Programmabegroting 2023 - Raad.pdf

Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Versie Raad 27-9-2022

PAGINA 1

1. Inleiding In deze begroting presenteren we de doelen voor de gemeente in 2023. Daarnaast laten we de stand van zaken van ons huishoudboekje zien. In de aanbiedingsbrief bij deze begroting lichten we gemaakte keuzes toe. Deze begroting is ook via onze website beschikbaar. Met deze presentatievorm maken we de begroting eenvoudig toegankelijk voor alle inwoners van de gemeente Medemblik.

PAGINA 2

PAGINA 3

Inhoudsopgave 1.

Inleiding .........................................................................................................1

Inhoudsopgave........................................................................................................1 2 Programma's ........................................................................................................1 2.1 Hoofddoelen 2023-2026 .....................................................................................1 2.2 Programma 1 Dienstverlening en organisatie ............................................................1 2.3 Programma 2 Samen leven en ondersteuning............................................................1 2.4 Programma 3 Wonen, werken en recreëren .............................................................1 3 Paragrafen ..........................................................................................................1 3.1 Lokale heffingen .............................................................................................1 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................1 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ..............................................................................1 3.4 Financiering ...................................................................................................1 3.5 Bedrijfsvoering ...............................................................................................1 3.6 Verbonden partijen

..........................................................................................1 3.7 Grondbeleid ...................................................................................................1 4 Financiële begroting ..............................................................................................1 4.1 Inleiding .......................................................................................................1 4.2 Kaders en uitgangspunten ..................................................................................1 4.3 Actueel begrotingsresultaat 2023-2026...................................................................1 4.3.2 Afspraken jeugdzorg meerjarenraming ................................................................1 4.3.3 Coalitieakkoord ............................................................................................1 4.3.4 Nieuw beleid 2023-2026 - niet uitstelbaar.............................................................1 4.3.5 Nieuw beleid 2023-2026 - uitstelbaar ..................................................................1 5 Overzichten.........................................................................................................1 5.1 Totaaloverzicht 2023-2026 .................................................................................1 5.2 Taakvelden

2023-2026.......................................................................................1 5.3 Investeringen 2023 ...........................................................................................1 5.4 Incidentele baten en lasten 2023-2026 ...................................................................1 5.5 Reserves en voorzieningen 2023-2026 ....................................................................1 5.6 Balans 2023-2026.............................................................................................1 5.7 EMU-saldo .....................................................................................................1

PAGINA 4

PAGINA 5

2 Programma's 2.1 Hoofddoelen 2023-2026 Na de verkiezingen in maart 2022 is er een nieuwe raad geïnstalleerd en in juli 2022 een nieuw college. De nieuw gevormde coalitie stelde een coalitieakkoord 2022-2026 op. Dit is als onderdeel opgenomen in de kadernota 2023. Op basis hiervan zijn onze hoofddoelen voor de periode van 2023-2026 als volgt: Programma 1: Dienstverlening & Organisatie 1. Medemblik is een financieel gezonde gemeente. 2. Medemblik biedt een toegankelijke, betrokken, transparante en toekomstbestendige dienstverlening. 3. In Medemblik hechten wij waarde aan elke vorm van betrokkenheid van haar inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners en ondersteunen wij daar waar mogelijk initiatieven die passend zijn bij onze doelstellingen. 4. Medemblik is een gemeente die bestuurlijk leiderschap toont en verantwoordelijkheid neemt. 5. Wij zijn een stevige, duurzame en toekomstbestendige organisatie die in staat is om te voldoen aan onze (continu veranderende) taken en zetten waar mogelijk in op ambitie. Programma 2: Samen leven en ondersteuning Medemblik versterkt de kwaliteit en grip in een sterk sociaal domein. We hebben passende ondersteuning voor onze inwoners en maatschappelijke organisaties. We hebben focus door (gemaakte) keuzes in (preventief) beleid waarbij we mensen en maatschappelijke organisaties met elkaar verbinden. 9.

Kinderen in de gemeente Medemblik krijgen les in een adequate leeromgeving, zodat ze zich goed kunnen ontwikkelen. 10. Medemblik heeft toekomstbestendige, betaalbare accommodaties en voorzieningen voor alle inwoners. 6. 7. 8.

Programma 3: Ruimte 11. We vergroten en verbeteren het woon- en huisvestingsaanbod. 12. We verduurzamen en vergroenen onze leef-, werk- en woonomgeving. 13. We verbeteren de veiligheid van onze inwoners. 14. We verbeteren de verkeersveiligheid. 15. We vergroten onze weerbaarheid tegen ondermijning. 16. We bevorderen onze digitale veiligheid. 17. Behoud en verbeteren van voorzieningen, werkgelegenheid en bedrijvigheid. 18. We versterken de centrumfunctie van de stad Medemblik. 19. We werken aan het versterken en toekomstbestendig maken van de agrarische sector. 20. We versterken het (maatschappelijk) rendement van onze havens.

PAGINA 6

PAGINA 7

2.2 Programma 1 Dienstverlening en organisatie We vinden het belangrijk u goed van dienst te zijn. Daarom bieden we onze producten en diensten steeds meer digitaal aan. Natuurlijk kunt u ook nog steeds op andere manieren onze producten aanvragen, zoals telefonisch of schriftelijk of in ons gemeentehuis. In bepaalde gevallen komen we zelfs bij u thuis. In de toekomst blijven we investeren in onze organisatie. Zo verbeteren we de dienstverlening aan u. 2.2.1 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2023. Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Taakveld

Financiën Medemblik is een financieel gezonde gemeente.

- We beschikken over een structureel reëel 0.8 sluitende begroting. - We dekken structurele uitgaven met 0.8 structurele middelen. - We voeren ons geactualiseerde 0.8 risicomanagementbeleid uit. - Naast de indexatie verhogen we de 0.61/0.62/ belastingen incidenteel voor een investering 0.64 in de organisatie en de wegenoverdracht.

Dienstverlening Medemblik biedt een toegankelijke, betrokken, transparante en toekomstbestendige dienstverlening.

- We werken elke dag aan een integrale, 0.2 goede dienstverlening. - We verbeteren onze in- en externe 0.2 dienstverlening en vragen digitaal feedback op onze dienstverlening. - We ontwikkelen een visie op onze 0.2 8.1 dienstverlening met onder andere oog voor integraliteit, omgevingswet en online dienstverlening. - We handelen onze bezwaarschriften op 0.61/0.62 gemeentelijke aanslagen binnen 3 maanden af. - Onze website is toegankelijk en voldoet aan 0.4 de minimale vereisten. - We investeren de komende jaren in tools die 0.2 een bijdrage leveren aan de verbetering van de 24/7 dienstverlening, onder andere door te investeren in een chatbot.

Participatie - We vergroten de bewonersparticipatie in 6.1 In Medemblik hechten wij waarde aan elke vorm van betrokkenheid van haar onze bestuurlijke activiteiten en processen. inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners en ondersteunen wij daar waar mogelijk initiatieven die passend zijn bij onze doelstellingen.

PAGINA 8

Bestuurskracht Medemblik is een gemeente die bestuurlijk leiderschap toont en verantwoordelijkheid heeft.

- We verhogen de kwaliteit van bestuurlijke 0.4 stukken met oog voor slagvaardig besturen en rol duidelijkheid. - We vergroten de zichtbaarheid van het 0.1 bestuur van de gemeente. Dit doen wij door het vervangen van het audio-/videosysteem in de raadszaal. - We versterken onze regionale 0.1 samenwerkingen. - We maken een start met het uitvoeren van 0.1 het plan van aanpak voor de versterking van de bestuurskracht. - We heroverwegen het bestuurlijk 0.1 besluitvormingsproces.

