Programmabegroting 2024 - Raad (1)
Tekst van het document
Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
Versie Raad 27-9-2023
PAGINA 1
PAGINA 2
1. Inleiding In deze begroting presenteren we de doelen voor de gemeente in 2024. Daarnaast laten we de stand van zaken van ons huishoudboekje zien. In de aanbiedingsbrief bij deze begroting lichten we gemaakte keuzes toe. Deze begroting is ook via onze website beschikbaar. Met deze presentatievorm maken we de begroting eenvoudig toegankelijk voor alle inwoners van de gemeente Medemblik.
PAGINA 3
PAGINA 4
Inhoudsopgave 1. Inleiding............................................................................................................3 Inhoudsopgave........................................................................................................5 2 Programma's ........................................................................................................7 2.1 Hoofddoelen ..................................................................................................7 2.2 Programma 1 Dienstverlening en organisatie ............................................................9 2.3 Programma 2 Samen leven en ondersteuning ..........................................................15 2.4 Programma 3 Ruimte .......................................................................................21 3 Paragrafen.........................................................................................................27 3.1 Lokale heffingen ............................................................................................27 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..............................................................35 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................41 3.4 Financiering .................................................................................................47 3.5
Bedrijfsvoering ..............................................................................................49 3.6 Verbonden partijen.........................................................................................53 3.7 Grondbeleid .................................................................................................59 4 Financiële begroting .............................................................................................63 4.1 Inleiding ......................................................................................................63 4.2 Kaders en uitgangspunten .................................................................................63 4.3 Actueel begrotingsresultaat 2024-2027 .................................................................63 4.3.2 Nieuw beleid 2024-2027.................................................................................65 5 Overzichten .......................................................................................................77 5.1 Totaaloverzicht 2024-2027 ................................................................................78 5.2 Taakvelden 2024-2027 .....................................................................................79 5.3 Investeringen 2024 .........................................................................................82 5.4 Incidentele baten
en lasten 2024-2027..................................................................83 5.5 Reserves en voorzieningen 2024-2027 ...................................................................94 5.6 Balans 2024-2027 ...........................................................................................96 5.7 EMU-saldo ....................................................................................................97
PAGINA 5
PAGINA 6
2 Programma's 2.1 Hoofddoelen Vorig jaar stelde de gemeenteraad de hoofddoelen voor de periode 2023-2026 vast. Deze hoofddoelen zijn leidend voor het opstellen van de programmabegroting 2024-2027. In de begroting beschrijven wij wat wij gaan doen om deze doelen te bereiken en wat dit kost. Ons hoofddoel is nog steeds het zijn van een financieel gezonde gemeente. Programma 1: Dienstverlening & Organisatie 1. Medemblik is een financieel gezonde gemeente. 2. Medemblik biedt een toegankelijke, betrokken, transparante en toekomstbestendige dienstverlening. 3. In Medemblik hechten wij waarde aan elke vorm van betrokkenheid van haar inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners en ondersteunen wij daar waar mogelijk initiatieven die passend zijn bij onze doelstellingen. 4. Medemblik is een gemeente die bestuurlijk leiderschap toont en verantwoordelijkheid neemt. 5. Wij zijn een stevige, duurzame en toekomstbestendige organisatie die in staat is om te voldoen aan onze (continu veranderende) taken en zetten waar mogelijk in op ambitie. Programma 2: Samen leven en ondersteuning Medemblik versterkt de kwaliteit en grip in een sterk sociaal domein. We hebben passende ondersteuning voor onze inwoners en maatschappelijke organisaties. We hebben focus door (gemaakte) keuzes in (preventief) beleid waarbij we mensen en maatschappelijke organisaties met elkaar verbinden. 9.
Kinderen in de gemeente Medemblik krijgen les in een adequate leeromgeving, zodat ze zich goed kunnen ontwikkelen. 10. Medemblik heeft toekomstbestendige, betaalbare accommodaties en voorzieningen voor alle inwoners. 6. 7. 8.
Programma 3: Ruimte 11. We vergroten en verbeteren het woon- en huisvestingsaanbod. 12. We verduurzamen en vergroenen onze leef-, werk- en woonomgeving. 13. We verbeteren de veiligheid van onze inwoners. 14. We verbeteren de verkeersveiligheid. 15. We vergroten onze weerbaarheid tegen ondermijning. 16. We bevorderen onze digitale veiligheid. 17. Behoud en verbeteren van voorzieningen, werkgelegenheid en bedrijvigheid. 18. We versterken de centrumfunctie van de stad Medemblik. 19. We werken aan het versterken en toekomstbestendig maken van de agrarische sector. 20. We versterken het (maatschappelijk) rendement van onze havens.
PAGINA 7
PAGINA 8
2.2 Programma 1 Dienstverlening en organisatie We vinden het belangrijk u goed van dienst te zijn. Daarom bieden we onze producten en diensten steeds meer digitaal aan. Natuurlijk kunt u ook nog steeds op andere manieren onze producten aanvragen, zoals telefonisch of schriftelijk of in ons gemeentehuis. In bepaalde gevallen komen we zelfs bij u thuis. In de toekomst blijven we investeren in onze organisatie. Zo verbeteren we de dienstverlening aan u. 2.2.1 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2024. Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Taakveld
Financiën Medemblik is een financieel gezonde gemeente.
- We werken aan over een structureel reëel 0.8 sluitende begroting. - We dekken structurele uitgaven met 0.8 structurele middelen. - Wij voeren ons risicomanagementbeleid 0.8 uit. Daarvoor inventariseren we tweemaal per jaar organisatiebreed de risico's. - We zorgen voor aansluiting tussen de 0.4 personele en financiële administratie. - We verhogen belastingen trendmatig. 0.61/0.62/0.64
Dienstverlening Medemblik biedt een toegankelijke, betrokken, transparante en toekomstbestendige dienstverlening.
- We maken onze resultaten van de gemeten dienstverlening openbaar.
0.2
- We bereiden het klantonderzoek uit naar 0.2/8.1 de producten van de Omgevingswet. - We ontwikkelen een plan van aanpak voor 0.2 de verbetering van de dienstverlening. - Een nulmeting van de huidige kwaliteit 0.2 van onze basis- en kernregistraties incl. processen. Voorstel waarin de mogelijke ambitieniveaus worden aangegeven, inclusief een verbetervoorstel + quick wins die hier direct aan bijdragen. - Onze website is toegankelijk en voldoet 0.4 aan de minimale vereisten en we onderzoeken of en waar er knelpunten zitten. - We werken voortdurend aan het digitaal 0.2 beschikbaar stellen van onze producten.
PAGINA 9
Participatie In Medemblik hechten wij waarde aan - Met onze dienstverlening richten wij ons 6.1 op het begeleiden en ondersteunen van elke vorm van betrokkenheid van haar initiatieven. Onze kernconsulent is er inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners en voor het beantwoorden van vragen en het ondersteunen wij daar waar mogelijk begeleiden van initiatieven vanuit de initiatieven die passend zijn bij onze kernen. Wij ondersteunen dorpsraden bij het opstellen of actualiseren van hun doelstellingen. kernvisie. - Wij stellen met samenwerkingspartners 6.1 een lokale inclusie agenda op. Bestuurskracht Medemblik is een gemeente die bestuurlijk leiderschap toont en verantwoordelijkheid heeft.
- Wij werken, na de eerste fase van interne 0.1 verbinding, samenwerking en basis op orde (interne bestuurskracht) aan onze externe bestuurskracht: onze dienstverlening, rol en verbinding met onze inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers. - We passen de gemeenschappelijke 0.1 regelingen aan de gewijzigde wetgeving aan. Dit doen wij in Noord-Holland verband. We implementeren de doorontwikkeling van het Pact van Westfriesland. - Als in 2023 alle afgesproken activiteiten 0.1 zijn uitgevoerd vindt er een evaluatie plaats en richten we het vervolgproces in. - We zetten in via het project 0.1 rechtmatigheid op het optimaliseren van onze processen gedurende het lopende boekjaar.
