1.11.1 Bijlage 1 - VNG - Implementatiehandleiding bij Model Algemene plaatselijke verordening (nieuw model, november 2026)
Tekst van het document
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl | vng.nl 1/88 Bijlage 1: Implementatiehandleiding bij Model Algemene plaatselijke verordening (nieuw model, november 2026) Leeswijzer Deze implementatiehandleiding bevat uitleg en instructies bij de Model Algemene plaatselijke verordening (Apv) (nieuw model, november 2026). De implementatiehandleiding fungeert als gebruikershandleiding, geeft een toelichting op de totstandkoming van het model, de voor - en nadelen die zijn verbonden aan de keuze van in het model opgenomen varianten en wijst op acties die noodzakelijk zijn om de keuze voor een bepaalde variant consequent door te voeren in de lokale verordening. In het artikelgewijs deel van deze implementatiehandreiking is in het opschrift telkens het artikelnummer van de vorige Model Apv vermeld. Inleiding Voor u ligt de implementatiehandleiding die hoort bij de herziene versie van de Model Algemene plaatselijke verordening (Model Apv) van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Deze implementatiehandleiding bestaat uit twee delen: een algemeen deel en een artikelsgewijs deel.
In het algemeen deel komt achtereenvolgens de aanleiding voor de herziening aan de orde (paragraaf 1), de verhouding tussen de Model Apv en het omgevingsplan (paragraaf 2), de manier waarop in de Model Apv rekening is gehouden met vraagstukken rond schaarse vergunningen (paragraaf 3) en de Dienstenrichtlijn en Dienstenwet (paragraaf 4) en wat het evenredigheidsbeginsel bij de implementatie van gemeenten vraagt (paragraaf 5). Daarnaast wordt in paragraaf 6 van het algemeen deel van deze implementatiehandleiding aandacht besteedt aan de toedeling van de bevoegdheden aan het college of de burgemeester. In paragraaf 7 staan de weigeringsgronden slecht levensgedrag en slechte bedrijfsvoering centraal. Dit omdat de Dienstenrichtlijn volgens de rechtspraak vraagt dat de weigeringsgrond ‘slecht levensgedrag’ in beleidsregels wordt uitgewerkt en dit naar verwachting ook voor de weigeringsgrond ‘slechte bedrijfsvoering’ geldt. Tot slot staat paragraaf 8 stil bij het beschikbaar stellen van aanvraagformulieren en paragraaf 9 bij de wijzigingen die gemeenten in het model doorvoeren. Het artikelsgewijs deel bevat – voor zover van toepassing - per bepaling een toelichting op de keuzes die gemeenten bij de implementatie van de Model Apv moeten maken en de overwegingen die daarbij een rol kunnen spelen.
Bestaande bepalingen zijn inhoudelijk zoveel mogelijk in stand gelaten ten opzichte van de vorige Model Apv. Omdat de structuur en indeling van de Model Apv ingrijpend gewijzigd zijn, is deze herziene versie van de Model Apv vormgegeven als een geheel nieuwe verordening. Dit betekent dat als gemeenten deze Model Apv implementeren, zij hun Algemene plaatselijke verordening (Apv) opnieuw moeten vaststellen. Ook de toelichting bij de Model Apv is integraal herschreven. Ook al maakt de toelichting geen deel uit van de door de gemeenteraad (raad) vastgestelde Apv, deze is wel bruikbaar voor de voordracht van het college van burgemeester en wethouders (college) aan de raad. In die raadsvoordracht kan het college ook ingaan op: - de te verwachten effecten van de Apv, voor burgers, bedrijven, instellingen of andere betrokkenen; maar ook voor de gemeente (uitvoering en handhaving); Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2/88 - de eventueel doorlopen inspraakprocedure of een eventueel ingewonnen advies; - of en zo ja in hoeverre afgeweken is van de Model Apv. Voor veel gemeenten geldt dat niet alle bepalingen van de Model Apv passend zijn, bijvoorbeeld omdat in de gemeente bepaalde problematiek niet speelt of omdat beleidsmatig voor een andere invulling is gekozen. Hiermee moet bij de voorbereiding op de vaststelling per gemeente van een nieuwe Apv rekening worden gehouden.
Bekijk dus bij de eigen herziening of de lokale Apv bijzondere bepalingen bevat en of het wenselijk is om die bepalingen te behouden. De VNG vindt het belangrijk om al hier in dit voorwoord te benadrukken dat het gemeenten uiteraard vrij staat om andere keuzes te maken of om ervoor te kiezen bepaalde artikelen op een andere manier vorm te geven. Het is daarbij wel van belang om te realiseren dat feitcodes voor strafrechtelijke handhaving gekoppeld zijn aan de Model Apv. Afwijken van de Model Apv kan daarom tot gevolg hebben dat bepaalde feitcodes niet in een gemeente kunnen worden gebruikt. Om gebruik te kunnen maken van de feitcodes, is vereist dat de lokale bepaling voldoende overeenkomt (in haar bestanddelen) met de omschrijving van de feitcode. Algemeen deel 1. Aanleiding herziening Model Apv De directe aanleiding om eind 2023 te starten met een integrale herziening van de Model Apv was de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Ook de vele tussentijdse wijzigingen in de loop der jaren vormden een aanleiding om de Model Apv te herzien. Die wijzigingen hebben de structuur van de Model Apv vertroebeld. De opschriften van de afdelingen in de bestaande Model Apv dekken niet langer volledig de lading van wat in de artikelen geregeld wordt.
Nu uit de rechtspraak volgt dat het opschrift van een artikel en de rubrieksindeling mede de uitleg en toepassing van een artikel bepaalt, de zogenaamde ‘rubrica-est-lex’-rechtspraak, nam de noodzaak toe om zorg te dragen voor kloppende opschriften en een kloppende rubrieksindeling. Wel beschouwd reguleert de (Model) Apv gedragingen in en gebruik van de publieke ruimte, economische bedrijvigheid en bijzondere burgemeestersbevoegdheden. Door de nieuwe indeling van de model Apv hierop te laten aansluiten, wordt de kans op een onbedoelde of ongewenste uitleg of toepassing van artikelen weggenomen. Bijzondere aandacht is in de nieuwe model Apv besteed aan het consequent duiden van locaties door bij gedragingen of gebruik steeds uit te gaan van openbare, publieke of besloten plaatsen. Van de gelegenheid is gebruik gemaakt de Model Apv beter te laten aansluiten op de 100 Ideeën voor de gemeentelijke regelgever. Ook is de toelichting integraal geactualiseerd en is deze implementatiehandleiding opgesteld om gemeenten behulpzaam te zijn bij het maken van de nodige keuzes om een nieuwe lokale Apv vast te stellen. Overigens heeft de VNG in verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2021 al een technisch aangepaste versie van de Model Apv (Lbr. 21/054) beschikbaar gesteld (nadien jaarlijks gewijzigd).
Daarnaast is in februari 2023 de Handreiking APV en omgevingsplan verschenen. Die handreiking gaat inhoudelijk in op de bepalingen uit de Apv en geeft per bepaling aan of die een plaats moet krijgen in het omgevingsplan, of dat gemeenten een keuze kunnen maken tussen het omgevingsplan of de Apv. Voor die bepalingen waar gemeenten een keuze kunnen maken is dit in deze implementatiehandleiding bij het betreffende artikel aangegeven onder verwijzing naar de handreiking. Verder is de verhouding tussen de Model Apv en het omgevingsplan in paragraaf 2 van dit algemeen deel nader toegelicht. In het verlengde daarvan is de Model Apv ook beter afgebakend ten opzichte van de Omgevingswet en het omgevingsplan. Zo is in de Model Apv tot uitdrukking gebracht welke doelen de verordening dient en is expliciet gem | aakt wanneer de regels die bij of krachtens de Omgevingswet zijn gesteld, waaronder dus ook het omgevingsplan valt, voorgaan op de bepalingen in de Model Apv. 2. Verhouding Model Apv en omgevingsplan Op grond van artikel 22.4 van de Invoeringswet Omgevingswet is het toegestaan om bepalingen die de fysieke leefomgeving wijzigen tot 1 januari 2032 in autonome gemeentelijke verordeningen te laten staan.