Organisatie - We versterken onze externe dienstverlening 0.4 Wij zijn een stevige, duurzame en door de organisatie ontwikkeling te borgen. toekomstbestendige organisatie die in staat is om te voldoen aan onze (continu - We zetten in via het project rechtmatigheid 0.8 veranderende) taken en zetten waar op het optimaliseren van onze processen. mogelijk in op ambitie. - Wij werken aan het goed uitvoeren van onze 0.4 wettelijke taken binnen het interbestuurlijk toezicht (IBT). - We implementeren de omgevingswet goed 8.1 en tijdig. Als onderdeel hiervan stellen wij een omgevingsvisie en omgevingsplan voor het gehele grondgebied op. - We investeren in een lerende en wendbare 0.4 organisatie met de ontwikkeling van de kennis en kunde van onze medewerkers. - We stellen ons huisvestingsplan op. 0.4 - We maken de organisatie bewust hoe we ons 0.4 beleid duurzamer kunnen maken. - We actualiseren ons functiehuis. 0.4 - We investeren in goed en aantrekkelijk 0.4 werkgeverschap.

PAGINA 9

2.2.2 Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 1. De indicatoren komen uit Vensters voor Bedrijfsvoering. Wij zijn aangesloten bij deze landelijke benchmark. We kunnen dan zien of we het goed of minder goed doen ten opzichte van andere gemeenten. De uitkomsten gebruiken we, zo nodig, om onze bedrijfsvoering aan te passen. We lichten dit verder toe in de paragraaf Bedrijfsvoering. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)

Medemblik

Gemiddelde deelnemende gemeenten

Formatie (fte per 1.000 inwoners, 2021)

6,2

8,4

Bezetting (fte per 1.000 inwoners, 2021)

6,0

8,0

Apparaatskosten (€ per inwoner, 2021)

701

829

Externe inhuur (% van totale loonsom, 2021)

28,0

19,1

Overhead (% van totale lasten, 2023)

13,3

9,7

De cijfers van Medemblik zijn van de jaarrekening 2021, met uitzondering van de Overhead. De cijfers van gemiddelde deelnemende gemeenten zijn op basis van Vensters voor Bedrijfsvoering 2021. De informatie over de overhead 2023 van vergelijkbare gemeenten is nog niet beschikbaar. 2.2.3 Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000,2021

2022

2023

2024

2025

2026

Totale baten

89.863

91.042

97.605

98.893

100.189

93.295

Totale lasten

-22.220

-36.955

-23.781

-23.358

-23.145

-23.047

Totaal

67.644

54.087

73.824

75.536

77.044

70.247

Voor de analyse van de verschillen 2022-2023 verwijzen we u naar de Financiële begroting. Het overzicht Taakvelden 2023 - 2026 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien.

PAGINA 10

Overhead In het volgende overzicht vindt u de kosten van onze overhead en hoe deze is opgebouwd. Overhead zijn de kosten die niet direct aan de taakvelden zijn te koppelen. Bedragen * € 1.000,2021

2022

2023

2024

2025

2026

Management en managementondersteuning

-1.777

-1.920

-2.484

-2.438

-2.438

-2.433

Personeel en organisatie

-1.710

-3.952

-3.539

-3.284

-3.174

-3.225

Informatie en beheer

-4.520

-4.843

-5.957

-5.895

-5.840

-5.781

Financiën en AO/IC

-910

-1.123

-1.338

-1.335

-1.334

-1.333

Juridische zaken

-934

-769

-900

-899

-898

-897

Communicatie

-630

-442

-517

-516

-515

-515

Inkoop en facilitaire zaken

-559

-759

-880

-879

-878

-877

-1.000

-706

-1.065

-1.128

-1.098

-1.094

-6

-

-

-

-

-

-12.046

-14.514

-16.680

-16.374

-16.175

-16.155

Huisvesting Corona gerelateerde kosten Totaal overhead

In de paragraaf Bedrijfsvoering lichten we de belangrijkste ontwikkelingen toe.

PAGINA 11

2.3 Programma 2 Samen leven en ondersteuning We vinden het belangrijk dat onze inwoners in een fijne omgeving leven. Dit doen we door onze kernen vitaal, veilig en leefbaar te houden en zo mogelijk te versterken. Samen met onze inwoners en maatschappelijke partners pakken we dit op. We zijn blij met initiatieven van inwoners en helpen graag deze uit te voeren. Verder stimuleren we inwoners om zo zelfredzaam mogelijk te zijn. Als dat niet meer lukt, helpen we met een passende ondersteuning. 2.3.1 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2023. Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Taakveld

Sociaal Domein in Balans 6.2 Medemblik versterkt de kwaliteit en grip - We ronden het project Sociaal Domein in Balans af. Dit wordt zichtbaar door het: in een sterk sociaal domein. - inzetten op een snelle start van passende zorg; - opstellen van een integraal preventieplan; - sturen op realistische prognose en financiële beheersbaarheid; - lokaal en waar kan regionaal sturen op het optimaliseren van de huidige inkoopsystematiek en die waar kan binnen de huidige contracten aan te passen. - We versterken de regiefunctie van de 6.2 gemeente door betere monitoring en frequente evaluatie van zorg/ondersteuningstrajecten. - Als spin-off effect van Sociaal Domein in 6.2 Balans komen we met een plan van aanpak met als doel kostenreductie in het Sociaal Domein. Sociaal Domein We hebben passende ondersteuning voor - We spelen in op landelijke en bovenregionale ontwikkelingen, zoals de onze inwoners en maatschappelijke Hervormingsagenda Jeugd en thuis voor organisaties. Noordje. - We geven uitvoering aan de samenwerkingsafspraken die op bovenregionaal niveau zijn gemaakt voor passende jeugdhulp voor de zeer complexe doelgroep. - We evalueren de toekomstvisie kwetsbare inwoners. - We vormen een coalitie kansrijke start om de verbinding te intensiveren tussen het sociaal domein en het medisch domein ten behoeve van de zorg rondom zwangerschap en geboorte.

- We voeren het beleidsplan Westfriese aanpak laaggeletterdheid uit. - We werken samen met het samenwerkingsverband Westfriesland en schoolbesturen aan kansengelijkheid in het

6.72

6.72

6.1 6.1

6.5 4.3

PAGINA 12

onderwijs. - We geven uitvoering aan de 7.1 samenwerkingsagenda en zoeken verbinding met andere lokale samenwerkingsverbanden op het gebied van gezondheid. - We pakken de aanbesteding voor WMO en 6.2 jeugdhulp op voor de periode 2024-2028. - We maken een plan van aanpak met als doel 6.2 het voorkomen van zorgfraude. - We starten met het actualiseren van ons Div subsidiebeleid. - We voeren samen met WerkSaam de 6.3 Participatiewet en de Wet educatie en beroepsonderwijs uit. - Voor mantelzorgers realiseren wij de 6.71 mogelijkheid om (tijdelijk) gebruik te maken van een Huishoudelijke Hulp Toelage. - We besteden het leerlingenvervoer regionaal 4.3 aan en actualiseren de verordening leerlingenvervoer. - We geven uitvoering aan de nieuwe Wet 6.1 Inburgering. Preventie - We stellen de inwoners in staat om gezonde 6.1 We hebben focus door (gemaakte) keuzes in (preventief) beleid waarbij we leefstijl keuzes te kunnen maken. mensen en maatschappelijke organisaties- We hebben aandacht en waardering voor 6.1 met elkaar verbinden. mantelzorgers, vrijwilligers en mensen met dementie. - We zetten in op het voorkomen van 6.1 (problematische) schulden, onder andere door eerder contact met inwoners. Cultuur Inwoners hebben toegang tot culturele voorzieningen

- Wij evalueren het cultuurbeleid. 5.3 - We versterken onze cultuurorganisaties door 5.3 samen te werken in het programma rondom de geboorte van Nederland (1572-1573). - Wij geven uitvoering aan ons erfgoedbeleid. 5.5

Integraal Huisvestingsplan Kinderen in de gemeente Medemblik - We realiseren tijdelijke huisvesting voor het 4.2 scholenproject in de kern Medemblik. krijgen les in een adequate leeromgeving, zodat ze zich goed kunnen ontwikkelen. Lange termijn accommodatiebeleid Medemblik heeft toekomstbestendige, betaalbare accommodaties en voorzieningen voor alle inwoners.

