Programmabegroting 2025
Tekst van het document
PAGINA 40
Riolering We beheren en onderhouden circa 360 km riolering, 125 rioolgemalen, 560 mini-gemalen, 18.500 straatkolken en 18.500 huisaansluitingen. De belangrijkste functies van de riolering zijn zorgen voor volksgezondheid, droge voeten en de bescherming van het milieu. Het beleid is vastgelegd in het Programma stedelijk water en riolering 2023-2027. Klimaatadaptatie - aanpassen van de bebouwde omgeving aan een veranderend klimaat – heeft een toenemende invloed op de riolering. We maken binnen de riolering grofweg onderscheid tussen: •
Vrijverval riolering. Deze bestaat uit stelsels van buizen en putten waarin het afvalwater wordt opgevangen. Rioolgemalen zorgen voor transport van afvalwater richting de rioolwaterzuivering. Stelsels die voor schoon hemelwater zijn aangelegd transporteren dit meestal direct naar open water;
•
Mechanische riolering. Deze bestaat uit stelsels van kleine gemaaltjes en leidingen onder druk. Het ligt in gebieden waar aanleg van vrijverval riolering niet doelmatig is. De gemaaltjes transporteren het afvalwater richting de rioolwaterzuivering;
•
Drainage. Deze bestaat uit een stelsel van waterdoorlatende buizen. Het ligt op plaatsen waar de grondwaterstand anders te dicht bij de oppervlakte komt. De buizen vangen overtollig grondwater op en transporteren dit naar open water.
Gebouwen De gemeente is als eigenaar van vastgoed verantwoordelijk voor ongeveer 100 gebouwen. Het meerjarenonderhoudsplan gemeentelijke gebouwen wordt inzicht gegeven in het planmatig onderhoud van de gebouwen en de kosten die daarmee gemoeid zijn over de periode 20232042. Wij voeren onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen uit volgens de NEN2767, conditieniveau 3 (sober en doelmatig). Naast het uitvoeren van onderhoud, heeft de gemeente ook de wettelijke verplichting en de gemeentelijke ambitie om haar eigen vastgoed te verduurzamen. Er is een portefeuilleroutekaart opgesteld met daarin de eigen aanpak van de vastgoedportefeuille. Daarnaast is gewerkt aan het afstoten van niet-kernvastgoed en zijn er overeenkomsten met partijen afgesloten conform de uitgangspunten van de Nota Vastgoedbeleid 2023.
Sportvelden We stellen sportcomplexen beschikbaar aan verschillende verenigingen. De sportvelden bestaan uit 26 natuurgras voetbalvelden, 10 kunstgras voetbalvelden, 7 handbalvelden en 1 korfbalveld. Het onderhoud voeren we uit volgens het Beheer- en Onderhoudsplan Gemeentelijke Sportvelden.
PAGINA 41
GRIP op Ruimtelijke Projecten De herinrichting en het beheren van de openbare ruimte doen we niet alleen. Zo houden we rekening met de wensen van onze inwoners. We stemmen onze plannen ook af met andere partijen. Dit is noodzakelijk omdat er veel meer partijen zijn met ambities in onze Openbare Ruimte die werkzaamheden plannen in onze gemeente, zoals netbeheerders, de provincie, het Hoogheemraadschap en de woningcorporaties. Door gezamenlijk te programmeren bereiken we dat we zoveel mogelijk werkzaamheden gelijktijdig uitvoeren, alle partijen vanuit de eigen verantwoordelijkheid. Daarmee willen we het volgende bereiken: •
een duurzame inrichting van de bovengrondse Openbare Ruimte;
•
een transitie van de ondergrond, die steeds meer onder druk komt;
•
een efficiënte inzet van middelen, maatschappelijke kosten drukken;
•
het beperken van hinder en overlast voor de inwoners.
In het strategisch planningsoverleg stemmen de organisaties de strategische meerjarenplannen af. Het vertrouwen tussen de partijen en de betrouwbaarheid van hun plannen vormen de zuurstof voor de goede samenwerking. Met het inwerking treden van de Omgevingswet vanaf januari 2024 wordt er een nog sterker beroep gedaan op de betrouwbaarheid en transparantie door de omslag naar van buiten naar binnen denken, vroegtijdig met plannen naar buiten treden en gelijke informatieposities te borgen voor burgers en ondernemer. Strategisch vooruitkijken is niet vrijblijvend. Het doel is om samen verantwoordelijkheid te delen voor een gezamenlijk beeld van het volledige portfolio aan lopende projecten van alle deelnemers binnen de Openbare Ruimte van gemeente Medemblik. Grip op de lopende projecten vraagt actieve regie op de eigen projecten van alle afdelingen en disciplines daarbinnen, naast de projecten van externen. Dit noemen we het coördinatieproces op de lopende projecten en dat is dit jaar grotendeels gerealiseerd. Essentieel is binnen het coördinatieproces op de lopende projecten: •
het tijdig in beeld krijgen van deze projecten;
•
focus leggen op het afstemmen van eenduidige tijdslijnen in de fasering;
•
met afgestemde koppelmomenten om het tijdig aanhaken van alle partijen te borgen.
Dit alleen is niet voldoende, ook het monitoren of in de opvolging ook daadwerkelijk ‘werk met werk gemaakt’ wordt. Het gaat hier niet om één beoogd eindresultaat maar een continu proces, waar alle partijen elkaar bij de les houden met het oog op onderling afgesproken voor hen belangrijke succes indicatoren.
PAGINA 42
Totaaloverzicht Bedragen * € 1.000 Wegen
Groen
Water
Jaar vaststelling beheerplan
2023
2023
2023
Kunstwerken 2023
Beheerplan loopt tot
2028
2028
2028
2028
Meubilair Riolering Gebouwen 2023
2022
2023
2028
2027
2042
Onderdeel Integraal ja ja ja ja ja nee nee Beheerplan Kapitaalgoederen Kwaliteitsniveau Rotondes BegraafKeur Conditie 3 B (CROW) NEN-EN Conditie 3 A, overig plaatsen (HHNK) NEN 2767 13508-2 NEN 2767 B (CROW) A, overig BasisC (CROW) kwaliteit samenwerkingsregio WestFriesland Financiële vertaling beheerplan
-4.206
-2.364
-641
-583
-838
-1.490
-1.342
Opgenomen in de begroting 2025
-3.352
-3.135
-740
-815
-694
-1.570
-1.342
Vervangings-investeringen in beheerplan opgenomen?
nee
nee
n.v.t.
nee
nee
ja
ja
Is er sprake van uitgesteld onderhoud?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
Is er een reserve aanwezig?
ja
ja
ja
ja
ja
nee
nee
Zo ja, is de omvang van de reserve op niveau?
ja
ja
ja
ja
ja
n.v.t.
n.v.t.
Is er een voorziening aanwezig?
nee
nee
nee
nee
nee
ja
ja
Zo ja, is de voorziening op niveau?
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
ja
ja
(*) CROW = Beeldkwaliteitsystematiek voor het meten van de kwaliteit bam de openbare ruimte (**) Keur HHNK= regels die het hoogheemraadschap hanteert bij de bescherming van waterkeringen, watergangen en bijbehorende kunstwerken (#) NEN 2767 = Richtlijn om de onderhoudsstaat van gebouwen te bepalen (##) BRL-K 14020= Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa-procescertificaat voor kwaliteitsgestuurd onderhoud aan pompinstallaties en gemalen (###) NEN3399= Buitenriolering - Classificatiesysteem bij visuele inspectie van objecten
PAGINA 43
De budgetten opgenomen in de begroting 2025 wijken voor kapitaalgoederen af van de financiële vertaling van het beheerplan (Nota IBOR 2023-2028). We werken integraal bij het onderhoud van onze kapitaalgoederen. Fluctuaties tussen kapitaalgoederen vangen we op binnen het totale budget en met de reserve Kapitaalgoederen. Op totaalniveau is voor IBOR voldoende budget opgenomen in de begroting 2025. Om meer in control te komen worden per kapitaalgoed de beheerplannen geactualiseerd en zullen voor de komende jaren de opgenomen budgetten c.q. voorzieningen in de begroting meer in overeenstemming zijn met de benodigde financiën volgens het betreffende beheerplan. Uitgesteld onderhoud Uit de tabel blijkt dat voor een aantal kapitaalgoederen sprake is van uitgesteld onderhoud. In onze nieuwe werkwijze Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) stemmen we voor de kapitaalgoederen integraal het onderhoud af. Dit proces vraagt meer tijd en afstemming. We hebben zijn het uitgestelde onderhoud aan het inlopen en wordt de voortgang hiervan met periodieke inspecties gemonitord. Actuele beheerplannen en overgangsjaar Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeente (BBV) bepaalt dat een beheerplan niet ouder mag zijn dan 5 jaar. Dit betekent dat voor deze begroting een beheerplan niet ouder mag zijn dan 2020.
