrijwilligers en organisaties uit stevige netwerken in de lokale samenleving • Bij de cursussen Klik & Tik gebruiken de docenten het materiaal van oefenen.nl. Zo kunnen cursisten oefenen met taal, rekenen, internetten en omgaan met geld. Tegelijkertijd leren ze meer over onderwerpen als werk, gezondheid en opvoeding. De cursussen zijn interactief en informeel. • Klik & Tik is een cursus waarbij inwoners de eerste stappen van werken met computers en internet leren. Tijdens het deel De basis leren ze de beginselen, zoals de computer aanzetten, typen en e-mailen.

Met het deel Het internet op ontdekken ze de mogelijkheden van het web. Denk aan zoekmachines, websites bekijken, formulieren invullen en downloaden. Het laatste deel heet Samen op het web. In een veilige, afgeschermde omgeving leren ze werken met sociale media, zoals Facebook. • Digisterker is een landelijk cursusprogramma, ingekocht door de KB en betaald door de Belastingdienst (licenties en apparatuur). De landelijke afspraak is om in alle gemeenten Digisterker aan te bieden. Digisterker is een cursus van 4 tot 5 dagdelen over communiceren met de E-overheid. Deelnemers krijgen een oefenboek en de cursus wordt gegeven door gekwalificeerde vrijwilligers. De bibliotheek organiseert en faciliteert. Aanvullend heeft Digisterker maatwerkmodules die we opnemen in de programmering, denk bijvoorbeeld aan het nieuwe Donorregister. • Digivitaler: onderdeel van het programma Digisterker waar deelnemers kennismaken met digitale zorg zoals een patiënten portaal van de huisarts of apotheek.nl

32

Participatie in de (informatie)samenleving – Heel Drenthe doet mee

Programmering levensvaardigheden op basis van behoefte van gemeente en inwoners De bibliotheek ondersteunt iedereen bij de ontwikkeling van vaardigheden om mee te kunnen doen in de samenleving. Voor de programmering op het gebied van levensvaardigheden kan worden gedacht aan thematische spreekuren, voorlichting en bijeenkomsten, zoals: • Belastingspreekuren: voor alle vragen die te maken hebben met belastingen. Deze (inloop) spreekuren organiseren we in samenwerking met maatschappelijke en/of financiële dienstverleners. Mensen kunnen hier terecht met vragen over de Belastingaangifte, het aanvragen van toeslagen en overige belastingvragen. • Juridisch spreekuur: voor mensen met juridische vragen die laagdrempelig advies zoeken. Wat zijn hun rechten bij dreigend ontslag? Maar ook: wat zijn hun plichten en hoe pakken ze de situatie het beste aan? Ook dit spreekuur wordt samen met deskundigen georganiseerd. • Taalcafé: hier kunnen anderstaligen op een laagdrempelige manier oefenen met de Nederlandse taal. De nadruk ligt op het oefenen van spreken en luisteren, en elkaar beter leren kennen. • Tel je geld: een oefenprogramma om meer overzicht en inzicht te krijgen in inkomsten en uitgaven. • Walk&Talk, dé koffiepauze voor werkzoekenden: informeel, open en bedoeld om mensen die werk zoeken met elkaar in contact te brengen en goede voorbeelden te presenteren.

Voor de invulling hiervan werken we steeds vaker samen met vergelijkbare lokale initiatieven en het UWV. Daarnaast experimenteren we met nieuwe spreekuren of voorlichtingsbijeenkomsten, afhankelijk van ontwikkelingen in de samenleving. 6.2.1 Effecten De effecten van deze programma’s zijn: • Verhoogde digitale vaardigheden van inwoners (metingen in de effectenmonitor) • Verhoogde participatie en zelfredzaamheid van inwoners met betrekking tot de basisvaardigheden • Verhoogde sociale inclusie en brede welvaart van inwoners, minder eenzaamheid en isolement • Vergroting kansen op de arbeidsmarkt

Bind bibliotheken

6.3 Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) Wsob

1: Ter beschikking stellen van kennis en informatie 2: Bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie 3: Bevorderen van het lezen en kennismaken met literatuur 4: Organiseren van ontmoeting en debat

Doelgroep

18-100+ jaar

Tarief

Bibliotheekmedewerkers beantwoorden vragen van bezoekers over de digitale overheid of verwijzen ze op de juiste manier door.

6.4 Verhalenbrink Wsob

1: Ter beschikking stellen van kennis en informatie 2: Bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie 4: Organiseren van ontmoeting en debat 5: Laten kennismaken met kunst en cultuur

Specifieke uitkering IDO, € 0,83 per inwoner Gratis voor deelnemers

Doelgroep

Het IDO is een informatiepunt voor iedereen die moeite heeft met digitale dienstverlening en vragen heeft over het regelen van online zaken. Voor praktische ondersteuning kan worden doorverwezen.