Organisatie - Binnen een eenvoudige structuur met 0.4 Wij zijn een stevige, duurzame en heldere taken en verantwoordelijkheden toekomstbestendige organisatie die in werken we aan onze externe staat is om te voldoen aan onze (continu veranderende) taken en zetten dienstverlening. We stimuleren een cultuur waarin een goed samenwerking waar mogelijk in op ambitie. ontstaat en een professionele dienstverlening. - Wij werken conform het jaarlijkse 1.2 Uitvoeringsprogramma gebaseerd op de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie en evalueren de uitvoering in de jaarrapportage. - We ontwikkelen een programma gericht op continue leren binnen de organisatie en het ontwikkelen van de kennis.
0.4
- Op basis van het raadsbesluit op ons huisvestingsplan starten we het aanbestedingstraject op.
0.4
- We geven uitvoering aan de renovatie en 0.4 verduurzaming van onze huisvesting. PAGINA 10
- We ontwikkelen een programma gericht 0.4 op het wendbaar maken van de personele organisatie. - We geven uitvoering aan ons geactualiseerde functiehuis.
0.4
- We geven permanent aandacht en 0.4 waardering op verschillende manieren als investering in goed en aantrekkelijk werkgeverschap.
PAGINA 11
2.2.2 Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 1. De indicatoren komen uit Vensters voor Bedrijfsvoering. Wij zijn aangesloten bij deze landelijke benchmark. We kunnen dan zien of we het goed of minder goed doen ten opzichte van andere gemeenten. De uitkomsten gebruiken we, zo nodig, om onze bedrijfsvoering aan te passen. We lichten dit verder toe in de paragraaf Bedrijfsvoering. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Gemiddelde deelnemende gemeenten
Formatie (fte per 1.000 inwoners, 2022)
6,6
8,5
Bezetting (fte per 1.000 inwoners, 2022)
6,9
8,3
Apparaatskosten (€ per inwoner, 2022)
804
863
Externe inhuur (% van totale loonsom, 2022)
29,4
18,3
Overhead (% van totale lasten, 2022)
11,0
10,5
De cijfers van Medemblik zijn van de jaarrekening 2022. De cijfers van gemiddelde deelnemende gemeenten zijn op basis van Vensters voor Bedrijfsvoering 2022. 2.2.3 Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Totale baten
98.603
112.556
105.540
105.879
98.572
98.154
Totale lasten
-41.361
-34.881
-26.287
-25.872
-26.018
-25.817
Totaal
57.242
77.675
79.253
80.007
72.554
72.337
Voor de analyse van de verschillen 2023-2024 verwijzen we u naar de Financiële begroting. Het overzicht Taakvelden 2024 - 2027 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien.
PAGINA 12
Overhead In het volgende overzicht vindt u de kosten van onze overhead en hoe deze is opgebouwd. Overhead zijn de kosten die niet direct aan de taakvelden zijn te koppelen. Bedragen * € 1.000 Management
2022 -1.539
2023 -1.853
2024 -1.462
2025 -1.369
2026 -1.367
2027 -1.367
Huisvesting
-851
-1.074
-967
-945
-1.145
-1.140
Financiën & AO/IC
-1.030
-1.556
-1.439
-1.340
-1.338
-1.338
Personeel & Organisatie
-2.245
-3.852
-3.644
-3.501
-3.571
-3.592
-4.855
-6.214
-6.591
-6.553
-6.468
-6.330
-1.563
-2.023
-2.180
-2.202
-2.195
-2.132
-1.188
-1.274
-1.849
-1.854
-1.852
-1.852
-160
-
-
-
-
-
-13.431
-17.846
-18.132
-17.764
-17.936
-17.751
Informatie Beheer en Informatie Management Inkoop, Juridische Zaken en Facilitaire Zaken Communicatie, Secretariaat en Strategie Corona gerelateerde kosten Totaal overhead
In de paragraaf Bedrijfsvoering lichten we de belangrijkste ontwikkelingen toe.
PAGINA 13
PAGINA 14
2.3 Programma 2 Samen leven en ondersteuning We vinden het belangrijk dat onze inwoners in een fijne omgeving leven. Dit doen we door onze kernen vitaal, veilig en leefbaar te houden en zo mogelijk te versterken. Samen met onze inwoners en maatschappelijke partners pakken we dit op. We zijn blij met initiatieven van inwoners en helpen graag deze uit te voeren. Verder stimuleren we inwoners om zo zelfredzaam mogelijk te zijn. Als dat niet meer lukt, helpen we met een passende ondersteuning. 2.3.1 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2024. Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Taakveld
Sociaal Domein in Balans 6.2 Medemblik versterkt de kwaliteit en grip - We sturen op realistische prognoses en financiële beheersbaarheid. We realiseren in een sterk sociaal domein. een robuuste bestemmingsreserve voor het sociaal domein. - We versterken de regiefunctie van de 6.2 gemeente door betere monitoring en frequente evaluatie van zorg/ondersteuningstrajecten. Sociaal Domein - We evalueren en herzien het beleidsplan 6.5 We bieden - samen met Westfriese aanpak laaggeletterdheid. maatschappelijke organisaties en zorgaanbieders - doelmatige, effectieve - We zetten in op het zelfredzaam maken van 6.3 en toegankelijke ondersteuning waar onze (kwetsbare) inwoners, zodat zij kunnen nodig. meedoen naar vermogen. - We leveren een uitvoerbaar en realistisch 6.0 meerjaren beleidsplan Sociaal Domein op. - We geven uitvoering aan de toekomstvisie 6.1 kwetsbare inwoners. - We versterken de lokale teams en 6.2 onderzoeken of we lichte ondersteuning als algemene/collectieve voorziening kunnen aanbieden. - We werken met onze onderwijspartners 4.3 (samenwerkingsverband, schoolbesturen, kinderopvang) aan kansengelijkheid en aan een Lokale Educatieve Agenda voor de komende jaren. - We versterken de verbinding tussen het 6.2 sociaal domein en de actoren in de zorgketen, zoals zorgverzekeraars, geboortezorg en huisartsen. We stellen een huisartsenvisie op.
- We zorgen samen met de Westfriese 6.2 gemeenten en gecontracteerde zorgaanbieders voor een passend zorgaanbod. - We implementeren en ronden deels de 0.4 nieuwe inkoop van de trajecten Wmo en Jeugdhulp af. PAGINA 15
- Wij borgen de rechtmatigheid van de WMO 6.0 en Jeugdhulp door regionaal en lokaal zorgfraude tegen te gaan. Regionaal voeren we toezicht op rechtmatigheid uit en passen we waar nodig bibob-toetsing toe. - We stellen nieuw subsidiebeleid vast. 4.2 - We stimuleren inwoners om te participeren 6.5 in de maatschappij (onder andere op het gebied van arbeid) en mee te doen naar vermogen. We onderzoeken hoe we de ondersteuning van zorgcliënten kunnen verbeteren. - We huisvesten statushouders en begeleiden 6.1 hen bij het integreren en participeren in de Westfriese samenleving volgens het regionaal beleidskader inburgering. - We spelen in op landelijke en 6.72 bovenregionale ontwikkelingen, zoals de Hervormingsagenda Jeugd en thuis voor Noordje. - We geven uitvoering aan de 6.72 samenwerkingsafspraken die op bovenregionaal niveau zijn gemaakt voor passende jeugdhulp voor de zeer complexe doelgroep. Preventie - We versterken de sociale basis in onze We hebben focus door (gemaakte) kernen door in te zetten op goede keuzes in (preventief) beleid waarbij we mensen en maatschappelijke organisaties gezondheid, welzijn en gelijke kansen voor iedereen. met elkaar verbinden. - We voeren het meerjaren beleidsplan uit middels uitvoeringsplannen. - We versterken de verbinding tussen het sociaal domein, maatschappelijke organisaties en de inwoners. - We voeren de projectplannen brede SPUK uit.