Inmiddels wordt er gewerkt aan het actualiseren van de diverse beheerplannen waarbij 2025 als overgangsjaar dienst doet. Voor de begroting van 2026 is er beter inzicht in het benodigde jaarlijks budget voor klein onderhoud (exploitatie), zijn er voorzieningen getroffen voor het groot onderhoud en de benodigde investeringen (kredieten) voor het uitvoeren van vervangingen zijn bekend.
PAGINA 44
Financiering Als we voldoende geld op onze bankrekening hebben staan maakt dat de uitvoering van onze taken mogelijk. Om te zorgen voor voldoende geld zijn snelle beslissingen op de geld- en kapitaalmarkt nodig. Hier zijn strenge regels aan verbonden. Aan de beslissingen hangen financiële gevolgen. Dus besteden we tijd aan het op het juiste moment onder de juiste voorwaarden aantrekken van geld. Daarmee kunnen we onze ambities realiseren. In deze paragraaf geven we inzicht in ons financieringsbeleid.
Doelstelling Ons financieringsbeleid is voorzichtig en risicomijdend. De belangrijkste doelstellingen zijn: •
ons verzekeren van duurzame toegang tot de financiële markten bij banken en financiële instellingen met een hoge kredietwaardigheid;
•
beheersen van financiële risico’s zoals renterisico, liquiditeitsrisico en kredietrisico;
•
minimaliseren van de te betalen rentekosten en bankkosten.
Ons financieringsbeleid hebben we vastgelegd in het 'Treasurystatuut'.
Rente- en financieringsbeleid In zowel juni als september 2024 heeft de Europese Centrale Bank de rente met 0,25 procentpunt verlaagd. De rentestand na deze verlagingen bedraagt 3,5 %. We verwachten vanaf 2027 extra leningen te moeten aantrekken om onze investeringen te financieren. Een overzicht met de voorgenomen investeringen is te vinden in het overzicht Investeringen.
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is door het Rijk ingevoerd om risico’s te beperken bij het aantrekken van geld. De limiet bepaalt in hoeverre we tekorten op de bank mogen aanvullen met kortlopend geld. Dit percentage is 8,5%. Uitgaande van een begrotingssaldo (exclusief reserves) van € 164.692.000 is de kasgeldlimiet in 2025 € 13.999.000.
Renterisiconorm Deze norm is door het Rijk ingevoerd. Het voorkomt dat gemeenten gelijktijdig teveel leningen gaan herfinancieren. Vooral bij een stijgende rente loopt de gemeente dan risico. De renterisiconorm berekenen we als percentage van het begrotingstotaal. Dit percentage is 20%. De renterisiconorm komt in 2025 uit op € 32.938.000.
PAGINA 45
Het volgende overzicht laat zien hoe de renterisiconorm uitwerkt binnen de huidige leningportefeuille van onze gemeente: Bedragen * € 1.000
Stand leningen per 1 januari¹ Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen Stand leningen per 31 december
2025
2026
2027
2028
19.578
17.547
15.513
30.494
-
-
17.000
4.100
-2.031
-2.034
-2.019
-2.023
-
-
-
-
17.547
15.513
30.494
32.571
¹Op januari 2025 is € 375.000 van onze leningenportefeuille doorgeleend aan Het Grootslag.
Nieuwe leningen Voor de jaren 2027 en 2028 moeten we naar verwachting één of meer vaste langlopende geldleningen (looptijd > 1 jaar) aantrekken. De hoogte hangt sterk af van de resultaten in de begroting, de financiering van de investeringen, de herfinanciering bestaande leningen en de mutaties binnen de bouwgrondexploitaties. In het volgende overzicht wordt het risico van renteherzieningen en herfinanciering van onze geldleningen berekend. Bedragen * € 1.000 2025
2026
2027
2028
Renteherziening op vaste schuld
-
-
-
-
Te betalen reguliere aflossingen
-2.031
-2.034
-2.019
-2.023
44
44
45
46
-1.987
-1.990
-1.974
-1.977
Te ontvangen reguliere aflossingen Totaal renterisico
Het renterisico van € 1.987.000 in 2025 blijft ruim binnen de maximale norm van € 32.938.000. We verwachten dat dit de komende jaren zo blijft. Om de ontwikkeling van de schulden per inwoner inzichtelijk te maken berekenen we de netto schuld per inwoner. Hierbij gaan we uit van 46.002 inwoners op peildatum 1 januari 2024.* Bedragen * € 1
Netto schuld per inwoner
2025
2026
2027
2028
381
337
663
708
*Bron: CBS
PAGINA 46
Renteberekening Het Besluit begroting en verantwoording stelt ons verplicht om een renteberekening op te nemen. Het volgende overzicht geeft inzicht in de rentelasten, de wijze van toerekening en het renteresultaat. Bedragen * € 1.000 2025 Externe rentelasten over de korte en lange financiering
-186
Externe rentebaten
955 769
Subtotaal Rente doorberekend aan grondexploitatie Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
5 774
Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente Renteresultaat op taakveld Treasury
1 775
PAGINA 47
PAGINA 48
Bedrijfsvoering Inleiding In deze paragraaf geven we inzicht in de ontwikkelingen van de gemeentelijke organisatie. Veranderingen in het primair proces vragen om aanpassingen in de bedrijfsvoering. We ervaren steeds meer de gevolgen van ontwikkelingen in wetgeving, digitalisering, besluitvorming raad en rijk. Wij informeerden u hierover in de kadernota en in de aanbiedingsbrief.
Organisatieontwikkeling We bouwen aan de toekomst Wij stellen ons steeds opnieuw de vraag: “Wat hebben onze inwoners nu én straks nodig, en hoe maken wij dat mogelijk?”. Om deze ambitie te verwezenlijken, investeren we voortdurend in het vakmanschap van onze medewerkers en in vernieuwende werkmethoden. Ons doel? Een vitale en lerende organisatie die volop ruimte biedt voor talentontwikkeling en groei. Daarom zetten we sterk in op het aantrekken van jong talent via traineeships en bieden we diverse leerprogramma’s aan voor zowel adviseurs als uitvoerders. De arbeidsmarkt wordt immers steeds krapper en de uitdagingen steeds complexer – en wij willen klaarstaan om deze het hoofd te bieden. Met een eigentijds HR-beleid en inspirerend leiderschap richten we ons op het creëren van een werkomgeving waarin medewerkers zich gewaardeerd voelen, hun talenten kunnen benutten en waar groei wordt gestimuleerd. Wij willen leiders die met aandacht en inzicht precies dat bieden wat hun teams nodig hebben. Zo bouwen we samen aan een motiverende en inspirerende werkplek waar mensen met plezier werken en zich blijven ontwikkelen.
Personeel Werving De krapte op de arbeidsmarkt blijft voelbaar binnen de decentrale overheid, en ook de gemeente Medemblik heeft doorlopend te maken met moeilijk vervulbare vacatures. Naast het blijven profileren van Medemblik als een aantrekkelijke werkgever, ligt onze focus in 2025 op het verder uitrollen van de nieuwe wervingsstrategieën die door onze recruiters zijn ontwikkeld. We richten ons op het terugdringen van externe inhuur door deze om te zetten in vaste aanstellingen en tegelijkertijd de benodigde extra capaciteit binnen onze organisatie te realiseren. Dit doen we met oog voor de continuïteit van onze dienstverlening, zodat de kwaliteit hiervan onverminderd gewaarborgd blijft. Hiermee versterken we onze positie op de arbeidsmarkt en waarborgen we de continuïteit en kwaliteit van onze dienstverlening. Ontwikkelen arbeidsmarktstrategie en vormgeven van de employee journey Om onze aantrekkelijkheid op de arbeidsmarkt te waarborgen, ontwikkelen we in 2025 een nieuwe arbeidsmarktstrategie. Deze strategie zal inspelen op de veranderende wensen van potentiële en huidige medewerkers. Ook besteden we aandacht aan het vormgeven van de volledige employee journey, van werving tot exitgesprekken, om de medewerkerservaring zo optimaal mogelijk te maken.