In verband met deze overgangstermijn is er bij de herziening van de Model Apv toe besloten alle bepalingen over activiteiten die de fysieke leefomgeving wijzigen, en die dus uiterlijk in 2032 in het omgevingsplan moeten zijn opgenomen, in de Model Apv te behouden. Dit biedt gemeenten de ruimte om deze bepalingen tot 2032 in hun Apv te laten staan en dus zelf te bepalen wanneer zij deze bepalingen in het omgevingsplan opnemen. Het gaat dan om de volgende bepalingen: Nieuw | Oud artikelnummer | Onderwerp artikelnummer Vervallen | Artikel 1:1, definitie van | Er is voor gekozen de definitie van bevoegd gezag | ‘bevoegd gezag’ te laten vervallen. Per artikel is telkens geëxpliciteerd welk bestuursorgaan bevoegd is om te handelen of een besluit te nemen.
Artikelen 1:3, vijfde | Artikelen 1:2, derde lid, 1:4, | Uitzondering voor lid, 1:5, derde lid, 1:7, | derde lid, 1:5, tweede lid, 1:6, | omgevingsvergunningen tweede lid, 1:8, derde | tweede lid lid Artikel 2:14 | Artikel 5:32 (deel) | Aanwijzen van crossterreinen Artikel 2:11 | Artikel 2:46 | Rijden over bermen en taluds Artikel 3:1 | Artikel 2:11 | Aanleggen, beschadigen en veranderen van een weg Artikel 3:2 | Artikel 2:12 | Maken of veranderen van een uitweg Artikel 3:3 | Artikelen 4:10 en 4:11 | Houtopstanden Artikel 3:4 | Artikel 5:28 | Beschadigen van waterstaatswerken Artikel 3:28 | Artikel 4:5b | Gedeelte over aanwijzen van terreinen of wateren voor geluid in de openlucht Artikelen 3:33 en 3:34 | Artikelen 4:2 en 4:3 | Aanwijzing collectieve en melding incidentele festiviteiten (voor geluidsnormen) Artikel 4:16 | Artikel 3:4 | Concentratie seksinrichtingen Artikel 6:3 | Artikel 6:1 | Voor zover de sancties betrekking hebben op bovengenoemde Vereniging van Nederlandse Gemeenten | 3/88 Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4/88 bepalingen NB: er zijn ook gemeenten die de ligplaatsvergunning en de standplaatsvergunning onder de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) als omgevingsvergunning hebben aangemerkt op grond van het toenmalige artikel 2.2, tweede lid, Wabo. Als dat zo is, dan ligt het voor de hand deze bepalingen ook over te hevelen naar het omgevingsplan.
De ligplaatsvergunning staat in artikel 3:25 (oud artikel 5:25) en de standplaatsvergunning in artikel 4:47 (oud artikelen 5:18 en 5:20). In de Model Apv zijn ook alle bepalingen gehandhaafd waarbij de gemeente een keuze heeft tussen het opnemen van de bepaling in het omgevingsplan en het behouden van de bepaling in de Apv. Ook als in de Handreiking APV en Omgevingsplan het advies is gegeven de bepaling naar het omgevingsplan over te brengen. De VNG faciliteert daarmee gemeenten die het advies in de handreiking niet opvolgen en een andere keuze maken. De verhouding tot de handreiking is in deze implementatiehandleiding tot uitdrukking gebracht in de opschriften van de artikelen. Daarbij geldt dat als het opschrift bij een artikel: • geen kleur heeft: het artikel in de Apv moet blijven; • groen gearceerd is: gemeenten een keuze hebben en het advies is het artikel in de Apv te laten staan; • blauw gearceerd is: gemeenten een keuze hebben en het advies is het artikel in het omgevingsplan op te nemen; • geel gearceerd is: gemeenten een keuze hebben en het advies is deels te kiezen voor het omgevingsplan en deels voor de Apv; • rood gearceerd is: het artikel uiteindelijk uit de Apv en naar het omgevingsplan moet. In de bijlage bij deze implementatiehandleiding is ook een overzicht opgenomen waarin per artikel deze kleuren zijn aangegeven (zie bijlage 1).
In het artikelgewijs deel van deze implementatiehandleiding staat telkens in het opschrift van het artikel tussen haakjes de nummering van de vorige model Apv aangegeven. 3. Vraagstukken rond schaarse vergunningen en ontheffingen Wanneer het aantal beschikbare vergunningen binnen een gemeentelijk vergunningstelsel beperkt is, dan is er sprake van schaarste en gelden een aantal aanvullende regels. Zo is het voor schaarse vergunningen niet toegestaan om deze voor onbepaalde tijd te verlenen, omdat dit tot gevolg kan hebben dat de markt feitelijk ontoegankelijk wordt voor nieuwe aanbieders. Voor schaarse vergunningen gelden daarnaast ten minste de volgende vereisten: • Zorg voor een passende mate van openbaarheid bij de verdeling van schaarse vergunningen; • Informeer potentiële gegadigden tijdig over de beschikbaarheid van een vergunning, het aanvraagtijdvak, de verdeelregels en de toewijzingscriteria; en, • Zorg dat de toewijzingscriteria objectief, duidelijk en niet discriminatoir zijn. Het bovenstaande geldt ook voor ontheffingen, waarbij wordt aangetekend dat ontheffingen bij wijze van uitzondering op een algemene regel worden gegeven.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten 5/88 In de Model Apv is hier rekening mee gehouden in de artikelen 1:4, eerste lid, aanhef en onder c en d (weigeringsgronden), 1:6, tweede lid (geen verlening voor onbepaalde tijd), 1:8, eerste lid, aanhef en onder e (intrekking door wezenlijke wijziging van omstandigheden) en 1:9, tweede lid (bevoegdheid vaststellen aanvraagtijdvak en verdeelregels). Een gemeente kan ervoor kiezen de verdeelregels op te nemen in de Apv zelf (of in een andere verordening). Ook kunnen voor zover daar een grondslag voor bestaat deze regels worden opgenomen in nadere regels of in beleidsregels. In alle gevallen vraagt de uitwerking een goede motivering, bijvoorbeeld waarom voor deze looptijd en verdeelregels is gekozen. Ook is van belang dat de eventuele nadere regels of beleidsregels volgens de jurisprudentie geen nieuwe weigeringsgronden mogen bevatten (zie bijvoorbeeld ECLI:NL:RVS:2025:5876). Tot slot is vanzelfsprekend van belang dat ook de schaarste zelf wordt onderbouwd. Het verdient daarbij aanbeveling om niet alleen in te gaan op de natuurlijke of beleidsmatige schaarste, maar ook de feitelijke schaarste en dus de vraag naar vergunning of ontheffing in een concreet geval. Meer informatie over schaarse vergunningen is te vinden in de Handreiking schaarse vergunningen van de VNG. 4.
De Dienstenrichtlijn en Dienstenwet Voor de Europese Dienstenrichtlijn en de Nederlandse Dienstenwet geldt dat deze onnodige drempels voor het vrije verkeer van diensten en de vrije vestiging van dienstverrichters beogen weg te nemen. Tegen die achtergrond is het uitgangspunt dat vergunningstelsels voor dienstverrichters niet zijn toegestaan, tenzij het vergunningstelsel: • niet discriminerend is (non-discriminatoir); • gerechtvaardigd is om dwingende redenen van algemeen belang (noodzakelijk); en • een doel nastreeft dat niet door een minder beperkende maatregel kan worden bereikt (geschikt en evenredig). Daarbij geldt dat dwingende redenen van algemeen belang redenen zijn die als zodanig zijn erkend in de rechtspraak van het Hof van Justitie. Dit betreft onder andere de volgende gronden: openbare orde, openbare veiligheid, staatsveiligheid, volksgezondheid, handhaving van het financiële evenwicht van het socialezekerheidsstelsel, bescherming van consumenten, afnemers van diensten en werknemers, eerlijkheid van handelstransacties, fraudebestrijding, bescherming van het milieu en het stedelijk milieu, diergezondheid, intellectuele eigendom, behoud van het nationaal historisch en artistiek erfgoed en doelstellingen van het sociaal beleid en het cultuurbeleid’ (artikel 4, onder 8, van de Dienstenrichtlijn).