- We bieden de beleidskaders voor het lange 4.2/5.2/6.1 termijn accommodatie beleid voor de maatschappelijke accommodaties aan de raad aan. - De raad neemt een besluit over de beheer- 4.2/5.2/6.1 en exploitatievorm van de MFA's en sporthallen in onze gemeente. - We maken gebruik van externe 4.2/5.2/6.1 subsidiemogelijkheden voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en informeren verenigingen, scholen en andere partners over mogelijkheden om subsidie aan te vragen. PAGINA 13

2.3.2 Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 2. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)

Medemblik

Weinig stedelijke gemeenten

Absoluut verzuim (niet op school ingeschreven) (per 1.000 leerlingen 5 - 18 jaar, 2019)

0,0

1,8

Relatief verzuim (schoolverzuim zonder geldige reden) (per 1.000 leerlingen 5 - 18 jaar, 2021)

13,0

14,0

Voortijdige schoolverlaters totaal VO + MBO (% totaal aantal leerlingen 12 - 23 jaar, 2021)

1,4

1,5

48,7

50,9

Banen (per 1.000 inwoners van 15 - 65 jaar, 2021)

724,0

707,7

Netto arbeidsparticipatie (% werkzame beroepsbevolking / totale beroepsbevolking, 2021)

71,0

71,3

Werkloze jongeren (% 16 t/m 22 jarigen, 2020)

2,0

2,0

Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners, 2021)

210,4

239,8

Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15 - 65 jaar, 2020)

295,9

190,7

Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar, 2020)

4,0

4,0

Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar, 2021)

11,6

12,4

Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar, 2021)

1,8

Geen data

Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar, 2021)

0,2

Geen data

Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jarigen, 2020)

0,0

1,0

550,0

649,0

Onderwijs

Sport

Niet-wekelijkse sporters (%, 2020) Sociaal Domein

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO (per 10.000 inwoners, 2021)

PAGINA 14

Beleidsindicatoren (extra)

Medemblik

2020

Kwaliteit ondersteuning is goed (helemaal) eens (%, 2021)

85

86

Samen naar oplossingen gezocht, (helemaal) eens (%, 2021)

75

79

Ondersteuning past bij mijn hulpvraag (helemaal) eens (%, 2021)

85

88

Door ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil, (helemaal) eens (%, 2021)

80

80

Cliëntervaringsonderzoek WMO

De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers die er zijn. 2.3.3 Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000,2021

2022

2023

2024

2025

2026

Totale baten

16.102

12.666

11.464

11.350

11.345

11.341

Totale lasten

-62.393

-61.993

-62.711

-61.749

-60.418

-60.218

Totaal

-46.291

-49.327

-51.247

-50.399

-49.073

-48.877

Voor de analyse van de verschillen 2022-2023 verwijzen we u naar de Financiële begroting. Het overzicht Taakvelden 2023 - 2026 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien.

PAGINA 15

2.4 Programma 3 Wonen, werken en recreëren We vinden leefbare kernen in onze gemeente belangrijk. We bouwen woningen/ondersteunen woningbouw in alle kernen. Ook ondersteunen we maatschappelijke initiatieven. We kijken naar wat wel kan: “ja mits” in plaats van “nee, tenzij”. Zo blijven kernen aantrekkelijk voor alle inwoners uit onze gemeente. Het beheer van de openbare ruimte vraagt om blijvende aandacht. Een verzorgde openbare ruimte draagt bij aan leefbare kernen. De budgetten voor groenonderhoud staan onder druk. Dit wordt zichtbaar, bijvoorbeeld door meer onkruid in het openbaar groen. Om de werkgelegenheid in onze gemeente te behouden nemen we samen met ondernemers initiatieven om daar zo goed mogelijk voor te zorgen. De nieuwe Omgevingswet bundelt regels voor projecten in de openbare ruimte. Zo wordt het makkelijker om projecten te starten. We gaan ons voorbereiden op deze nieuwe Omgevingswet. Bij de invoering ervan trekken de zeven Westfriese gemeenten samen op. We schonen onze regels en beleid op en verzamelen en bundelen de regels voor de fysieke leefomgeving in één verordening. Onderdelen van de Omgevingswet die niet direct noodzakelijk zijn stellen we uit. 2.4.1 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2023. Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Taakveld

Leef- werk- en woonomgeving We vergroten en verbeteren het woon- en - We voeren, samen met de provincie en de 8.3 huisvestingsaanbod. Westfriese gemeenten, het Woonakkoord 2021-2025 uit. - We onderzoeken en besluiten hoe we 8.3 woningbouw versnellen en meer regie krijgen. - We stellen een meerjarig 8.3 woningbouwprogramma op en presenteren dit twee keer per jaar in een dashboard. - We werken aan mogelijkheden voor het 8.3 plaatsen van tiny houses. - We zetten de omgevingswet in om onze 8.1 woningbouw te versnellen. - We actualiseren ons vastgoedbeleid, de nota 8.3 grondbeleid en nota kostenverhaal. - We voeren de lopende woningbouwplannen 8.3 uit. - We versterken onze ontwikkelkracht voor de 8.1 ruimtelijke en civiele projecten. - We stellen beleid vast voor het wonen in 8.3 bijgebouwen en splitsing van hoofdgebouwen. - We onderzoeken de mogelijkheden voor 8.3 flexwonen en waar mogelijk geven we ruimte om flexwonen te realiseren. - We scherpen het instrumentarium aan met 8.3 bestuurlijke boete en handhaven op illegale bewoning. - We werken regionaal samen op het gebied 8.3 van huisvesting buitenlandse werknemers. PAGINA 16

We verduurzamen en vergroenen onze leef-, werk- en woonomgeving.

- We stellen een nieuw speelruimteplan op 5.7 waarin focus ligt op kwalitatieve en duurzame speel- en beweegruimte voor in elke kern. - We geven uitvoering aan de 7.2 uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. - We gaan de visie 'naar een aardgasvrije 8.3 gemeente Medemblik' verder uitwerken. - We werken samen met netbeheerders aan het 8.1 versterken van het electriciteitsnet. - We verduurzamen het verlichtingsareaal. 2.1 - We breiden het aantal elektrische laadpalen 2.1 uit. - We actualiseren het IBOR en stellen als 5.7 onderdeel hiervan een groenplan en een bomenplan op. - Wij maken inwoners bewust wat zij kunnen 8.3 doen om gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. - Bij al onze duurzaamheidsactiviteiten 8.3 onderzoeken we de mogelijkheid om hiervoor subsidies aan te trekken. - We onderzoeken de vormen waarin de 0.1 Westfriese gemeenten kunnen samenwerken om duurzaamheidsambities slim te realiseren. - We evalueren het recycle-tarief. 7.3 - We intensiveren de aanpak van bijplaatsingen 2.1 van afval. - We voeren de activiteiten van Circulair 7.3 Westfriesland 2023-2026 uit.

Veiligheid We verbeteren de veiligheid van onze inwoners.

We verbeteren de verkeersveiligheid

We vergroten onze weerbaarheid tegen ondermijning.

We bevorderen onze digitale veiligheid.