PAGINA 49
Nieuw E-HRM systeem Een van de belangrijkste projecten voor 2025 is het inrichten en de implementatie van een nieuw E-HRM systeem. Dit systeem zal de basis vormen voor efficiëntere HR-processen, betere gegevensbeheersing en een verbeterde gebruikerservaring. Door te investeren in een toekomstbestendig systeem zorgen we ervoor dat de HR-functie goed voorbereid is op de eisen van de toekomst. Doorontwikkeling traineeship Ons traineeprogramma wordt doorontwikkeld om Medemblik meer aantrekkelijk voor jonge talenten te maken. Door het aanbieden van uitgebreidere leer- en ontwikkelingsmogelijkheden en intensievere begeleiding streven we naar een succesvolle instroom en doorstroom van deze talenten binnen onze organisatie. Ontwikkelen talentenprogramma In 2025 ontwikkelen we met een nieuw talentenprogramma dat is gericht op het herkennen en ontwikkelen van intern talent. Dit programma biedt maatwerktrajecten die aansluiten bij de specifieke behoeften en ambities van onze medewerkers, waardoor ze zich verder kunnen ontwikkelen en hun potentieel binnen de gemeente volledig kunnen benutten. Onboarding en vakmanschap van medewerkers We gaan door met het verbeteren van onze onboardingprocessen om nieuwe medewerkers snel en effectief te integreren in onze organisatie.
Daarnaast investeren we in het vakmanschap van onze medewerkers door hen gerichte opleidings- en ontwikkelingsprogramma’s aan te bieden die inspelen op de steeds veranderende eisen van hun functies. Vitaliteit Het bevorderen van de vitaliteit van onze medewerkers blijft een speerpunt. We zetten in op een breed vitaliteitsbeleid dat niet alleen focust op fysieke gezondheid, maar ook op mentale weerbaarheid.
Indicatoren Op een aantal manieren meten we de kwaliteit van onze bedrijfsvoering: •
we doen mee met de landelijke benchmark Vensters voor Bedrijfsvoering (VVB). Met deze benchmark vergelijken we onze bedrijfsvoering met andere overheden. Daaruit halen we onze leerpunten. Ons doel is om het beter te doen dan de benchmark;
•
we meten onze telefonische bereikbaarheid. Niet alleen van het algemene nummer maar ook van de diensten waar het meest over wordt gebeld;
•
we doen tevredenheidsonderzoek naar de dienstverlening aan de balie;
•
we meten de effectiviteit van onze dienstverlening en klantloyaliteit.
We verwijzen u verder naar de beleidsindicatoren van programma 1. Hier zijn enkele indicatoren uit de VVB opgenomen.
PAGINA 50
Externe factoren Oorlog in Oekraïne Na de uitbraak van de oorlog in Oekraïne op 24 februari 2022 ving de gemeente Medemblik op 2 maart 2022 de eerste Oekraïense vluchtelingen op. We richtten een crisisorganisatie op om tijdelijke opvang te regelen. Dit deden wij door twee gemeentelijke opvanglocaties re realiseren met steun van inwoners en ondernemers. Ook ondersteunden we particuliere opvang via ons meldpunt Oekraïne. Wij huisvesten nog steeds vluchtelingen in particuliere en gemeentelijke opvang. Hoewel de crisissituatie beheersbaar is, zijn de gevolgen nog steeds merkbaar voor onze organisatie. We verwachten dat deze impact doorwerkt in 2025. We gaan ervan uit dat de gemaakte kosten volledig door het rijk worden vergoed.
Samenwerking Informatieveiligheid Het beschermen van de gegevens van onze inwoners, ondernemers en medewerkers wordt steeds belangrijker in de steeds snellere digitalisering van onze samenleving. De Nederlandse en Europese wet- en regelgeving stelt daarnaast steeds zwaardere en hogere eisen aan de informatieveiligheid. Dit blijkt onder andere uit de komende vernieuwing van de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni), deze vloeit voort uit de Europese richtlijn "Network and Information Security directive 2", ook wel bekend als de NIS2. Dit zal geborgd worden in de Cyberbeveiligingswet (Cbw). In tegenstelling tot eerdere berichtgeving vanuit het rijk waar werd aangegeven dat dit de Wbni zou zijn. Gemeenten worden onder de Cbw als essentieel aangeduid. Hierdoor vallen gemeenten in de zwaarste categorie van de Cbw. De Cbw stelt een zorgplicht (BIO), meldplicht (IBD) en toezicht (voor- en achteraf inclusief boeteregiem) verplicht. Om te voldoen aan de huidige en komende (wettelijke) verplichtingen vanuit de Cbw en BIO zijn diverse aanvullende maatregelen nodig. Deze zijn vastgelegd in een Uitvoeringsplan Informatiebeveiliging. Dit uitvoeringsplan zet in op deze verplichtingen die wij tot nu toe weten op basis van adviezen van de VNG/IBD en de rekenkamerrapportage naar informatieveiligheid. Op het moment van schrijven is de concept wettekst van de Cbw gepubliceerd.
De gekozen route lijkt hierop aan te sluiten. Specifieke lagere regelgevingen voor gemeente worden nog opgesteld in "Algemene Maatregel van Bestuur" (AMvB). Het risico bestaat dat aanvullende middelen nodig zijn wanneer hieruit nieuwe verplichte maatregelen naar voren komen. In het jaar 2025 zal specifiek worden ingezet op onder andere: - Onafhankelijke review voor informatiebeveiliging (o.a. pentest); - Training van lijnmanagement t.b.v. de Cyberbeveiligingswet; - Uitgebreidere controle op onze (technische) kwetsbaarheden; - Verdere professionalisering bewustwordingen campagnes. Informatiemanagement Informatiemanagement draait ook de komende periode nog om het verder op orde brengen van de basis, het verbeteren van de kwaliteit van de basis- en kernregistraties en het vergroten van de wendbaarheid en centraliseren van het applicatielandschap (portfolio). Daarnaast is een goede werkplek (devices) is van belang om medewerkers aan te trekken en te behouden. Functioneel, betrouwbaar, onafhankelijk van tijd en locatie. Om meer doelgericht, vollediger en adequaat beslissingen te kunnen nemen (op alle niveaus) wordt datagedreven werken steeds belangrijker. Ook binnen de gemeente Medemblik is deze ontwikkeling gaande en zal naar verwachting de komende periode worden voortgezet. PAGINA 51
Informatieveiligheid staat ook de komende tijd hoog op de agenda. Toenemende verbondenheid van ICT systemen biedt niet alleen meer kansen maar zorgt tegelijk voor een toenemende dreiging door cybercriminelen. Ver-saas-ing (Software as a service): Steeds meer leveranciers maken de overstap naar het aanbieden van online diensten via de cloud. Dit vereist een andere, nieuwe manier van organiseren, contracteren, financieren en regisseren. Data en Artificial Intelligence (AI). Recentelijk is de aandacht voor en ontwikkeling van de mogelijkheden van AI (denk aan ChatGPT) sterk gestegen. Deze trend zal aanhouden, als gemeente dienen we op zowel de kansen als de risico's ervan te anticiperen. SSC DeSom In 2024 zijn de eerste contouren zichtbaar geworden voor het toekomstige SSC DeSom. Na vaststelling van de nieuwe koers zal de komende jaren de transitie naar DeSom2.0 gaan plaatsvinden.
Privacy Gemeente Medemblik heeft de verantwoordelijkheid en de verplichting om op een veilige en transparante wijze om te gaan met de persoonsgegevens van inwoners, ondernemers en medewerkers. In haar dienstverlening houdt zij rekening met strenge regelgeving op het gebied van privacy en informatiebeveiliging. Alles wat de gemeente met persoonlijke gegevens doet moet bijvoorbeeld aantoonbaar voldoen aan de regels van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), Wet politiegegevens (Wpg) en andere (specifieke) wetten. Voor 2025 zet de gemeente in op het continueren van de dienstverlening op het gebied van privacy en informatiebeveiliging om onze data en systemen veilig te houden. Tevens wordt meer ingezet om het privacy bewustzijn van medewerkers verder te verhogen, onder meer door het beschikbaar stellen van een digitale leeromgeving. De privacy volwassenheid wordt steeds beter zichtbaar in de organisatie.
PAGINA 52
Verbonden partijen Een verbonden partij is een organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Verbonden partijen voeren een publieke taak voor ons uit. In een aantal gevallen heeft het Rijk zelfs verplicht gesteld dat een verbonden partij deze taak voor ons uitvoert. Nota verbonden partijen Op 6 maart 2014 stelde de raad de visie over de verbonden partij vast in de 'Nota Verbonden Partijen'. Deze nota bevat ook een lijst van de verbonden partijen. De raad stelde op 9 maart 2017 de notitie 'Toezicht op verbonden partijen' vast. In 2019 is deze verder uitgewerkt in de notitie 'inrichting toezicht houden op verbonden partijen (inrichten governance)'.