Verder is vereist dat de voorwaarden om in aanmerking te komen voor een vergunning ook non - discriminatoir, noodzakelijk en evenredig zijn en bovendien duidelijk, ondubbelzinnig, objectief, vooraf bekendgemaakt, transparant en toegankelijk. Doel daarvan is te voorkomen dat bestuursorganen hun bevoegdheden op willekeurige wijze uitoefenen. Deze vereisten zijn steeds bij het opnemen van voorschriften in de Model Apv in acht genomen. Dit betekent dat de voorschriften voor of over dienstverrichters, waaronder vergunningstelsels, voor hen niet discriminerend zijn. Zij maken geen onderscheid naar nationaliteit of, voor rechtspersonen, naar de plaats van de statutaire zetel. Zij zijn gerechtvaardigd om dwingende redenen van algemeen belang, bestaande uit de bescherming van de openbare orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid of het leefmilieu. Dit overeenkomstig de doelen van de Model Apv en in lijn met artikel 16, derde lid, van de Dienstenrichtlijn. De reden voor opname van Vereniging van Nederlandse Gemeenten 6/88 een bestuurlijke bevoegdheid, een melding-, vergunning- of ontheffingsstelsel of een ander voorschrift is ook in de artikelsgewijze toelichting onderbouwd. Verder zijn de bepalingen in de Model Apv geschikt om het nagestreefde doel te bereiken; gaan zij daarbij niet verder dan nodig is en kan het doel niet door een minder beperkende maatregel worden bereikt.
De voorwaarden om in aanmerking te komen voor een vergunning zijn door de opname in de betreffende bepalingen, of bij de verdeelregels in beleidsregels, en de opname van de weigeringsgronden in artikel 1:4 en in specifieke artikelen bovendien duidelijk, ondubbelzinnig, objectief, vooraf bekendgemaakt, transparant en toegankelijk. Als een gemeente besluit om andere voorschriften te hanteren of voorwaarden toe te voegen of te schrappen, dan is naast de al voor dit Model gemaakte afwegingen telkens nog een aanvullende afweging nodig of het geheel aan voorschriften of voorwaarden voldoet aan de Dienstenrichtlijn en Dienstenwet. Bovendien moet de gemeente deze voorschriften en voorwaarden dan ook zodanig onderbouwen dat dit recht doet aan de eisen die daaraan worden gesteld. De Dienstenrichtlijn en Dienstenwet geven ook regels over: • de beslistermijn op aanvragen om een vergunning (zie de toelichting bij artikel 1:3); • de looptijd van de vergunning (zie de toelichting bij artikel 1:6). Beperkingen op het vrij verkeer van diensten die onder voorwaarden nog zijn toegestaan, moeten in een aantal gevallen worden genotificeerd bij de Europese Commissie. Die notificatie stelt de Europese Commissie en de andere lidstaten in staat om deze beperkingen op het vrij verkeer van diensten te bezien.
Het gaat om “vestigingseisen” die zijn opgenomen in artikel 15, tweede lid, van de Dienstenrichtlijn en alle “verrichtingseisen” in de zin van artikel 16 van de Dienstenrichtlijn. Ook als notificatie niet aan de orde is, moeten regels wel gemeld worden, zodat deze door het Ministerie van Economische Zaken opgenomen kunnen worden in de databank. Ook kunnen ze langs deze weg door andere lidstaten geraadpleegd worden via het Interne Markt Informatiesysteem (IMI). Meer informatie over het melden en notificeren via het Meldings- en Notificatiesysteem op grond van de Dienstenwet is te vinden op: MND | Meldings- en Notificatiesysteem Dienstenwet | KOOP Kennis- en exploitatiecentrum officiële overheidspublicaties. Meer informatie over de Dienstenrichtlijn en Dienstenwet in relatie tot vergunningstelsels en andere voorschriften is ook te vinden op de website van Europa Decentraal. 5. Evenredigheidsbeginsel Artikel 3:4, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) bevat het evenredigheidsbeginsel. Dit beginsel houdt in dat ‘de voor een of meer belanghebbenden nadelige gevolgen van een besluit niet onevenredig mogen zijn in verhouding tot de met het besluit te dienen doelen’. Onnodig nadelige gevolgen moeten dus kort gezegd worden voorkomen.
De toepassing van het evenredigheidsbeginsel vraagt om een scherp inzicht van het bestuur bij de besluitvorming in alle relevante feiten en omstandigheden en een afgewogen en deugdelijk gemotiveerd oordeel over de vraag welke gevolgen voor welke belanghebbenden nog wel of juist niet meer evenredig zijn. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 7/88 Naar aanleiding van conclusies van staatsraden advocaten-generaal bij de Afdeling (Conclusie A- G 07-07-2021, ECLI:NL:RVS:2021:1468 en Conclusie A-G 16-02-2022, ECLI:NL:RVS:2022:516) heeft de Afdeling toetsingscriteria geformuleerd voor de toepassing van het evenredigheidsbeginsel. Voor de Apv en de toepassing van de Apv in het concrete geval (bijvoorbeeld bij het verlenen van een vergunning of ontheffing), is het van belang hoe de Afdeling besluiten toetst die: • een grondslag hebben in een algemeen verbindend voorschrift, zoals de Apv; of • berusten op een discretionaire bevoegdheid (het bestuursorgaan heeft in meer of mindere mate de vrijheid om in concrete gevallen naar eigen inzicht een bepaald besluit te nemen). Daarbij is van belang dat een besluit tot het vaststellen van een algemeen verbindend voorschrift niet vatbaar is voor bezwaar of beroep. Dat geldt ook voor de Apv. De bestuursrechter kan de Apv in een concreet geval echter alsnog wel toetsen.
Via een zogenaamde exceptieve toetsing toetst de bestuursrechter, bij een beroep tegen een besluit, de rechtmatigheid van een algemeen verbindend voorschrift en gaat na of deze voldoet aan hoger recht en algemene rechtsbeginselen. Bij deze exceptieve toetsing vormen de algemene beginselen, waaronder het evenredigheidsbeginsel, een belangrijk richtsnoer. Aan de inhoud of de wijze van totstandkoming van een algemeen verbindend voorschrift kunnen zodanig ernstige gebreken kleven, dat het algemeen verbindend voorschrift niet als grondslag kan dienen voor een te nemen besluit. Dit kan bijvoorbeeld tot gevolg hebben dat de bestuursrechter in een concreet geval een artikel of een artikellid buiten toepassing laat of in algemene zin onverbindend verklaart. Zie bijvoorbeeld ABRv S 12-02-2020, ECLI:NL:RVS:2020:452 en ABRvS 26-04-2022, ECLI:NL:RVS:2022:1225. Bij de intensiteit van de toetsing aan het evenredigheidsbeginsel van besluiten die berusten op een discretionaire bevoegdheid speelt onder meer de aard en de mate van beleidsruimte van het bestuursorgaan, de aard en het gewicht van de met het besluit te dienen doelen en de aard van de betrokken belangen en de mate waarin deze door het besluit worden geraakt een rol.
De toetsing is intensiever als de belangen zwaarder wegen, de nadelige gevolgen van het besluit ernstiger zijn of het besluit een grote inbreuk maakt op fundamentele rechten. Zie ABRvS 02-02- 2022, ECLI:NL:RVS:2022:285. Het voorgaande betekent dat zowel een algemeen verbindend voorschrift van de gemeente, waaronder de Apv, als een besluit moeten voldoen aan het evenredigheidsbeginsel. In de toelichting op de Model Apv is hier dan ook aandacht aan besteed. Toegelicht is waarom de Apv en specifieke bepalingen geschikt, noodzakelijk en evenredig zijn. Omdat de toets aan het evenredigheidsbeginsel afhankelijk is van een veelheid van factoren en dus van geval tot geval verschilt, is het echter wel van belang dat een gemeente zelf ook nagaat of de Apv en de daarop gebaseerde besluiten, aan het evenredigheidsbeginsel voldoen. Er kunnen immers omstandigheden zijn die per gemeente verschillen en die leiden tot een andere uitkomst van bovenstaande geschetste beoordeling. 6. Toedeling van bevoegdheden aan college en burgemeester In de Model Apv is voor wat betreft de toedeling van bevoegdheden aan het college of de burgemeester zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de Gemeentewet. Dit betekent dat de burgemeester bevoegd is als het gaat om aangelegenheden die zien op de openbare orde, de openbare veiligheid en de onmiddellijke handhaving daarvan.