- We vergroten de boa-capaciteit voor 1.2 actievere handhaving. - We implementeren de aanpak 1.2 buurtbemiddeling in samenwerking met het CCV. - We geven uitvoering aan het verbeterplan 1.2 aanpak Wet politiegegevens. - We voeren het uitvoeringsprogramma 1.2 Integraal Veiligheidsplan 2023- 2024 uit. - We nemen verkeersmaatregelen die voldoen 2.1 aan de standaarden "duurzaam veilig". - We versterken de handhaving op 1.2 parkeeronveilig gedrag en intensiveren het contact met politie over snelheidsovertredingen. - Op basis van het geactualiseerde GVVP 2.1 stellen wij een prioriteitenlijst op welke verkeerssituaties wij veiliger maken. - We stellen een integrale 1.2 ondermijningsaanpak op in samenwerking met het RIEC Noord-Holland. - We sluiten aan bij de regionale aanpak 1.2 toezicht op prostitutie. - We voeren het uitvoeringsprogramma aanpak 1.2 mensenhandel Westfriesland uit. - We investeren in kwaliteit en voldoen 0.4 minimaal aan de geldende wettelijke PAGINA 17

vereisten. - We brengen de diensten van het regionaal 3.3 platform criminaliteitsbeheersing onder de aandacht van onze ondernemers. - Voor het bestrijden van cybercriminaliteit 0.4 sluiten we voor inwoners aan bij projecten van het samenwerkingsverband Noord Holland Samen Veilig. Economie Behoud en verbeteren van voorzieningen, - We zetten het duurzaam ondernemersloket in 3.3 werkgelegenheid en bedrijvigheid. voor het verduurzamen van bedrijventerreinen. - We bieden ruimte voor duurzame innovaties 3.3 en pilots. - We ondersteunen ondernemers om 3.2 werklocaties en panden duurzamer te maken. - We dragen bij aan de uitvoering van het 3.1 jaarplan van het Ontwikkelingsbedrijf NoordHolland Noord dat loopt t/m 2024. - We werken aan onze toeristische marketing. 3.4 - We werken samen aan een optimaal 3.1 ondernemersklimaat in winkelcentrum Molenhoek (2023). We versterken de centrumfunctie van de - We werken samen aan het 3.1 Beeldkwaliteitsplan Centrum Medemblik. stad Medemblik. - We starten met het gefaseerd actualiseren 3.3 van ons evenementen-, terrassen- en marktbeleid. We werken aan het versterken en - We werken regionaal samen in de Greenport 3.1 toekomstbestendig maken van de Noord-Holland Noord en het agrarische sector. Ontwikkelingsbedrijf. - We actualiseren onze (huur)contracten met 2.3 We versterken het (maatschappelijk) Stadshavens en maken prestatieafspraken.

rendement van onze havens. - We geven invulling aan het 2.3 accounthouderschap. We stellen periodieke contactmomenten in met de havens. - We onderzoeken de mogelijkheden om het 2.3 gebruik van de havens te verbreden. - We stellen een uitvoeringsplan op voor het 2.3 versterken van de toeristische en recreatieve voorzieningen en leggen afspraken hierin vast.

PAGINA 18

2.4.2 Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 3. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren.

Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)

Medemblik

Weinig stedelijke gemeenten

Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren, 2021)

4

6

Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners, 2021)

0,7

0,7

Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners, 2021)

3,2

2,7

Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners, 2021)

0,7

1,1

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 1.000 inwoners, 2021)

5,2

4,4

Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000, 2021)

290,0

286,0

Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen, 2021)

5,9

8,4

Demografische druk (%, 2022)

77,9

79,8

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€, 2022)

800,0

Geen data

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€, 2022)

905,0

Geen data

Functiemenging (verhouding banen en woningen) (%, 2021)

51,6

50,2

Vestigingen van bedrijven (1.000 inwoners van 15 - 64 jaar, 2021)

168,6

164,7

Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner, 2019)

133,0

121,0

Hernieuwbare elektriciteit (%, 2020)

40,6

Geen data

Openbare orde en veiligheid

Wonen en bouwen

Economie

Milieubeheer

De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers die er zijn.

PAGINA 19

2.4.3 Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000,2021

2022

2023

2024

2025

2026

Totale baten

23.765

30.547

16.598

16.609

16.623

16.639

Totale lasten

-41.685

-35.309

-39.161

-38.839

-39.013

-38.964

Totaal

-17.921

-4.762

-22.563

-22.229

-22.389

-22.325

Voor de analyse van de verschillen 2022-2023 verwijzen we u naar de Financiële begroting. Het overzicht Taakvelden 2023 - 2026 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien.

PAGINA 20

PAGINA 21

3 Paragrafen 3.1 Lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. We gaan in deze paragraaf in op de lokale heffingen en lichten het kwijtscheldingsbeleid toe. Bij de vaststelling van de Kadernota 2023 besloot de Raad dat: -

De opbrengsten van belastingen en heffingen met 3,0 % worden geïndexeerd. Als we uitgaven niet verder kunnen terugbrengen, kijken we ook naar het niveau van de inkomsten. Trendmatig verhogen, tenzij de financiële positie van de gemeente vraagt om een gesprek hierover.

We leggen de raad in december 2022 ons voorstel voor aanpassing van de belastingverordeningen 2023 voor. 3.1.1 Belastingen Belastingen zijn algemene dekkingsmiddelen waarvan de gemeente zelf bepaalt waarvoor ze worden gebruikt. Dit zijn de onroerende zaakbelastingen, hondenbelasting, waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting. Onroerende zaakbelastingen Deze belasting heffen we van iedere eigenaar of gebruiker van een woning of bedrijf. Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) stellen we van alle onroerende zaken jaarlijks de waarde vast. De WOZ-waarde vormt de grondslag voor de tariefbepaling van de onroerende zaakbelasting (OZB). In de belastingverordeningen 2023 worden de tarieven voor 2023 opgenomen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengsten zien. In de raming houden we rekening met de extra opbrengst voor het ondernemersfonds. Bedragen * € 1.000,2021

2022

2023

Eigenaar niet-woning

1.763

2.050

3.165

Eigenaar woning

4.739

5.810

8.922

Gebruiker niet-woning

1.251

1.477

2.268

Totaal

7.753

9.337

14.356

De opbrengst OZB stijgt in 2023 met meer dan 3,0%. Dit komt door: - De overdracht van de wegen van het Hoogheemraadschap Hollands-Noorderkwartier aan de gemeente (+ € 1.621.000) - Het amendement 'Laat sport en cultuur niet in de steek' dat is aangenomen bij de vaststelling van de Programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 (+ € 168.000) - Het Amendement 'Behoud topsport in de gemeente Medemblik' dat is aangenomen bij de vaststelling van de Programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 (+ € 168.000) - De voorgestelde verhoging van de OZB die is opgenomen in het Coalitieakkoord Gemeente Medemblik 2022-2026 (zie Coalitieakkoord) (+ € 2.723.000)

PAGINA 22

Hondenbelasting Deze belasting heffen we van iedere houder van een hond of een kennel. Jaarlijks controleren we 1/3 van het adressenbestand. Na drie jaar volgt een controle van de hele gemeente. Zo kunnen we de juistheid van de belastingplicht blijven garanderen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. De raad vindt het belangrijk dat deze opbrengst ten goede komt aan honden en hondenbezitters. Bedragen * € 1.000,2021

2022

2023

Hondenbelasting

206

232

238

Totaal

206

232

238

De opbrengst hondenbelasting stijgt in 2023 met 3,0%. Waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting We heffen deze belastingen van personen die niet in de gemeente zijn ingeschreven, maar hier wel verblijven. Daardoor dragen zij bij in de kosten van gemeentelijke voorzieningen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,2021

2022

2023

Forensen

169

239

247

Verblijf

472

933

973

Waterverblijf

175

240

236

Totaal

816

1.413

1.456

De opbrengst waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting stijgt in 2023 met 3,0 %. 3.1.2 Heffingen Heffingen zijn rechten waar gemeentelijke diensten tegenover staan. Per heffingssoort geven we een korte omschrijving. Ook geven we inzicht in de opbrengsten en uitgaven die we in 2023 verwachten. De opbrengst van de heffing mag niet meer bedragen dan de kosten die we hiervoor maken. Per heffing geven we ook inzicht in de kostendekkendheid. Hieruit blijkt hoe dit uitgangspunt doorwerkt in de tarieven. We verwijzen u verder naar de Berekening kostendekkendheid. Afvalstoffenheffing HVC verzorgt voor de gemeente Medemblik de inzameling en verwerking van het huishoudelijke afval. HVC brengt de kosten bij ons in rekening. Via de afvalstoffenheffing brengen we vervolgens deze kosten in rekening bij onze inwoners. De afvalstoffenheffing heeft afzonderlijke tarieven (vast en variabel) voor een éénpersoonshuishouden en voor een meerpersoonshuishouden. Het zijn kostendekkende tarieven.