Gemeenschappelijke regelingen 1
Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking Westfriesland (OBS)
Vestigingsplaats: Hoorn
www.regiowestfriesland.nl
De kerntaken van het OBS zijn: • het periodiek organiseren, faciliteren en coördineren van bestuurlijke overleggen: o Madivosa (Maatschappelijke Dienstverlening, Volksgezondheid en Sociale Aangelegenheden); o VVRE (Verkeer en Vervoer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Economie); o ABZ (Algemeen Bestuurlijke Zaken). • het uitvoeren van een aantal daarvan afgeleide taken, zoals organisatie van leerlingenvervoer en urgentiecommissie woningtoewijzing. Onder deze regeling valt ook de samenwerking op basis van het Pact van Westfriesland. We zetten ons regionaal in ieder geval in op energie (specifiek geothermie), versnellen van woningbouw en innovatie van de zorg.
PAGINA 53
2
Westfries Archief
Vestigingsplaats: Hoorn
www.westfriesarchief.nl
Het Westfries Archief is het regionaal historisch centrum voor Westfriesland. Inwoners en instellingen kunnen hier terecht met historische vragen. Het belang van het Westfries Archief is een goede (digitale) informatievoorziening, het bewaren van het cultuur erfgoed en het borgen van digitale duurzaamheid. Hiermee voldoen we aan de Archiefwet. De kerntaken van het Westfries Archief zijn: • het beheren, bewaren en ter beschikking stellen van de historische archieven en collecties van de aangesloten Westfriese gemeenten; • het opbouwen en beheren van een zo breed mogelijke collectie en deze collectie beschikbaar te stellen voor een breed publiek; • het adviseren en inspecteren van de aangesloten gemeenten op het gebied van (digitaal) duurzaam archiefbeheer; • een kennis- en informatiecentrum zijn op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis.
3
SSC DeSom
Vestigingsplaats: Wognum
www.sscdesom.nl
Het is een samenwerkingsverband op gebied van ICT beheer. De deelnemende gemeenten zijn Drechterland, Enkhuizen, Stede Broec, Opmeer, Medemblik en Koggenland. Ook WerkSaam neemt ICT-diensten van DeSom af.
4
GGD Hollands Noorden
Vestigingsplaats: Alkmaar
www.ggdhollandsnoorden.nl
De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van inwoners. De GGD heeft daarvoor de volgende doelstellingen: • ondersteuning van gemeenten bij de realisatie en uitvoering van het lokaal gezondheidsbeleid; • uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van: jeugd; infectieziektebestrijding; kwetsbare inwoner; onderzoek, beleid en preventie.
PAGINA 54
5
WerkSaam Westfriesland
Vestigingsplaats: Hoorn
www.werksaamwf.nl
WerkSaam Westfriesland (kortweg Werksaam) voert voor de zeven Westfriese gemeenten de Participatiewet uit. Daarnaast behandelt WerkSaam de aanvragen voor een inkomensvoorziening voor oudere arbeidsongeschikte werknemers en zelfstandigen en voor bijstandsverlening aan zelfstandigen. Ook pakt zij laaggeletterdheid aan. WerkSaam wil iedereen die in Westfriesland kan participeren mee laten doen, waar mogelijk, in betaald werk. De talenten van mensen en de wensen van de werkgever staan daarbij centraal. Het doel van WerkSaam is vooral passend werk te vinden voor mensen. Regulier werk waar dat kan en beschut werk waar dat nodig is. En uitkeringen verstrekken aan hen die dat nodig hebben.
6
Veiligheidsregio Noord-Holland Noord
Vestigingsplaats: Alkmaar
www.vrnhn.nl
De Veiligheidsregio is een samenwerkingsverband van zestien gemeenten en hulpverleningsdiensten in Noord-Holland Noord. De Veiligheidsregio zorgt voor: • verkleining van de risico's op een crisissituatie; • goede voorbereiding op het bestrijden van incidenten; • een vlotte en adequate aansturing van de hulpverlening bij een ramp. Alle inzet wordt gecoördineerd vanuit een centrale organisatie waar onder andere het ambulancevervoer en de meldkamer zijn ondergebracht. Op dit moment loopt er een landelijk project om de meldkamerorganisaties te professionaliseren.
7
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN)
Vestigingsplaats: Hoorn
www.odnhn.nl
De OD NHN voert de wettelijke milieutaken uit. Zij doet dit voor alle aangesloten gemeenten en de provincie Noord-Holland. Voor onze gemeente voert de OD NHN ook de bovenwettelijke taken uit.
8
Afvalbeheer Westfriesland
Vestigingsplaats: Bovenkarspel In 2021 is de naam van de toenmalige gemeenschappelijke regeling ‘Centraal afvalverwijderingsbedrijf Westfriesland’ (CAW) gewijzigd in ‘Afvalbeheer Westfriesland (ABWF)’. Alle aandelen van de Huisvuilcentrale (HVC) zijn van het CAW overgegaan naar de zeven Westfriese gemeenten. In 2019 was al de bevoegdheid op het gebied van beleid, de afvalverordening en de dienstverleningsovereenkomst met het HVC overgegaan naar de individuele gemeenten. Hiermee blijft alleen de voormalige stortplaats in Westwoud als formele taak bij het ABWF. Verder functioneert het ABWF als afstemmingsoverleg voor beleidszaken op het gebied van afval en aandeelhouderschap HVC. PAGINA 55
9
Recreatieschap Westfriesland
Vestigingsplaats: Stede Broec
www.recreatieschapwestfriesland.nl
Het Recreatieschap Westfriesland (RSW) behartigt de gemeentelijke belangen op het gebied van de openluchtrecreatie, natuur en het landschap. Het RSW zet zich in voor een rijkere, gevarieerdere natuur. En ook voor het ontwikkelen en beheren van diverse recreatiemogelijkheden en recreatiegebieden.
10
Archeologie West-Friesland
Vestigingsplaats: Hoorn
www.archeologiewestfriesland.nl
De archeologiedienst behartigt de Westfriese belangen op het gebied van archeologie. Deze gemeenschappelijke regeling kent een centrumgemeenteconstructie. De gemeente Hoorn verricht de opgravingen zoals bedoeld in de Monumentenwet voor alle gemeenten. In 2018 is de regeling gewijzigd om deze in lijn te brengen met de Erfgoedwet. De gemeenten Schagen en Texel zijn inmiddels ook toegetreden.
11
Rekenkamercommissie Medemblik - Opmeer
Vestigingsplaats: Wognum De gemeenten Medemblik en Opmeer hebben samen één Rekenkamer (RK). Deze RK is een onafhankelijke commissie die onderzoek doet naar de doeltreffendheid (resultaat), doelmatigheid (kosten) en rechtmatigheid (regels en besluiten) van het gemeentelijk beleid.
PAGINA 56
Vennootschappen en coöperaties 12
Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Vestigingsplaats: Den Haag
www.bngbank.nl
De BNG functioneert als huisbankier van de Nederlandse gemeenten. De BNG verstrekt de gemeente tegen gunstige voorwaarden geld. De bank heeft een AAA rating. Dat is de hoogste rating wat betreft zekerheid.
13
Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN)
Vestigingsplaats: Alkmaar
www.nhn.nl
Het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN) is de uitvoeringsorganisatie van het Bestuurlijk afstemmingsoverleg (BAO). Dit is een overleg tussen de gemeenten in NoordHolland Noord en de provincie Noord Holland. OHNH bevordert de economie in Noord-Holland Noord.
14
Stadshavens Medemblik B.V.
Vestigingsplaats: Medemblik
www.stadshavensmedemblik.nl
Stadshavens Medemblik B.V. beheert en exploiteert de stadshavens in de kern Medemblik. De BV draagt bij aan een goede kwaliteit van het toeristisch product en het economisch belang van de gemeente. De gemeente is enige aandeelhouder van deze Stadshavens Medemblik B.V.
15
Alliander N.V.
Vestigingsplaats: Arnhem
www.alliander.com/nl
Medemblik heeft aandelen Alliander. De wet bepaalt dat de aandelen van netwerkbedrijven in handen van de overheid blijven. Alliander beheert het regionaal netwerk voor gas en elektriciteit. Zij levert ook de complexe energie infrastructuur. Wij ontvangen eenmaal per jaar dividend.
16
Sportbedrijf Medemblik B.V.
Vestigingsplaats: Wognum Sportbedrijf Medemblik B.V. beheert en exploiteert maatschappelijke voorzieningen en draagt bij aan het scheppen van voorwaarden voor maatschappelijke ontplooiing en vrijetijdsbesteding. Per 1 oktober 2023 wordt uitvoering gegeven aan de exploitatie en beheer van multifunctionele accommodaties, MFA’s de Bloesem (Wognum), de Muiter (Medemblik), sporthal de Klamp en gymzalen de Krimper (beide Andijk) en de Munt (Medemblik).
PAGINA 57
Totaaloverzicht Dit overzicht geeft het bestuurlijke en financiële belang weer van de gemeente in de verbonden partijen. Ook geeft het een totaaloverzicht van de gemeentelijke bijdragen in de verbonden partijen. Programma Verbonden partij
Belang
1
OBS
n.v.t.
n.v.t.