Verder zijn in lijn met artikel 174 van de Gemeentewet de bevoegdheden inzake evenementen bij de burgemeester neergelegd. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 8/88 In alle andere gevallen zijn de bevoegdheden in de Model Apv aan het college toebedeeld. Dit betekent dat het college onder andere bevoegd is als het aankomt op aangelegenheden die de volksgezondheid betreffen, maar dat het college ook bevoegd is als het bijvoorbeeld gaat om het beheer, de uitvoering en de regulering van aangelegenheden die verband houden met de leefbaarheid en alle andere aangelegenheden die de huishouding van de gemeente betreffen. Gemeenten kunnen ervoor kiezen om in hun eigen Apv andere keuzes te maken. Zo bestaat er ruimte om de bevoegdheid inzake de handhaving van de openbare orde of de openbare veiligheid, voor zover het niet om de onmiddellijke handhaving gaat, bij het college te beleggen. Als een gemeente daarvoor kiest, is het aan die gemeente om de keuze voor die bevoegdheidsverdeling in de eigen Apv toe te lichten. 7. Weigeringsgronden slecht levensgedrag en slechte bedrijfsvoering In de Model Apv is een aantal vergunningen opgenomen waarbij het levensgedrag van de exploitant of beheerder een rol speelt.
Het gaat dan om vergunningen die beogen de openbare orde, de openbare veiligheid of de leefbaarheid binnen de gemeente te beschermen, zoals de vergunning voor de exploitatie van een openbare inrichting, de vergunning voor een seksbedrijf, de vergunning voor een vechtsportevenement of de vergunning waarmee grip op ondermijning wordt beoogd. De vergunning kan dan worden geweigerd als de exploitant of de beheerder van ‘slecht levensgedrag’ is. Zie de artikelen 4:1, 4:19, 4:37 en 5:11. Om discussie over strijd met artikel 10 van de Dienstenrichtlijn te voorkomen, is het noodzakelijk dat bij het toepassen van de weigeringsgrond ‘slecht levensgedrag’ wel vooraf duidelijk is wat hieronder wordt verstaan. Naar verwachting geldt dit ook voor de weigeringsgrond ‘slechte bedrijfsvoering’ die ook als weigeringsgrond is opgenomen bij de vergunning voor de exploitatie van een openbare inrichting, de vergunning voor een seksbedrijf, de vergunning voor een vechtsportevenement of de vergunning waarmee grip op ondermijning wordt beoogd. Zie de artikelen 4:1, 4:19, 4:37 en 5:11. Om die reden is het advies voor beide weigeringsgronden beleidsregels vast te stellen. In die beleidsregels kan dan nader kenbaar worden gemaakt wat in de gemeente onder slecht levensgedrag en slechte bedrijfsvoering wordt verstaan en welke feiten en omstandigheden daarbij een rol spelen.
De beleidsregels kunnen in algemene zin op de weigeringsgronden ‘slecht levensgedrag’ en ‘slechte bedrijfsvoering’ zien en van toepassing zijn op alle vergunningen waar dit weigeringsgronden zijn, maar ook een invulling per vergunning is mogelijk. Beslissend is welke afwegingen de gemeente wil maken en in hoeverre de beleidsregels noodzakelijk en evenredig zijn, gezien het doel dat wordt nagestreefd. Verder is bijvoorbeeld denkbaar dat in de beleidsregels wordt vastgelegd dat slechts feiten die zich hebben voorgedaan in de periode van vijf jaar voorafgaand aan de aanvraag bij de beoordeling van de aanvraag betrokken worden. Hebben zich in die periode geen feiten voorgedaan die te maken hebben met het levensgedrag van een exploitant of beheerder of de bedrijfsvoering, dan zal de vergunning om redenen ontleend aan het levensgedrag of de bedrijfsvoering niet worden geweigerd. Als zich in die periode wel voorvallen hebben voorgedaan, dan kijkt de burgemeester ook naar de voorvallen in het verdere verleden om te bezien of er een patroon van zodanig levensgedrag of zodanige bedrijfsvoering is dat de leefbaarheid, de openbare orde of de openbare veiligheid in de omgeving mogelijk negatief wordt beïnvloed. 8.
Beschikbaar stellen van een aanvraagformulier Vereniging van Nederlandse Gemeenten 9/88 In de vorige Model Apv werd in een aantal bepalingen expliciet geregeld dat een aanvraag voor een vergunning of een melding kon worden gedaan via een daartoe vastgesteld formulier. Deze expliciete regeling is in deze herziening van de Model Apv geschrapt. Voor alle vergunningen of ontheffingen geldt immers dat daarvoor door het bevoegde bestuursorgaan een formulier kan worden vastgesteld. Het inrichten van de aanvraagprocedure en de communicatie over die procedure verdient ook meer in het algemeen aandacht. Zo zijn gemeenten op grond van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer gehouden om voor het aanvragen van een vergunning of ontheffing de elektronische weg open te stellen. Aanvragers moeten dus de mogelijkheid krijgen om ook digitaal een aanvraag te doen. Dit veronderstelt dat er ook een digitaal aanvraagformulier beschikbaar is. Verder ligt het voor de hand om uitleg over de aanvraag en de procedure te geven. Bijvoorbeeld over de aanvraagvereisten, de termijnen die gelden en de leges die verschuldigd zijn. Daar staat tegenover dat zowel gemeenten als burgers en ondernemers er baat bij kunnen hebben als de regels over specifieke onderwerpen binnen Nederland zoveel mogelijk hetzelfde zijn.
Voor burgers en ondernemers kan het administratieve lasten beperken als de aanvraagvereisten voor een vergunning in het hele land hetzelfde zijn. Een afwijking van de Model Apv vraagt evenwel een afweging aan de hand van de lokale situatie. 9. Afwijking model Tot slot is voor de implementatie van belang dat in verschillende bepalingen de mogelijkheid wordt geboden om de Model Apv aan te vullen of ervoor te kiezen facultatieve artikelen, leden of onderdelen al dan niet op te nemen. Uiteindelijk geldt steeds dat het aan de gemeente is om aan de hand van de lokale situatie afwegingen te maken en te bepalen of het nodig en evenredig is om over een specifieke onderwerp regels te stellen. In die zin is elke bepaling in deze model Apv facultatief. In het verlengde daarvan staat het gemeenten ook vrij om meer regels te stellen dan in deze model Apv opgenomen zijn. Zo heeft een aantal gemeenten bijvoorbeeld kenbaar gemaakt te willen experimenteren met een bepaling die het buitenslaapverbod handhaaft. Gezien de huidige stand van de jurisprudentie is het verbod als facultatieve bepaling uit de model Apv geschrapt, maar niet uitgesloten is dat een minder algemeen verbod dat goed geclausuleerd is wel de toets van een rechter kan doorstaan.