- We voeren het speelruimteplan 2024 e.v. uit. - We evalueren en actualiseren de lokale aanpak schuldhulpverlening. - We hebben aandacht en waardering voor mantelzorgers, vrijwilligers en mensen met dementie. - We zetten in op het voorkomen van (problematische) schulden, onder andere door eerder contact met inwoners.
6.1
6.1 6.1 5.1, 5.3, 6.1 5.7 6.3 6.1 6.1
Cultuur Inwoners hebben toegang tot culturele voorzieningen
- We geven uitvoering aan de vastgestelde 5.3 cultuurnota 2023-2027. - Wij geven uitvoering aan ons erfgoedbeleid. 5.5
Integraal Huisvestingsplan Kinderen in de gemeente Medemblik - We maken een start met de vernieuwbouw krijgen les in een adequate van 3 scholen in de kern Medemblik. leeromgeving, zodat ze zich goed kunnen - We actualiseren het Integraal ontwikkelen. Huisvestingsplan (IHP).
4.2 4.2
PAGINA 16
- We realiseren tijdelijke huisvesting voor 3 scholen in de kern Medemblik.
4.2
Lange termijn accommodatiebeleid Medemblik heeft toekomstbestendige, betaalbare accommodaties en voorzieningen voor alle inwoners.
- We werken de vastgestelde beleidskaders 4.2/5.2/6.1 LTA 2023 uit in uitvoeringsplannen. Dit doen we samen met onze maatschappelijke samenwerkingspartners. - We nemen een besluit over de toekomst van 4.2 gymzaal Wognum op basis van het door de verenigingen opgestelde plan. - We maken gebruik van externe 4.2/5.2/6.1 subsidiemogelijkheden voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en informeren verenigingen, scholen en andere partners over mogelijkheden om subsidie aan te vragen. - We nemen een besluit over de 6.1 toekomstplannen van het dorpshuisbestuur voor het dorpshuis van Abbekerk. - De raad neemt op basis van een 5.2 haalbaarheidsonderzoek een besluit over de realisatie van een nieuw doelgroepenbad aan de Westrand in Wervershoof (motie april 2023). - We versterken onze inzet op de uitvoering 1.2 van de wettelijke taken voor dierenwelzijn. - Exploitatie sportbedrijf: we houden toezicht 5.2 op de uitvoering van de opdracht aan het sportbedrijf.
PAGINA 17
2.3.2 Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 2. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Weinig stedelijke gemeenten
Absoluut verzuim (niet op school ingeschreven) (per 1.000 leerlingen 5 - 18 jaar, 2022)
1,1
4,7
Relatief verzuim (schoolverzuim zonder geldige reden) (per 1.000 leerlingen 5 - 18 jaar, 2022)
19,0
19,0
Voortijdige schoolverlaters totaal VO + MBO (% totaal aantal leerlingen 12 - 23 jaar, 2021)
1,4
1,5
48,7
51,4
Banen (per 1.000 inwoners van 15 - 65 jaar, 2022)
757,2
719,9
Netto arbeidsparticipatie (% werkzame beroepsbevolking / totale beroepsbevolking, 2022)
72,3
72,8
Werkloze jongeren (% 16 t/m 22 jarigen, 2021)
1,0
1,0
Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners, 2021)
210,4
242,9
Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15 - 65 jaar, 2022)
327,7
195,6
Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar, 2021)
3,0
4,0
Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar, 2022)
12,0
12,4
Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar, 2022)
1,5
Geen data
Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar, 2022)
0,2
Geen data
Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jarigen, 2021)
1,0
1,0
550,0
650,0
Onderwijs
Sport
Niet-wekelijkse sporters (%, 2020) Sociaal Domein
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO (per 10.000 inwoners, 2021)
PAGINA 18
Beleidsindicatoren (extra)
Medemblik
2020
Kwaliteit ondersteuning is goed (helemaal) eens (%, 2021)
81
85
Samen naar oplossingen gezocht, (helemaal) eens (%, 2021)
73
75
Ondersteuning past bij mijn hulpvraag (helemaal) eens (%, 2021)
81
85
Door ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil, (helemaal) eens (%, 2021)
71
80
Cliëntervaringsonderzoek WMO
De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers die er zijn. 2.3.3 Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Totale baten
17.886
11.598
17.439
17.426
17.527
14.132
Totale lasten
-63.254
-65.083
-71.763
-70.171
-70.399
-66.916
Totaal
-45.368
-53.485
-54.323
-52.745
-52.872
-52.784
Voor de analyse van de verschillen 2023-2024 verwijzen we u naar de Financiële begroting. Het overzicht Taakvelden 2024 - 2027 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien.
PAGINA 19
PAGINA 20
2.4 Programma 3 Ruimte We vinden leefbare kernen in onze gemeente belangrijk. We bouwen woningen/ondersteunen woningbouw in alle kernen. Ook ondersteunen we maatschappelijke initiatieven. We kijken naar wat wel kan: “ja mits” in plaats van “nee, tenzij”. Zo blijven kernen aantrekkelijk voor alle inwoners uit onze gemeente. Het beheer van de openbare ruimte vraagt om blijvende aandacht. Een verzorgde openbare ruimte draagt bij aan leefbare kernen. De budgetten voor groenonderhoud staan onder druk. Dit wordt zichtbaar, bijvoorbeeld door meer onkruid in het openbaar groen. Om de werkgelegenheid in onze gemeente te behouden nemen we samen met ondernemers initiatieven om daar zo goed mogelijk voor te zorgen. De nieuwe Omgevingswet bundelt regels voor projecten in de openbare ruimte. Zo wordt het makkelijker om projecten te starten. We gaan ons voorbereiden op deze nieuwe Omgevingswet. Bij de invoering ervan trekken de zeven Westfriese gemeenten samen op. We schonen onze regels en beleid op en verzamelen en bundelen de regels voor de fysieke leefomgeving in één verordening. Onderdelen van de Omgevingswet die niet direct noodzakelijk zijn stellen we uit. 2.4.1 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2024. Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Taakveld
Leef- werk- en woonomgeving We vergroten en verbeteren het woon- en - We voeren, samen met de provincie en de 8.3 huisvestingsaanbod. Westfriese gemeenten, het Woonakkoord 2021-2025 uit. - We voeren acties uit om de woningbouw te 8.3 versnellen. - We rapporteren twee keer per jaar de 8.3 woningbouwontwikkelingen in een dashboard. - We zetten de omgevingswet in om onze 8.1 woningbouw te versnellen. - We geven uitvoering aan ons vastgoedbeleid, 8.3 nota grondbeleid en nota kostenverhaal. - We voeren het meerjarig 8.3 woningbouwprogramma uit. - We versterken onze ontwikkelkracht voor de 8.1 ruimtelijke en civiele projecten. - We handhaven op illegale bewoning. 8.3 - We werken regionaal samen op het gebied 8.3 van huisvesting buitenlandse werknemers. - We voeren het beleid huisvesting 8.3 buitenlandse werknemers uit. - We voeren activiteiten uit die voortvloeien 8.3 uit de Transitievisie Warmte. - We stellen de gemeentedekkende 8.3 We verduurzamen en vergroenen onze Omgevingsvisie vast. leef-, werk- en woonomgeving. - We voeren het plan van aanpak uit om te 8.3 komen tot een gemeentedekkend Omgevingsplan.