25
200
1
Westfries Archief
300
398
73
480
1
DeSom
Centrumgemeente (Hoorn) Vertegenwoordiging in het AB Vertegenwoordiging in het AB
111
4.435
-50
2.522
1
Rekenkamer Medemblik/Opmeer GGD Vertegenwoordiging in het AB WerkSaam Vertegenwoordiging in het AB
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
51
2.110
23.835
761
2.958
10.045
11.449
1.696
2.328
Vertegenwoordiging in het AB Vertegenwoordiging in het AB Vertegenwoordiging in het AB
5.333
42.613
-850
3.397
4.188
5.837
1.742
1.634
46
1.492
7
16
Vertegenwoordiging in het AB 3 Archeologie West- Centrumgemeente Friesland (Hoorn) Subtotaal bijdrage gemeenschappelijke regelingen
1.675
1.410
29
325
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
51
2 2 3
Veiligheidsregio
3
Omgevingsdienst NHN Afvalbeheer Westfriesland
3 3
RSW
Eigen Vreemd Resultaat vermogen vermogen 2023 31-12-2023 31-12-2023
13.962
1
BNG
Aandeelhouder (0,025%)
2
Sportbedrijf*
Aandeelhouder (100%)
150
3
ONHN
Aandeelhouder (3,54%)
1.204
3
Stadshavens
Aandeelhouder (100%)
3
Alliander
Aandeelhouder (0,209%)
Subtotaal bijdragen stichtingen, vennootschappen en coöperaties Totale bijdragen verbonden partijen
Bijdrage 2025
4.412.000 111.128.000
254.000
-
3.628
-76
152
940
985
301
-
4.749.000
6.897.000
267.000
133 14.095
* Het sportbedrijf is in 2023 opgericht en stelt over 2023 nog geen jaarrekening op. Vanaf 2024 zullen in deze tabel gegevens uit de jaarrekening van het sportbedrijf worden opgenomen.
PAGINA 58
Grondbeleid Met ons grondbeleid leveren we een bijdrage aan de programma’s in de begroting: •
we vergroten de leefbaarheid in onze kernen;
•
we richten de grond die we ontwikkelen duurzaam in en we stellen eisen aan de duurzaamheid van nieuwbouwwoningen;
•
omwonenden en toekomstige bewoners participeren bij de inrichting van het woongebied en de samenstelling van het type woningen;
•
we werken samen met ontwikkelaars en bedrijven om de inrichting van het gebied vorm te geven.
In deze paragraaf nemen we u mee in onze uitgangspunten van het grondbeleid. Ook laten we zien welke bouwgronden we nu exploiteren. Tenslotte geven we inzicht in de belangrijkste risico’s die we lopen bij het exploiteren van de grondexploitaties.
Inleiding De gemeente voert regisserend grondbeleid. Het te voeren grondbeleid (zowel actief als faciliterend) is ondersteunend aan het behalen van gestelde doelen op het gebied van sociaal beleid, voorzieningenbeleid, woonbeleid, economie e.d. Als kernpunten worden genoemd: •
Het mogelijk maken van de realisatie van (duurzame en betaalbare) woningen;
•
Ruimte bieden aan bedrijvigheid;
•
Het duurzaam inrichten van de openbare ruimte;
•
Anticiperen op energietransitie;
•
Gezamenlijk met omwonenden en toekomstige bewoners participeren bij de inrichting van het woongebied en de samenstelling van het type woningen.
De grote vraag naar woningen houdt aan. De vraag overtreft het aanbod. De verwachting is dat dit de komende jaren zo zal blijven. De betaalbaarheid staat onder druk als gevolg van sterk gestegen bouwkosten en de toenemende krapte op de woningmarkt. Segmentering van de woningbouw is een groot aandachtspunt om de juiste woning op de juiste plaats te realiseren. In de Nota Grondbeleid 2023 zijn de hoofdlijnen van het te voeren grondbeleid vastgelegd. Het grondbeleid heeft betrekking op de wijze waarop de gemeente haar instrumenten van grondbeleid zo optimaal mogelijk kan inzetten, om de beleidsdoelstellingen binnen de gemeentelijke programma’s te verwezenlijken. Op basis van het huidige grondbeleid wordt per ontwikkelgebied bepaald wat de beste aanpak is. Wanneer uit een analyse van mogelijkheden, beperkingen, kansen en bedreigingen volgt dat de regie, die de gemeente op de betreffende locatie wil hebben, niet haalbaar lijkt via private of gezamenlijke grondexploitatie, kiest zij voor een actief grondbeleid en een actieve gemeentelijke grondexploitatie. De gemeente kiest daarvoor ook voor die locaties waarin zij niet afhankelijk wil zijn van private partijen. Onze grondprijzen worden getoetst aan de lokale en regionale marktontwikkelingen. Vervolgens worden de actuele grondprijzen verwerkt in de exploitatiebegrotingen van alle plannen. PAGINA 59
Uitgangspunt is marktconform maatwerk. Bij nieuwe locaties wordt de prijs van de grond door een onafhankelijke taxateur bepaald. Daarnaast wordt de Nota Kostenverhaal en financiële bijdragen vastgesteld. In deze beleidsnota wordt uitgewerkt hoe de gemeente Medemblik invulling geeft aan het wettelijke kostenverhaal en hoe de financiële bijdragen worden berekend. Ook wordt het mogelijk om betaalbare woningbouw financieel te verevenen tussen projecten. Voor bovenwijkse voorzieningen wordt op basis van PPT-criteria (profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid) bijdragen gevraagd aan bouwinitiatieven, zowel eigen grondexploitaties als facilitaire projecten. Bouwprojecten in Medemblik profiteren immers ook van goede voorzieningen in onze gemeente. Bij het opstellen van de begroting was de nota nog niet vastgesteld en ook nog niet verwerkt in de grondexploitatiebegrotingen.
Prognose resultaten grondexploitatiecomplexen In 2024 zijn er 10 actieve grondexploitaties. De verwachting is dat er één grondexploitatie wordt afgesloten eind 2024, die van het SEW-terrein. In 2025 zal een investeringsbesluit gevraagd worden aan de gemeenteraad voor het openen van de grondexploitatie voor De Zeehoek in Wervershoof. Hiervoor is in 2023 een voorbereidingskrediet aangevraagd. De cijfers van deze nog te openen grondexploitatie zijn in deze paragraaf niet meegenomen. In onderstaande tabel wordt per complex het verwachte jaar van afsluiting en het resultaat op eindwaarde weergegeven. Ook is weergegeven hoeveel winst reeds is genomen en welke omvang de verliesvoorziening heeft (op basis van jaarrekening 2023). De verliesvoorzieningen zijn ter dekking van een verwacht negatief resultaat van een grondexploitatie. De genomen winst wordt bepaald op basis van realisatie van kosten en opbrengsten ten opzichte van de projectbegroting, met inbegrip van risico's en onzekerheden. Bedragen * € 1.000 Project
Einddatum
Resultaat
Asonia, Andijk
31-12-2027
1.142
n.v.t.
n.v.t.
De Linten, Andijk
31-12-2036
88
n.v.t.
n.v.t.
De Tegel, Wervershoof
31-12-2029
2.973
n.v.t.
n.v.t.
DEK terrein, Medemblik
31-12-2026
279
177
n.v.t.
Gemeentewerf/ijsbaan, Abbekerk
31-12-2025
-1.086
n.v.t.
842
Molenblik, Medemblik
31-12-2029
-624
n.v.t.
555
Noordzijde Bloesemgaerde, Wognum
31-12-2026
645
19
n.v.t.
Slotlaan (vml TV De Kaag), Wervershoof
31-12-2026
-458
n.v.t.
444
Wilgenrak, Sijbekarspel
31-12-2026
-14
n.v.t.
10
2.944
196
1.851
Totaal
Genomen Verliesvoorziening winst
Het te verwachten resultaat van de 9 grondexploitaties tezamen bedraagt na actualisatie op basis van de eindwaarde € 2.944.000 (positief; meer winst dan verlies). Er is in totaal reeds € 196.000 aan tussentijdse winst genomen en daarnaast is er in totaal € 1.851.000 aan verliesvoorzieningen getroffen.