PAGINA 23

Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,2021

2022

2023

Afvalstoffenheffing

5.894

6.519

6.889

Totaal

5.894

6.519

6.889

De opbrengst afvalstoffenheffing stijgt in 2023 met meer dan 3,0 %. Bij de vaststelling van de Programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 besloot de raad dat de afvalstoffenheffing 100% kostendekkend moet zijn. De berekening kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing vindt u hier. Rioolheffing Eigenaren van eigendommen die zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering dragen bij in de kosten daarvan. Hiermee betalen we de kosten van de inzameling en het transport van afvalwater, bedrijfsafvalwater en hemelwater en de zuivering daarvan. De rioolheffing is een kostendekkend tarief. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,Riool eigenaar woning Riool eigenaar niet-woning Totaal

2021

2022

2023

3.958

3.781

3.894

524

512

527

4.482

4.293

4.421

De opbrengst rioolheffing stijgt in 2023 met 3,0 %. De berekening kostendekkendheid van de rioolheffing vindt u hier. Lijkbezorging Deze rechten heffen we voor het dekken van de kosten van onderhoud van graven in onze gemeente. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,2021

2022

2023

Begrafenisrechten

17

19

19

Leges en afkoopsommen

333

331

444

Totaal

350

350

463

De opbrengst begrafenisrechten stijgt in 2023 met 3,0%. De opbrengst leges en afkoopsommen stijgt in 2023 met meer dan 3,0%. Bij de vaststelling van de Programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 besloot de raad om de kostendekkendheid van lijkbezorging te verhogen. De berekening kostendekkendheid van lijkbezorging vindt u hier.

PAGINA 24

Leges Met deze rechten brengen we de kosten van gemeentelijke diensten in rekening. Deze diensten verlenen we op aanvraag. Voorbeelden van deze diensten zijn vergunningverlening en afgifte paspoort en rijbewijs. Ook hier is sprake van kostendekkende tarieven. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,2021

2022

2023

Leges

2.648

2.033

2.083

Totaal

2.648

2.033

2.083

De berekening kostendekkendheid van de leges vindt u hier. Berekeningen kostendekkendheid Onderstaand overzicht geeft inzicht in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de lijkbezorging. Het overzicht daarna geeft inzicht in de kostendekkendheid van de leges. Bedragen * € 1.000,Directe kosten

Overhead

BTW

Opbrengst

Kostendekkendheid

Afvalstoffenheffing

-5.648

-159

-1.082

6.889

100%

Rioolheffing

-3.477

-378

-566

4.421

100%

Lijkbezorging

-435

-201

-

463

73%

PAGINA 25

Kostendekkendheid van de leges Bedragen * € 1,-

Titel 1 – Algemene dienstverlening Hoofdstuk 1 - Burgerlijke stand Hoofdstuk 2 - Reisdocumenten Hoofdstuk 3 - Rijbewijzen Hoofdstuk 4 - Verstrekkingen uit de basisregistratie personen Hoofdstuk 9 - Overige bestuurszaken Hoofdstuk 12- Leegstandswet Hoofdstuk 16 - Kansspelen Hoofdstuk 18 - Kabels en leidingen Hoofdstuk 19 - Verkeer en vervoer Totaal titel 1

Directe Kosten

Loonkosten

Overhead

-29.527 -83.025 -43.837 -24.541 -180.930

-45.202 -66.435 -78.909 -25.602 -5.323 -751 -232 -63.810 -37.606 -323.870

-29.514 -37.083 -55.577 -17.987 -3.753 -529 -164 -31.861 -11.852 -188.320

96.772 184.268 172.322 41.730 31.331 1.417 393 114.611 27.959 670.803

93% 99% 97% 96% 93% 111% 99% 120% 57% 97%

-40.621 -432.786

87.740 1.290.640

89% 96%

-245

413

70%

-473.652

1.378.793

96%

Titel 2 – Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunningen Hoofdstuk 2 - Vooroverleg / beoordeling conceptaanvraag -57.672 Hoofdstuk 3 - Omgevingsvergunningen -294.928 -616.611 Hoofdstuk 7 - Wijzigen omgevingsvergunning als gevolg van -348 wijziging project Totaal titel 2 -294.928 -674.631 Titel 3 – Europese dienstenrichtlijn Hoofdstuk 1 - Horeca Hoofdstuk 2 - Organiseren evenementen of markten Hoofdstuk 7 - In deze titel niet benoemde vergunningen of ontheffingen Totaal titel 3 Totaal

Opbrengst Kostendekkendheid

-

-9.771 -44.686

-6.881 -31.475

14.803 13.318

89% 17%

-

-3.087

-2.174

5.102

97%

-

-57.544

-40.530

33.223

34%

-475.858

-1.056.045

-702.502

2.082.819

93%

PAGINA 26

3.1.3 Kwijtschelding Inwoners met een laag inkomen betalen onder bepaalde voorwaarden geen belasting. Dat kan ook voor een deel zijn. Inwoners kunnen vermindering of kwijtschelding van belastingbetaling aanvragen voor onroerende zaakbelasting, hondenbelasting (eerste hond), rioolheffing en afvalstoffenheffing. Bedragen * € 1.000,2021

2022

2023

Kwijtscheldingen

-188

-213

-213

Totaal

-188

-213

-213

3.1.4 Totaaloverzicht Hieronder vindt u een totaaloverzicht van de geraamde opbrengsten 2023: Bedragen * € 1.000,2021

2022

2023

Eigenaar woning

4.739

5.810

8.922

Eigenaar niet-woning

1.763

2.050

3.165

Gebruiker niet-woning

1.251

1.477

2.268

Hondenbelasting

206

232

238

Forensen

169

239

247

Verblijf

472

933

973

Waterverblijf

175

240

236

Afvalstoffenheffing

5.894

6.519

6.889

Riool eigenaar woning

3.958

3.781

3.894

Riool eigenaar niet-woning

524

512

527

Leges en afkoopsommen

333

331

444

Begrafenisrechten

17

19

19

Leges

2.648

2.033

2.083

Totaal

22.148

24.177

29.906

PAGINA 27

3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Een risico is een kans op een nadelige gebeurtenis die geld kost. Om risico’s op te kunnen vangen heeft de gemeente middelen nodig. Het weerstandsvermogen is een getal dat aangeeft of de gemeente genoeg middelen beschikbaar heeft om de risico's op te vangen wanneer ze zich voordoen. In dit hoofdstuk gaan we in op de zaken die het weerstandsvermogen bepalen. Ook staan in deze paragraaf financiële kengetallen. Deze geven een indicatie over onze financiële positie. 3.2.1 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Deze ratio geeft aan of de gemeente over voldoende middelen en mogelijkheden beschikt om financiële risico’s op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van het bestaande beleid. In deze paragraaf staan ook de financiële kengetallen, deze geven een indicatie over onze financiële positie. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: 1. de beschikbare weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; 2. de benodigde weerstandscapaciteit, zijnde alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Voor beleidsinformatie wordt verwezen naar de nota 'Risicomanagementbeleid 2015-2018'. Het beleid moet geactualiseerd worden.

