1.1 VRD - brief Beantwoording verdiepende vragen focusgroep VRD

Focusgroep VRD AANT gemeenten

In afschrift aan overige raadsleden in Drenthe

Veiligheidsregio Drenthe Postbus 402 9400 AK Assen 0592-324660 info@vrd.nl www.vrd.nl

ons kenmerk U230005

uw kenmerk 6699-2223

datum 23 februari 2023

inlichtingen bij Suzanne Roijakkers

telefoonnummer

email suzanne.roijakkers@vrd.nl

onderwerp Beantwoording verdiepende vragen focusgroep VRD

Beste leden van de focusgroep VRD, Op 19 december heb ik met een delegatie van uw groep kennis kunnen maken en een eerste toelichting gegeven op Veiligheidsregio Drenthe. Dit was een prettige samenkomst. Ter voorbereiding op de voorjaarsbijeenkomst van de AANT gemeenten op 23 januari heeft u verdiepende vragen geformuleerd naar aanleiding van onze brief over de verwachtingen rondom de begroting 2024. Een aantal van deze vragen is aan de orde geweest tijdens de voorjaarsbijeenkomst van 23 januari. Voor de volledigheid beantwoord ik de vragen ook graag op deze wijze, zodat de antwoorden breder beschikbaar zijn. Deze beantwoording zal ik ook delen met de andere Drentse gemeenteraden, jullie vragen en onze inhoudelijke toelichting kan voor hen ook behulpzaam zijn in het begrotingsproces. Versterking crisisbeheersing Jullie vraag: Het ministerie van Justitie en Veiligheid werkt aan een versterking van crisisbeheersing en brandweerzorg. Het kabinet stelt extra middelen en uitvoeringscapaciteit beschikbaar om de veiligheidsregio’s en het Rijk te ondersteunen de landelijke doelstellingen te realiseren. De focusgroep zou graag een toelichting hebben op het KCR2.

Hoe gaat dit er in de praktijk uitzien en welke effecten heeft dit voor de VRD? Gaan alle extra Rijksmiddelen naar de KCR2 en in hoeverre is de VRD in staat om de door het Rijk toegezegde middelen te verwerken in de begroting 2024? KCR2 staat voor het Knooppunt Coördinatie Rijk-Regio waarin informatie wordt uitgewisseld. Dit gaat om informatieuitwisseling tussen diverse ministeries, het Veiligheidsberaad, andere relevante crisispartners zoals het KNMI, COA of Rijkswaterstaat en de veiligheidsregio’s (met de deelnemende gemeenten). Hier is ervaring mee opgedaan tijdens de recente COVID crisis en de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. De VRD heeft er de afgelopen tijd voor gekozen om met beperkte middelen zo goed mogelijk aangehaakt te zijn op deze ontwikkeling. In de begroting van 2023 is reeds gesproken over dit onderwerp, maar zijn er geen middelen tegenover gezet. Doordat er nu extra middelen beschikbaar worden gesteld vanuit het ministerie van JenV, kan de VRD hier extra op investeren.

Het Rijk formuleert nog eisen die ten grondslag liggen aan de besteding van de extra middelen, de VRD loopt in haar voorbereiding goed in de pas om daarop aan te sluiten. Niet alle middelen worden ingezet voor KCR2, ook internationale samenwerking en planvorming worden versterkt. Brandweerzorg Jullie vraag: Er is sprake van een grotere doorloopsnelheid van vrijwilligers bij de brandweer. Hierdoor moeten steeds meer vrijwilligers worden opgeleid waardoor de VRD tegen grenzen aanloopt. De VRD staat voor het behoud van vrijwilligheid als basis voor brandweerzorg en onderzoekt op welke wijze vrijwilligers daar voldoende toe zijn geëquipeerd. Wat is de reden van de grotere doorloopsnelheid van vrijwilligers? De focusgroep juicht het toe dat de VRD zoekt naar innovatieve mogelijkheden om de vrijwilligers te equiperen, maar vraagt zich af of het probleem niet bij de basis kan worden aangepakt. Wellicht zijn er andere factoren die kunnen bijdragen aan een stabiel personeelsbestand. Onderzoekt de VRD ook of er andere mogelijkheden zijn om brandweermedewerkers voor langere tijd te behouden? Er is niet één reden te noemen waarom brandweervrijwilligers korter bij de brandweer blijven. Het hangt deels samen met het huidige tijdsgewricht en de samenleving. Vrijwilligerswerk staat op meer plekken onder druk.