Daarbij is van belang dat het verbod zich nadrukkelijk op de openbare orde en openbare veiligheid richt en voorkomen wordt dat toch al kwetsbare personen daar in het bijzonder door worden getroffen en mogelijk verder worden gemarginaliseerd. Te denken valt aan een pilot of experiment met een verbod dat alleen geldt als er sprake is van gevaarzettende of bedreigende situaties voor anderen. Mocht een gemeente ertoe besluiten niet alle artikelen over te nemen of aanvullende artikelen op te nemen, dan is het van belang om de rechtmatigheid van deze wijziging in relatie tot hoger recht goed te controleren. Ook is het belangrijk de wijziging consequent door te voeren. Dit geldt zowel voor de bepaling zelf als voor de toelichting, waarbij zowel het algemeen deel van de toelichting als het artikelsgewijze deel aandacht verdient. Daarnaast is het van belang om alle verwijzingen in de lokale Apv goed te controleren. Het al dan niet overnemen van facultatieve bepalingen uit het model heeft consequenties voor de nummering van artikelen, leden en (sub)onderdelen. In sommige gevallen moet ook de gebruikte Word-opmaakstijl worden aangepast om te kunnen uploaden in DROP. Als een artikel niet langer leden of onderdelen bevat moet de opmaakstijl "OP_Lid" wordt gewijzigd in "Standaard,Alinea".
Vereniging van Nederlandse Gemeenten 10/88 Artikelsgewijs deel Dit deel van de implementatiehandleiding besteedt in de eerste plaats aandacht aan de keuzes die de gemeente per artikel nog moet maken. Bij elke keuze wordt toegelicht welke opties er zijn en eventueel ook welke voor- en nadelen die hebben. Verder worden, waar nodig, bij bepalingen aandachtspunten meegegeven die van belang zijn voor de implementatie in de uitvoeringspraktijk. Opschrift In het opschrift van de Apv moet de naam van de gemeente telkens worden ingevuld. Dit is nodig om (na publicatie) de gemeentelijke Apv te kunnen onderscheiden van de plaatselijke verordeningen van andere gemeenten. Aan het slot moet tussen de ronde haakjes de citeertitel worden ingevoegd. De citeertitel moet overeenkomen met de citeertitel in artikel 7:9. Desgewenst kan aan het opschrift ook het jaartal van vaststelling worden toegevoegd om deze Apv te onderscheiden van de voorgangster. Voor de overwegingen om wel of geen jaartal toe te voegen wordt hiervoor verwezen naar de instructie bij artikel 7:9. Naast de naam van de gemeente moet de vindplaats van het voorstel van college van burgemeester en wethouders en de naam van de commissie die over het voorstel adviseert, in het opschrift worden ingevoegd. In het opschrift is een opsomming van de delegatiegrondslagen opgenomen.
Artikel 64, tweede lid, van de Wet op de veiligheidsregio’s is in die opsomming facultatief. Deze bepaling moet aan de opsomming worden toegevoegd als een gemeente ervoor kiest om in artikel 6:3, de sanctiebepalingen, het vierde lid op te nemen. Er kan dan worden gekozen voor het opleggen van een bestuurlijke boete bij het overtreden van het landelijke Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen. Indien artikel 6:3, vierde lid, niet wordt opgenomen, moet de verwijzing naar artikel 64, tweede lid, van de Wet op de veiligheidsregio’s uit de opsomming worden geschrapt. Zie verder hierover de instructie bij artikel 6:3. Verder is van belang dat de opsomming van delegatiegrondslagen in de aanhef correspondeert met de inhoud van de Model Apv. Als een gemeente besluit artikelen niet in de verordening op te nemen of juist artikelen aan de verordening toe te voegen, moet telkens worden nagegaan of de genoemde delegatiegrondslagen nog relevant en juist zijn of dat andere delegatiegrondslagen nog moeten worden toegevoegd. Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1:1 Definities (was artikel 1:1) Ten opzichte van de bestaande model Model Apv zijn er definities geschrapt, verplaatst of toegevoegd. Geschrapt is de definitie van ‘bevoegd gezag’, omdat deze overbodig is gebleken.
Deze hield verband met omgevingsvergunningen, waarvoor een ander bestuursorgaan buiten de gemeente bevoegd kan zijn. Maar binnen de gemeente is dan altijd het college bevoegd gezag. De definitie van bebouwde kom is verplaatst naar artikel 3:38, eerste lid, omdat dit de enige plaats is waar het begrip voorkomt. De definities van houtopstand, openbare inrichting en terras komen in meer artikelen voor en zijn daarom nu in artikel 1:1 opgenomen. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 11/88 Toegevoegd zijn definities van ‘openbaar groen’, ‘publieke plaats’, ‘publieke ruimte’ en ‘schaarse vergunning of ontheffing’. Bij de definitie van het begrip ‘college’ moet de naam van de gemeente worden ingevuld. Aan de definitie van ‘openbare inrichting’ kunnen desgewenst nog afhaal- en bezorgrestaurants worden toegevoegd. In de Model Apv is hier niet voor gekozen, omdat ervan uit is gegaan dat alleen de problematiek rond inrichtingen die voor het publiek toegankelijk zijn de invoering van een vergunningplicht rechtvaardigt. Afhaal- en bezorgrestaurants zijn in de regel niet of zeer beperkt voor publiek toegankelijk en verstrekken of bereiden geen drank-, rook- of etenswaren voor directe consumptie ter plaatse.
Lokale omstandigheden en daarbij ervaren problemen kunnen evenwel aanleiding geven om deze restaurants alsnog onder de definitie te brengen en daarvoor dus ook een vergunningplicht te laten gelden. Hierbij is het van belang dat goed wordt onderbouwd waarom de gemeente deze restaurants onder een vergunningenregime wil brengen, onder meer rekening houdend met de Dienstenrichtlijn en Dienstenwet. Als ervoor wordt gekozen de definitie niet uit te breiden, vallen afhaal- en bezorgrestaurants onder de Winkeltijdenwet en het winkeltijdenregime. De definitie van ‘schaarse vergunning of ontheffing’ is opgenomen omdat deze in een aantal artikelen van hoofdstuk 1 voorkomt. Eerder was in artikel 1:6, tweede lid, een omschrijving opgenomen. In de definitie van ‘voertuig’ is de uitzondering voor rolstoelen geschrapt. Een rolstoel is een gehandicaptenvoertuig. De uitzondering voor rolstoelen is overbodig of ongewenst gelet op de Apv-bepalingen waarin ‘voertuig’ voorkomt. Waar het bijvoorbeeld de aanwezigheid in openbaar groen of het plaatsen op openbaar groen betreft (artikel 2:9), kan het college in nadere regels rekening houden met rolstoelen (artikel 2:10).
Artikel 1:2 Doel van de verordening (nieuw) Als een gemeente, in aanvulling op de doelen die in deze bepaling zijn genoemd, andere dwingende redenen van algemeen belang gebruikt om de noodzaak voor een bestuurlijke bevoegdheid, een melding-, vergunning- of ontheffingsstelsel of een ander voorschrift te onderbouwen dan verdient het aanbeveling om die doelen aan deze bepaling toe te voegen. Dit maakt voor inwoners en ondernemers helder dat de Apv ook dat doel dient. Artikel 1:3 Beslistermijn (was artikel 1:2) Eerste lid De Model Apv neemt een beslistermijn van acht weken als uitgangspunt (eerste lid). Deze beslistermijn is gelijk aan de maximale redelijke beslistermijn bij het ontbreken van een termijn in een wettelijk voorschrift (zie artikel 4:13, tweede lid, van de Awb en artikel 31, eerste lid, van de Dienstenwet). Een gemeente kan ook kiezen voor een kortere of langere beslistermijn of zelfs voor verschillende beslistermijnen per type besluit. Dit laatste voorbeeld doet in het bijzonder recht aan het algemene beginsel dat de termijn voor iedere afzonderlijke beslissing redelijk moet zijn. De gekozen systematiek in de Model Apv is dat de hoofdregel is opgenomen in hoofdstuk 1 en eventuele afwijkingen zijn opgenomen in specifieke artikelen.