We zijn bezig met het uitvoeren van de actualisatie en leggen dit in december 2022 aan de raad ter goedkeuring voor. De ratio van het weerstandsvermogen komt afgerond per 1 januari 2023 uit op 1,0. De raad heeft bepaald dat deze ratio tussen de 1,0 en 1,4 moet liggen. Dit houdt in dat de beschikbare weerstandscapaciteit voldoende zou moeten zijn om de financiële risico’s op te kunnen vangen. In onderstaande tabel zien we de ontwikkeling van het weerstandsvermogen. Bedragen * € 1.000,2018

2019

2020

2021

2022

2023

Beschikbare weerstandscapaciteit

31.161

29.297

31.192

26.156

21.475

19.376

Benodigde weerstandscapaciteit

19.336

22.813

28.363

29.795

28.091

20.162

1,6

1,3

1,1

0,9

0,8

1,0

Weerstandvermogen 3.2.2 Beschikbare weerstandscapaciteit

De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende bestanddelen: Bedragen * € 1.000,2018

2019

2020

2021

2022

2023

Algemene reserve

27.810

25.760

27.582

22.960

17.584

18.437

Onbenutte belastingcapaciteit

3.351

3.537

3.610

3.196

3.891

939

31.161

29.297

31.192

26.156

21.475

19.376

Beschikbare weerstandscapaciteit Onbenutte belastingcapaciteit

De onbenutte belastingcapaciteit is het verschil tussen de belastingcapaciteit en de opbrengsten OZB die we begroten. De belastingcapaciteit wordt jaarlijks door het CBS vastgesteld op basis van de WOZ waarde van de woningen en niet-woningen in de gemeente. In 2023 begroten we flink hogere OZB opbrengsten waardoor de onbenutte belastingcapaciteit fors daalt. Per saldo daalt de beschikbare weerstandscapaciteit naar verwachting verder, ondanks dat we geen verdere daling van de algemene reserve zien. De daling van de beschikbare weerstandscapaciteit is een trend die al langere tijd zichtbaar is. PAGINA 28

3.2.3 Benodigde weerstandscapaciteit We inventariseerden alle risico’s. Met behulp van een risicosimulatie maken we een berekening van de mogelijke financiële gevolgen van deze risico’s. Uit deze berekening blijkt dat het totale risico € 20,1 miljoen is, dit is de benodigde weerstandscapaciteit. 3.2.4 Overzicht risico's In onderstaande tabel wordt de risico top 10 weergegeven en kort toegelicht. Wanneer er dekking is voor deze risico's dan geven we dit aan. In de berekening van de weerstandsvermogen nemen we alleen de risico’s mee, die ten laste komen van de algemene reserve. Bedragen * € 1.000,-

Kans

Minimale Maximale Reserve omvang omvang

A. Verhoogde eisen basisregistraties

Hoog

500

3.000

Algemeen

De kwaliteit van het beheer van de basisregistraties is onvoldoende. De eisen gaan omhoog. Hierdoor voldoen we wellicht niet aan de wettelijke eisen en negatieve oordelen van inspecties en audits van externe toezichthouders. B. Informatieveiligheid

Hoog

500

2.500

Algemeen

Midden

500

1.100

Algemeen

Laag

500

10.000

Algemeen

Hoog

250

500

Algemeen

Hoog

250

500

Algemeen

Midden

250

500

Algemeen

Laag

500

3.000

Algemeen

Ongewenste toegang van buiten in de informatiesystemen van onze organisatie. C. Blijvende toename van zorgkosten/WMO De uitgaven in het sociaal domein kennen landelijk en in Medemblik een stijgende lijn. Er is een risico dat de stijging van de uitgaven hoger is dan begroot. D. Garantstelling HVC Aandeelhouders van HVC staan garant voor leningen die HVC is aangegaan. E. Inflatie / CAO correctie In de begroting is rekening gehouden met 3% prijs indexatie en 3,3% loonindexatie. De werkelijke inflatie lijkt veel hoger. F. Verblijfsbelasting arbeidsmigranten We hebben nog niet alle bedden in beeld. Hierdoor kunnen we niet alle bedden aanslaan waarop de begrote ontvangsten zijn gebaseerd. G. Faciliterend grondbeleid Risico op hogere kosten om afgesproken werkzaamheden voor lopende projecten te verrichten. H. Onverbindende belastingverordeningen Door verkeerde ingangsdatum of geen (tijdig) besluit raad.

PAGINA 29

I. Krapte op de arbeidsmarkt

Hoog

100

250

Algemeen

Hoog

100

250

Algemeen

We kunnen niet voor alle functies de juiste kwaliteit vinden. Hierdoor risico op grotere belasting huidige formatie, vertraging van werkzaamheden of beperkte dienstverlening. J. Informatiehuishouding niet op orde Documenten en andere informatie worden niet altijd goed herleidbaar vastgelegd waardoor wellicht niet altijd wordt voldaan aan de wet. De risico’s van de verbonden partijen maken onderdeel uit van onze risico inventarisatie. Deze risico’s zijn niet binnen deze opsomming zichtbaar maar wel terug te vinden in de paragraaf Verbonden partijen. Toelichting Ten opzichte van de jaarrekening 2021 zijn er nieuwe risico’s opgenomen. Hieronder een toelichting van de risico’s die wij bij u onder de aandacht willen brengen. Inflatie / CAO correctie Zoals aangekondigd in de kadernota 2023 die door u is vastgesteld op 14 juli 2022 anticiperen wij met het opnemen van dit risico op de ontwikkelingen in de wereld die ook van invloed kunnen zijn op de gemeentelijke begroting. U kunt denken aan geplande investeringen en inkopen die door prijsstijgingen hoger kunnen uitvallen en aan toekomstige financieringen die we wellicht niet meer tegen de gunstige rentes van de afgelopen jaren kunnen afsluiten. In de begroting is rekening gehouden met 3% prijs indexatie en 3,3% loonindexatie. Dit is gebaseerd op de index die we jaarlijks gebruiken.

De werkelijke inflatie lijkt zich op een hoger niveau te ontwikkelen. We kunnen niet voorspellen of deze trend doorzet of niet. Zodoende kunnen we nu niet beoordelen hoe realistisch de genoemde opgenomen indexatie percentages hierboven zijn. Niet realiseren bezuiniging personeelskosten In de begroting is, conform het coalitieakkoord, een forse investering in de organisatie verwerkt. De verwachting is dat de middelen niet direct vanaf de start van het boekjaar volledig besteed worden, onder meer door de moeilijke arbeidsmarkt. Voor 2023 is daarom een incidentele besparing op de groei van het personeelsbudget opgenomen. Het risico bestaat dat we deze niet geheel realiseren, bijvoorbeeld omdat we succesvoller zijn met het vervullen van vacatures dan verwacht. Huisvesting – gemeentehuis We hebben een verkenning uitgevoerd van de verschillende huisvestingsscenario’s. We voeren in 2023 een haalbaarheidsonderzoek hiervoor uit. We verwachten na het haalbaarheidsonderzoek in 2023 specifieker inzicht te hebben in de benodigde aanpassingen en middelen die hiervoor nodig zijn. Stijging ratio weerstandvermogen De raad heeft bepaald dat de ratio weerstandsvermogen, de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit tussen de 1,0 en 1,4 moet liggen. Dit doen we door enerzijds risico’s te beheersen en te beperken en anderzijds door de reserve positie op peil te houden.

Dit laatste kan door ongebruikte bestemmingsreserves op te heffen en door positieve jaarresultaten in de algemene reserve te storten. Het weerstandsvermogen is gestegen tot de afgesproken bodem van 1,0. De stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door een daling van de benodigde weerstandscapaciteit. Dit wordt onder andere veroorzaakt door:

PAGINA 30

  

Het risico Corona is niet meer opgenomen. In de afgelopen jaren hebben we gezien we dat het Rijk de gemaakte kosten bijna volledig heeft gecompenseerd. Voor eventuele toekomstige situaties gaan we hier ook vanuit; De uitgaven van de zorgkosten/WMO worden steeds beter ingeschat. Er zijn extra middelen opgenomen in de begroting en het risico is naar beneden bijgesteld; Het risico dat we lopen in verband met de garantstelling voor HVC hebben we lager ingeschat.