PAGINA 21
- We toetsen initiatieven voor het realiseren 7.4 van zonneparken in de RES zoekgebieden aan het beleidskader wind- en zonne-energie in Westfriesland. - We geven uitvoering aan de 7.2 uitvoeringsagenda klimaatadaptatie 20212025. - Klimaatadaptatie is een vast onderdeel van 7.2 ruimtelijke (her)inrichtingsprojecten. - Wij maken inwoners bewust wat zij kunnen 8.3 doen om gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. - We werken samen met 8.3 samenwerkingspartijen zoals provincie en netbeheerders aan het uitbreiden van de energie-infrastructuur. - We verduurzamen het verlichtingsareaal. 2.1 - We breiden het aantal elektrische laadpalen 2.1 uit. - We geven uitvoering aan het IBOR. 5.7 - We geven uitvoering aan het 5.7 groenstructuurplan. - Bij al onze duurzaamheidsactiviteiten 8.3 onderzoeken we de mogelijkheid om hiervoor subsidies aan te trekken. - We werken samen met de Westfriese 0.1 gemeenten om onze duurzaamheidsambities te realiseren. - We evalueren het recycle-tarief en zetten 7.3 aan de hand daarvan beleidsverbeteringen in. - We versterken en stimuleren het hergebruik 7.3 van (afval)grondstoffen. - We intensiveren de aanpak van bijplaatsingen 2.1 van afval en zetten in op een nieuw beleidsplan Schoon voor het tegenaan van zwerfafval en het stimuleren van participatie. - We voeren de activiteiten van Circulair 7.3 Westfriesland 2023-2026 uit.
Veiligheid We verbeteren de veiligheid van onze inwoners.
We verbeteren de verkeersveiligheid
We vergroten onze weerbaarheid tegen ondermijning.
- We geven uitvoering aan het verbeterplan aanpak Wet politiegegevens. - We voeren het uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsplan 2023- 2024 uit. - We zetten buurtbemiddeling in. - We nemen duurzaam veilige verkeersmaatregelen. - We treden handhavend op bij onveilig parkeren. - We geven uitvoering aan het GVVP en verbeteren de verkeersveiligheid rondom diverse wegen. - We voeren het uitvoeringsprogramma Openbare Orde en Veiligheid 2024 uit. - We geven uitvoering aan de integrale ondermijningsaanpak die in samenwerking met het RIEC Noord-Holland is opgesteld.
1.2 1.2 1.2 2.1 1.2 2.1 1.2 1.2
PAGINA 22
We bevorderen onze digitale veiligheid.
- In samenwerking met de gemeenten in Noord- 1.2 Holland houden wij bestuurlijk toezicht op (illegale) prostitutielocaties. - We voeren het uitvoeringsprogramma aanpak 1.2 mensenhandel Westfriesland uit. - We investeren in kennis, kwaliteit en voldoen 0.4 minimaal aan relevante wet- en regelgeving. - We brengen de diensten op het gebied van 3.3 digitale veiligheid vanuit het regionaal platform criminaliteitsbeheersing onder de aandacht van onze ondernemers. - Voor het bestrijden van cybercriminaliteit 0.4 sluiten we voor inwoners aan bij de regionale projecten uit het Meerjaren Veiligheidsbeleid op eenheidsniveau van Noord-Holland.
Economie Behoud en verbeteren van voorzieningen, - We zetten het duurzaam ondernemersloket in 3.3 werkgelegenheid en bedrijvigheid. voor het verduurzamen van bedrijventerreinen. - We bieden ruimte voor duurzame innovaties 3.3 en pilots. - We ondersteunen ondernemers om 3.2 werklocaties en panden duurzamer te maken. - We dragen bij aan de uitvoering van het 3.1 jaarplan van het Ontwikkelingsbedrijf NoordHolland Noord dat loopt t/m 2024. We evalueren de huidige samenwerking met het Ontwikkelingsbedrijf en ontwikkelen een nieuw meerjarenplan voor regionale economische samenwerking voor de komende jaren. - We werken aan onze toeristische marketing. 3.4 - We dragen bij aan de uitvoering van de 3.4 regionale economische agenda onder het Pact van Westfriesland 7.1. 3.1 We versterken de centrumfunctie van de - We werken samen aan het stad Medemblik. Beeldkwaliteitsplan Centrum Medemblik. - Wij actualiseren ons evenementenbeleid. 3.3 We werken aan het versterken en - We werken regionaal samen in de Greenport 3.1 toekomstbestendig maken van de Noord-Holland Noord en het agrarische sector. Ontwikkelingsbedrijf. We versterken het (maatschappelijk) - We vernieuwen onze (huur)contracten en 2.3 rendement van onze havens. gemaakte afspraken. - We starten een onderzoek naar de 2.3 mogelijkheden om het gebruik van de havens diverser te maken.
PAGINA 23
2.4.2 Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 3. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Weinig stedelijke gemeenten
Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren, 2022)
3
8
Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners, 2022)
0,8
0,9
Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners, 2022)
3,0
2,9
Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners, 2022)
0,8
1,1
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 1.000 inwoners, 2022)
5,2
4,5
Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000, 2022)
325,0
311,0
Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen, 2022)
3,5
9,1
Demografische druk (%, 2023)
77,9
79,9
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€, 2023)
967,0
863,0
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€, 2023)
1067,0
940,0
Functiemenging (verhouding banen en woningen) (%, 2022)
52,6
50,3
Vestigingen van bedrijven (1.000 inwoners van 15 - 64 jaar, 2022)
177,9
173,1
Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner, 2019)
133,0
120,0
Hernieuwbare elektriciteit (%, 2020)
43,8
Geen data
Openbare orde en veiligheid
Wonen en bouwen
Economie
Milieubeheer
De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers die er zijn.
PAGINA 24
2.4.3 Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Totale baten
36.702
18.389
17.967
17.946
17.964
17.965
Totale lasten
-39.425
-42.579
-42.819
-42.403
-42.473
-42.793
Totaal
-2.723
-24.190
-24.852
-24.458
-24.509
-24.828
Voor de analyse van de verschillen 2023-2024 verwijzen we u naar de Financiële begroting. Het overzicht Taakvelden 2024 - 2027 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien.
PAGINA 25
PAGINA 26
3 Paragrafen 3.1 Lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. We gaan in deze paragraaf in op de lokale heffingen en lichten het kwijtscheldingsbeleid toe. Bij de vaststelling van de Kadernota 2024 gaf de raad de volgende kaders mee: - We indexeren de opbrengsten van belastingen en heffingen met 3,0 % (prijsstijging). - We verhogen belastingen trendmatig. - Voor leges, riool en afval heffen we, indien mogelijk en acceptabel, kostendekkende tarieven. We leggen de raad 30 november 2023 ons voorstel voor aanpassing van de belastingverordeningen 2024 voor. 3.1.1 Belastingen Belastingen zijn algemene dekkingsmiddelen waarvan de gemeente zelf bepaalt waarvoor ze worden gebruikt. Dit zijn de onroerende zaakbelastingen, waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting. Onroerende zaakbelastingen Deze belasting heffen we van iedere eigenaar of gebruiker van een woning of bedrijf. Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) stellen we van alle onroerende zaken jaarlijks de waarde vast. De WOZ-waarde vormt de grondslag voor de tariefbepaling van de onroerende zaakbelasting (OZB). In de belastingverordeningen 2024 worden de tarieven voor 2024 opgenomen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengsten zien. In de raming houden we rekening met een extra opbrengst voor het ondernemersfonds. Bedragen * € 1.000 2022
2023
2024
Eigenaar niet-woning
2.134
3.165
3.280
Eigenaar woning
5.882
8.922
9.190
Gebruiker niet-woning
1.523
2.268
2.351
Totaal
9.539
14.356
14.821
De opbrengst OZB eigenaar woning stijgt in 2024 met 3,0%. De opbrengst OZB eigenaar niet-woning en gebruiker niet-woning stijgt met meer dan 3,0%. Dit komt door de voorgestelde structurele verhoging van de bijdrage aan het ondernemersfonds met € 35.000. Dit wordt gedekt uit een verhoging van de opbrengst OZB niet-woning (zie punt 22, nieuw beleid). 2 Hondenbelasting Deze belasting hieven we van iedere houder van een hond of een kennel. Jaarlijks controleerden we 1/3 van het adressenbestand. Na drie jaar volgde een controle van de hele gemeente. Zo konden we de juistheid van de belastingplicht blijven garanderen.
