X Motie GL Bijdragen aan Natuur en Milieu Educatie West Friesland.docx

Invullen door de griffier voor tegen opmerkingen paraaf

MOTIE Onderwerp: Agendapunt: Ingediend door: Ondersteund door:

Bijdragen aan Natuur en Milieu Educatie West Friesland 4. Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 R. Manshanden (GroenLinks)

De raad van de gemeente Medemblik, in de vergadering bijeen op 4 november 2021; gelet op artikel 34 van het Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad gemeente Medemblik 2019, Constaterende dat: • Uit de beantwoording op eerdere vragen blijkt dat de gemeente sinds 2013 n.a.v. de “Herijking Welzijnsbeleid” niet bijdraagt aan de educatieprojecten van Natuur en Milieueducatie Westfriesland in Westfriesland(Zie DOC-21-406580); • Afgelopen voorjaar een brief van NME Westfriesland is ontvangen met daarin o.a. het verzoek hier weer wel aan bij te dragen. Overwegende dat: • De gemeenten Hoorn, Enkhuizen, Stede Broec en Opmeer hieraan wel bijdragen en zeker gezien het feit dat ook leerlingen uit Medemblik hieraan deelnemen het alleszins redelijk is dat ook wij ons steentje bijdragen; • In de kadernota, vertaald in deze Begroting 2022,weliswaar bij uitgangspunt 6 staat dat we inzetten op duurzaamheid met de focus op wettelijke taken, maar dat hierbij ook staat dat we onze kansen waar mogelijk willen benutten; • Dit beschouwd kan worden als een mooie kans op het gebied van “duurzaamheidsontwikkeling“, juist ook, omdat uit onderzoek is gebleken dat met name jeugd in plattelandsgemeenten onvoldoende kennis heeft van natuur en milieu (bijlage 2); • Kennis van natuur, milieu en landschap zeker op de lange termijn van belang is bij het bereiken van de

klimaatdoelstellingen en het verbeteren van de biodiversiteit; • Genieten van natuur en landschap en sporten bijdragen aan welzijn en gezondheid; • Deze educatie projecten hieraan bijdragen en daarmee ook gezien kunnen worden als preventieve projecten m.b.t. zorg en welzijn; • De gemeente zich op dit moment in financieel zwaar weer verkeert, het daarom de voorkeur heeft niet jaarlijks een bedrag per inwoner, maar per activiteit bij te dragen. Draagt het college op: • Indien er in 2022 een verzoek voor een financiële bijdrage van NME Westfriesland gedaan wordt, dit budgetneutraal te honoreren; • Dekking daarvoor bij voorkeur binnen het budget duurzaamheid te zoeken. Ingediend door: ……………………………. R. Manshanden (GroenLinks) Ondersteund door: ……………………………. (naam, geen voornamen, één voorletter) (fractie)

Bijlage 1 Van: henk verheij Verzonden: woensdag 9 juni 2021 11:27 Aan: Jack Stam <jack.stam@raadmedemblik.nl>; Ed Meester <ed.meester@raadmedemblik.nl>; Luiten Plekker <luiten.plekker@raadmedemblik.nl>; Siem Zeilemaker <siem.zeilemaker@raadmedemblik.nl>; Tom Beuker <tom.beuker@raadmedemblik.nl>; Geert Mos <geert.mos@raadmedemblik.nl>; Ria Manshanden <ria.manshanden@raadmedemblik.nl>; Cees Neefjes <cees.neefjes@raadmedemblik.nl>; Silva Visser <silva.visser@raadmedemblik.nl>; André Meester <andre.meester@raadmedemblik.nl>; Tjeu Berlijn <tjeu.berlijn@raadmedemblik.nl> Onderwerp: Natuur en Milieu Educatie Westfriesland geachte raadsleden, In 2020 hebben wij u bijgaande notitie via de griffie doen toekomen. Wij benaderen u nu via deze email nogmaals en rechtstreeks omdat in de komende tijd de verkiezingsprogramma's geschreven gaan worden. Zoals u kunt lezen in de bijlage, maken ook scholen uit uw gemeente gebruik van het aanbod aan Natuur- en Milieuactiviteiten en van de faciliteiten van onze organisaties. Wij vragen daarvoor aan de betreffende scholen een kleine bijdrage, maar veruit de meeste kosten worden gedragen door de gemeenten Enkhuizen, Stede Broec en Hoorn. Wij vinden het echter niet meer dan redelijk dat ook uw gemeente een bijdrage levert. Een gelijk verzoek sturen wij aan de raadsfracties in de gemeenten Koggenland en Drechterland.

