1.12.1 Bijlage College - 55.1 Bijlage - U&H-strategie - 1. Beleids & uitvoeringsdeel Meppel

Uitvoerings- en handhavingsstrategie Meppel voor vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht, openbare ruimte en openbare orde gemeente Meppel

oktober 2024

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ..........................................................................................................................................5 1.1 1.2 1.3 1.4

U&H-strategie onderdeel VTH-cyclus......................................................................................5 Reikwijdte U&H-strategie .........................................................................................................6 Terugblik en vooruitblik............................................................................................................7 Leeswijzer ................................................................................................................................7

2.

Kader richtinggevend voor VTH...................................................................................................8

3.

Uitgangspunten en doelstellingen VTH.....................................................................................11 3.1 3.2

4.

Uitgangspunten .....................................................................................................................11 Doelstellingen ........................................................................................................................12

Omgevingsanalyse ......................................................................................................................15 4.1 4.2 4.3 4.4

Gebiedsanalyse .....................................................................................................................15 Risicoanalyse ........................................................................................................................15 Methodiek van risicoanalyse .................................................................................................16 Uitkomsten probleem- en risicoanalyse (prioriteit hoog) .......................................................16

5. Borging uitvoering, monitoring & rapportage ..............................................................................19 5.1 Financiële middelen...............................................................................................................19 5.2 Personele middelen/uitvoeringsorganisatie ...........................................................................19 5.3 Samenwerking/afstemming ...................................................................................................21 5.4 Werkwijzen ............................................................................................................................23 5.5 Uitvoeringsprogramma ..........................................................................................................23 5.6 Monitoring en jaarverslag ......................................................................................................23 BIJLAGE 1 Terugblik en vooruitblik ...................................................................................................24 Terugblik ............................................................................................................................................24 Voortuitblik .........................................................................................................................................26 BIJLAGE 2 Overzicht wet- &

regelgeving en beleid relevant voor VTH ............................................32 BIJLAGE 3 Risicomatrix ....................................................................................................................35 Deel B Uitvoeringskader .....................................................................................................................38 1.

Preventiestrategie .......................................................................................................................39

2.

Strategie verkennen initiatief .....................................................................................................41

2

3.

Meldingen- & vergunningenstrategie omgevingsrecht ...........................................................42 3.1 Werkwijze bij meldingen ..............................................................................................................42 -

Meldingen brandveilig gebruik ...............................................................................................44

-

Sloopmeldingen .....................................................................................................................44

3.2 Werkwijze omgevingsvergunningen ............................................................................................46 -

Casemanagement bij omgevingsvergunningen ....................................................................46

-

Procedures/termijnen/dwangsom bij termijnoverschrijving....................................................47

-

Participatie bij aanvraag omgevingsvergunning ....................................................................47

3.4 Risicogericht toetsen bouwactiviteiten ........................................................................................48 3.5 Inhoudelijk beoordelingskader verschillende activiteiten .............................................................49

4.

-

Bouwactiviteit.........................................................................................................................49

-

Bouw- en sloopveiligheid - Veiligheid op en in de directe omgeving van de bouwplaats .....51

-

Omgevingsplanactiviteit.........................................................................................................52

-

Activiteit Uitvoeren van werk(zaamheden) ............................................................................53

-

Monumentenactiviteit.............................................................................................................53

-

Flora- en fauna- en Natura 2000-activiteit .............................................................................54

-

Activiteiten o.g.v. Verordening fysieke leefomgeving ............................................................55

Toezichtstrategie activiteiten omgevingsrecht ........................................................................57 4.1 Werkwijze voorbereiden, uitvoeren en rapporteren .....................................................................57 4.2 Aanwijzing toezichthouders .........................................................................................................58 4.3 Vormen van toezicht ....................................................................................................................58 4.4 Doorwerking prioriteiten bij toezicht ............................................................................................59

5.

Strategie activiteiten APV & bijzondere wetten ........................................................................62 5.1 Basiswerkwijze ............................................................................................................................62 5.2 Inhoudelijk beoordelingskader activiteiten ...................................................................................63

6.

Toezichtstrategie activiteiten APV en bijzondere wetten ........................................................67 6.1 Bevoegdheden boa’s .............................................................................................................67 6.2 Vormen van toezicht, opsporingsacties en prioriteiten ................................................................68

7.

Handhavingsstrategie .................................................................................................................71 7.1 Landelijke handhavingsstrategie omgevingsrecht .......................................................................71 7.2 Deelstrategie handhaving nieuwbouwwerken gevolgklasse 1 ....................................................72 7.3 Sancties .......................................................................................................................................74

8.

Gedoogstrategie ..........................................................................................................................75

3

Afkortingen ABRvS

Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State

APV

Algemene plaatselijke verordening

Bal

Besluit activiteiten leefomgeving

Bbl

Besluit bouwwerken leefomgeving

Bkl

Besluit kwaliteit leefomgeving

CLO

Centric Leefomgeving

College

College van burgemeester en wethouders van Meppel

DSO

Digitaal stelstel omgevingsrecht

GHOR

Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio

IBT

Interbestuurlijk toezicht

L&W

Team Leefbaarheid & Wijkregie

LHSO

Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht

NVWA

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit

OPD

Omgevingsplatform Drenthe

RI

Team Ruimte Initiatief

RIEC

Regionaal informatie- en expertisecentrum

RUDD

Regionale uitvoeringsdienst Drenthe

U&H

Uitvoerings- en handhavingsstrategie

VFL

Verordening fysieke leefomgeving

VRD

Veiligheidsregio Drenthe

VTH

Vergunningverlening, toezicht en handhaving

4

1. Inleiding Voor u ligt de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie gemeente Meppel (hierna: U&Hstrategie). Dit is de nieuwe aanduiding voor het beleid voor vergunningverlening, toezicht en handhaving onder de Omgevingswet. Onder andere de inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen geven aanleiding om het huidige toezichts- en handhavingsbeleid te vernieuwen én te kiezen voor het samenvoegen van vergunningverlening, toezicht en handhaving (hierna: VTH) in één document. Op deze wijze willen wij komen tot een richtinggevend kader voor de VTH-taakuitvoering door de teams Ruimte Initiatief en Leefbaarheid & Wijkregie. Deze strategie vervangt de Kadernota toezicht en handhaving (juli 2011), het uitvoeringsbeleid Wet kwaliteitsborging bouwen (vastgesteld college 19 december 2023) en de notitie Toezicht en handhaving in de openbare ruimte van juli 2019. We stellen dit beleid bij wanneer nieuwe ontwikkelingen of inzichten/ervaringen in de uitvoering daartoe aanleiding geven.

1.1

U&H-strategie onderdeel VTH-cyclus

Voor de VTH-taken op basis van de Omgevingswet zijn in het Omgevingsbesluit procescriteria opgenomen waaraan de taakuitvoering moet voldoen. Door aan deze eisen te voldoen ontstaat een sluitende cyclus die een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving moet waarborgen. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van deze cyclus. VTH-cyclus Met procescriteria op basis Omgevingsbesluit

5

Zoals uit de afbeelding op de vorige pagina blijkt, bestaat de U&H-strategie uit een beleidsdeel en een uitvoeringdeel. Concretisering van de strategie vindt plaats in jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s. Hierin staan prognoses voor de uit te voeren werkzaamheden. Zo wordt duidelijk waar de beschikbare, personele capaciteit op wordt ingezet en waar niet. Na afronding van een jaar wordt via de jaarverslagen verantwoording afgelegd over de daadwerkelijke taakuitvoering. De Omgevingswet en de VTH-cyclus Er lijken met de inwerkingtreding van de Omgevingswet twee beleidscycli te zijn ontstaan: 1. De VTH-beleidscyclus (BIG8) die gaat over het opstellen van een U&H-strategie (omgevings-/probleemanalyse, prioriteit- en doelstellingen), uitvoeringsprogramma, jaarverslag en monitoring en evaluatie van de doelstellingen en output. Een cyclus die ondersteunend is voor de taakuitvoering door de gemeente. 2. De Omgevingswet beleidscyclus die een integrale benadering bij het benutten én beschermen van de fysieke leefomgeving centraal stelt. Hiervoor worden er “nieuwe” beleidsinstrumenten geïntroduceerd, zoals de Omgevingsvisie (lange termijnambities), Programma’s en het Omgevingsplan (regelgevingskader). De vraag is hoe de twee cycli zich tot elkaar (gaan) verhouden, wetende dat de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan beleidsmatig sterk leidend/richtinggevend moeten gaan worden.