PAGINA 27
Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. De raad vindt het belangrijk dat deze opbrengst ten goede komt aan honden en hondenbezitters. Bedragen * € 1.000 2022
2023
2024
Hondenbelasting
251
238
-
Totaal
251
238
-
Bij de vaststelling van de Kaderbrief 2024 nam de raad de motie 'Afschaffing hondenbelasting' aan. Deze motie riep op tot directe afschaffing van de hondenbelasting met ingang van 2024. Dit is overgenomen in de begroting. De opbrengst hondenbelasting daalt daarom in 2024 tot € 0 (zie punt 10, autonome ontwikkelingen). Waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting We heffen deze belastingen van personen die niet in de gemeente zijn ingeschreven, maar hier wel verblijven. Daardoor dragen zij bij in de kosten van gemeentelijke voorzieningen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 2022
2023
2024
Forensen
176
247
254
Waterverblijf
392
236
243
Verblijf
800
973
1.002
Totaal
1.368
1.456
1.499
De opbrengst waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting stijgt in 2024 met 3,0%. 3.1.2 Heffingen Heffingen zijn rechten waar gemeentelijke diensten tegenover staan. Per heffingssoort geven we een korte omschrijving. Ook geven we inzicht in de opbrengsten en uitgaven die we in 2024 verwachten. De opbrengst van de heffing mag niet meer bedragen dan de kosten die we hiervoor maken. Per heffing geven we ook inzicht in de kostendekkendheid. Hieruit blijkt hoe dit uitgangspunt doorwerkt in de tarieven. We verwijzen u verder naar de Berekening kostendekkendheid. Afvalstoffenheffing HVC verzorgt voor de gemeente Medemblik de inzameling en verwerking van het huishoudelijke afval. HVC brengt de kosten bij ons in rekening. Via de afvalstoffenheffing brengen we vervolgens deze kosten in rekening bij onze inwoners. De afvalstoffenheffing heeft afzonderlijke tarieven (vast en variabel) voor een éénpersoonshuishouden en voor een meerpersoonshuishouden. Het zijn kostendekkende tarieven.
PAGINA 28
Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 2022
2023
2024
Afvalstoffenheffing
6.378
6.889
7.095
Totaal
6.378
6.889
7.095
In de begroting houden we rekening met een stijging van de opbrengst afvalstoffenheffing met 3,0%. De raad besloot dat de afvalstoffenheffing 100% kostendekkend moet zijn. Bij het opstellen van de begroting beschikten we nog niet over de prognose van HVC voor 2024. Deze prognose is een belangrijk onderdeel bij het berekenen van de (kostendekkende) tarieven voor de afvalstoffenheffing. We leggen de raad 30 november 2023 ons voorstel voor de tarieven voor de afvalstoffenheffing voor 2024 voor. Op basis hiervan passen we in 2024 de begroting aan. De berekening van de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing vindt u hier. Rioolheffing Eigenaren van eigendommen die zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering dragen bij in de kosten daarvan. Hiermee betalen we de kosten van de inzameling en het transport van afvalwater, bedrijfsafvalwater en hemelwater en de zuivering daarvan. De rioolheffing is een kostendekkend tarief. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 Riool eigenaar woning Riool eigenaar niet-woning Totaal
2022
2023
2024
3.802
3.884
4.015
514
527
543
4.316
4.411
4.558
De opbrengst rioolheffing eigenaar woning stijgt in 2024 met meer dan 3,0%. De opbrengst is gebaseerd op het dekkingsplan uit het Programma stedelijk water en riolering 2023-2027. De opbrengst rioolheffing eigenaar niet-woning stijgt in 2024 met 3,0%. De berekening van de kostendekkendheid van de rioolheffing vindt u hier. Lijkbezorging Deze rechten heffen we voor het dekken van de kosten van onderhoud van graven in onze gemeente. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 2022
2023
2024
Begrafenisrechten
16
19
20
Leges en afkoopsommen
497
444
457
Totaal
513
463
477
PAGINA 29
De opbrengst lijkbezorging stijgt in 2024 met 3,0%. De berekening van de kostendekkendheid van lijkbezorging vindt u hier. Leges Met deze rechten brengen we de kosten van gemeentelijke diensten in rekening. Deze diensten verlenen we op aanvraag. Voorbeelden van deze diensten zijn vergunningverlening en afgifte paspoort en rijbewijs. Ook hier is sprake van kostendekkende tarieven, met uitzondering van Titel 3. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 2022
2023
2024
Leges
1.762
2.083
2.166
Totaal
1.762
2.083
2.166
De berekening kostendekkendheid van de leges vindt u hier. Berekeningen kostendekkendheid Onderstaand overzicht geeft inzicht in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de lijkbezorging. Het overzicht daarna geeft inzicht in de kostendekkendheid van de leges. Bedragen * € 1.000 Directe kosten
Overhead
BTW Opbrengst Kostendekkendheid
Afvalstoffenheffing
-5.890
-153
-1.082
7.095
100%
Rioolheffing
-3.011
-611
-936
4.559
100%
Lijkbezorging
-484
-210
-
477
69%
PAGINA 30
Kostendekkendheid van de leges Bedragen * € 1 Directe Kosten
Loonkosten
Overhead
Opbrengst Kostendekkendheid
Paragraaf 1 - Burgerlijke stand Paragraaf 2 - Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart Paragraaf 3 - Rijbewijzen Paragraaf 4 - Verstrekkingen in het kader van de basisregistratie persoonsgegevens Paragraaf 7 - Overige publiekszaken
-29.527
-44.275
-31.089
96.747
92%
-99.748
-55.758
-39.148
184.268
95%
-43.837
-83.594
-58.671
172.322
93%
-
-26.152
-18.359
41.742
94%
-24.541
-5.642
-3.957
31.413
92%
Paragraaf 9 - Bijzondere wetten
-45.319
-68.327
-47.961
142.701
88%
Totaal hoofdstuk 1
-242.972
-283.748
-199.185
669.193
92%
-
-20.156
-14.150
18.581
54%
-125.620
-537.870
-377.620
1.293.946
124%
-
-9.620
-6.753
5.002
31%
-
-5.669
-3.980
10.965
114%
Paragraaf 7 - Aanlegactiviteiten
-
-12.024
-8.442
11.692
57%
Paragraaf 8 - Overige activiteiten
-
-1.603
-1.126
614
22%
Paragraaf 11 - Overige tarieven
-
-4.438
-3.116
1.808
24%
Paragraaf 12 - Modaliteiten
-114.008
-153.685
-107.897
121.027
32%
Totaal hoofdstuk 2
-239.628
-745.065
-523.084
1.463.635
97%
Hoofdstuk 1 - Algemene dienstverlening
Hoofdstuk 2 - Omgevingswet Paragraaf 2 - Voorfase Paragraaf 3 - Activiteiten met betrekking tot bouwwerken Paragraaf 4 - Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed Paragraaf 5 - Milieubelastende activiteiten
PAGINA 31
Hoofdstuk 3 - Dienstverlening v/o de Dienstenrichtlijn Paragraaf 1 - Horeca
-
-9.710
-6.816
14.799
90%
Paragraaf 4 - Organiseren evenementen of markten
-
-44.242
-31.059
13.070
17%
Paragraaf 5 - Standplaatsen
-
-793
-557
1.220
90%
Paragraaf 7 - In dit hoofdstuk niet benoemd besluit
-
-2.760
-1.937
4.192
89%
Totaal hoofdstuk 3
-
-57.505
-40.369
33.281
34%
-482.600
-1.086.318
-762.638
2.166.109
93%
Totaal
PAGINA 32
3.1.3 Kwijtschelding Inwoners met een laag inkomen betalen onder bepaalde voorwaarden geen belasting. Dat kan ook voor een deel zijn. Inwoners kunnen vermindering of kwijtschelding van belastingbetaling aanvragen voor onroerende zaakbelasting, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Bedragen * € 1.000 2022
2023
2024
Kwijtscheldingen
-151
-213
-208
Totaal
-151
-213
-208
3.1.4 Totaaloverzicht Hieronder vindt u een totaaloverzicht van de geraamde opbrengsten 2024: Bedragen * € 1.000 2022
2023
2024
Afvalstoffenheffing
6.378
6.889
7.095
Begrafenisrechten
16
19
20
Eigenaar niet-woning
2.134
3.165
3.280
Eigenaar woning
5.882
8.922
9.190
176
247
254
1.523
2.268
2.351
251
238
1.762
2.083
2.166
Leges en afkoopsommen
497
444
457
Riool eigenaar niet-woning
514
527
543
3.802
3.884
4.015
Verblijf
800
973
1.002
Waterverblijf
392
236
243
24.127
29.895
30.617
Forensen Gebruiker niet-woning Hondenbelasting Leges
Riool eigenaar woning
Totaal
PAGINA 33
PAGINA 34
3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Een risico is een kans op een nadelige gebeurtenis die geld kost. Om risico’s op te kunnen vangen heeft de gemeente middelen nodig. Het weerstandsvermogen is een getal dat aangeeft of de gemeente genoeg middelen beschikbaar heeft om de risico's op te vangen wanneer ze zich voordoen. In dit hoofdstuk gaan we in op de zaken die het weerstandsvermogen bepalen. Ook staan in deze paragraaf financiële kengetallen. Deze geven een indicatie over onze financiële positie. 3.2.1 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Deze ratio geeft aan of de gemeente over voldoende middelen en mogelijkheden beschikt om financiële risico’s op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van het bestaande beleid. In deze paragraaf staan ook de financiële kengetallen, deze geven een indicatie over onze financiële positie. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: 1. de beschikbare weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; 2. de benodigde weerstandscapaciteit, zijnde alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Voor beleidsinformatie wordt verwezen naar de nota 'Risicomanagement en weerstandsvermogen 2023'.