PAGINA 60
Zoals uit bovenstaande tabel blijkt, zijn de verliesvoorzieningen niet dekkend voor de geprognosticeerde tekorten. Dit kan het gevolg zijn van actualisatie van de begroting (bij Molenblik en Gemeentewerf/IJsbaan). Een andere oorzaak betreft de toerekening van rente aan grondexploitaties terwijl dat aan verliesvoorzieningen niet wordt gedaan. Daardoor moeten de verliesvoorzieningen jaarlijks worden opgehoogd om gelijke tred te houden met het begrote resultaat. In onderstaande tabel worden de verwachte kosten, opbrengsten en tussentijdse winstnemingen en stortingen aan verliesvoorzieningen per project voor 2025 in beeld gebracht. Onder de tabel volgt een korte toelichting op de actuele stand van zaken van het project/wijzigingen ten opzichte van het in juni 2024 vastgestelde MeerjarenPerspectief Grondexploitaties (MPG). In totaal worden € 5.330.000 aan te realiseren kosten begroot in 2025. Er wordt € 11.486.000 aan opbrengsten verwacht, voornamelijk opbrengsten uit grondverkoop. De opbrengsten leiden ertoe dat in totaal voor € 709.000 aan tussentijdse winstnemingen gedaan kan worden: voor DEK-terrein, Noordzijde Bloesemgaerde en Asonia. De boekwaarde van de grondexploitaties zal verbeteren met € 5.447.000. Bedragen * € 1.000
Project DEK terrein, Medemblik
Boekwaarde per 31-12-2024 Excl. incl. Lasten Voorziening Voorziening
2025
Boekwaarde per 31-12-2025 Baten WinstExcl. incl. nemingen Voorziening voorziening
592
592
175
1.409
2.374
1.819
161
2.654
1.213
1.213
790
3.689
De Tegel, Wervershoof
839
839
2.094
De Linten, Andijk
524
524
Asonia, Andijk Voormalige gemeentewerf/ijsbaan, Abbekerk Slotlaan (vml TV De Kaag), Wervershoof
690
Wilgenrak, Sijbekarspel
Molenblik, Medemblik Noordzijde Bloesemgaerde, Wognum
Totaal
57
-586
-586
-120
-675
-1.271
-1.271
-
2.933
2.933
103
32
595
595
690
817
2.282
-539
-539
558
-284
913
630
842
-
29
-415
96
125
-319
441
431
182
-167
-177
7.259
5.408
1.813
-38
415
237
790
5.330 11.486
709
DEK-terrein Er zijn geen wijzigingen doorgevoerd ten opzichte van het laatste vastgestelde MPG. Verwacht wordt dat in 2025 de laatste grondopbrengsten worden gerealiseerd en er een tussentijdse winstneming gedaan kan worden van circa € 57.000. Molenblik De grondexploitatie is aangepast. De grondopbrengsten en het laatste deel van de plankostenvergoeding is van 2024 naar 2025 verschoven in verband met een beroepsprocedure bij de Raad van State. Zolang de procedure loopt wordt de grondwaarde niet geïndexeerd. De verschuiving leidt tot een verslechtering van het saldo met ca. € 26.000. PAGINA 61
Vanwege oprenting van het saldo dient de verliesvoorziening met € 37.000 te worden opgehoogd. Bloesemgaerde Noord Voor Bloesemgaerde-Noord worden de budgetten, zoals opgenomen in het MPG, toereikend geschat. De verwachte opbrengsten zijn gestegen. Onderhandelingen hebben geleid tot een hogere grondprijs voor sociale huur boven de aftoppingsgrens. De planning loopt voorspoediger dan waar rekening mee gehouden is in het MPG. Een deel van de kosten voor het bouwrijp maken zullen al in 2024 worden gemaakt in plaats van 2025. Daarnaast zullen de kosten voor kunstwerken naar verwachting in 2025 worden gemaakt in plaats van 2026. In het gedeelte van het plangebied waar de sociale huurwoningen gerealiseerd gaan worden kan de bouw eerder starten en daarom zullen deze opbrengsten in 2024 al worden gerealiseerd. De resterende opbrengsten zullen, net als met het MPG, in 2025 worden gerealiseerd. De lagere kostenstijging en rentekosten als gevolg van de naar voren geschoven planning in combinatie met de nieuwe rente hebben geleid tot een saldoverbetering met € 70.000 van € 575.000 naar € 645.000 Verwacht wordt dat er in 2025 € 415.000 aan winst kan worden genomen. Voor Bloesemgaerde-Noord wordt momenteel onderzocht of het programma nog kan worden aangepast, zodat het mijn er lijn komt met de Woonvisie. Eventuele besluitvorming hierover wordt aan de raad voorgelegd.
De Tegel In de grondexploitatie van De Tegel is niets gewijzigd ten opzichte van het MPG. Momenteel wordt er gewerkt aan een schetsontwerp voor het plan. Op basis van de uitwerking hiervan zal de grondexploitatie volledig worden herzien. Hierover wordt neemt de raad te zijner tijd een besluit. Het saldo van de grondexploitatie wijzigt als gevolg van de nieuwe renteparameters van € 2,91 mln. naar € 2,97 mln. Aangezien er nog geen opbrengsten worden gerealiseerd in 2025, wordt er nog geen winst genomen. De Linten Grondexploitatie De Linten is gewijzigd ten opzichte van het MPG. De wijziging houdt verband met de verhuur van een van de kavels ten behoeve van de realisatie van flexwoningen. De kavel wordt 10 jaar verhuurd en daarna schoon en bouwrijp opgeleverd. De kosten voor bouwrijpmaken zijn ten laste gebracht van de grondexploitatie. De inkomsten uit de grondverhuur worden als opbrengst in de grondexploitatie geboekt. Permanente woningbouw zal op deze kavel niet eerder dan in 2035 worden gerealiseerd. Daarom is planafsluiting voorzien in 2036, en niet in 2026 zoals bij het MPG was voorzien. Het bouwprogramma van de permanente woningbouw is aangepast en daardoor voldoet de grondexploitatie aan de Woonvisie. Ten opzichte van het MPG worden in 2025 minder kosten verwacht, doordat de kavel met de tijdelijke flexwoningen niet bouwrijp gemaakt wordt.
Het saldo van de grondexploitatie is door bovenstaande wijzigingen met ruim € 60.000 verbeterd. Gezien het geringe positieve planresultaat en de lange looptijd wordt er geen tussentijdse winstneming verwacht tot einde project. Asonia (I) De grondexploitatie voor Asonia (I) is conform de uitgangspunten van het MPG opgenomen in de begroting. Voor Asonia (I) wordt er gewerkt aan een aangepast plan.. De uitkomsten hiervan zullen op een later moment inzichtelijk worden gemaakt en aan de raad worden aangeboden. Naar verwachting kan er in 2025 € 237.000 aan winst worden genomen.
PAGINA 62
Gemeentewerf/IJsbaan Voor Gemeentewerf/IJsbaan zijn de kosten van het bouwrijp maken hoger uitgevallen door extra werkzaamheden ten behoeve van sanering. De hogere kosten zorgt ervoor dat ook de kosten voor V&T en de kostenstijging en rente toenemen. Met het MPG werd verwacht dat er nog een klein deel van de kosten in 2026 worden gemaakt. Naar nieuw inzicht is de verwachting dat het project in 2025 wordt afgerond. Bovenstaande wijzigingen leiden tot een verslechtering van het resultaat van naar € 1,09 mln. Dit betekent dat de verliesvoorziening met ca. € 244.000 moet worden opgehoogd. Slotlaan Voor Slotlaan is uitsluitend de planning gewijzigd. De budgetten in de grondexploitatie worden op dit moment toereikend geacht. De resterende kosten voor het bouwrijp maken zullen naar verwachting in 2024 worden gemaakt. Alle kosten voor het woonrijp maken zullen naar verwachting in 2026 worden gemaakt. Eerder werd nog rekening gehouden met een deel van de kosten in 2025. De verschuivingen leiden tot een verbetering van het resultaat met ca. € 9.000. De verliesvoorziening zal hiermee moeten worden verlaagd. Wilgenrak Op dit moment staat Wilgenrak als grondexploitatie in de begroting. Het oorspronkelijke plan van circa 12 woningen voldeed niet aan de Woonvisie. Bij het aanpassen van het programma, zodat het voldoet aan de Woonvisie, treedt een verslechtering van het resultaat op.
De programmawijziging in combinatie met oprenting en nieuwe rente leidt tot een minimale verslechtering van het resultaat. De verliesvoorziening zal naar verwachting met € 3.500 worden opgehoogd. De gemeente Medemblik heeft grondpositie Wilgenrak te Sijbekarspel. Een ontwikkelaar heeft naastgelegen percelen aangekocht en spuitzones afgekocht. Die ontwikkelaar heeft een samenwerkingsbrief getekend. Onderzocht wordt of ontwikkelaar de gemeentelijke grond in samenhang met naastgelegen percelen als één ontwikkeling kan gaan realiseren. Het plan moet voldoen aan het Woningbouwkader. Bij een haalbaar plan zal de gemeente de grond verkopen aan de ontwikkelaar.