Welke rol en invulling krijgt een (Omgevings)programma en kan dit programma een VTH-beleidsplan/U&H-strategie vervangen? De komende jaren zal duidelijk worden hoe de kerninstrumenten van de Omgevingswet en de U&H-strategie zich tot elkaar gaan verhouden.

1.2

Reikwijdte U&H-strategie

Vaststelling van een U&H-strategie is verplicht voor de omgevingsrechtelijke VTH-taken op basis van de Omgevingswet. Dit betreft de VTH-(medebewinds)taken o.a. op het gebied van bouw, sloop, brandveiligheid, monumenten, reclame, kappen van bomen, natuurbescherming, in- en uitritten, waarvoor het college verantwoordelijk is. De verplichting geldt niet voor de VTH-taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid, waarvoor de burgemeester verantwoordelijk is. In Meppel is al eerder de keuze gemaakt om het beleid voor alle gemeentelijke toezicht- en handhavingstaken te bundelen in één beleidsdocument. Wij hebben ervoor gekozen deze benaderingswijze te continueren en hierbij nu ook de vergunningsverlening te betrekken. Op deze manier beogen wij tot een meer integrale benadering van het gemeentelijke beleid voor de leefwereld te komen. De VTH-taken op het gebied van milieu (brede VTH-taken milieu) zijn niet in deze strategie opgenomen. Voor deze taken is een uniforme U&H-strategie1 Drenthe gemaakt. Deze regionale strategie geeft richting aan de taakuitvoering van de RUD Drenthe (hierna: RUDD) en wordt in 2024 geactualiseerd.

1 Voor de VTH-taakuitvoering milieu hebben de 12 Drentse gemeenten en de provincie Drenthe gezamenlijk een

uniforme Uitvoerings- en Handhavingsstrategie Drenthe 2022-2024 vastgesteld.

6

De advisering en het toezicht op het gebied van brandveiligheid worden uitgevoerd door de Veiligheidsregio Drenthe (hierna: VRD). De VRD en RUDD doen zelf verslag over deze taakuitvoering. Wel is bij het maken van deze U&H-strategie afstemming gezocht met de ketenpartners (politie, RUDD en VRD).

1.3

Terugblik en vooruitblik

In de voorbereiding op deze U &H-strategie is een terugblik gedaan op de ervaringen in de afgelopen jaren met de VTH-beleidscyclus. Ook is een vooruitblik gedaan op ontwikkelingen die naar verwachting de komende jaren van invloed gaan zijn op de VTH-uitvoeringspraktijk. In essentie moet er aandacht zijn voor: - Actueel (houden) uitvoeringsbeleid en meetbare beleidsdoelstellingen; - Implementatie van beleid; - Actueel houden vergunningenbestand en afspraken over archivering vergunningen; - Verbinding maken tussen gemeentelijke opgaven/bestuurlijke ambities, strategisch beleid, en VTH-uitvoering; - Vertaalslag van de beleidskeuzes/prioriteiten in uitvoeringsprogramma en doorwerking in de VTH-organisatie; - Verbinding tussen/input vanuit VTH-beleidscyclus op beleidscyclus Omgevingsvisie, programma en -plan; - Commitment op risicogestuurd werken door bestuur en organisatie. Bovengenoemde aandachtspunten worden meegenomen in dit document. De uitkomsten van de terugblik en vooruitblik zijn uitgebreider terug te lezen in bijlage 1.

1.4

Leeswijzer

Deze U&H-strategie is opgebouwd uit 2 delen. In het eerste beleidsvormend deel staan de hoofdlijnen van de wet- en regelgeving en het overige voor VTH relevante kader (hoofdstuk 2), de uitgangspunten en doelstellingen voor VTH (hoofdstuk 3) en de beleidsmatige prioriteiten voor de taakuitvoering (hoofdstuk 4). In de bijlagen 1 tot en met 3 zijn de terugblik en vooruitblik, een overzicht van wet- en regelgeving en beleid en de risicomatrix opgenomen. Het tweede deel gaat over het uitvoeringskader. Hierin wordt de vertaalslag gemaakt van de uitgangspunten, doelstellingen en prioriteitstelling in het beleidsdeel naar de strategieën/werkwijzen (preventie, verkennen initiatief, behandelen meldingen en vergunningen, uitoefening toezicht, handhaving/sanctionering en gedogen) voor de VTHuitvoeringspraktijk.

7

2. Kader richtinggevend voor VTH In dit hoofdstuk schetsen wij op hoofdlijnen de belangrijkste wet- en regelgeving, bestuurlijke ambities en het beleid dat ziet op de fysieke leefomgeving, openbare ruimte en openbare orde. Inzicht in deze richtinggevende context is nodig voor een goede VTH-taakuitvoering. Het verbinden van ambities/strategisch beleid met en de doorwerking ervan in de VTHuitvoering is nodig om in de praktijk de juiste dingen te kunnen doen.

Wet-/regelgevings- en beleidshuis relevant voor VTH Fysieke leefomgeving/gebruik openbare ruimte

Wetgeving

Bestuurlijke ambities lange en middellange termijn

Lokale regelgeving en beleid

VTH-uitvoering

Omgevingswet, Wkb, Bbl, Bkl, Bal, Omgevingsbesluit en Omgevingsregeling

Openbare orde en veiligheid o.a. Gemeentewet, Alcoholwet, Wet op de Kansspelen, Opiumwet, Wet Bibob, Wet aanpak woonoverlast

Omgevingsvisie Omgevingsprogramma’s Coalitieakkoord/Koers Visie dienstverlening

Integraal veiligheidsplan Uitvoeringsplan IVP (in ontwikkeling) Coalitieakkoord/Koers

(Tijdelijk deel) Omgevingsplan, Verordening fysieke leefomgeving, Verordening kwaliteit uitvoering en handhaving + divers gemeentelijk beleid/beleidsregels

Algemene Plaatselijke Verordening, Drank- en horecaverordening + divers beleid/ beleidsregels

U&H-strategie gemeente Meppel Artikel 13.5 en 13.6 Ob

Uitvoeringsprogramma en jaarverslag Artikel 13.8 en 13.11 Ob

8

De belangrijkste doelen waaraan VTH moet bijdragen en uitvoeringsprincipes voor VTH zijn: 1. het hoofddoel voor de fysieke leefomgeving volgend uit artikel 1.3 Omgevingswet:

“Deze wet is, met het oog op een duurzame ontwikkeling, gericht op het in onderlinge samenhang: a.

b.

bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, vanwege de intrinsieke waarde van de natuur en het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.”