De gemeente Opmeer geeft reeds een bijdrage. Bij deze dus ons verzoek om in uw verkiezingsprogramma uit te spreken dat uw partij in de komende raadsperiode 2022-2026 onze organisaties financieel wilt ondersteunen. U vindt in de bijlage een concepttekst voor opname in uw verkiezingsprogramma. met vriendelijke groet, mede namens de collega's van IVN West-Friesland en Hertenkamp Enkhuizen, Henk Verheij voorzitter NME overleg West-Friesland en voorzitter MAK Blokweer, Hoorn

Bijlage 2

NATUUR EN MILIEU EDUCATIE IN WEST-FRIESLAND: NUT EN NOODZAAK, KENTALLEN Geachte fractie, Als gezamenlijke NME-organisaties in West-Friesland willen wij u vragen om in uw verkiezingsprogramma voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 de volgende tekst op te nemen: • • •

De (hier de naam van uw politieke partij) in de gemeente Medemblik onderschrijft het belang van bewustmaken bij basisschoolleerlingen van verstandig omgaan met natuur, milieu en landschap; De (naam van uw partij) in deze gemeente onderschrijft dat toekomstige generaties leren zorg, respect en verantwoordelijkheid voor de omgeving te hebben; De (naam van uw partij) vindt het belangrijk dat de gemeente Medemblik daartoe financieel bijdraagt aan de samenwerkende NME organisaties in West-Friesland.

Scholen uit uw gemeente nemen activiteiten op het gebied van natuur en milieu af van onze organisaties. Daarvoor wordt een geringe vergoeding gevraagd, maar deze is bij lange na niet kostendekkend. Wij zouden daarom graag zien dat vanuit uw gemeente ook een reële bijdrage wordt geleverd. In het navolgende lichten wij dit nader toe. De toekomst van onze kinderen is gebaat met begrip kweken voor zaken als duurzaamheid, klimaat, milieu”techniek” en natuurkennis. Op de basisscholen kan dat o.a. gebeuren via NME lessen en projecten. In het voortgezet onderwijs via projecten, workshops, lezingen, reguliere lessen, excursies, etc. Maar ook activiteiten voor een breder publiek dan scholieren dragen bij aan bewustwording van onze omgeving; activiteiten als excursies, workshops en lezingen over natuur, milieu, klimaat en duurzaamheid. Een bijzondere doelgroep zijn de mensen in verzorgings- en verpleegtehuizen. Natuurbeleving draagt bij aan hun welbevinden. Via deze brief willen wij de Natuur- en Milieu Educatie bij u onder de aandacht brengen. IVN West-Friesland te Bovenkarspel, Bezoekerscentrum Hertenkamp Enkhuizen te Enkhuizen en MAK Blokweer te Hoorn verzorgen lessen NME op ongeveer 120 basisscholen en circa 12 scholen voor voortgezet onderwijs in de West-Friese gemeenten. Het gaat dan om praktijklessen, excursies, ondersteuning bij projecten, huur leskisten, et cetera.

Het onderwijsprogramma wordt door gekwalificeerde medewerkers van de drie organisaties samengesteld en uitgevoerd. Dat NME en juist de praktijklessen (excursies, veldwerk etc.) een sterke bouwsteen zijn bij het vormen van een besef van duurzaamheid, zult u vast onderstrepen. Duurzaamheid is een belangrijk thema tegenwoordig. Mensen maken zich terecht druk over de toekomst van onze planeet. Onze grondstoffen zijn niet onuitputtelijk, en de mens is een belangrijke factor in de klimaatveranderingen. In dat licht bezien maken velen zich ook ongerust over de toekomst van hun kinderen. Wij denken dat natuur- en milieueducatie kan voorbereiden op een duurzame toekomst door te inspireren en te ‘onderwijzen’. Door de waarde van de natuur te laten ervaren en meer inzicht te geven wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan het begrijpen van de natuur en het klimaat. Door de toekomstige generaties inzicht te geven in de samenhang der dingen en dit ook te laten ervaren door proefjes, buitenlessen, et cetera kunnen we hun gedrag beïnvloeden. Dit creëert een verbondenheid met de natuur en zal een duurzamer handelen tot gevolg hebben. Uit diverse publicaties is gebleken dat onze jeugd onvoldoende kennis heeft van natuur en milieu. Lange tijd werd er van uitgegaan dat kinderen op het platteland – door hun omgeving - meer weten van de natuur dan hun leeftijdgenoten in de grote stad.