Stille reserves Bij de totstandkoming van de programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 stellen we vast dat er onderzoek nodig is ten aanzien van de waardering van de stille reserves om de aanbeveling van de rekenkamercommissie te kunnen uitvoeren. Wij zijn er zonder onderzoek niet van overtuigd dat er materiële stille reserves zijn die moeten worden meegenomen. Deze moeten binnen redelijke termijn liquide kunnen worden gemaakt om dit mee te nemen. Dit onderzoek plannen we in 2023. 3.2.5 Financiële kengetallen

Norm

werkelijk 2021

begroot 2022

2023

2024

2025

2026

15%

18%

13%

16%

14%

14%

11%

15%

11%

14%

12%

11%

Netto schuldquote Gecorrigeerde netto schuldquote

90-130% 90-130%

Solvabiliteitsratio

20-50%

38%

39%

43%

43%

46%

45%

Grondexploitatie

20-35%

3%

5%

3%

3%

3%

3%

Structurele exploitatieruimte

Begr = 0%

3%

0%

1%

3%

5%

0%

Belastingcapaciteit

95-105%

99%

105%

113%

113%

113%

113%

Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie We beoordeelden de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot onze financiële positie. Daarnaast zetten we de kengetallen af tegen de normen die de raad hiervoor heeft vastgesteld. Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van onze schuldenlast ten opzichte van het totaal van de baten. We ontvangen in 2022 een bijdrage van de netto-ontvangende gemeenten in verband met de overdracht van de wegen van het Hoogheemraadschap Hollands-Noorderkwartier (HHNK). Hiermee stijgt ons saldo van liquide middelen. Met dit geld kunnen we de komende jaren in onze financieringsbehoefte voorzien. Daarnaast nemen onze langlopende schulden de komende jaren af door de aflossing van leningen. Hierdoor zal onze netto schuldquote na 2024 geleidelijk afnemen. We berekenen de gecorrigeerde netto schuldquote door onze schuldenlast te verminderen met alle door ons verstrekte leningen. We lenen een steeds kleiner deel van onze opgenomen geldleningen door aan derden. Dit verkleint het verschil met de netto schuldquote. De waarde van beide de netto schuldquotes blijft ruimschoots onder onze norm. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin we in staat zijn aan onze financiële verplichtingen te voldoen.

We voegen de bijdrage die we in 2022 ontvangen van de nettoontvangende gemeenten in verband met de overdracht van de wegen van het HHNK toe aan onze (bestemmings)reserves. Hierdoor stijgt ons eigen vermogen. Daarnaast wordt ons eigen vermogen tot 2026 versterkt door positieve begrotingsresultaten. Dit heeft een positief effect op onze solvabiliteit. We zetten onze reserves de komende jaren echter ook weer in om een deel van onze lasten te dekken. De solvabiliteitsratio bevindt zich nog steeds binnen onze norm. Dit laat zien dat we een gemeente zijn met een gezonde solvabiliteit. PAGINA 31

Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot onze grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. De verhouding tussen de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie en het totaal saldo van baten blijft ruimschoots onder onze norm. Onze afhankelijkheid van de opbrengsten van onze bouwgronden blijft beperkt. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in hoe de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZwaarde in onze gemeente zich verhouden tot de landelijk gemiddelde woonlasten van een gezin. De onroerende zaakbelasting stijgt in 2023 in verband met de overdracht van de wegen van het HHNK. Dit gaat gepaard met een verlaging van de wegenheffing als onderdeel van de waterschapsbelasting. Ook zijn er bij de vaststelling van de begroting 2022 twee amendementen aangenomen die leiden tot een verhoging van de onroerende zaakbelasting en zijn er in het coalitieakkoord afspraken gemaakt om de onroerende zaakbelasting verder te verhogen. Daarnaast is bij de vaststelling van de begroting 2022 besloten dat de afvalstoffenheffing en de rioolheffing 100% kostendekkend moeten zijn. Dit heeft gevolgen voor de hoogte van de belastingcapaciteit van onze gemeente. De belastingcapaciteit komt hierdoor hoger uit dan onze norm. Een toelichting op de hoogte van de lokale heffingen is te vinden in de paragraaf Lokale heffingen.

Structurele exploitatieruimte In de structurele exploitatieruimte komt tot uitdrukking of we over voldoende structurele baten beschikken om onze structurele lasten te dekken. Tot 2026 is onze structurele exploitatieruimte positief. De structurele baten zijn dan dus hoger dan de structurele lasten. In 2026 komt de structurele exploitatieruimte uit op (afgerond) -0,5%. Onderstaande tabel toont de cijfermatige ontwikkeling van het structureel resultaat in de jaren 2023 tot en met 2026. De tabel laat zien dat het structureel resultaat tot 2026 verbetert. In 2026 daalt het structureel resultaat tot -€ 591.000. De totstandkoming van het begrotingsresultaat is terug te vinden in het hoofdstuk Financiële begroting.

Bedragen * € 1.000,-

Norm

werkelijk 2021

begroot 2022

2023

2024

2025

2026

Lasten (exclusief reserves): Structureel

-117.844 -109.145 -123.239 -122.542 -121.540 -121.351

Incidenteel

-5.437

-833

-2.119

-1.022

-655

-497

Structureel

120.304

108.879

122.815

124.942

126.370

119.451

Incidenteel

558

13.516

500

-

-

-

Structureel

-55

-42

-294

-381

-381

-381

Incidenteel

-3.067

-13.516

-

-

-

-

Structureel

1.015

743

1.797

1.763

1.725

1.690

Incidenteel

7.958

206

555

147

63

133

3.420

435

1.078

3.782

6.174

-591

Baten (exclusief reserves):

Toevoegingen aan reserves:

Onttrekkingen aan reserves:

Structureel resultaat

Begr = € 0

PAGINA 32

PAGINA 33

3.3 Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen is een verzamelnaam voor investeringen die we hebben gedaan, onder meer in de openbare ruimte. Denk daarbij aan wegen, groen, bruggen, riolering en waterwegen. Na aanleg is het belangrijk dat we deze kapitaalgoederen onderhouden en dat kost geld. Het beheer en onderhoud is belangrijk omdat dit direct van invloed is op de aantrekkelijkheid, de bruikbaarheid en de veiligheid van de leef- en werkomgeving. Ook is het belangrijk vanuit financieel oogpunt. Slecht onderhoud leidt op termijn tot extra kosten. Dan zijn eerder dure reconstructies, groot onderhoud of vervangingen nodig. De prijsstijging van Grond-, Weg-, en Waterbouw, energie en materiaal is niet meegenomen in de begroting. Onze werkwijze voor de aanpak van het beheer hebben we vastgelegd in de 'Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)'. 3.3.1 Wegen We zorgen voor veilige en bereikbare wegen. Om dit te bereiken beheren we de wegen, bermen, verhardingen en het straatmeubilair: We beheren ruim 200 km wegen. Dit is ruim 2,0 miljoen m2 verharding, bestaande uit ongeveer 75 km asfalt en 125 km elementenverharding. We beheren 2.679 verkeersborden, 2.103 straatnaamborden, 42 komborden, 563 onderborden, 154 bushalteborden, 47 laadpaal borden, 2.438 verkeerspalen, 32 bewegwijzeringsmasten en 43 objectpalen. Ook beheren we 80.163 m1 belijning en 3.903 m2 figuratie.