Er verandert veel in mensenlevens, mensen veranderen van baan, relatie en dus ook van hun vrijwilligersbijdrage. Uit een landelijk onderzoek naar brandweercultuur concluderen we dat het onderwerp ook raakt aan de cultuur op de brandweerposten. Een meer inclusieve cultuur op de posten kan er aan bijdragen dat een bredere groep mensen zich hier thuis voelt. De VRD verkent zeker ook andere manieren om brandweermedewerkers te behouden of te binden. Zo is er beleid opgesteld om brandweermensen die niet meer het volledige takenpakket aan kunnen, maar nog wel ingezet kunnen worden als brandweerchauffeur, voor die rol te keuren en aan te stellen. GHOR Jullie vraag: De GHOR moet, als essentieel onderdeel van het stelsel van crisisbeheersing, beter worden ingebed. Om die reden worden deze taken, die momenteel worden geleverd vanuit de GGD, organisatorisch ingebed bij de VRD. Dit moet leiden tot een betere verbinding met de organisatie van de crisisbeheersing. Is hiermee sprake van een efficiëntieslag? De focusgroep wil graag weten welke financiële consequenties deze wijziging met zich meebrengen. Er is inderdaad efficiencyvoordeel te halen uit de samenwerking tussen de GHOR en team crisisbeheersing. Dit levert geen financieel voordeel op, maar een kwaliteitsslag. De GHOR is altijd een erg klein team geweest en heeft tijdens de recente crises heel veel werk weten te verzetten.

In de samenwerking met team crisisbeheersing kan nu de robuustheid toenemen. Er zijn namelijk meer taken te doen met hetzelfde aantal mensen. Er is dus gezocht naar betere inzet van mensen om, met hetzelfde geld, de toegenomen werklast aan te kunnen. Bevolkingszorg Jullie vraag: De invulling van de bevolkingszorg is nu per regio divers ingevuld. Uniformering van het kwaliteitsniveau van bevolkingszorg is belangrijk en bestaande afspraken hierover in Drenthe zullen moeten worden aangepast. Wat is de visie van de VRD op het thema bevolkingszorg? Heeft het aanpassen van de afspraken in Drents verband mogelijk ook (financiële) gevolgen voor de VRD? In Drenthe conformeren wij ons aan de landelijke beleidslijn rondom bevolkingszorg. Dit leidt tot een kwaliteitsimpuls en meer op elkaar afgestemde werkzaamheden. Dat zorgt ervoor dat er beter gemeentegrensoverschrijdend gewerkt kan worden. Het is denkbaar dat er gekozen gaat worden door gemeenten om meer in samenwerking te doen in plaats van per individuele gemeente. De VRD onderzoekt nog hoe de regiefunctie voor bevolkingszorg vorm krijgt.

Pagina 2

Bedrijfsvoering Jullie vraag: Bij bedrijfsvoering worden een tweetal thema’s benoemd: investeringen in duurzaamheid en personele en structurele materiële kosten in relatie tot de Wet Open Overheid (Woo). Graag zou de focusgroep een toelichting krijgen op de investeringen duurzaamheid en structurele materiële kosten in het kader van de WOO. Welke veranderingen brengt de nieuwe wet concreet met zich mee? Wat zijn de ervaringen van de VRD als het gaat om WOB verzoeken en welke verwachtingen zijn er voor de toekomst? In het kader van duurzaamheid stimuleert de VRD het duurzaam gebruik van kazernes en gebouwen. Deze zijn echter niet in eigendom van de VRD, het zijn gemeentelijke panden. Wel zijn er afspraken gemaakt over het zuinig omgaan met energie. Als het gaat om eigen middelen, is de VRD gestart met het verduurzamen van het wagenpark. Vanaf 2024 wordt bij vervanging van dienstvoertuigen rekening gehouden met voertuigen op alternatieve brandstof. Vanaf 2027 zal er bij vervanging van repressieve voertuigen rekening gehouden moeten worden met voertuigen op alternatieve brandstof. De benodigde laadinfrastructuur en/of brandstofvoorziening binnen de VRD is hiervoor op orde. De VRD zal binnen de beschikbare budgetten duurzame keuzes maken. Er is nu geen aanvullend duurzaamheidsbudget.