Zo bevat bijvoorbeeld artikel 4:15, tweede lid, een voorbeeld van een afwijking van de standaard beslistermijn en verlengingsmogelijkheid. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 12/88 Speciale aandacht verdient de mogelijkheid tot coördinatie van samenhangende besluiten, geregeld in afdeling 3.5 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De gemeente kan deze coördinatieregeling bij algemeen verbindend voorschrift of in een afzonderlijk besluit van het bevoegde bestuursorgaan van toepassing verklaren bij samenloop van verschillende besluiten die nodig zijn voor een activiteit. Als de gemeente de coördinatieregeling van toepassing heeft verklaard, dan gelden er bepaalde procedurevoorschriften, waaronder ook voor de beslistermijn. Zie verder afdeling 3.5 van de Awb. Tweede lid In het tweede lid staat de termijn waarmee de beslistermijn wordt verlengd. Als suggestie is een termijn van acht weken genoemd. Een gemeente kan ook voor een andere termijn kiezen, zolang de termijn maar redelijk is en kan worden onderbouwd. Daarbij wordt opgemerkt dat als er sprake is van een dienst, alleen de ingewikkeldheid van het onderwerp reden mag zijn voor een termijnverlenging. De verlenging kan dan bovendien maar eenmaal plaatsvinden (artikel 13, derde lid, van de Dienstenrichtlijn en artikel 31, tweede lid, van de Dienstenwet).
Het gevolg hiervan is dat voor verlenging een stevige motivering nodig is. Verder moet de verlenging en de duur ervan bekend worden gemaakt en worden uitgelegd aan de aanvrager voor het verstrijken van de oorspronkelijke beslistermijn. Derde en vierde lid In het derde en vierde lid zijn keuzes gemaakt over het van toepassing zijn van de zogenaamde lex silencio positivo: de van rechtswege gegeven vergunning of ontheffing bij niet tijdig beslissen. De gemeente kan hierin andere keuzes maken, maar moet die keuzes wel onderbouwen. Daarbij is het van belang er rekening mee te houden dat de lex silencio positivo in ieder geval niet wenselijk is voor specifieke vergunningen vanwege dwingende redenen van algemeen belang, zoals bij drank- en horecavergunningen. Ook is deze figuur niet (meer) toegestaan bij de voorbereiding van de beslissing op de aanvraag om een omgevingsvergunning (artikel 16.64, vierde lid, van de Omgevingswet). Indien een gemeente ervoor kiest een bepaalde vergunning of ontheffing niet in de eigen Apv op te nemen, moet deze worden geschrapt uit de opsomming van het derde of vierde lid. Vijfde lid Het vijfde lid is van toepassing in die gevallen waarin een vergunning op grond van de Apv als een omgevingsvergunning wordt verleend.
Dit is in elk geval aan de orde bij de artikelen die zien op het aanleggen, beschadigen of veranderen van een weg (artikel 3:1), het maken of veranderen van een uitweg (artikel 3:2) en het vellen van houtopstanden (artikel 3:3). Verder kan dit ook gelden voor de ligplaatsvergunning of standplaatsvergunning als een gemeente die als Wabo-vergunning heeft aangemerkt. Voor deze vergunningen geldt dat het vergunningen zijn als bedoeld in artikel 2.2, eerste lid van de Wabo. Daarvoor geldt het overgangsrecht uit artikel 22.8 van de Omgevingswet in samenhang met artikel 22.1a van het Omgevingsbesluit. Het vijfde lid kan worden geschrapt als in de Apv geen vergunningen meer staan die als omgevingsvergunningen worden verleend en dus als alle bepalingen die naar het omgevingsplan moeten in het omgevingsplan opgenomen zijn. Zie de tabel in paragraaf 2 van het algemeen deel van deze implementatiehandleiding voor een overzicht van deze bepalingen. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 13/88 Dit is alleen anders als deze gemeenten voorheen de ligplaatsvergunning of standplaatsvergunning als Wabo-vergunning hadden aangemerkt. Dan blijven die vergunningen omgevingsvergunningen en moet dit vijfde lid dus voor die vergunningen behouden blijven.
Artikel 1:4 Weigeringsgronden (was artikel 1:8) Naast de algemene weigeringsgronden bij schaarse vergunningen of ontheffingen (eerste lid) bevat artikel 1:4 uitsluitend weigeringsgronden die in ieder geval kunnen worden toegepast (tweede lid). Daarnaast bevatten meerdere artikelen in de Model Apv aanvullende weigeringsgronden die uitsluitend toepasbaar zijn bij die specifieke vergunningen of ontheffingen. Deze aanvullingen staan bijvoorbeeld in de artikelen 3:2, tweede lid, 3:6, tweede lid (variant B), 3:20, vierde lid, 4:1, tweede lid, 4:19, eerste en vijfde lid, 4:37, derde lid, 4:47, tweede lid, 4:52, vierde lid, en 5:11. Een afwijking staat bijvoorbeeld in artikel 3;3, vierde lid. Deze zijn in de artikelsgewijze toelichting telkens nader onderbouwd. De gemeente kan ervoor kiezen de algemene of specifieke weigeringsgronden in de Model Apv nader aan te vullen. Deze weigeringsgronden moet de gemeente dan wel onderbouwen. Daarnaast geldt voor de toepassing van de weigeringsgronden dat het van belang is om rekening te houden met eventuele aanvullende weigeringsgronden die in bijzondere wetten staan. Een voorbeeld hiervan is de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000). Volgens deze wet moet bij de aanvraag om een vergunning een verblijfsrechtelijke toets worden gedaan voordat een vergunning kan worden verleend.
Artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000 schept een verplichting om desgevraagd bij een aanvraag voor een beschikking anders dan op grond van de Vw 2000, een document te overleggen waaruit het rechtmatige verblijf blijkt. In aanvulling hierop staat in artikel 8.3, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 dat een vreemdeling die geen rechtmatig verblijf heeft op grond van artikel 8 van de Vw 2000 geen aanspraak kan maken op de toekenning van vergunningen en ontheffingen door bestuursorganen van onder meer gemeenten, als die betrekking hebben op standplaatsen, markten, venten, collecteren, evenementen of beroepsmatige dan wel bedrijfsmatige activiteiten. Artikel 1:5 Voorschriften, beperkingen en verbod om af te wijken (was artikel 1:4) In de Model Apv is gekozen voor een overkoepelende bepaling op grond waarvan het verboden is om af te wijken van een vergunning, ontheffing of vrijstelling en van de voorschriften of beperkingen die voor de vergunning, ontheffing of vrijstelling gelden. Dit is in het opschrift van het artikel ook tot uitdrukking gebracht. Aan het opschrift is ‘en verbod om af te wijken’ toegevoegd. In plaats van het overkoepelende artikel kan een gemeente er ook voor kiezen om steeds bij een specifieke vergunning- of ontheffingsplicht te bepalen: ‘het is verboden om (…) te doen zonder vergunning/ontheffing van (…) of in afwijking daarvan’.
Derde lid Het derde lid is facultatief en kan worden geschrapt als in de Algermene plaatselijke verordening geen omgevingsvergunningen meer staan omdat alle bepalingen die naar het omgevingsplan moeten in het omgevingsplan zijn opgenomen. Zie de tabel in paragraaf 2 van het algemeen deel van deze implementatiehandleiding voor een overzicht van deze bepalingen. Vijfde lid Het vijfde lid is van toepassing in die gevallen waarin een vergunning op grond van de Apv als een omgevingsvergunning wordt verleend. Dit is in elk geval aan de orde bij de artikelen die zien op Vereniging van Nederlandse Gemeenten 14/88 het aanleggen, beschadigen of veranderen van een weg (artikel 3:1), het maken of veranderen van een uitweg (artikel 3:2) en het vellen van houtopstanden (artikel 3:3). Verder kan dit ook gelden voor de ligplaatsvergunning of standplaatsvergunning als een gemeente die als Wabo-vergunning heeft aangemerkt. Voor deze vergunningen geldt dat het vergunningen zijn als bedoeld in artikel 2.2, eerste lid van de Wabo. Daarvoor geldt het overgangsrecht uit artikel 22.8 van de Omgevingswet in samenhang met artikel 22.1a van het Omgevingsbesluit. Daardoor vallen die vergunningen onder de Omgevingswet en is de Apv niet van toepassing.