2. de 4 verbeterdoelen en uitvoeringsprincipes die de Omgevingswet beoogt: De Omgevingswet is nodig om te komen tot één afgestemd instrumentarium voor de integrale aanpak van nieuwe initiatieven en de duurzame ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Om dit voor elkaar te krijgen zijn vier verbeterdoelen benoemd: 1. Het vergroten van de inzichtelijkheid, de voorspelbaarheid en het gebruiksgemak van het omgevingsrecht; 2. Het bewerkstelligen van een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving in beleid, besluitvorming en regelgeving; 3. Het vergroten van de bestuurlijke afwegingsruimte door een actieve en flexibele aanpak mogelijk te maken voor het bereiken van doelen voor de fysieke leefomgeving; 4. Het versnellen en verbeteren van besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving. Minstens zo belangrijk als inhoudelijke kennis zijn vaardigheden, een andere houding en gedrag, om op een goede manier invulling te geven aan de instrumenten, zoals: integraal denken en handelen, meer samenwerking binnen en tussen organisaties, meer meedenken met initiatiefnemers en uiteraard de omgeving waar het initiatief plaatsvindt.

De uitvoeringsprincipes onder de Omgevingswet zijn:  Een “ja mits” benadering;  Integrale in plaats van sectorale afwegingen;  Loslaten van regels en uitgaan van vertrouwen;  Van omgevingsvergunningen naar algemene normen;  Van toetsing vooraf naar toetsing achteraf;  Het vooropstellen van een activiteit boven een norm. Deze uitvoeringsprincipes komen ook terug in de Koers van Meppel.

9

3. de doelen van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. De toets vooraf op de bouwplannen wordt vervangen door de toets in de praktijk. Daarnaast wordt de aansprakelijkheid van aannemers ten opzichte van particuliere en professionele opdrachtgevers uitgebreid. Met de Wkb verandert de rol van gemeenten tijdens en na het bouwproces. Vooralsnog alleen voor nieuwbouwactiviteiten in gevolgklasse 1. 4. de doelstellingen volgend uit het Integraal veiligheidsplan2

1. 2. 3. 4.

Het verminderen van ondermijnende factoren in de gemeente Meppel; Het terugdringen van overlast door jongeren door ondersteuning, zorg en straf; Het (beter) in beeld krijgen van online criminaliteit en het aanpakken ervan door samenwerking met partners; De samenwerking tussen zorg en veiligheid efficiënter organiseren.

Voor zover voor het realiseren van de doelstellingen in het Integraal veiligheidsplan (hierna: IVP) inzet op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving nodig is, worden deze activiteiten meegenomen in deze strategie. 5. de middellange termijnambities volgend uit coalitieakkoord 2022-2026 In het coalitieakkoord van de gemeente Meppel is bepaald welke opgaven deze raads- en collegeperiode in het bijzonder aandacht moeten krijgen. Ambities die raken aan de VTHtaakuitvoering zijn onder andere: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7)

het versnellen en uitbreiden van de woningbouw in de Nieuwveense Landen; het energie- en CO2-neutraal maken van huurwoningen; de aandacht voor cultuurhistorisch erfgoed; het blijven ondersteunen van de bedrijveninvesteringszone; nieuw parkeerbeleid; verduidelijken hondenuitlaatstroken en losloopgebieden in wijk/dorpen; het stimuleren van verduurzamingsmaatregelen.

2 Integraal veiligheidsplan Zuidwest Drenthe van de samenwerkende gemeenten Westerveld, Midden-Drenthe en Meppel,

vastgesteld door gemeenteraad van Meppel op 28 september 2023

10

3. Uitgangspunten en doelstellingen VTH Zoals uit het vorige hoofdstuk blijkt, moet VTH bijdragen aan het realiseren van diverse (verbeter)doelen in landelijke en lokale wet- en regelgeving, bestuurlijke ambities en beleid. Dit moet gebeuren binnen een speelveld dat de komende jaren nog sterk in ontwikkeling is. Niet alleen door de verdere implementatie van de Omgevingswet en Wkb, maar ook door de ontwikkelingen o.a. op het gebied van ondermijning. Met onderstaande richtinggevende uitgangspunten en doelstellingen willen wij komen tot een meer efficiënte en effectieve VTH-uitvoeringspraktijk, waarbij de risico’s van niet-naleving tot een minimum zijn beperkt, gegeven de beperkt beschikbare middelen en capaciteit.

3.1

Uitgangspunten

Weerbare en integere organisatie

Doorwerking risicogestuurd werken in uitvoering

RANDVOORWAARDEN VERDER OP ORDE: Regelgeving/beleid, werkprocessen en briefsjablonen Bestand doorlopende vergunningen Personele formatie

Meer preventief en integraal werken

Doorontwikkeling informatiegestuurd werken

Doorwerking risicogericht werken in uitvoeringspraktijk – Niet alles is te toetsen en te controleren. Daarom is de inschatting van de risico’s voor de leefomgeving mede bepalend voor de inzet van de beschikbare capaciteit. Dit geldt zowel bij de afhandeling van aanvragen en meldingen, de uitoefening van toezicht en handhaving en de afhandeling van (klacht)meldingen en handhavingsverzoeken. Naast inzet op basis van een prioriteitstelling blijven ook algemene surveillance/controles nodig. Bij het stellen van prioriteiten willen we, naast gebruikmaking van een risicomethodiek, ook informatie uit signalen en ervaringen vanuit de samenleving gaan betrekken.

11

Meer preventief en integraal werken – Stimuleren van naleefgedrag heeft de voorkeur boven afdwingen van naleefgedrag: ”Voorkomen is beter dan genezen”. Preventief werken, zoals voorlichting, zichtbaarheid toezicht, uitleg van regels, vraagt blijvende aandacht. Dit vraagt ook om continue aandacht voor ontwikkelingen in de regelgeving, zodat gemeentelijke regelgeving en gemeentelijk beleid actueel, begrijpelijk en toegankelijk zijn/is. Wij willen werken als 1- loket en bevorderen een integrale verkenning van initiatieven en integrale controles. Doorontwikkeling informatiegestuurd werken - We kunnen niet overal tegelijk zijn. Daarom willen we meer gebruik maken van bestaande informatie(bronnen), het analyseren van data en komen tot informatie die in beeld brengt waar onze inzet het meest nodig is. Zicht op zaken krijgen, start met een goede gegevensregistratie. Weerbare en integere organisatie - We zijn een weerbare en integere organisatie en willen niet dat burgers of bedrijven vergunningen of toestemmingen gebruiken dan wel misbruiken om crimineel geld wit te wassen of criminele activiteiten te plegen. Activiteiten die ondermijnend zijn voor de rechtsorde krijgen prioriteit en gedogen we niet.

3.2

Doelstellingen

Om de realisatie van de doelstellingen te kunnen monitoren en verantwoorden worden onder de doelstellingen acties dan wel indicatoren benoemd. Doelstelling 1 We streven naar een goede uitvoeringskwaliteit en vermindering kwetsbaarheid bij de uitvoering VTH-taken. De basis wordt verder op orde gebracht: - In 2024 is in beeld gebracht welke verordeningen, beleid(sregels) en aanwijzingsbesluiten er zijn, wat de status is, wat ontbreekt dan wel moet worden geactualiseerd. Voor de actualisatie wordt een planning gemaakt. - V.w.b. de actualisatie van regelgeving/beleid op het gebied van het omgevingsrecht wordt aangesloten bij de omzetting van het omgevingsplan. - V.w.b. de actualisatie van regelgeving/beleid op basis van de APV en bijzondere wetten wordt in 2024 gestart met het actualiseren van de APV. - Aandacht voor de mate waarin de uitvoering voldoet aan de kwaliteitscriteria 3.0. Vanuit juridische kwaliteitszorg worden: - leerpunten uit o.a. bezwaarbehandeling en handhavingsprocedures twee keer per jaar met vergunningverleners en toezichthouders besproken en indien nodig verbeteracties daarop ingezet; - trainingen verzorgd over de basiskennis Awb of nieuwe wet-/regelgeving indien uit de praktijk blijkt dat het kennisniveau hierover te kort schiet.