De Woo (wet open overheid) vervangt de Wob (Wet openbaarheid bestuur), maar heeft een veel bredere scope. De Woo ziet niet alleen toe op de wijze waarop belanghebbenden informatie kunnen opvragen bij overheidsinstellingen, maar verplicht overheidsinstellingen ook om actief documenten uit diverse categorieën openbaar te maken. Verder bepaalt de Woo dat de documenten die worden gepubliceerd, aan bepaalde eisen moet voldoen en dat documenten deels moeten worden gepubliceerd op een (nog nader in te richten) digitaal platform PLOOI. De implementatie vraagt om een meerjarige gestructureerde aanpak en betrokkenheid van diverse disciplines binnen de VRD en GGD, zoals juridisch, ICT, document/archiefbeheer en communicatie. De structurele materiële kosten hangen samen met licenties voor hulpprogramma’s om documenten te screenen en te zwarten op persoons- en andere vertrouwelijke gegevens, alsmede kosten voor het publiceren van documenten op de nog nader in te richten digitale portal ‘PLOOI’ van de overheid. De kosten hiervoor worden opgevoerd in de begroting. De VRD kreeg de afgelopen jaren zo’n drie WOB verzoeken per jaar. Ik heb niet de verwachting dat dat onder de nieuwe wet anders is. Maatschappelijke opdracht Jullie vraag: De focusgroep signaleert dat de VRD te maken krijgt met een groeiend takenpakket. Dit is niet nieuw.

Op 12 en 13 juni 2019 heeft er een visitatie plaatsgevonden bij de VRD. In het rapport doet de visitatiecommissie een aantal aanbevelingen, waaronder: ‘De visitatiecommissie adviseert een keuze te maken, wat betreft het al dan niet verbreden van de maatschappelijke opdracht, gebaseerd op een consistente toekomstvisie’ (maatschappelijke opdracht) en ‘in te gaan op de behoefte aan een ‘stip op de horizon’ voor wat betreft het primaire proces, richting (kaders) en resultaatgerichtheid om mogelijke richtingloosheid in de toekomst te voorkomen’ (Leiderschap en verandervermogen). De focusgroep stelt de vraag of een verbreding van taken noodzakelijk is, of dit niet tot onnodige kostenstijgingen leidt en of het niet ten koste gaat van de kerntaken? Graag krijgen wij hierop een toelichting. De kerntaken van de VRD veranderen niet, wij richten ons nog steeds op brandweerzorg en crisisbeheersing. Crisisbeheersing en crises veranderen. De samenleving vraagt om een andere crisisaanpak waar de veiligheidsregio’s steeds de oplossing voor blijken te zijn. We zagen dit in de COVIDcrisis, maar ook in de opvang van Oekraïense vluchtelingen en de organisatie van crisisnoodopvang. Dit zijn opdrachten die de veiligheidsregio’s kreeg vanuit het Rijk, onze inzet is ook specifiek gefinancierd door het Rijk.

Pagina 3

De inzet van de VRD in deze opgaven wordt gekenmerkt door efficiency en samenhang voor de regio. VRD bevordert samenwerking, geeft (operationele)leiding, adviseert, communiceert, verzorgt informatievoorziening en fasciliteert partijen waar dat wenselijk is. Voor de inzet van personeel hebben we hierin af en toe keuzes moeten maken die op dat moment ten koste gingen van andere taken, daarover is goed afgestemd met ons bestuur. Dat was incidenteel. Tot slot De ontwerpbegroting 2024 wordt eind maart naar de gemeenteraden gestuurd voor zienswijze. Mochten er de komende maanden aanvullende vragen zijn naar aanleiding van deze ontwerpbegroting, dan kunt u hiervoor altijd terecht bij onze bestuursadviseur Suzanne Roijakkers. Wij hechten eraan de relatie met de Drentse gemeenteraden te versterken en onderhouden.

Met vriendelijke groet,

Fred Heerink Directeur

Pagina 4