Het vijfde lid kan worden geschrapt als in de Apv geen vergunningen meer staan die als omgevingsvergunningen worden verleend en dus als alle bepalingen die naar het omgevingsplan moeten in het omgevingsplan opgenomen zijn. Zie de tabel in paragraaf 2 van het algemeen deel van deze implementatiehandleiding voor een overzicht van deze bepalingen. Dit is alleen anders als deze gemeenten voorheen de ligplaatsvergunning of standplaatsvergunning als Wabo-vergunning hadden aangemerkt. Dan blijven die vergunningen omgevingsvergunningen en moet dit vijfde lid dus voor die vergunningen behouden blijven. Artikel 1:6 Looptijd van vergunning of ontheffing (was artikel 1:7) Het opschrift van dit artikel is gewijzigd. In de oude Model Algemene plaatselijke verordening luidde het opschrift ‘termijnen’. Looptijd dekt echter beter de lading nu het over de periode gaat dat de vergunning of ontheffing geldt. Als de gemeente een vergunning die onder de Dienstenrichtlijn valt voor bepaalde tijd verleent, moet zij beargumenteren waarom deze beperking nodig is en de evenredigheidstoets kan doorstaan. Zie ook de paragrafen 4 en 5 van het algemeen deel van deze implementatiehandleiding. Sommige vergunningen lenen zich naar hun aard alleen voor verlening voor bepaalde tijd.
Dit is bijvoorbeeld het geval bij een evenementenvergunning, een standplaatsvergunning voor een oliebollenkraam rond de jaarwisseling of een vergunning voor een verkooppunt voor kerstbomen. Artikel 1:7 Persoonlijk karakter van vergunning of ontheffing (was artikel 1:5) Als een vergunning of ontheffing zowel voor de aanvrager als voor diens rechtsopvolger geldt, verdient het aanbeveling om bij de vergunning of ontheffing een voorschrift op te nemen dat de overdracht aan het bestuursorgaan moet worden gemeld en dat de gegevens van de nieuwe houder moeten worden doorgegeven. Bijvoorbeeld binnen een termijn van twee weken na de overdracht. Tweede lid Het tweede lid is van toepassing in die gevallen waarin een vergunning op grond van de Apv als een omgevingsvergunning wordt verleend. Dit is in elk geval aan de orde bij de artikelen die zien op het aanleggen, beschadigen of veranderen van een weg (artikel 3:1), het maken of veranderen van een uitweg (artikel 3:2) en het vellen van houtopstanden (artikel 3:3). Verder kan dit ook gelden voor de ligplaatsvergunning of standplaatsvergunning als een gemeente die als Wabo-vergunning heeft aangemerkt. Voor deze vergunningen geldt dat het vergunningen zijn als bedoeld in artikel 2.2, eerste lid van de Wabo.
Daarvoor geldt het overgangsrecht uit artikel Vereniging van Nederlandse Gemeenten 15/88 22.8 van de Omgevingswet in samenhang met artikel 22.1a van het Omgevingsbesluit. Daardoor vallen die vergunningen onder de Omgevingswet en is de Apv niet van toepassing. Het tweede lid kan worden geschrapt als in de Apv geen vergunningen meer staan die als omgevingsvergunningen worden verleend en dus als alle bepalingen die naar het omgevingsplan moeten in het omgevingsplan opgenomen zijn. Zie de tabel in paragraaf 2 van het algemeen deel van deze implementatiehandleiding voor een overzicht van deze bepalingen. Dit is alleen anders als deze gemeenten voorheen de ligplaatsvergunning of standplaatsvergunning als Wabo-vergunning hadden aangemerkt. Dan blijven die vergunningen omgevingsvergunningen en moet dit vijfde lid dus voor die vergunningen behouden blijven. Artikel 1:8 Intrekking of wijziging van vergunning, ontheffing of vrijstelling (was artikel 1:6) Het opschrift van dit artikel is gewijzigd, de vrijstelling is toegevoegd. Daarvoor geldt het tweede lid. In de bepaling dat een vergunning of ontheffing kan worden ingetrokken of gewijzigd als daar niet binnen een bepaalde termijn gebruik van is gemaakt, moet nog een termijn worden opgenomen (onder d). Als suggestie is een termijn van één jaar genoemd.
Het is echter aan de gemeente om hierin een keuze te maken en te bepalen wat voor de houder een redelijke termijn is om van de vergunning of ontheffing gebruik te kunnen maken. Dit kan ook een kortere of langere termijn zijn. Of zelfs een verschillende termijn per type vergunning of ontheffing. Als het bevoegde bestuursorgaan overweegt om de vergunning, ontheffing of vrijstelling in te trekken of te wijzigen, moet het bestuursorgaan belanghebbenden overigens wel in de gelegenheid stellen hun bedenkingen te uiten. Zie artikel 4:8 van de Algemene wet bestuursrecht. Derde lid Het tweede lid is van toepassing in die gevallen waarin een vergunning op grond van de Apv als een omgevingsvergunning wordt verleend. Dit is in elk geval aan de orde bij de artikelen die zien op het aanleggen, beschadigen of veranderen van een weg (artikel 3:1), het maken of veranderen van een uitweg (artikel 3:2) en het vellen van houtopstanden (artikel 3:3). Verder kan dit ook gelden voor de ligplaatsvergunning of standplaatsvergunning als een gemeente die als Wabo-vergunning heeft aangemerkt. Voor deze vergunningen geldt dat het vergunningen zijn als bedoeld in artikel 2.2, eerste lid van de Wabo. Daarvoor geldt het overgangsrecht uit artikel 22.8 van de Omgevingswet in samenhang met artikel 22.1a van het Omgevingsbesluit.
Daardoor vallen die vergunningen onder de Omgevingswet en is de Apv niet van toepassing. Het tweede lid kan worden geschrapt als in de Apv geen vergunningen meer staan die als omgevingsvergunningen worden verleend en dus als alle bepalingen die naar het omgevingsplan moeten in het omgevingsplan opgenomen zijn. Zie de tabel in paragraaf 2 van het algemeen deel van deze implementatiehandleiding voor een overzicht van deze bepalingen. Dit is alleen anders als deze gemeenten voorheen de ligplaatsvergunning of standplaatsvergunning als Wabo-vergunning hadden aangemerkt. Dan blijven die vergunningen omgevingsvergunningen en moet dit vijfde lid dus voor die vergunningen behouden blijven. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 16/88 Artikel 1:9 Bevoegdheid tot aanwijzing en vaststellen aanvraagtijdvak en verdeelregels (nieuw) Tweede lid Een gemeente kan er ook voor kiezen de verdeelregels in de Apv zelf op te nemen. De verdeelregels kunnen op grond van het tweede lid worden opgenomen in nadere regels of beleidsregels. In alle gevallen vraagt dit een goede motivering. Zie paragraaf 3 van het algemeen deel van deze implementatiehandleiding. Hoofdstuk 2. Regulering gedragingen in de publieke ruimte en op andere plaatsen Afdeling 2.1. Gedragingen in de publieke ruimte en op plaatsen in de openlucht Paragraaf 2.1.1.
Gedragingen met alcohol, drugs en steekwapens Artikel 2:1 Drankgebruik op openbare plaatsen (was artikel 2:48) Het opschrift van dit artikel is aangepast omdat het artikel is verbreed. Het artikel ziet in de nieuwe versie van de Model Apv ook op drankgebruik dat wel is toegestaan, maar leidt tot bepaald overlastgevend gedrag. Verder is het opschrift zo meer in lijn met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Tweede lid Er moet een concrete aanleiding zijn waarom een bepaald gebied aangewezen wordt. Die concrete aanleiding moet tot een gerechtvaardigde vrees leiden dat de openbare orde of openbare veiligheid wordt aangetast, of ertoe leiden dat de openbare orde of openbare veiligheid al is aangetast. Dit betekent dat niet het hele grondgebied van de gemeente kan worden aangewezen. Als dat aan de orde is, is het stadium van hinderlijk drankgebruik allang gepasseerd en heeft de burgemeester zijn noodbevoegdheden uit de Gemeentewet nodig. Daar komt bij dat het college bij een algemeen verbod elk alcoholgebruik op de openbare weg, ook van goedwillende personen, zou verbieden. Daarmee zou er geen evenredigheid meer zijn tussen middel en doel, en dat is in strijd met het evenredigheidsbeginsel uit artikel 3:4, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht. Dit geldt ook voor een verbod om onaangebroken flesjes en blikjes bij zich te hebben.