In 2025 wordt als stap in het werkproces bij de daarvoor in de Beleidsregel Bibob geprioriteerde activiteiten beoordeeld/afgewogen of een Bibob-toets moet worden uitgevoerd. We monitoren de afhandeltermijnen van aanvragen en verantwoorden deze in de VTHjaarverslagen.

Doelstelling 2 We stimuleren (spontaan) naleefgedrag van inwoners, bedrijven en organisaties.

12

Via actuele, begrijpelijk informatie en wegwijzers op de website wordt iemand die zoekend is naar bouwmogelijkheden, sloopmogelijkheden, brandveiligheidseisen etc. de juiste route gewezen. In samenwerking met Communicatie krijgt dit aandacht bij de inrichting van de nieuwe website. Door middel van o.a. informatiegesprekken en intaketafels worden plannen van initiatiefnemers integraal verkend, wordt informatie verstrekt en duidelijkheid gegeven over de wenselijkheid en haalbaarheid ervan. Op basis van de ervaringen in 2024 moet duidelijk worden welke vormen van omgevingsoverleg in Meppel worden aangeboden. Hierop wordt de Legesverordening aangepast en hierover wordt actief naar buiten toe gecommuniceerd. In 2024 en 2025 gaan we: - het aantal steekproeven en de uitkomsten van de steekproefcontroles bij bouwwerken in gevolgklasse 1 monitoren. Hiermee verkrijgen we inzicht in het aantal bouwwerken dat voldoet dan wel niet voldoet aan de bouwtechnische eisen; - de aangeleverde dossiers bevoegd gezag bij de gereedmelding controleren op het volledig zijn van de documenten. Op basis hiervan ontstaat inzicht in het naleefgedrag van de Wkb, evalueren we de gemaakte keuzes over de uitvoering van de Wkb en stellen deze zo nodig bij.

Vanaf 2025 gaan we bijhouden: - in hoeveel gevallen een informeel gesprek met een overtreder leidt tot beëindiging van de overtreding, waardoor verdere handhaving niet nodig; - het aantal bezwaarzaken dat middels een informeel gesprek is afgehandeld, waardoor behandeling bij de commissie bezwaarschriften niet nodig is.

Doelstelling 3 We willen komen tot meer informatiegestuurd werken en onderzoeken de mogelijkheden daartoe. In 2024 is er een overzicht gemaakt van gegevens die minimaal nodig zijn voor het maken van prognoses en verantwoording van activiteiten in het VTH-uitvoeringprogramma respectievelijk -jaarverslag. In 2025 worden CLO en het nieuwe zaaksysteem zodanig ingericht dat de benodigde plannings- en verantwoordingsinformatie hier eenvoudig uit te halen is. Met de medewerkers worden afspraken gemaakt over de wijze van gegevensregistratie en hun rol daarin.

Doelstelling 4 Wij voeren onze VTH-taken binnen het omgevingsrecht risicogestuurd uit binnen gestelde termijnen en juridische eisen, aan de hand van de prioriteitstelling in hoofdstuk 4 Bouwactiviteiten in de gevolgklassen 2 en 3 worden integraal getoetst. Eventuele afwijking van dit niveau wordt verantwoord in de VTH-jaarverslagen. Voor het toezicht wordt gebruik gemaakt van het landelijk erkende toezichtprotocol. Onder de Omgevingswet en Wkb zijn er meer algemene regels, zorgplichten en is er meer ruimte voor maatwerk. Dit maakt het houden van toezicht complexer en vraagt een andere invulling van de toezichtrol. Op basis van ervaringen in het veranderend speelveld willen we in samenspraak met interne en externe stakeholders komen tot toekomstbestendige vormen van toezicht.

Doelstelling 5 We voeren taken op het gebied van leefbaarheid en openbare orde en veiligheid deels signaalgestuurd en deels risicogestuurd uit.

13

O.b.v. de prioriteitstelling in hoofdstuk 4 van deze strategie worden de hoog geprioriteerde activiteiten uitgewerkt in het VTH-uitvoeringsprogramma in: - dagelijkse, preventieve surveillance; - wijkgerichte surveillance; - thematische- en actiegerichte surveillance; - integrale controles in zogenoemde risicobranches. Bij grotere, op jongeren gerichte evenementen en horecabedrijven waarover signalen bekend zijn, worden controles uitgevoerd op het schenken aan minderjarigen. Om te komen tot een meer risicogestuurde afhandeling van signalen (meldingen, waarnemingen collega’s/ketenpartners) maken we scherpere procesafspraken over de routing van signalen en rollen van partijen, zodat partijen de juiste verwachtingen van elkaar hebben. In 2024/2025 maken we een prioriteitenladder met voorbeelden van activiteiten of situaties die een indicatie geven voor de prioriteit van een signaal/melding en helpt bij de beoordeling of directe actie nodig is.

14

4. Omgevingsanalyse Zoals uit de vorige hoofdstukken blijkt, is het VTH-takenpakket breed, complex en continu in ontwikkeling. Echter de personele capaciteit en financiële middelen zijn beperkt en niet alle taken zijn even belangrijk of risicovol. Daarom is het risicogestuurd werken één van de uitgangspunten voor VTH. Op basis van een risicoafweging van lokale omstandigheden (gebieds- en risicoanalyse) wordt een prioritering op domeinniveau aangebracht. De basis hiervoor is de risicomatrix in bijlage 3.

4.1

Gebiedsanalyse

Op hoofdlijnen zijn de rijke historie, handelsgeest en logistieke ligging te midden van water, spoor en weg kenmerkend voor de gemeente Meppel. Dit maakt dat Meppel een gunstig vestigingsklimaat heeft voor ondernemers. Het is een relatief kleine gemeente met een veel groter verzorgingsgebied. Meppel heeft een karakteristieke binnenstad met alle voorzieningen die grote steden hebben. Daarnaast is er veel aandacht voor leefbaarheid, groen, erfgoed en behoud van de dorpse sfeer zoals in Nijeveen, Rogat, De Schiphorst en Broekhuizen. De stad toont nog steeds haar historische karakter, met de oude panden, de grachten, het overzichtelijke en het karakteristieke centrum. Het omliggende gebied werd en wordt gebruikt als landbouwgebied. Met grote verschillen in het landschap op het zand en op het veen.

4.2

Risicoanalyse

De risicoanalyse geeft inzicht in waar de grootste risico’s zitten, wanneer wet- en regelgeving niet wordt nageleefd. Er is in 2021 een risicoanalyse gemaakt. De verbrede reikwijdte van de Omgevingswet en verschuiving van bouwtaken naar de private sector (Wkb) brengen mogelijk nieuwe risicocategorieën voor VTH met zich mee. Ook op het gebied van openbare orde en veiligheid/ondermijning zijn er ontwikkelingen die mogelijk leiden tot andere risico’s. Voor 2024 hebben we een actualisatie gedaan op de bestaande risicoanalyse. Met de boa’s, toezichthouders, vergunningverleners en diverse intern, betrokken adviseurs/disciplines is gekeken of op basis van hun ervaringen de geprioriteerde onderwerpen nog de hoogste prioriteit hebben. We willen in 2024 en 2025 ervaring op gaan doen met de nieuwe wetten en ontwikkelingen blijven volgen. Dit geeft inzichten over het naleefgedrag in het nieuwe speelveld en kan aanleiding zijn een nieuwe risicoanalyse te maken en daarbij ook te kijken naar de methodiek van risicoanalyse. De huidige risicoanalyse onderscheidt risico’s per beleidsdomein. Wellicht is een meer integrale, gebiedsgerichte benadering van risico’s (centrum-, woon-, haven-, industrie- en buitengebied) in aansluiting op de functietoedeling in de omgevingsvisie en het omgevingsplan te overwegen.