Op offertebasis De kosten zijn mede afhankelijk van de vorm en de beschikbare ruimte binnen bibliotheek of dorpshuis, maar er moet in ieder geval rekening gehouden worden met: - Projectcoördinatie en -uitvoering - Communicatie (m.n. brieven en gesprekken door - historische verenigingen) - Website en onderhoud - Presentatie/expositie - Jaarlijkse exploitatie (technische kosten, - organisatie activiteiten, marketing, vervanging - thema-displays, vervoer mobiele opstelling)

Samenwerkingspartners

Koninklijke Bibliotheek, Seniorweb, Belastingdienst, landelijke overheidsinstanties uit de Manifestgroep, Welzijn

Om de digitale overheid toegankelijker te maken voor inwoners van Drenthe werd eind 2021 als onderdeel van de robuuste lokale bibliotheek in elke gemeente tenminste één bibliotheek een Informatiepunt Digitale Overheid gerealiseerd. Landelijk zijn er inmiddels meer dan 200 geopend en met een IDO sluiten we aan bij aan bij de wens van het ministerie van Binnenlandse Zaken en organisaties als CJIB, UWV en Belastingdienst om burgers dicht bij huis te helpen. In het IDO kunnen alle inwoners terecht met vragen over alles wat digitaal geregeld moet worden en waarbij een DigiD gebruikt moet worden: vragen over ondersteuning bij het aanvragen van een DigiD, het leren gebruiken van een DigiD, belastingen en toeslagen, zorg, werk of uitkering, rijbewijs, aanvragen AOW, betalen van verkeersboetes enz.

Activiteitencatalogus 2025

18-100+; volwassenen en ouderen

Tarief

Samenwerkingspartners

Erfgoedinstellingen, historische verenigingen, dorpshuizen, welzijn- en zorginstellingenlandelijke overheidsinstanties uit de Manifestgroep, Welzijn

Het doel van de Verhalenbrink is het vastleggen en uitdragen van de ‘levende geschiedenis’ van een dorp of streek door middel van verhalen en exposities. De bibliotheek zoekt de verbinding met de gemeenschap en samenwerkingspartners, zoals een historische vereniging, om historische verhalen te delen en te borgen. De bibliotheek wordt een actieve ontmoetingsplek waar inwoners en bibliotheekmedewerkers gezamenlijk werken aan verhalen over heden en verleden van hun gemeente, stad of dorp.

33

Participatie in de (informatie)samenleving – Heel Drenthe doet mee

De uitgangspunten van de Verhalenbrink zijn: • Bewoners worden digitaal en ‘in real life’ uitgenodigd om verhalen en objecten aan te dragen • De exposities en activiteiten rondom de thema’s zijn een tastbare manier om de verhalen tot leven te brengen en inwoners te inspireren om hun eigen verhalen toe te voegen De Verhalenbrink bestaat uit een website, exposities en activiteiten, zoals een ‘verhalentafel’. Een ‘verhalentafel’ is een fysiek moment waarbij mensen elkaar ontmoeten, met elkaar in gesprek gaan en verhalen delen. Samen met erfgoedpartners wordt een contentplan gemaakt voor een aantal thema’s (zoals samenleven, markante inwoners, muziek, groei, liefde, harde werkers) uitgezet in de tijd, met bijbehorende activiteiten om de verhalen los te krijgen. Deze thema’s wisselen halfjaarlijks, met 5 activiteiten per thema. De fysieke presentaties/exposities kunnen op een vaste plek gerealiseerd worden, maar er kan ook gekozen worden voor een mobiele voorziening. Verhalen worden vastgelegd op de website www.verhalenbrink.nl.

34

6.4.1 Effecten • Verbinding met en tussen de inwoners en samenwerkingspartners • Community-vorming (verbinden van inwoners die kennis willen delen en samen aan een thema willen werken) • Vergroting van participatie • Verhoging van leefplezier • Vergroting inspiratie & creativiteit • Bewustwording en herleving van lokale (cultuur)historie • Stimulering van persoonlijke ontwikkeling • Kennisdeling • Stimulering van de 21e-eeuwse vaardigheden • Verhoging van digitale geletterdheid • Verbetering van sociale cohesie en inclusie • Ontmoeting

Bind bibliotheken

Biblionet Drenthe Bezoekadres De Nieuwe Kolk Weiersstraat 1e 9401 ET Assen Postadres Postbus 78 9400 AB Assen T 088 012 80 00 E secretariaat@biblionetdrenthe.nl I biblionetdrenthe.nl