De ratio van het weerstandsvermogen komt afgerond per 1 januari 2024 uit op 2,0. De raad heeft bepaald dat deze ratio tussen de 1,4 en 2,0 moet liggen. Dit houdt in dat de beschikbare weerstandscapaciteit voldoende zou moeten zijn om de financiële risico’s op te kunnen vangen. In onderstaande tabel zien we de ontwikkeling van het weerstandsvermogen. Bedragen * € 1.000 2019
2020
2021
2022
2023
2024
Beschikbare weerstandscapaciteit
29.297
31.192
26.156
21.475
32.264
28.490
Benodigde weerstandscapaciteit
22.813
28.363
29.795
28.091
17.299
14.391
1,3
1,1
0,9
0,8
1,9
2,0
Weerstandvermogen
3.2.2 Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende bestanddelen: Bedragen * € 1.000 2019
2020
2021
2022
2023
2024
Algemene reserve
25.760
27.582
22.960
17.584
31.325
28.490
Onbenutte belastingcapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit
3.537
3.610
3.196
3.891
939
-
29.297 31.192 26.156 21.475 32.264 28.490
Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is het verschil tussen de belastingcapaciteit en de opbrengsten OZB die we begroten. De belastingcapaciteit wordt jaarlijks door het CBS vastgesteld op basis van de WOZ waarde van de woningen en niet-woningen in de gemeente. In 2024 begroten we hogere
PAGINA 35
OZB opbrengsten dan de door het CBS vastgestelde belastingcapaciteit. Daarom nemen we € 0 als onbenutte belastingcapaciteit op. 3.2.3 Benodigde weerstandscapaciteit We inventariseerden alle risico’s. Met behulp van een risicosimulatie maken we een berekening van de mogelijke financiële gevolgen van deze risico’s. Uit deze berekening blijkt dat het totale risico € 14,4 miljoen is, dit is de benodigde weerstandscapaciteit. 3.2.4 Overzicht risico's In onderstaande tabel wordt de risico top 10 weergegeven en kort toegelicht. Wanneer er dekking is voor deze risico’s dan geven we dit aan. In de berekening van het weerstandsvermogen nemen we alleen de risico’s mee, die ten laste komen van de algemene reserve. Voor risico’s rond die samenhangen met het grondbeleid verwijzen wij naar de paragraaf Grondbeleid. Bedragen * € 1.000
Kans
Minimale Maximale Reserve omvang omvang
A. Verhoogde eisen basisregistraties De kwaliteit van het beheer van de basisregistraties is onvoldoende. De eisen gaan omhoog. Hierdoor voldoen we wellicht niet aan de wettelijke eisen en negatieve oordelen van inspecties en audits van externe toezichthouders.
Zeer groot
1.000
3.000
Algemeen
B. Informatieveiligheid Ongewenste toegang van buiten in de (informatie)systemen van onze organisatie waarbij: - De continuïteit van de gemeente dienstverlening in het geding komt; - Gegevens van inwoners, bedrijven en/ of medewerkers in verkeerde handen vallen; - De integriteit van onze informatie niet geborgd is.
Klein
2.500
5.000
Algemeen
C. Integraal Huisvesting Plan Onderwijs (IHP) We voeren het (IHP) uit. Voor 2023 realiseren we tijdelijke huisvesting voor het project van de vernieuwbouw en renovatie van 3 scholen in de kern Medemblik. De planning is om in 2024, 2025 en 2026 de 3 scholen te vernieuwbouwen/renoveren. Door de sterk gestegen bouwkosten is het de vraag of de budgetten toereikend zijn om de plannen tot uitvoering te brengen.
Groot
500
1.000
Algemeen
D. Verblijfsbelasting arbeidsmigranten We hebben nog niet alle bedden in beeld. Hierdoor kunnen we niet alle bedden aanslaan waarop de begrote ontvangsten zijn gebaseerd. E. Kosten WMO en Jeugdhulp Wmo en Jeugdhulp zijn open einde regelingen. De gemeente blijft verantwoordelijk voor inwoners die ondersteuning nodig hebben onder de Wmo of Jeugdwet. Kosten kunnen toenemen door een toename van de vraag, bijvoorbeeld als gevolg van vergrijzing of complexere casuïstiek. Daarnaast heeft de gemeente te maken met autonome verwijzers (zoals huisartsen), waardoor beperkt regie kan worden gevoerd, maar wel volledig financieel risico wordt gedragen.
Zeer groot
250
500
Algemeen
Matig
1.000
1.100
Algemeen
PAGINA 36
F. Inflatie correctie Er is rekening gehouden met 3% prijs indexatie en 4,7% loonindexatie. De werkelijke inflatie lijkt veel hoger.
Groot
250
500
Algemeen
G. Garantstelling HVC Aandeelhouders van HVC staan garant voor leningen die HVC is aangegaan. H. Functiewaardering In 2023 vindt functie-onderhoud plaats voor alle functies. Dit kan leiden tot hogere kosten.
Zeer klein
1.000
8.300
Algemeen
Zeer groot
100
250
Algemeen
I. Krapte op de arbeidsmarkt Hierdoor kunnen we niet voor alle functies de juiste kwaliteit vinden waardoor risico op grotere belasting huidige formatie, vertraging van werkzaamheden of beperkte dienstverlening.
Zeer groot
100
250
Algemeen
J. Datalekken
Matig
250
500
Algemeen
Het basisniveau moet op orde worden gebracht om veiligheidslekken (misbruik/diefstal/verlies van data) te voorkomen.
Toelichting Ten opzichte van de jaarrekening 2022 zijn er nieuwe risico’s opgenomen. Hieronder een toelichting van de risico’s die wij bij u onder de aandacht willen brengen. Informatieveiligheid We hebben de financiële impact voor het informatieveiligheid-risico hoger ingeschat dan vorig jaar. Dit hebben we gedaan op basis van gegevens vanuit andere gemeenten waar dit risico zich heeft voorgedaan. De schade is nu geschat op € 2,5 - €5 miljoen tegen € 1- € 2,5 miljoen bij de jaarrekening 2022. Tegelijkertijd is de ingeschatte kans verlaagd van zeer groot naar klein. Dit komt overeen met een kans van eens in de 5-10 jaar. Datalekken We hebben de inschatting van het risico op datalekken bijgesteld. Bij een datalek kan de autoriteit persoonsgegevens een boete opleggen. Bij dit risico is de inschatting van de schade verhoogd van Zeer laag naar Matig en is de inschatting van de kans verlaagd van Zeer groot naar Matig. Verblijfsbelasting arbeidsmigranten Inmiddels is een raadsinformatienota aan de raad verzonden met de meest actuele informatie. Deze is nog niet verwerkt in bovenstaande tabel. Stijging ratio weerstandvermogen De raad heeft bepaald dat de ratio weerstandsvermogen, de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit tussen de 1,4 en 2,0 moet liggen.