15

4.3

Methodiek van risicoanalyse

De uitgevoerde risicoanalyse heeft betrekking op de volgende domeinen: a. bouwen (nieuwbouw/verbouw) b. bouwen (bestaande bouw) c. slopen d. brandveiligheid e. erfgoed f. ruimtelijke ordening g. APV h. Alcoholwet i. evenementen j. ondermijning In de risicomatrix in bijlage 3 zijn per domein in beeld gebracht: - problemen/overtredingssoorten; - de effectscores; - risico-inschatting; - prioriteit (hoog-gemiddeld-laag). De risicoanalyse volgt een veel gebruikte methode3 waarbij een risico gezien wordt als combinatie van kans op voordoen en het effect wanneer dit gebeurt. De effectscore is opgedeeld in zes categorieën die allemaal dezelfde weging krijgen: 1. Veiligheid (fysiek letsel (gewonden/doden) dat direct ontstaat); 2. Gezondheid (schade aan de gezondheid van de mens); 3. Duurzaamheid; 4. Leefbaarheid; 5. Financieel/economisch; 6. Bestuurlijk imago. Het risico wordt voor elk van deze onderdelen gescoord van 1 – 5 en hier wordt vervolgens een gemiddelde van genomen als score voor effect. Deze wordt vermenigvuldigd met de ‘kansscore’ van 1-5 en vormt de risicoscore. Aan de risicoscore is vervolgens per domein een kleurcode gekoppeld, waarbij rood staat voor prioriteit hoog, geel staat voor prioriteit gemiddeld en groen staat voor prioriteit laag.

4.4

Uitkomsten probleem- en risicoanalyse (prioriteit hoog)

Op basis van de in 2024 geactualiseerde uitgevoerde probleem-/risicoanalyse hebben onderstaande activiteiten een hoge prioriteit:

3 Door het Expertisecentrum Rechtshandhaving van het Ministerie van Justitie ontwikkelde aanpak in het kader

van programmatisch handhaven

16

Activiteiten prioriteit hoog binnen het Omgevingsrecht Bouwen (nieuwbouw/verbouw) Handelen zonder of in strijd met een omgevingsvergunning activiteit bouw met op: 1. kamerverhuur; 2. inrichtingsvereisten horeca (ventilatie, geluid etc); 3. logiesgebouw, restaurant, café, horeca, bedrijf, kantoor, winkel. Bestaande bouw 1. illegale huisvesting studenten en arbeidsmigranten (i.r.t. toezicht op BRP) Brandveiligheid Handelen in strijd met melding brandveilig gebruik Woonfunctie 1. groepszorgwoning (bewoning in groepsverband met zorg) 2. verzorgingstehuis 3. kamerverhuur > 4 personen 4. logiesfunctie Bijeenkomstfunctie 1. kinderdagverblijf/scholen 2. café Industriefunctie 1. Opslag gevaarlijke stoffen 2. Fabriek >100 personen Sportfunctie 1. Zwembad/sportaccommodatie Erfgoed 1. Onomkeerbare beschadiging van erfgoed, cultuurhistorische en aardkundige waarden (verwaarlozing en/of /zonder vergunning werken aan monumenten) Gebruik openbare ruimte/Verordening fysieke leefomgeving 1. Afval – illegale stort (meldingen afvaldumpingen, bijplaatsingen ondergrondse containers en zwerfvuil) 2. Verrommeling/verloedering openbare ruimte (buurtfeest, vervuiling, controle reclame, terrassen, uitstallingen, aanhangwagens) 3. Openbaar groen (oneigenlijk gebruik/parkeren in plantsoenen of beschadigen/rooien van bomen en struiken) 4.

Hinder op de omgeving door evenementen (geluid, bezoekers, start- en eindtijden)4 5. Surveillance gebieden betaald parkeren en parkeren voor vergunninghouders (volgens nieuw parkeerbeleid 2024) 6. Handhaving op verkeerd gestalde fietsen, weesfietsen en fietswrakken

4 Gemeenten moeten de instructieregels in acht nemen die in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan.

Het gaat bijvoorbeeld om instructieregels voor geluid en externe veiligheid. Deze instructieregels zijn gericht op de veiligheid van de bezoekers van de evenementen en het voorkomen van overlast op de omgeving. Evenementen die effect hebben op de kwaliteit van de fysieke leefomgeving moeten ruimtelijk ingepast worden.

17

Activiteiten prioriteit hoog APV en bijzondere wetten APV 1. Overlast van jongeren (meldingen overlast jeugd, wildplassen) 2. Loslopende honden en bijtincidenten 3. Actueel zijn prostitutie- en exploitatievergunningen 4. Periodiek toezicht op prostitutiebedrijven 5. Periodiek toezicht op (horeca)exploitatievergunningen Alcoholwet 1. Actueel houden/overzicht geldende drankwetvergunningen, inclusief aanhangsel leidinggevende(n) 2. Toezicht op alcoholverstrekking in horecabedrijven, bij evenementen en vanuit supermarkten? (verkoop en doorgeven aan minderjarigen) Evenementen 1. Toezicht organisatie evenement conform aanvraag/handelen volgens evenementenvergunning Coffeeshopbeleid 1. Periodiek toezicht op de gedoogcriteria voor coffeeshops in het lokale coffeeshopbeleid Opiumwet 1. Bestuurlijke handhaving artikel 13b Opiumwet (afwegen bestuurlijke maatregel, opleggen sanctie, controle verzegeling woning/lokaal) volgens vastgestelde beleidsregels Ondermijnende criminaliteit 1. Inzetten van een Bibob-onderzoek bij vergunningverlening volgens de Bibobbeleidsregel 2. Deelname integrale toezichtcontroles bij risicobranches (thema- , fenomeen- of branchegericht) 3. Fysieke aanwezigheid/gebiedsgericht toezicht om meer/eerder zicht te krijgen op jonge aanwas, mensenhandel, criminele activiteiten etc. in wijken/buurten en het buitengebied.

In de risicomatrix in bijlage 3 is te lezen welke activiteiten een gemiddelde dan wel lage prioriteit hebben. Bij deze activiteiten doen we wat wettelijk moet (zoals het toetsen van een aanvraag of uitvoering geven aan onze beginselplicht tot handhaven), maar we doen dit globaler en veelal reactief. Calamiteiten met acuut gevaar (= onverwachte gebeurtenissen die zich voordoen en die ernstige schade kunnen veroorzaken) krijgen altijd prioriteit. Deze zijn niet apart benoemd in de risicoanalyse omdat dit zich bij alle activiteiten kan voordoen. Indien landelijke, regionale of lokale ontwikkelingen en bestuurlijke ambities daartoe aanleiding geven, kan de prioriteitstelling worden aangepast. Dit kan leiden tot verschuivingen binnen het VTH-takenpakket dan wel noodzaken tot (tijdelijke) formatieuitbreiding/inhuur. In het Uitvoeringsdeel van deze strategie en de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s wordt de prioriteitstelling verder uitgewerkt.

18

5. Borging uitvoering, monitoring & rapportage Om de VTH-taken uit te kunnen voeren en de beleidsdoelen te realiseren zijn financiële en personele middelen nodig. Voor de wettelijke taken op grond van de Omgevingswet is de gemeente verplicht om de benodigde en beschikbare personele en financiële middelen inzichtelijk te maken en in de begroting te borgen. (art. 13.10 Omgevingsbesluit). In dit hoofdstuk maken wij inzichtelijk hoe wij de VTH-taakuitvoering in Meppel borgen.