Daarnaast voorzien we ook in parkeervoorzieningen. Deze beheren we niet alleen maar hieraan stellen we ook eisen bij nieuwe ontwikkelingen. Zo worden de benodigde parkeervoorzieningen vastgesteld door middel van de nota 'Parkeernormen Medemblik'. Bij groot onderhoud en de aanleg van nieuwe wegen wordt bekeken of de inrichting aan de eisen van Duurzaam Veilig voldoet. Dit zijn eisen die landelijk gelden, door hier aan te voldoen ontstaat er een eenduidige inrichting. In de raad van 10 juni 2021 is besloten om per 1 januari 2023 de wegen van het Hoogheemraadschap over te nemen. Op dit moment worden er stappen ondernomen om de organisatie klaar te maken voor het beheer van deze wegen. 3.3.2 Groen Openbaar groen is onder meer belangrijk voor wateropslag, klimaat, ecologie en recreatie. We maken in ons groenbeheer onderscheid in de groene omgeving en de bomen. We onderhouden het groen volgens het Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR). Dat betekent dat we:  390 hectare groen beheren. Dat groen bestaat uit heesters, rozen, vaste planten, bos, bosplantsoen, gazons en bermen;  23.728 bomen beheren. We hebben deze ingedeeld in lei-, knot en normale bomen. We maken onderscheid in standplaatsen: bomen in verharding, in beplanting of in gras.

3.3.3 Meubilair In de openbare ruimte onderscheiden we verschillende soorten meubilair: openbare verlichting, straatmeubilair, parkmeubilair en speeltoestellen. We beheren:  Ruim 12.500 lantaarnpalen. Ruim 30% daarvan is voorzien van LED verlichting. Ongeveer de helft van de lantaarnpalen is aangesloten op een eigen kabelnetwerk dat bestaat uit 110 voedingskasten en ruim 250 km kabel. De andere helft van de verlichting is rechtstreeks aangesloten op laagspanningskabels van netbeheerder Liander en wordt eveneens gevoed door 110 voedingspunten;  483 banken, 33 picknicksets, 624 afvalbakken, 19 slimme afvalbakken, 99 bloembakken, 46 dispensers en 28 aanplakportalen;  904 speeltoestellen, 8.551m2 valondergrond en 10.339m2 speelondergrond.

PAGINA 34

3.3.4 Kunstwerken Onder kunstwerken verstaan we civieltechnische bouwwerken, zoals vaste en beweegbare bruggen, schutsluizen, havens, duikers, kade- / oeverconstructies, steigers en stuwen / boot inlaatplaatsen. We hebben:      

291 bruggen in beheer, waarvan 3 beweegbare bruggen. Daarnaast beheren we "de Westerhavensluis", dit is één van de twee schutsluizen in de vaarweg tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer; 330 duikers in beheer. Het onderhoud voeren we gelijktijdig uit met het baggeren van de watergangen; 2.700 m1 kademuur en 5.400 m1 damwand in beheer; 30 steigers; 26 stuwen; per 01-01-2023 worden de stuwen overgedragen aan het Hoogheemraadschap in het kader van Overdracht Stedelijk Water; 11 botenhellingen.

3.3.5 Water Onder water verstaan we sloten, vaarten, kanalen en havens. Voor het onderhoud maken we onderscheid in watergangen en havens. We hebben:  90 km watergangen met een oppervlakte van 50 ha in onderhoud volgens de eisen van het Hoogheemraadschap. Ook verwerken we verplicht de bagger uit 43 km waterschapssloten; Per 01-01-2023 worden ca. 85 km sloot overgedragen aan het Hoogheemraadschap. Er blijft dan 5 km watergang bij de gemeente. Dit in het kader van Overdracht Stedelijk Water. Het Hoogheemraadschap is vanaf 01-01-2023 verantwoordelijk voor het onderhoud van deze sloten. Tegelijkertijd krijgt de gemeente zo’n 180 km aan wegsloten van het Hoogheemraadschap. Dit in het kader van Overdracht Wegen. In totaal heeft de gemeente dan ca. 185 km aan sloten te onderhouden vanaf 01-01-2023.  de vaarweg die bestaat uit de havens van Medemblik en het Overlekerkanaal in beheer. Deze vaarweg vormt de verbinding tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer. Het totale wateroppervlak van de havens is 15 ha;  45 km beschoeiing en circa 65 km natuurlijke oevers in onderhoud. 3.3.6 Riolering We beheren en onderhouden circa 360 km riolering, 125 rioolgemalen, 560 minigemalen, 18.500 straatkolken en 18.500 huisaansluitingen. De belangrijkste functies van de riolering zijn zorgen voor volksgezondheid, droge voeten en de bescherming van het milieu.

Het beleid is vastgelegd in het 'Gemeentelijk Rioleringsplan'. Klimaatadaptatie - aanpassen van de bebouwde omgeving aan een veranderend klimaat – heeft een toenemende invloed op de riolering. We maken binnen de riolering grofweg onderscheid tussen:  Vrijverval riolering. Deze bestaat uit stelsels van buizen en putten waarin het afvalwater wordt opgevangen. Rioolgemalen zorgen voor transport van afvalwater richting de rioolwaterzuivering. Stelsels die voor schoon hemelwater zijn aangelegd transporteren dit meestal direct naar open water;  Mechanische riolering. Deze bestaat uit stelsels van kleine gemaaltjes en leidingen onder druk. Het ligt in gebieden waar aanleg van vrijverval riolering niet doelmatig is. De gemaaltjes transporteren het afvalwater richting de rioolwaterzuivering;  Drainage. Deze bestaat uit een stelsel van waterdoorlatende buizen. Het ligt op plaatsen waar de grondwaterstand anders te dicht bij de oppervlakte komt. De buizen vangen overtollig grondwater op en transporteren dit naar open water.

PAGINA 35

3.3.7 Gebouwen We zijn eigenaar van 106 gebouwen. Daaronder bevinden zich:  9 kerktorens;  3 multifunctionele accommodaties;  23 scholen. Het beheer is vastgesteld in het 'Onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2017 - 2025'. 3.3.8 Sportvelden We stellen sportcomplexen beschikbaar aan verschillende verenigingen. De sportvelden bestaan uit 26 natuurgrasvoetbalvelden, 10 kunstgrasvoetbalvelden, 7 handbalvelden en 1 korfbalveld. Het onderhoud voeren we uit volgens het Beheer- en Onderhoudsplan Gemeentelijke Sportvelden. 3.3.9 GRIP op Ruimtelijke Projecten De herinrichting en het beheren van de openbare ruimte doen we niet alleen. Zo houden we rekening met de wensen van onze inwoners. We stemmen onze plannen ook af met andere partijen. Dit is noodzakelijk omdat er veel meer partijen zijn met ambities in onze Openbare Ruimte die werkzaamheden plannen in onze gemeente, zoals netbeheerders, de provincie, het Hoogheemraadschap en de woningcorporaties. Door gezamenlijk te programmeren bereiken we dat we zoveel mogelijk werkzaamheden gelijktijdig uitvoeren, alle partijen vanuit de eigen verantwoordelijkheid.

Daarmee willen we het volgende bereiken:  een duurzame inrichting van de bovengrondse Openbare Ruimte;  een transitie van de ondergrond, die steeds meer onder druk komt;  een efficiënte inzet van middelen, maatschappelijke kosten drukken;  het beperken van hinder en overlast voor de inwoners. In het strategisch planningsoverleg stemmen de organisaties de strategische meerjarenplannen af. Het vertrouwen tussen de partijen en de betrouwbaarheid van hun plannen vormen de zuurstof voor de goede samenwerking. De naderende Omgevingswet zal nog sterker beroep doen op de betrouwbaarheid en transparantie door de omslag naar van buiten naar binnen denken, vroegtijdig met plannen naar buiten treden en gelijke informatieposities te borgen voor burgers en ondernemer. Strategisch vooruitkijken is niet vrijblijvend. Het doel is om samen verantwoordelijkheid te delen voor een gezamenlijk beeld van het volledige portfolio aan lopende projecten van alle deelnemers binnen de Openbare Ruimte van gemeente Medemblik. Grip op de lopende projecten vraagt actieve regie op de eigen projecten van alle afdelingen en disciplines daarbinnen, naast de projecten van externen. Dit noemen we het coördinatieproces op de lopende projecten en dat is dit jaar grotendeels gerealiseerd.