Dit doen we door enerzijds risico’s te beheersen en te beperken en anderzijds door de reservepositie op peil te houden. Dit laatste kan door ongebruikte bestemmingsreserves op te heffen en door positieve jaarresultaten in de algemene reserve te storten. Het weerstandsvermogen is verder gestegen tot 2,0. De stijging wordt veroorzaakt door een verdere daling van de benodigde weerstandscapaciteit en een stijging van de beschikbare weerstandscapaciteit. Dit wordt onder andere veroorzaakt door:
PAGINA 37
Het risico dat we lopen in verband met de garantstelling voor HVC neemt af doordat het eigen vermogen van de onderneming toeneemt en het risico over een groter aantal aandeelhouders wordt verdeeld; Actualisatie van feiten en omstandigheden leiden tot een lagere inschatting van risicokansen en -bedragen.
Stille reserves In 2023 zijn we een onderzoek gestart naar de waardering van de stille reserves. We ronden dit onderzoek naar verwachting eind 2023 of begin 2024 af. Op dit moment zijn we er niet van overtuigd dat er materiële stille reserves zijn die moeten worden meegenomen. Deze moeten binnen redelijke termijn liquide kunnen worden gemaakt om dit mee te nemen. 3.2.5 Financiële kengetallen
Norm
werkelijk 2022
begroot 2023
2024
2025
2026
2027
-5%
13%
-2%
5%
13%
17%
-8%
11%
-4%
3%
11%
15%
Netto schuldquote Gecorrigeerde netto schuldquote
90-130% 90-130%
Solvabiliteitsratio
20-50%
49%
43%
53%
57%
51%
47%
Grondexploitatie
20-35%
2%
3%
2%
2%
2%
2%
Structurele exploitatieruimte Begr = 0%
6%
1%
1%
2%
-3%
-4%
Belastingcapaciteit
98%
113%
110%
110%
110%
111%
95-105%
Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie We beoordeelden de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot onze financiële positie. Daarnaast zetten we de kengetallen af tegen de normen die de raad hiervoor heeft vastgesteld. Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van onze schuldenlast ten opzichte van het totaal van de baten. We ontvingen in 2022 een bijdrage van de netto-ontvangende gemeenten in verband met de overdracht van de wegen van het Hoogheemraadschap Hollands-Noorderkwartier (HHNK). Hierdoor is ons saldo aan geldmiddelen gegroeid. Met dit geld kunnen we op korte termijn onze geplande investeringen financieren. Daarna trekken we externe financieringsmiddelen aan, waardoor onze langlopende schulden in de komende jaren toenemen. Dit leidt tot een stijging van de netto schuldquote. We berekenen de gecorrigeerde netto schuldquote door onze schuldenlast te verminderen met alle door ons verstrekte leningen. We lenen een steeds kleiner deel van onze opgenomen geldleningen door aan derden. Dit verkleint het verschil met de netto schuldquote. De waarde van beide de netto schuldquotes blijft ruimschoots onder onze norm.
Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin we in staat zijn aan onze financiële verplichtingen te voldoen. Door de bestemming van het jaarresultaat 2022 is onze vermogenspositie versterkt. De negatieve begrotingsresultaten vanaf 2026 hebben hier echter weer een negatieve impact op. Daarnaast zetten we onze reserves de komende jaren ook weer in om een deel van onze lasten te dekken en stijgen onze langlopende schulden door onze toenemende financieringsbehoefte. Hierdoor daalt onze solvabiliteitsratio weer vanaf 2026. De solvabiliteitsratio bevindt zich echter nog steeds binnen onze norm. Dit laat zien dat we een gemeente zijn met een gezonde solvabiliteit. De daling toont wel aan dat onze vermogenspositie de komende jaren verzwakt.
PAGINA 38
Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot onze grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. De verhouding tussen de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie en het totaal saldo van baten blijft ruimschoots onder onze norm. Onze afhankelijkheid van de opbrengsten van onze bouwgronden blijft beperkt. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in hoe de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZwaarde in onze gemeente zich verhouden tot de landelijk gemiddelde woonlasten van een gezin. De belastingcapaciteit is hoger dan onze norm. Dit is het gevolg van de stijging van de onroerende zaakbelasting in de afgelopen jaren en de eerdere verhoging van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing om te komen tot 100% kostendekkendheid. De daling van de belastingcapaciteit ten opzichte van 2023 komt met name door de daling van de afvalstoffenheffing in 2023. Bij de berekening van de belastingcapaciteit in 2023 gebruikten we namelijk de tarieven voor 2022 van de verschillende belastingen en heffingen als basis. De tarieven voor de afvalstoffenheffing waren toen hoger dan de tarieven voor 2023. Nu gebruiken we de tarieven voor 2023 als uitgangspunt. Een toelichting op de hoogte van de lokale heffingen is te vinden in de paragraaf Lokale heffingen.
Structurele exploitatieruimte In de structurele exploitatieruimte komt tot uitdrukking of we over voldoende structurele baten beschikken om onze structurele lasten te dekken. Net als vorig jaar is onze structurele exploitatieruimte tot 2026 positief. De structurele baten zijn dan dus hoger dan de structurele lasten. Daarna daalt de structurele ruimte tot -3% in 2026 en -4% in 2027. Onderstaande tabel toont de cijfermatige ontwikkeling van het structureel resultaat in de jaren 2024 tot en met 2027. De tabel laat zien dat het structureel resultaat tot 2026 verbetert. Vanaf 2026 ontvangen we echter minder geld van het Rijk. Dit zien we terug in een daling van het structureel resultaat tot - € 5.073.000 in 2027. De totstandkoming van het begrotingsresultaat is terug te vinden in het hoofdstuk Financiële begroting. werkelijk 2022
begroot 2023
2024
2025
2026
2027
Structureel
-121.760
-123.248
-136.741
-135.540
-135.910
-136.141
Incidenteel
-1.668
-2.119
-4.788
-3.568
-3.641
-46
Structureel
131.641
122.815
137.179
137.488
130.103
129.845
Incidenteel
15.255
500
3.115
3.233
3.395
-
Structureel
-1.644
-294
-441
-441
-441
-441
Incidenteel
-18.967
-
-156
-156
-156
-156
Structureel
845
1.797
1.763
1.725
1.690
1.664
Incidenteel
5.450
555
147
63
133
-
9.082
1.069
1.760
3.232
-4.557
-5.073
Bedragen * € 1.000
Norm
Lasten (exclusief reserves):
Baten (exclusief reserves):
Toevoegingen aan reserves:
Onttrekkingen aan reserves:
Structureel resultaat
Begr = € 0
PAGINA 39
PAGINA 40
3.3 Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen is een verzamelnaam voor investeringen die we hebben gedaan, onder meer in de openbare ruimte. Denk daarbij aan wegen, groen, bruggen, riolering en waterwegen. Na aanleg is het belangrijk dat we deze kapitaalgoederen onderhouden en dat kost geld. Het beheer en onderhoud is belangrijk omdat dit direct van invloed is op de aantrekkelijkheid, de bruikbaarheid en de veiligheid van de leef- en werkomgeving. Ook is het belangrijk vanuit financieel oogpunt. Slecht onderhoud leidt op termijn tot extra kosten. Dan zijn eerder dure reconstructies, groot onderhoud of vervangingen nodig. De prijsstijging van Grond-, Weg-, en Waterbouw, energie en materiaal is niet meegenomen in de begroting. Onze werkwijze voor de aanpak van het beheer hebben we vastgelegd in de 'Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)'. 3.3.1 Wegen We zorgen voor veilige en bereikbare wegen. Om dit te bereiken beheren we de wegen, bermen, verhardingen en het straatmeubilair. Het areaal bestaat uit:
Ruim 400km aan wegen, waarvan 250km bestaat uit asfalt en 150km uit elementenverhardingen; 5588 borden, waarvan 2.679 verkeersborden, 2.103 straatnaamborden, 42 komborden, 563 onderborden, 154 bushalteborden, 47 laadpaal borden; 2423 andere objecten, waarvan 2.438 verkeerspalen, 32 bewegwijzeringsmasten en 43 objectpalen; 317.995 m1 belijning en 4584 m2 figuratie.