5.1

Financiële middelen

Het huidige formatieomvang voor VTH is het vertrekpunt. Bij de daadwerkelijke uitvoering in een jaar kan blijken dat de beschikbare en benodigde middelen niet in evenwicht zijn. Een eventueel verschil tussen wat beschikbaar en benodigd is, zal in het jaarlijkse VTHuitvoeringsprogramma en VTH-jaarverslag tot uitdrukking worden gebracht. De kosten die zijn gemoeid met de uitvoering van VTH-taken bestaan voornamelijk uit personele kosten, de gemeentelijke bijdrage aan de RUDD en de VRD en een budget van € 20.300,- voor onvoorziene uitgaven. Deze uitgaven zijn geborgd in de programmabegroting. Bij wijziging van de taakuitvoering, bijvoorbeeld door een wetswijziging of bestuurlijke ambitie, worden de budgettaire effecten daarvan meegenomen in de reguliere begrotingscyclus. Tegenover de uitgaven staan legesinkomsten, die over een langere periode niet meer dan kostendekkend mogen zijn. Niet alle taken komen in aanmerking voor dekking vanuit leges. Onder andere de afhandeling van meldingen (sloop, brandveiligheid, nieuwbouw gevolgklasse 1), beleidsvorming, bezwaar- en beroepsprocedures en toezicht en handhaving van de bestaande gebouwenvoorraad is uitgesloten van legesheffing.

5.2

Personele middelen/uitvoeringsorganisatie

De VTH-taken zijn in Meppel bij meerdere teams belegd. Het team RI is onder andere verantwoordelijk voor het omgevingsbeleid (omgevingsvisie, -programma en -plan) en de verlening van omgevingsvergunningen. Team Ruimte Initiatief manager 1fte

Verkennen initiatieven (vooroverleggen) ( 4,06 fte)

Behandelen vergunningen Omgevingswet (4,68 fte)

Behandelen opa's en bopa's (1,61 fte)

Omgevingsvisie & Omgevingsplan (2,4 fte)

Juridisch adviseurs bezwaar & beroep (1,5 fte)

19

Binnen het team L&W zijn bijna alle toezicht- en handhavingsfuncties (APV, Boa’s domein 1 en Omgevingswet) ondergebracht. Van dit team maken ook de wijkregisseurs, het cluster ondermijning en vergunningverleners APV deel uit. De verschillende onderdelen van dit team moeten gezamenlijk de oren en ogen en een eerste aanspreekpunt voor de inwoners van de wijken zijn. Binnen dit team is ook de eerstelijns, juridische advisering over toezicht/handhaving, APV en ondermijning ondergebracht.

Team Leebaarheid en wijkregie - VTH manager 1 fte

Behandelen vergunningen APV & bijzondere wetten coördinatie evenementen (3,07 fte)

Bouw- & gebruikstoezicht (3fte) Ondersteuning (0,78 fte)

Toezicht & opsporing boa's (APV + ondermijning + bijzondere wetten) (7 fte; vacature 1fte)

Juridsch adviesT&H en kwaliteit (1,88 fte)

Advies ondermijning en coördinatie Bibob (3,7 fte)

Daarnaast worden er door andere organisatieonderdelen ondersteunende taken uitgevoerd, zoals: tweedelijns juridische advisering, financiële diensten (legesheffing, invordering verbeurde dwangsommen, facturering), juridische diensten (commissie voor de bezwaarschriften) en administratieve diensten (centrale registratie/KCC). Voldoen aan landelijke kwaliteitscriteria Om een goede kwaliteit van de uitvoering van VTH-taken te waarborgen, heeft de gemeenteraad bij verordening5 bepaald dat de landelijke kwaliteitscriteria van toepassing zijn. Dit betekent dat de uitvoering van VTH-taken moet voldoen aan de landelijk, actuele kwaliteitscriteria. In artikel 5, tweede lid, van deze verordening moet het college de actuele kwaliteitscriteria en explainmodules vaststellen. Dit moet nog gebeuren. De kwaliteitscriteria stellen eisen aan de omvang van de formatie en het vakmanschap van medewerkers (minimum aantal fte’s, frequentie taakuitvoering, opleiding, kennis en ervaring) voor de taakuitvoering op basis van de Omgevingswet. Vanuit deze verordening zijn we verplicht verantwoording af te leggen aan de gemeenteraad over de mate waarin wij voldoen aan de naleving van de kwaliteitscriteria. Dit zullen wij doen via het VTH-jaarverslag.

5 Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht, vastgesteld bij raadsbesluit van 21 december 2023.. Met ingang van

1 januari 2025 gelden de kwaliteitscriteria 3.0.

20

Wettelijk, verplichte kwaliteitseisen boa’s Boa’s moeten jaarlijks verplichte en/of relevante Permanente Her- en Bijscholing volgen, zoals: • Alcoholwet; • EHBO; • training Verkeersregelaar; • trainingen aanpak overlast en andere feiten die leefbaarheid aantasten binnen openbare ruimte, waaronder het opstellen van processen-verbaal; • gespreks- en benaderingstechnieken, conflictbeheersing, weerbaarheid, de-escalatie, oefencasussen en reflectie op praktijkgevallen. Boa’s met de geweldsbevoegdheid en geweldsmiddelen: jaarlijks verplichte toetsing door de Nederlandse Politieacademie op grond van de Regeling Toetsing Geweldsbeheersing. Functiescheiding We hanteren een scheiding tussen vergunningverlening en toezicht en handhaving. De scheiding ligt vast in functiebeschrijvingen.

5.3

Samenwerking/afstemming

Bij de uitvoering van de VTH-taken zijn verschillende interne adviseurs (zoals verkeer, afvalinzameling, ruimtelijke ontwikkeling, duurzaamheid, civiel-techniek, ecologie, beheer openbare ruimte, archeologie, participatie etc.) betrokken. Ook werkt de gemeente nauw samen met andere overheden en instanties, onder andere: Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe De twaalf Drentse gemeenten en de provincie Drenthe werken samen in de RUDD, waarin alle milieutaken zijn ondergebracht zoals vergunningverlening, meldingen, toezicht, handhaving, bodemtaken en milieuspecialismen. Bij de totstandkoming van de RUDD is bestuurlijk per 1 januari 2016 gewerkt met de “Drentse Maat” waarin een gemeenschappelijk gedragen niveau voor de VTH-taakuitvoering geldend voor alle deelnemers is vastgelegd. Hierbinnen is per deelnemer ruimte voor meerwerk waarvoor wordt betaald. De gemeente Meppel is opdrachtgever voor de RUDD en blijft verantwoordelijk voor het beleid dat de RUDD moet volgen. Voor de VTH-taakuitvoering milieu hebben de 12 Drentse gemeente en de provincie Drenthe de uniforme Uitvoerings- en Handhavingsstrategie Drenthe 20222-2024 vastgesteld. Deze regionale strategie wordt op het moment van schrijven van de U&H-strategie Meppel geactualiseerd.

Veiligheidsregio Drenthe De VRD is een samenwerkingsverband van de 12 Drentse gemeenten waaronder vallen de brandweer Drenthe, Crisisbeheersing en GHOR-Drenthe. Kerntaak van Veiligheidsregio is Voor het onderdeel brandveiligheid wordt advies ingewonnen bij de VRD over de brandveiligheidsrisico’s bij een aanvraag om omgevingsvergunning. Ook wordt toezicht gehouden op het brandveilig gebruik van gebouwen, al dan niet in combinatie met gemeentelijk toezicht.