PAGINA 63
Onderbouwing verliesvoorzieningen De verliesvoorzieningen zijn de voorlopige reserveringen die worden gedaan om een verwacht negatief resultaat van een grondexploitatie af te dekken. Bij de actualisatie van het MPG bij de jaarrekening wordt deze verliesvoorziening aangepast aan het te verwachten negatieve resultaat van de betreffende grondexploitatie. Op het moment van afsluiten van de grondexploitatie wordt de verliesvoorziening omgezet in een verliesneming. De resterende boekwaarde van een complex wordt op deze manier afgeboekt. Per 1 januari 2024 bedraagt de totale verliesvoorziening € 1.851.000. In onderstaande tabel is de opbouw van de verliesvoorziening weergegeven, inclusief het op dit moment verwachte resultaat op eindwaarde. Bedragen * € 1.000 Project
Resultaat (EW) Datum
Resultaat Verliesvoorziening (NCW per 1-1-2024) per 1-1-2024
Gemeentewerf/ijsbaan, Abbekerk
31-12-2025
-1.086
-842
842
Molenblik, Medemblik
31-12-2029
-624
-555
555
Slotlaan (vml TV De Kaag), Wervershoof Wilgenrak, Sijbekarspel
31-12-2026
-458
-444
444
31-12-2026
-14
-10
10
-2.182
-1.851
1.851
Totaal
In de voorgaande paragraaf zijn de wijzigingen van de grondexploitaties beschreven. Bij het MPG 2024 worden de resultaten per complex uitgebreid beschreven en uitgebreider geactualiseerd, met onder andere de aanpassingen van de parameters. Het MPG wordt gelijktijdig met de jaarrekening ter vaststelling aangeboden.
Onderbouwing winstnemingen Op grond van Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dient de gemeente bij grondexploitatiecomplexen tussentijds winst te nemen conform de Percentage of Completionmethode (POC-methode). Het uitgangspunt van de POC-methode is de realisatie van de kosten en opbrengsten tot en met het huidige boekjaar, ten opzichte van de totale kosten en opbrengsten. In onderstaande tabel is de totale winstneming op basis van de POC-methode na actualisatie per grondexploitatiecomplex gespecificeerd. Bedragen * € 1.000 Complex
PoC%
Totaal te T/m 2023 nemen genomen winst winst 1.142 -
Winst 2025
Asonia, Andijk
0%
De Tegel, Wervershoof
0%
2.973
-
-
DEK terrein, Medemblik
63%
279
177
57
De Linten, Andijk
0%
88
-
-
Noordzijde Bloesemgaerde, Wognum
3%
645
19
415
5.126
196
709
Totaal
237
PAGINA 64
De totale winstneming in 2025 wordt begroot op € 709.000. In onderstaande tabel wordt per grondexploitatie weergegeven in welk jaar naar verwachting welke winst kan worden genomen op basis van de eerder genoemde PoC-methode. Bedragen * € 1.000 Project
Resultaat T/m 2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Asonia, Andijk
1.142
-
-
237
653
252
-
-
Bloesemgaerde-Noord, Wognum De Linten, Andijk
645
19
39
415
171
-
-
-
88
-
-
-
-
-
-
88
De Tegel, Wervershoof
2.973
-
-
-
-
1.155
1.211
607
DEK terrein, Medemblik
279
177
3
57
43
-
-
-
5.126
196
42
709
867
1.407
1.211
694
Totaal
Risico's Jaarlijks worden de mogelijke risico’s geïnventariseerd en gekwalificeerd. Het betreft onder andere de risico’s van kostenstijging en rentestijging. Tevens worden er specifieke risico’s aan de grondexploitatiecomplexen toegekend.
Stand reserve grondbedrijf Om de risico’s binnen de grondexploitatiecomplexen op te kunnen vangen heeft de gemeente een reserve grondbedrijf. In het verleden heeft de raad besloten dat de omvang van de reserve minimaal 20% van de totale boekwaarde moet bedragen. De totale boekwaarde per 31-12-2023 bedraagt € 5.367.000. De stand van de reserve zou dan per 31-12-2023 minimaal € 1.073.000 moeten zijn. De stand van de reserve grondbedrijf bedraagt na resultaatsbestemming 2023 € 1.914.000. De stand van de reserve is ruim voldoende ten opzichte van de minimale omvang die de raad in het verleden heeft vastgesteld. Bedragen * € 1.000 Reserve grondbedrijf Stand reserve grondbedrijf per 1-1-2023:
1.743
Resultaatbestemming 2022
184
Reservemutaties 2023
-13
Stand reserve per 31-12-2023:
1.914
Boekwaarde grondexploitaties per 31-12-2023
5.367
Drempel 20%
1.073
PAGINA 65
PAGINA 66
Openbaarheid (WOO) Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. De Woo vervangt de Wet openbaarheid van bestuur. Artikel 3.5 schrijft voor dat een bestuursorgaan in de begroting aandacht besteed aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van de wet. In de jaarstukken moeten we verslag doen van de uitvoering van de wet, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. In 2024 hebben we geïnventariseerd wat er nodig is om de Woo goed te kunnen implementeren. Gekeken is naar de noodzakelijke processen en de benodigde projecten om de actieve openbaarmaking te kunnen borgen. In 2025 willen we een aantal processen gaan aanpassen. Daarnaast stapsgewijs de projecten uitvoeren waarmee we in fasen langzaam overgaan naar de implementatie van de actieve openbaarmaking Woo (2026).
PAGINA 67
PAGINA 68
Financiële begroting Inleiding In dit hoofdstuk geven we u een toelichting op de totstandkoming van de middelen in onze programmabegroting 2025-2028.
Kaders en uitgangspunten Belangrijk uitgangspunt van deze begroting vormen de regels uit het Besluit begroting en verantwoording (BBV). In dit besluit zegt het Rijk hoe we het begrotingsdocument moeten opstellen.
Actueel begrotingsresultaat 2025-2028 In onderstaand overzicht vindt u het financiële beeld 2025-2028. We stelden de begroting bij met de actuele ontwikkelingen. Daar waren de uitkomsten van de kadernota 2025 een onderdeel van. Hierna lichten we dit toe. Bedragen * € 1.000 2025
2026
2027
2028
Beginstand programmabegroting 2025-2028
2.577
-5.081
-4.003
-4.003
1. Algemene uitkering
3.357
5.922
4.065
3.759
381
383
383
383
-1.005
-1.147
-1.291
-1.254
-127
-126
-126
-126
-3.631
-3.630
-3.625
-3.625
120
124
213
147
-1.824
-1.823
-1.794
-1.790
362
192
191
131
9. Reserves
-
-
-
122
10. Rente
702
153
-308
-917
11. Overige
-157
-198
50
50
Subtotaal autonome ontwikkelingen
-1.823
-150
-2.244
-3.121
Programmabegroting 2025-2028
754
-5.231
-6.247
-7.124
2. Belastingen 3. Gemeenschappelijke regeling 4. Subsidieplafond 5. Indexatie prijsgevoelige budgetten 6. Kostendekkende heffingen 7. Personeelskosten 8. Afschrijvingen
PAGINA 69
Autonome ontwikkelingen 2025 Bedragen * € 1.000
1. Algemene uitkering
2025
2026
2027
2028
3.357
5.922
4.065
3.759
De uitkomsten van de meicirculaire zorgen voor hogere inkomsten. De raad werd met een informatienota al geïnformeerd over de uitkomsten. Bedragen * € 1.000
2. Belastingen
2025
2026
2027
2028
381
383
383
383
We indexeren de belastingopbrengst met 2,3%. Dit is conform de financiële vooruitzichten van het Centraal Plan Bureau (CPB). Bedragen * € 1.000
3. Gemeenschappelijke regeling
2025
2026
2027
2028
-1.005
-1.147
-1.291
-1.254
We namen de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen op in de begroting. De stijging van de bijdrage komt door de afgesproken loon- en prijsindexatie die de gemeenschappelijke regelingen mogen doorvoeren. Dit is een loon- en prijsindexatie van 3,9%. Bedragen * € 1.000
4. Subsidieplafond
2025
2026
2027
2028
-127
-126
-126
-126
We indexeren het subsidieprogramma met 3,8%. Dit is een loon- en prijsindexatie conform de financiële vooruitzichten van het Centraal Plan Bureau (CPB). Bedragen * € 1.000
5. Indexatie prijsgevoelige budgetten
2025
2026
2027
2028
-3.631
-3.630
-3.625
-3.625
We indexeren onze prijsgevoelige budgetten met 2,3%. Dit is conform de financiële vooruitzichten van het Centraal Plan Bureau (CPB). De indexatie van de prijs en loongevoelige budgetten die betrekking hebben op het Sociaal domein zijn gebaseerd op de OVA index (Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling 2025 - 4,91%). Voor het Sociaal domein is daarnaast ook rekening gehouden met de doorwerking van de realisatiecijfers vanuit 2023 en de laatste ontwikkeling van de uitgaven die voortvloeien uit de bekostiging van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en de Bbz.