Niets is minder waar. Omdat het specifieke landleven zich inmiddels in grote mate afspeelt in (mega)stallen en kassen, komt de plattelandsjeugd in mindere mate in aanraking met de natuur. Zo meldt het Boomblad in één van haar uitgaven dat het “opmerkelijk is dat mensen die op het platteland op school zaten minder

weten over natuur en milieu en hierover een minder positieve houding hebben dan oud-leerlingen van stadsscholen”. In het onderwijs aan de stadsjeugd wordt – door hun omgeving – juist meer aandacht besteed aan natuur en milieu dan in het onderwijs op het platteland. Daar staat tegen over dat uit onderzoek blijkt dat 47% van onze kinderen in het stedelijke gebied niet meer buiten speelt. Voor sommigen is natuur wellicht niet ‘leuk’ genoeg in deze maatschappij vol entertainment. Zij zijn volledig afgesneden van de natuur. Het natuurlijke vermogen om goed te kijken en moeite te doen om iets moois te ontdekken in de wereld om zich heen en inspiratie op te doen voor hun eigen fantasie en creativiteit is onderontwikkeld. Andere onderzoeken geven aan, dat kinderen en jongeren die leren en spelen in een groene omgeving beter leren, minder vaak ziek zijn en minder ruzie maken (zie bijvoorbeeld een YouTube filmpje van professor Erik Scherder: https://youtu.be/GUg-F8TlUHA). Groen nodigt uit tot bewegen en samenwerken. Meer bewegen bevordert niet alleen de motoriek maar kan ook overgewicht voorkomen en de leerprestaties verhogen. Recreatie in een groene omgeving kan ook helpen ziekten te voorkomen en het genezingsproces te versnellen. De natuur bevordert het welzijn zowel lichamelijk als geestelijk. Voor onze toekomstige generaties is dus belangrijk: • • • •

Bewustwording van hoe je verstandig kunt om gaan met natuur, milieu en landschap (niet zomaar dingen weggooien, zuinig met energie zijn, en dergelijke); Bijbrengen van zorg, respect en verantwoordelijkheid voor de omgeving van huidige en toekomstige generaties; Leren genieten van de natuur, kringlopen en de relatie mens en natuur; Door ecologische basisvorming op jonge leeftijd een positieve houding ten opzichte van duurzaamheid en leefbaarheid bewerkstelligen.

Wij werken als drie centra verregaand samen. Dat uit zich bijvoorbeeld in het gezamenlijke digitale NME aanbod via www.nmewestfriesland.nl. De algemene communicatie naar de scholen gebeurt ook gezamenlijk, via e-nieuwsbrieven en een brochure. Uit uw gemeente nemen 16 scholen deel. Zij namen in schooljaar 2018/2019 in totaal 39 activiteiten af. Aan een school wordt per activiteit een bijdrage van € 25,- tot € 50,- gevraagd. Per leerling dus 1 à 2 Euro. De werkelijke kosten van een activiteit bedragen ongeveer € 200. Het spreekt voor zich dat de reële prijs van de activiteiten niet op de scholen verhaald kan worden. De gemeenten Enkhuizen, Stede Broec en Hoorn betalen het verschil. Wij zouden graag zien dat ook uw gemeente gaat bijdragen. Richtlijn hierbij is € 0,25 per inwoner. Daartoe is het noodzakelijk dat in het collegeprogramma 2022-2026 afspraken worden gemaakt. Wij willen u daarom vragen de volgende beleidsmaatregelen in uw verkiezingsprogramma op te nemen: • • • •

De gemeente wordt geacht in haar meerjaren beleidsprogramma het belang van bewustmaking bij basisschoolleerlingen van verstandig omgaan met natuur, milieu en landschap te onderschrijven. De gemeente wordt geacht daarmee tevens te onderschrijven, dat toekomstige generaties leren zorg, respect en verantwoordelijkheid voor de omgeving te hebben en hier duurzaam mee om te gaan. De gemeente wordt geacht het belang te erkennen dat de drie samenwerkende NME organisaties in dit proces hebben. De gemeente wordt geacht daarom jaarlijks financieel bij te dragen aan de samenwerkende NME organisaties in West-Friesland volgens de richtlijnen die hierboven zijn vermeld.

Wij hopen dat ons verzoek en de reden daarvoor helder zijn, maar mochten er bij u toch vragen of onduidelijkheden leven dan zijn wij uiteraard bereid tot een nadere toelichting. Met vriendelijke groet,

Henk Verheij Namens de gezamenlijke NME organisaties in West-Friesland