21

Politie en Openbaar Ministerie De Politiewet bepaalt dat boa’s, bij de uitoefening van hun taken, samen moeten werken met politieagenten. Het standpunt van de politie over de samenwerking met boa’s is vastgelegd in de Notitie Boa en politie, niet naast elkaar maar met elkaar. Over de samenwerking zijn geen landelijke werkafspraken gemaakt. Lokale samenwerkingsafspraken moeten binnen de driehoek (burgemeester, Openbaar Ministerie en politie) worden gemaakt en vastgelegd in een handhavingsarrangement. In 2021 zijn de samenwerkingsafspraken met het basisteam van de politie Zuidwest-Drenthe vastgelegd in een handhavingsarrangement. Het handhavingsarrangement sluit aan op het Integraal Veiligheidsplan. In 2024 is dit handhavingsarrangement via toevoeging van een “Aanhangsel aanvullende bevoegdheden boa’s verkeershandhaving” geactualiseerd. De boa’s werken samen met de politie, met name op het terrein van evenementen, Alcoholwet en jeugd. De samenwerking is praktisch en operationeel. Informatie wordt soms gedeeld en besproken. De boa’s nemen maandelijks deel aan het wijk- en jeugdagentenoverleg van de politie. Ook worden er gezamenlijk acties uitgevoerd, bijvoorbeeld met betrekking tot inrijverboden en horeca.

Samenwerking gemeente Westerveld en Drentse gemeenten De gemeente Meppel heeft met de gemeente Westerveld een convenant gesloten, op basis waarvan de gemeentelijke boa’s elkaar helpen in geval van ziekte, verlof, calamiteiten en piekmomenten. Een vergelijkbaar convenant is eind 2020 gesloten met alle Drentse gemeenten, waardoor het nu mogelijk is om alle boa’s, indien nodig, in heel Drenthe in te zetten. Waterschap Met het Waterschap Drents Overijsselse Delta wordt samengewerkt op het gebied van vooral waterkwantiteit en het beschermen van primaire en secundaire waterkeringen. Het waterschap verleent vergunningen op basis van de Omgevingswet. RIEC Noord-Nederland Het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (hierna: RIEC) richt zich op bestrijding van ondermijnende criminaliteit en verbindt informatie, expertise en slagkracht van verschillende overheidsinstanties. Het RIEC ondersteunt de gemeente bij de aanpak van ondermijning. Andere partners Waar nodig worden ook andere partners betrokken bij de uitvoering, onder andere de NVWA, Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer, woningcorporaties en belangenverenigingen. In OPD-verband zijn ketenafspraken gemaakt over de samenwerking tussen de bevoegde gezagen en ketenpartners onder de Omgevingswet (uniforme werkprocessen en servicetermijnen - juni 2023).

Provincie De provincie Drenthe heeft de wettelijke taak toezicht te houden op de uitvoering van medebewindstaken door de gemeenten in Drenthe, waaronder de uitvoering van de VTHtaken op basis van het Omgevingsrecht. Dit is het zogenaamde Interbestuurlijk Toezicht. Hiervoor moet de gemeente de U&H-strategie, het uitvoeringsprogramma en het jaarverslag tijdig bij de provincie aanleveren, zodat de provincie kan toetsen of de gemeente voldoet aan de proceseisen in het Omgevingsbesluit. Ook toetst de provincie of deze documenten ter kennisneming naar de raad zijn gestuurd.

22

5.4

Werkwijzen

De werkprocessen voor de VTH-taken binnen het omgevingsrecht liggen vast in de VTHapplicatie Centric Leefomgeving. Daarbij zijn vaste stappen benoemd (intake, werkverdeling, behandelen, besluitvorming, dossier afronden). De vergunningaanvragen komen binnen via het DSO. De werkprocessen voor handhavingstrajecten zijn opgenomen in het zaaksysteem Djuma. De werkwijzen moeten bij alle betrokken medewerkers bekend zijn. Het op een centrale locatie, digitaal beschikbaar hebben van de informatie6 kan bijdragen aan een efficiënte taakuitvoering. Dit maakt het ook voor nieuwe medewerkers makkelijker om de manier van werken in Meppel eigen te maken.

5.5

Uitvoeringsprogramma

De vertaalslag van de doelstellingen en prioriteitstelling in de U&H-strategie naar concrete activiteiten/werkzaamheden voor de uitvoeringspraktijk wordt gemaakt in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma. Daarbij zijn de beschikbare financiële middelen en personele capaciteit het vertrekpunt. Bij het maken van ramingen voor uit te voeren werkzaamheden moet nog scherper een relatie worden gelegd met de prioriteitstelling en beschikbare, personele capaciteit. Deze professionaliseringsslag willen wij stapsgewijs oppakken. Bij het uitvoeringsprogramma 2025 starten wij hiervoor als pilot met de taakuitvoering van de boa’s.

5.6

Monitoring en jaarverslag

De uitvoering leidt tot resultaten. In hoeverre deze resultaten bijdragen aan het bereiken van de doelstellingen is object voor monitoring, evaluatie en verantwoording. De doelstellingen in voorliggend document zijn daar waar mogelijk voorzien van indicatoren. Door te monitoren op de indicatoren krijgen we inzicht in de mate van doelbereiking. Hierover leggen wij in het VTH-jaarverslag verantwoording af.

6 Beleidskaders, werkprocessen, toetsings- en toezichtprotocollen, lijst met door raad aangewezen gevallen

bindend advies en participatie, handreiking participatie, standaardformulieren, briefsjablonen etc.

23

BIJLAGE 1 Terugblik en vooruitblik Uitkomsten terugblik op de ervaringen met de VTH-beleidscyclus en – uitvoering in de afgelopen jaren en vooruitblik op voor VTH relevante ontwikkelingen.

Terugblik Sluitend zijn VTH-cyclus Het systematisch doorlopen van de VTH-cyclus ziet de wetgever als een belangrijke waarborg voor een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Idealiter begint dit met beleid dat is aangepast aan de actualiteit. Vervolgens moeten beleidsprioriteiten doorwerking krijgen naar activiteiten in het uitvoeringsprogramma. Via het jaarverslag wordt dan verantwoording afgelegd over de mate van uitvoering van de geplande activiteiten. De inzichten die dit geeft, leiden mogelijk tot bijstelling van het beleid. -

Cijfers over aantallen aanvragen/meldingen, beslistermijnen, uitgevoerde (her)controles, soort overtredingen en handhavingsprocedures zijn beperkt inzichtelijk. Hierdoor is het lastig analyses te maken over bijvoorbeeld naleefgedrag en uitvoeringskwaliteit en zijn het VTHuitvoeringsprogramma en -jaarverslag, met uitzondering van het bouwtoezicht, nogal beschrijvend van aard. Het is belangrijk de in 2022 gestarte beleidsactualisering verder op te pakken en daarbij te kijken naar mogelijkheden tot bundeling van voor VTH relevant beleid, zodat versnippering van uitvoeringsbeleid wordt tegengegaan. Hierbij moet ook de wijze van gegevensregistratie en -verzameling aandacht krijgen, zodat monitoring op beleidsdoelstellingen en prognoses in het uitvoeringsprogramma verbeterd kunnen worden. Voldoen aan landelijke kwaliteitscriteria Naast de wettelijke proceseisen geldt voor de VTH-taakuitvoering op basis van de Omgevingswet dat de organisatie moet voldoen aan landelijke kwaliteitseisen. In de Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht), vastgesteld door de raad op 21 december 2023, zijn de actuele kwaliteitscriteria van toepassing verklaard op de VTHthuistaken en -basistaken. In artikel 5 van deze verordening is bepaald dat het college de actuele kwaliteitscriteria en explainmodules vast stelt.