Daarnaast voorzien we ook in parkeervoorzieningen. Deze beheren we niet alleen maar hieraan stellen we ook eisen bij nieuwe ontwikkelingen. Zo worden de benodigde parkeervoorzieningen vastgesteld door middel van de nota 'Parkeernormen Medemblik'. Bij groot onderhoud en de aanleg van nieuwe wegen wordt bekeken of de inrichting aan de eisen van Duurzaam Veilig voldoet. Dit zijn eisen die landelijk gelden, door hier aan te voldoen ontstaat er een eenduidige inrichting. Per 1 januari 2023 zijn de wegen van het Hoogheemraadschap overgenomen in beheer. 3.3.2 Groen Openbaar groen is onder meer belangrijk voor wateropslag, klimaat, ecologie en recreatie. We maken in ons groenbeheer onderscheid in de groene omgeving en de bomen. Om te komen tot een kwalitatief groenbeheer zijn in 2023 de beleidskaders openbaar groen Medemblik vastgesteld. Daaropvolgend zal een groenstructuurplan vorm geven worden om als laatste daaruit het beheerplan openbaar groen op te stellen welke in 2024 ter besluitvorming aan de raad zal worden voorgelegd. Het groen areaal van de gemeente Medemblik bestaat uit:
431 hectare groen. Dat groen bestaat uit heesters, rozen, vaste planten, bos, bosplantsoen, gazons en bermen; 35.061 bomen. We hebben deze ingedeeld in lei-, knot en normale bomen. We maken onderscheid in standplaatsen: bomen in verharding, in beplanting of in gras.
PAGINA 41
3.3.3 Meubilair In de openbare ruimte onderscheiden we verschillende soorten meubilair: openbare verlichting, straatmeubilair, parkmeubilair en speeltoestellen. We beheren:
Ruim 12.500 lantaarnpalen. Ruim 30% daarvan is voorzien van LED verlichting. Ongeveer de helft van de lantaarnpalen is aangesloten op een eigen kabelnetwerk dat bestaat uit 110 voedingskasten en ruim 250 km kabel. De andere helft van de verlichting is rechtstreeks aangesloten op laagspanningskabels van netbeheerder Liander en wordt eveneens gevoed door 110 voedingspunten; 484 banken, 54 picknicksets, 598 afvalbakken, 20 slimme afvalbakken, 97 bloembakken, 52 dispensers en 28 aanplakportalen; 882 speeltoestellen, 8.551m2 valondergrond en 10.339m2 speelondergrond.
3.3.4 Kunstwerken Onder kunstwerken verstaan we civieltechnische bouwwerken, zoals vaste en beweegbare bruggen, schutsluizen, havens, duikers, kade- / oeverconstructies, steigers en stuwen en boot inlaatplaatsen. We hebben:
378 bruggen in beheer, waarvan 3 beweegbare bruggen. Daarnaast beheren we "de Westerhavensluis", dit is één van de twee schutsluizen in de vaarweg tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer; 595 duikers in beheer. De duikers worden om de 4 jaar doorgespoten Het onderhoud voeren we gelijktijdig uit met het baggeren van de watergangen; 2.700 m1 kademuur en 5.400 m1 damwand in beheer; 37 steigers; 26 stuwen; deze worden dit jaar overgedragen aan het Hoogheemraadschap in het kader van Overdracht Onderhoud Stedelijk Water; 11 botenhellingen.
3.3.5 Water Onder water verstaan we sloten, vaarten, kanalen en havens. Voor het onderhoud maken we onderscheid in watergangen en havens. We hebben:
223 km watergangen, waarvan 160 km wegsloot is. In het kader van stedelijk water wordt later dit jaar zo’n 65 km watergang door HHNK in beheer en onderhoud overgenomen. Hierdoor hebben wij met ingang van 2024 zo’n 160 km watergang in beheer; de vaarweg die bestaat uit de havens van Medemblik en het Overlekerkanaal in beheer. Deze vaarweg vormt de verbinding tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer. Het totale wateroppervlak van de havens is 15 ha; Zo’n 65 km harde beschoeiing en ca. 60 km natuurlijke oevers in onderhoud. Met overdracht wegen vanuit HHNK is er zo’n 20 km beschoeiing aan het areaal toegevoegd. Er wordt later dit jaar een inventarisatie uitgevoerd om het staat van de beschoeiing te bepalen.
3.3.6 Riolering We beheren en onderhouden circa 360 km riolering, 125 rioolgemalen, 560 minigemalen, 18.500 straatkolken en 18.500 huisaansluitingen. De belangrijkste functies van de riolering zijn zorgen voor volksgezondheid, droge voeten en de bescherming van het milieu.
PAGINA 42
Het beleid is vastgelegd in het Programma stedelijk water en riolering 2023-2027. Klimaatadaptatie - aanpassen van de bebouwde omgeving aan een veranderend klimaat – heeft een toenemende invloed op de riolering. We maken binnen de riolering grofweg onderscheid tussen:
Vrijverval riolering. Deze bestaat uit stelsels van buizen en putten waarin het afvalwater wordt opgevangen. Rioolgemalen zorgen voor transport van afvalwater richting de rioolwaterzuivering. Stelsels die voor schoon hemelwater zijn aangelegd transporteren dit meestal direct naar open water; Mechanische riolering. Deze bestaat uit stelsels van kleine gemaaltjes en leidingen onder druk. Het ligt in gebieden waar aanleg van vrijverval riolering niet doelmatig is. De gemaaltjes transporteren het afvalwater richting de rioolwaterzuivering; Drainage. Deze bestaat uit een stelsel van waterdoorlatende buizen. Het ligt op plaatsen waar de grondwaterstand anders te dicht bij de oppervlakte komt. De buizen vangen overtollig grondwater op en transporteren dit naar open water.
3.3.7 Gebouwen De gemeentelijke vastgoedportefeuille bestaat uit 101 gebouwen en is divers van samenstelling. In 2016 is het onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2017-2025 vastgesteld. Bij vaststelling van de begroting 2022 heeft uw raad de geldigheidsduur van dit plan verlengd, omdat gewacht werd op de Nota Vastgoedbeleid 2023. Nu deze nota is vastgesteld, kan verder vorm en inhoud worden gegeven aan een geactualiseerd onderhoudsplan en een routekaart verduurzaming. Het onderhoudsplan gaat uit van kosten die gemaakt moeten worden om het vastgoed in oorspronkelijke staat te houden, zodat het naar behoren kan functioneren. De verduurzaming van het vastgoed wordt uitgewerkt in een routekaart. 3.3.8 Sportvelden We stellen sportcomplexen beschikbaar aan verschillende verenigingen. De sportvelden bestaan uit 26 natuurgrasvoetbalvelden, 10 kunstgrasvoetbalvelden, 7 handbalvelden en 1 korfbalveld. Het onderhoud voeren we uit volgens het Beheer- en Onderhoudsplan Gemeentelijke Sportvelden. 3.3.9 GRIP op Ruimtelijke Projecten De herinrichting en het beheren van de openbare ruimte doen we niet alleen. Zo houden we rekening met de wensen van onze inwoners. We stemmen onze plannen ook af met andere partijen.