PAGINA 70
Bedragen * € 1.000
6. Kostendekkende heffingen
2025
2026
2027
2028
120
124
213
147
Bij de programmabegroting 2022 is besloten om de riool- en afvalstoffenheffing 100% kostendekkend te maken. Dat betekent dat we alle kosten die we maken voor riolering en afval toerekenen en in rekening brengen bij de gebruikers. Door de toerekening van BTW op de investeringen en in de exploitatie en de opslag op overhead levert dit in de begroting een voordeel op. Bedragen * € 1.000
7. Personeelskosten
2025
2026
2027
2028
-1.824
-1.823
-1.794
-1.790
De effecten van de CAO 2024 zijn verwerkt in deze begroting. Daarnaast houden we rekening met de vooruitzichten die het CPB ziet voor loonontwikkeling van 4,4%. Bedragen * € 1.000
8. Afschrijvingen
2025
2026
2027
2028
362
192
191
131
We actualiseerden de afschrijvingslasten in de begroting. De voordelen komen voort uit een actualisatie van de verwachte oplevering van bestaande projecten. Voor deze projecten namen we in deze jaren al afschrijvingslasten op. Ons beleid is dat we starten met afschrijven vanaf het eerste volledige jaar na afronding. Doordat de projecten later worden afgerond verschuiven de afschrijvingslasten voor deze projecten. Bedragen * € 1.000
9. Reserves
2025
2026
2027
2028
-
-
-
122
We actualiseerden de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. Bedragen * € 1.000
10. Rente
2025
2026
2027
2028
702
153
-308
-917
In de jaren 2025 en 2026 verwachten we meer rente te ontvangen over onze banktegoeden. Door voorgenomen investeringen nemen deze rentebaten af en verwachten we vanaf 2027 rentelasten.
PAGINA 71
Bedragen * € 1.000
11. Overige
2025
2026
2027
2028
-157
-198
50
50
Dit betreffen kleine overige aanpassingen zoals actualisatie van de legesverordening, bijstelling financieel pakket en incidentele budgetten.
Nieuw beleid 2025-2028 Onderstaand overzicht geeft inzicht in de voorstellen nieuw beleid. Bedragen * € 1.000 2025
2026
2027
2028
Programmabegroting 2025-2028
754
-5.231
-6.247
-7.124
12. Accommodaties en voorzieningen
-58
-61
-42
-30
13. Openbare ruimte (IBOR)
-359
-46
-71
-71
14. Organisatie (formatie)
-48
-48
-48
-48
15. Economische zaken
-
-
-
-
16. Duurzaamheid
-
5
-49
-49
17. Sociaal domein
-524
-4
46
285
18. Omgevingswet
-
-
-
-
19. Toezicht en veiligheid
-565
-
-
-
20. Overige
-193
-73
-73
-73
Subtotaal nieuw beleid
-1.746
-226
-237
15
Programmabegroting 2025-2028
-992
-5.457
-6.484
-7.109
De begroting 2025 heeft een negatief resultaat van € -992.000. De incidentele baten en lasten bedragen per saldo € 1.327.000. Voor 2025 betekend dit dan een structureel begrotingsresultaat van € 335.000 positief.
PAGINA 72
Bedragen * € 1.000
12. Accommodaties en voorzieningen
2025
2026
2027
2028
-58
-61
-42
-30
Aanpassing brandweerkazerne Wervershoof De brandweer (veiligheidsregio NHN) schaft nieuwe voertuigen aan. Afgesproken is dat voertuigen binnen de regio uitwisselbaar zijn. De nieuwe voertuigen zijn groter en vragen bouwkundige aanpassingen in de kazerne in Wervershoof. Investeringen zoals deze, maken geen deel uit van het meerjarenonderhoudsplan gemeentelijke gebouwen. We vragen een krediet aan van € 60.000, vanaf 2026 zijn de afschrijvingslasten € 3.000 per jaar. Voortzetting gebruik gymzaal Wognum We verlengen de huidige situatie van de gymzaal Wognum met twee jaar en zoeken met de gebruikers naar een structurele oplossing. Voor onderhoud is € 10.000 benodigd, voor schoonmaak € 7.500. Deze kosten worden gedekt met de huurinkomsten van de gymzaal. Voor 2025 en 2026 verhogen we de subsidie met € 3.500 per jaar. Bijstellen huuropbrengsten We stellen de begrote huuropbrengsten en kosten bij. Voor 2025 en 2026 verwachten we jaarlijks € 34.000 minder inkomsten en voor 2027 en 2028 jaarlijks € 19.000 minder inkomsten te ontvangen. Renovatie gemeentehuis We renoveren het gemeentehuis. Op basis van het haalbaarheidsonderzoek en het daarbij behorende raadsbesluit van 13 juli 2023 stelde uw raad een voorbereidingskrediet beschikbaar. Naast dit voorbereidingskrediet investeerden we alvast in een gedeeltelijke vervanging van het meubilair.
Op basis van het haalbaarheidsonderzoek nemen we in de begroting 2028 een stelpost op voor de toekomstige kapitaallasten en een stelpost voor de te verwachten huuropbrengsten en kostenbesparingen. Hierin nemen we de prijsontwikkelingen mee. We verwachten de oplevering in 2027 en starten in 2028 met afschrijven. De bijkomende kosten zoals de inzet van personeel en de storting in de voorziening voor de vervanging van installaties verwerken we incidenteel. In het verleden spaarden we niet in de voorziening Gemeentelijke gebouwen voor de vervanging van installaties. Dat doen we vanaf 2024 wel voor vervanging in de toekomst. We nemen hier ook de prijsontwikkelingen in mee. In het nog te nemen investeringsbesluit verwerken we de uiteindelijke toevoeging aan de voorziening voor de installaties, de werkelijke kapitaallasten en de incidentele lasten van het project. Daarbij nemen we dan ook de kosten op voor de toekomstgerichte werkplekken, de doorgang tussen het noord- en middengebouw en de kosten voor de raadszaal en doen we een voorstel over de ingediende motie over groen en hemelwater afvoer. Met dit investeringsbesluit stelt uw raad de investeringskredieten daadwerkelijk beschikbaar. De vrijvallende kapitaallasten en huisvestingskosten voor het gemeentehuis in de huidige begroting sparen we in de tussentijd om een deel van de incidentele kosten van de renovatie te dekken.
In 2025 onttrekken we € 5.170.000 aan de algemene reserve en storten we dit in de voorziening Gemeentelijke gebouwen. Daarnaast voegen we vanaf 2025 jaarlijks € 20.000 toe aan de voorziening Gemeentelijke gebouwen. In 2028 is de afschrijvingslast € 2.257.000, we onttrekken hiervoor € 1.203.000 uit de algemene reserve en € 1.054.000 uit de voorziening Gemeentelijke gebouwen. PAGINA 73
Bedragen * € 1.000
13. Openbare ruimte (IBOR)
2025
2026
2027
2028
-359
-46
-71
-71
Software registratie Uren en Arbo Het gebruik van onze bedrijfsvoertuigen vraagt om een sluitende verplichte kilometerregistratie (belastingwet). Hiervoor is de nodige hard- en software nodig. Onze wettelijke verplichtingen vanuit de RI&E (Risico Inventarisatie en Evaluatie) dienen op een juiste manier te worden geregistreerd en verantwoord. Hier is de nodige hard- en software voor nodig. De Buitendienst kan vervolgens met aansluitende urenregistratiesoftware haar (wettelijke-) taken registreren en verantwoorden. We vragen een krediet aan van € 30.000, vanaf 2026 zijn de afschrijvingslasten € 6.000 per jaar. Daarnaast zijn de structurele lasten € 25.000 per jaar. Vervanging voertuigen Bij de Buitendienst moeten een tweetal voertuigen vervangen worden. Het gaat hier om twee zwaar-categorievoertuigen die technisch en economisch afgeschreven zijn. Afschrijving van deze voertuigen is 10 jaar. We vragen een krediet aan van € 250.000, vanaf 2027 zijn de afschrijvingslasten € 25.000 per jaar. Zowel deze vervanging als de vervanging van voertuigen met een afschrijving van 7 jaar moeten gerealiseerd worden door een Europese aanbesteding. Voor de begeleiding van deze aanbesteding is eenmalig een bedrag van € 25.000 nodig. Aanschaf materieel Bij de Buitendienst moeten er een aantal grote vervangingen worden gedaan met betrekking tot materieel.