Er bestaat geen inzicht in hoeverre de organisatie aan deze landelijke kwaliteitscriteria (kritieke massa personele formatie, deskundigheidsniveau medewerkers en organisatie competenties) voldoet. -

Overzicht en actueel zijn regelgeving, beleid en aanwijzingsbesluiten relevant voor VTH Er zijn diverse verordeningen, nadere regels, beleidsregels en aanwijzingsbesluiten die de fysieke leefomgeving van Meppel betreffen. Het is lastig een goed beeld te krijgen van de diverse beleidsdocumenten en hun status (nog geldend/ingetrokken/vervallen). In de uitvoeringspraktijk blijkt dat bepaalde regelgeving gedateerd is. Voor een efficiënte uitvoering is actuele regelgeving belangrijk. Onder andere de APV (ondermijningsproof -

24

maken), het daarop gebaseerde beleid en Drank- en horecaverordening behoeven actualisering. Ook landelijke wetgeving op gebied van openbare orde en bijzondere wetgeving vraagt regelmatig om nieuw gemeentelijk beleid. De gemeenteraad moet om de vier jaar een Preventie- en Handhavingsplan alcohol vaststellen. Aangewezen en wensen aanwijzing toezichthouders Er bestaan verschillende beelden over wie aangewezen zijn dan wel zouden moeten zijn als toezichthouder in de zin van artikel 5:11 Algemene wet bestuursrecht. Goed inzicht in wie zijn aangewezen als toezichthouder bij de verschillende teams en afstemming binnen de organisatie over nieuwe wensen/behoeftes op dit gebied is nodig. -

Vergunningenbestand Bij doorlopende vergunningen, zoals drank-, exploitatie- en kansspelvergunningen, is het actueel zijn van vergunningen een aandachtspunt. Kenmerkend voor met name de horecabranche is, dat er relatief vaak wijzigingen plaatsvinden in eigenaarschap en bedrijfsvoering. Afhankelijk van de aard van de wijziging zal een nieuwe vergunning dan wel wijziging van leidinggevende noodzakelijk zijn. Dat is vaak geen automatisme. Uit oogpunt van een verantwoordelijke alcoholverstrekking is meer actief toezicht hierop wenselijk. -

Signaalgestuurd werken Idealiter vindt toezicht en handhaving in de dagelijkse praktijk plaats op basis van de prioriteiten en het uitvoeringsprogramma. In de praktijk zien we dat er nog veel gebeurt in ‘de waan van de dag’; aan de hand van ‘wat zich aandient’. Er is meer sprake van een signaalgestuurde dan risicogestuurde werkwijze. Het is belangrijk een juiste balans te vinden tussen de inzet op signalen (meldingen, klachten, handhavingsverzoeken) en de geprioriteerde onderwerpen volgend uit het beleid. -

De verwachtingen over de inzet van toezicht/handhaving op signalen/waarnemingen van collega’s en ketenpartners komen niet altijd overeen met de opvolging ervan. Voor een goede samenwerking is het belangrijk te komen tot afspraken over het delen van signalen/meldingen, het aanscherpen van de routing en de rollen van partijen. Lage prioriteit gebruikstoezicht In minimale vorm wordt toezicht gehouden op bestaande bouw en ruimtelijke ordening (naleving bepalingen bestemmingsplannen, zoals illegaal gebruik en illegale bouw en bewoning). Dit betreft hoofdzakelijk signaaltoezicht. Hierdoor is de handhaving selectief. Daar waar gemeld wordt, is er toezicht. Soortgelijke situaties waarover geen signaal komt, krijgen geen aandacht. Dit roept de vraag op of een meer gebiedsgerichte vorm van toezicht nodig is om meer zicht te krijgen op illegale/ongewenste situaties. Ook vanuit ondermijningsoogpunt kan dit meerwaarde hebben. -

Verbinding tussen bestuurlijke ambities en benodigde formatie Meer verbinding tussen strategisch beleid/bestuurlijke ambities en de VTH-uitvoering kan leiden tot een betere beheersing in de dagelijkse praktijk. Bij de planvorming, opgaves en projecten, bijvoorbeeld op het gebied van woningbouw, ondermijning of duurzaamheid, moet -

25

de impact voor vergunningverlening, toezicht en handhaving ook worden meegenomen. Als hiervoor aan de voorkant geen aandacht is, kunnen aan de achterkant knelpunten ontstaan. Bijvoorbeeld kunnen dan controles niet worden uitgevoerd of in geval van overtreding soms geen opvolging krijgen. Op dit moment staat hierdoor en door de verzoeken om handhaving de werkvoorraad bij juridische handhaving op gespannen voet met de beschikbare capaciteit. Uitvoering Bibob-beleidsregel In 2023 is de Bibob-beleidsregel geactualiseerd. Er is aangegeven in welke gevallen een Bibob-toets moet dan wel kan worden uitgevoerd. Een Bibob-toets is verplicht bij vergunningaanvragen voor horeca, prostitutie, coffeeshops en speelautomaten. Bij aanvragen voor een omgevings- en evenementenvergunning, subsidies, vastgoedtransacties en overheidsopdrachten kan, afhankelijk van de risico-categorie, een Bibob-toets plaatsvinden. -

Het uitvoeren van een Bibob-toets is arbeidsintensief, vereist specifieke deskundigheid en moet proportioneel zijn. De implementatie van deze beleidsregel binnen de verschillende teams vraagt nog aandacht. Daarbij is nadere afstemming gewenst over wat nodig is om te komen tot een goede uitvoering van de toets en de vraag of de “moet” gevallen in het beleid niet te strikt geformuleerd zijn. Onder de Drentse aanpak ondermijning is het belangrijk tot regionale afstemming van Bibobbeleid te komen, zodat shopgedrag wordt voorkomen. Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen Om de brandveiligheid op plaatsen als evenemententerreinen, campings en jachthavens te bevorderen, gelden sinds 2018 de landelijke basisregels in het Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen (BGBOP). Soms moet hiervoor een gebruiksmelding worden ingediend. De bekendheid met dit Besluit vraagt nog aandacht. Het gaat om gebruik van locaties waarvoor vanuit andere regels geen brandveiligheidseisen zijn gesteld. -

Voortuitblik Onderstaande ontwikkelingen hebben invloed/kunnen van invloed zijn op de VTHtaakuitvoering. Ervaring opdoen met werken onder Omgevingswet en Wkb Vanaf 1 januari 2024 moet de gemeentelijke organisatie gaan werken in een veranderend speelveld met nieuwe, wettelijke regels, met nieuwe systemen en nieuwe beleidsinstrumenten, zoals de omgevingsvisie en het omgevingsplan, gaan vormgeven. Daarnaast zijn gemeentelijke taken overgegaan naar private partijen. Dit betreft de bouwtechnische toets en het bouwtechnische toezicht voor nieuwbouwwerken in gevolgklasse 1. Het zal voor zowel aanvragers als de gemeente/partners tijd kosten om deze complexe herziening van het wettelijk stelsel onder de knie te krijgen. -

26

De Omgevingswet beoogt ook het participatief werken een impuls te geven. Het participatief werken krijgt met de Wet versterking participatie op decentraal niveau7 en het daarin opgenomen “uitdaagrecht” nog een extra impuls. Met het uitdaagrecht kunnen inwoners het gemeentebestuur uitdagen om de uitvoering van een taak over te nemen, wanneer zij denken dit beter en goedkoper te kunnen doen. Omzettingsfase tijdelijk deel omgevingsplan tot 31-12-2031; eerste wijziging Sinds 1 januari 2024 beschikt de gemeente over een omgevingsplan “van rechtswege”. Dit tijdelijk (deel van het) omgevingsplan bestaat uit de oude bestemmingsplannen, verordeningen en rijksregels (de zogenoemde Bruidsschat). Per deelgebied zal het tijdelijk deel van het omgevingsplan worden omgezet/gewijzigd naar het definitieve omgevingsplan en duidelijk worden welke gevolgen dit heeft voor de VTH. De eerste omzetting betreft het deelgebied Binnenstad en Centrumschil. Hiervoor is inmiddels een wijzigingsplan in procedure gebracht. Bij vaststelling van dit wijzigingsplan door de gemeenteraad zal o.a. een nieuw, gemeentelijk beschermd stadsgezicht worden vastgesteld. Daarmee gaat een al langer bestaande politiek-bestuurlijke wens in vervulling.