Het gaat de autonome verordenende bevoegdheid van de gemeente te boven om te bepalen dat het verboden is ongeopende flesjes alcoholhoudende drank bij zich te dragen. Het is mogelijk dat een verschuiving in het gedrag van de personen in de richting van buiten het aangewezen gebied gelegen delen van de gemeente zal plaatsvinden. In de meeste gevallen zal dit echter niet erg waarschijnlijk zijn, omdat mag worden aangenomen dat de aangewezen gebieden door hun karakter onderdeel van de concrete aanleiding zijn. Als er toch verplaatsing optreedt, kan het college alsnog ook voor die nieuwe gebieden een aanwijzingsbesluit nemen. In de vorige model Apv waren terrassen expliciet uitgezonderd van het in het tweede lid verwoorde verbod. Deze uitzondering is met de definitie van terras in artikel 1:1 niet langer nodig en daarom geschrapt. Artikel 2:2 Drugshandel in de publieke ruimte (was art. 2:74) Vereniging van Nederlandse Gemeenten 17/88 Het artikel is in lijn gebracht met het artikel over drugsgebruik. Zowel de handel in drugs als het gebruik van drugs is daarmee in de publieke ruimte verboden en dus zowel op openbare als op publieke plaatsen. In verband met deze wijziging is ook het opschrift van dit artikel aangepast.
Artikel 2:3 Drugsgebruik in de publieke ruimte (was artikel 2:74a) Het opschrift van dit artikel is aangepast zodat duidelijker is dat het artikel zowel op openbare als op publieke plaatsen ziet. Verder is het opschrift zo meer in lijn met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Artikel 2:4 Bij zich hebben van messen of andere voorwerpen als steekwapen in de publieke ruimte (was artikel 2:50a) Het opschrift van dit artikel is aangepast zodat duidelijker is op welke plaatsen het artikel ziet. Verder is het opschrift zo meer in lijn met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Paragraaf 2.1.2. Gedragingen bij of op openbaar water Artikel 2:5 Gedragingen op openbaar water (was artikel 5:30; keuze voor Apv) Zie paragraaf 6.4.16 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. Het opschrift van dit artikel is aangepast omdat het artikel is verbreed. Het heeft niet meer alleen betrekking op het gedrag van baders of zwemmers, maar ook op het gedrag van anderen. Verder blijkt zo duidelijker dat het niet alleen gaat om gedrag dat tot gevaar kan leiden, maar ook tot hinder. Het opschrift is zo ook meer in lijn met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Artikel 2:6 Gedragingen met vaartuigen (was artikel 5:31; keuze voor Apv) Zie paragraaf 6.4.17 van de Handreiking APV en omgevingsplan.
Daarin is het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. Het opschrift van dit artikel is aangepast omdat het artikel niet alleen op het veroorzaken van overlast ziet. Bovendien is het opschrift zo meer in lijn met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Artikel 2:7 Gedragingen met reddingsmiddelen (was artikel 5:29; keuze voor Apv) Zie paragraaf 6.4.15 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. Het opschrift van dit artikel is aangepast zodat het meer in lijn is met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Artikel 2:8 Gedragingen op ijsoppervlak (was artikel 2:23; keuze voor APV) Zie paragraaf 6.4.2 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. Het opschrift van dit artikel is aangepast zodat duidelijker blijkt dat het niet alleen om de veiligheid gaat. Het opschrift is zo ook meer in lijn met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Paragraaf 2.1.3. Gedragingen in of op openbaar groen Vereniging van Nederlandse Gemeenten 18/88 Artikel 2:9 Gedragingen in of op openbaar groen (was artikel 2:45, 5:11 en deel artikel 5:33; deels keuze voor Apv en deels keuze voor OP) Zie de paragrafen 6.4.4, 6.4.10 en 6.4.19 van de Handreiking APV en omgevingsplan.
Daarin is het advies de voorschriften uit de artikelen 2:45 en 5:33 in de Apv te laten staan. Het advies in de handreiking voor artikel 5:11, dat regelt dat het verboden is om met een voertuig door een park of plantsoen of een van gemeentewege aangelegde beplanting of groenstrook te rijden of het voertuig daarin te doen of te laten staan, is om dit verbod een plaats te geven in het omgevingsplan. Als gemeenten het advies uit de handreiking opvolgen, zou het eerste lid zo moeten worden gewijzigd dat het verbod vervalt. De zinsnede ‘, daarop een voertuig te plaatsen’ zou dan moeten worden geschrapt en ook in de toelichting zou de verwijzing naar voertuigen moeten komen te vervallen. De uitzondering in het tweede lid, onder f, voor situaties waarin bij of krachtens de Omgevingswet is voorzien, regelt dan vervolgens de afbakening tussen de bepaling in de Apv en het omgevingsplan. In de bepaling in het nieuwe model worden de artikelen 2:45, 5:11 en 5:33 echter gebundeld. Verder komt het onderscheid tussen openbaar groen dat bij de gemeente in onderhoud is en openbaar groen dat dit niet is in het nieuwe model te vervallen. Tegen die achtergrond is het advies op deze plaats om de gebundelde bepaling in de Apv te handhaven vanwege de onderlinge samenhang die er is ontstaan. Het oogmerk van de nieuwe bepaling is ook het voorkomen van overlast, gevaar of schade.
Dat sluit aan bij de oogmerken in de Apv. Het opschrift van dit artikel is aangepast zodat duidelijker is dat het artikel zich niet tot natuurgebieden beperkt. Verder is het opschrift zo ook meer in lijn met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Daarnaast is het artikel zo aangepast dat het niet meer uitmaakt of het openbaar groen bij de gemeente in onderhoud is. In alle gevallen moet overlast en schade worden voorkomen. Artikel 2:10 Aanwijzing en nadere regels voor gedragingen in of op openbaar groen (was deels artikel 5:33; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.4.19 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies het aanwijzen van terreinen op te nemen in het omgevingsplan. Het opschrift van dit artikel is aangepast zodat duidelijker is waar het artikel precies op ziet. Verder is het opschrift zo ook meer in lijn met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Op grond van dit artikel is het college bevoegd om gebieden aan te wijzen waar het verbod niet geldt. Verder heeft het college op grond van het artikel ook een bevoegdheid om hierover nadere regels vast te stellen. Die nadere regels moeten wel de doelen dienen die in het tweede lid zijn genoemd. In de toelichting is opgemerkt dat de bepaling niet op wegen ziet. Daarvoor geldt de Wegenverkeerswet 1994.
Artikel 2:11 Rijden over bermen en taluds (was artikel 2:46; moet naar OP) Zie paragraaf 3.1.3 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Deze bepaling moet volgens de handreiking naar het omgevingsplan. Dit betekent dat als het artikel niet voor het einde van de overgangstermijn in 2032 in het omgevingsplan is opgenomen, de bestuursrechter het artikel nadien in voorkomend geval onverbindend kan verklaren of buiten toepassing kan laten. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 19/88 Het opschrift van dit artikel is aangepast zodat duidelijker is waar het precies betrekking op heeft. Daarbij wordt opgemerkt dat de uitzondering voor voertuigen met rupsbanden is geschrapt. Deze uitzondering zou nodig zijn om strijd met artikel 10 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 ( te voorkomen, maar inmiddels blijkt uit de jurisprudentie dat dit niet het geval is (Gerechtshof Arnhem Leeuwarden van 8 juli 2024, ECLI:NL:GHARL:2024:4489 en 1 augustus 2024, ECLI:NL:GHARL:2024:4989). Artikel 2:12 Rookverbod in bossen en andere natuurterreinen (was artikel 2:18; keuze voor Apv) Zie paragraaf 6.1.1 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. Aan het opschrift van dit artikel is het woord ‘andere’ toegevoegd om duidelijk te maken dat bossen ook onder het begrip ‘natuurterreinen’ vallen.