Programmabegroting 2023 - Raad.pdf
Tekst van het document
Essentieel is binnen het coördinatieproces op de lopende projecten: het tijdig in beeld krijgen van deze projecten; focus leggen op het afstemmen van eenduidige tijdslijnen in de fasering; met afgestemde koppelmomenten om het tijdig aanhaken van alle partijen te borgen. Dit alleen is niet voldoende, ook het monitoren of in de opvolging ook daadwerkelijk ‘werk met werk gemaakt’ wordt. Het gaat hier niet om één beoogd eindresultaat maar een continu proces, waar alle partijen elkaar bij de les houden met het oog op onderling afgesproken voor hen belangrijke succes indicatoren.
PAGINA 36
3.3.10 Totaaloverzicht Bedragen * € 1.000,Wegen
Groen
Water
Kunst- Meubilair werken
IBOR totaal
Riolering Gebouwen
Jaar vaststelling beheerplan
2020
2020
2020
2020
2020
2020
2016
2017
Beheerplan loopt tot Onderdeel Integraal Beheerplan Kapitaalgoederen
2025
2025
2025
2025
2025
2025
2021 (*)
2021 (**)
ja
ja
ja
ja
ja
ja
nee
nee
Kwaliteitsniveau
C (CROW) Begraaf- Keur Conditie C (CROW) B BRL Conditie 3 plaatsen (HHNK) 3 NEN (CROW) K14020 NEN 2767 en 2767 NEN 3399 rotondes BasisA, overig B kwaliteit (CROW) samenwerkingsregio WestFriesland
Financiële vertaling beheerplan
-1.973
-2.484
-701
-865
-580
-6.603
-677
-708
Opgenomen in de begroting 2023
-3.412
-3.323
-803
-767
-676
-8.980
-697
-733
Vervangingsinvesteringen in beheerplan opgenomen?
nee
nee
n.v.t.
ja
ja
ja
ja
ja
Is er sprake van uitgesteld onderhoud?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
Is er een reserve aanwezig?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
nee
nee
Zo ja, is de omvang van de reserve op niveau?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
n.v.t.
n.v.t.
Is er een voorziening aanwezig?
nee
nee
nee
nee
nee
nee
ja
ja
Zo ja, is de voorziening op niveau?
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
ja
ja
PAGINA 37
(*) In 2022 wordt een nieuw GRP aangeboden aan de raad. (**) Bij de vaststelling van de begroting 2022 heeft de raad de geldigheidsduur van het huidige gebouwbeheerplan verlengd. De budgetten opgenomen in de begroting 2023 zijn hoger dan de financiële vertaling van het beheerplan. Dit komt doordat de gemeente in 2023 extra kosten maakt om onderhoud te verrichten aan wegen die worden overgenomen van het hoogheemraadschap. Uitgesteld onderhoud Uit de tabel blijkt dat voor een aantal kapitaalgoederen sprake is van uitgesteld onderhoud. In onze nieuwe werkwijze IBOR stemmen we voor de kapitaalgoederen integraal het onderhoud af. Dit proces vraagt meer tijd en afstemming. Daar waar het technisch mogelijk is, stellen we het onderhoud daarom uit. We streven ernaar om met de beschikbare middelen de achterstanden in te lopen. De voortgang monitoren we met periodieke inspecties. Actuele beheerplannen Het BBV bepaalt dat een beheerplan niet ouder mag zijn dan 5 jaar. Dit betekent dat voor deze begroting een beheerplan niet ouder mag zijn dan 2018. De beheerplannen voldoen allen aan deze norm.
PAGINA 38
PAGINA 39
3.4 Financiering Als we voldoende geld op onze bankrekening hebben staan maakt dat de uitvoering van onze taken mogelijk. Om te zorgen voor voldoende geld zijn snelle beslissingen op de geld- en kapitaalmarkt nodig. Hier zijn strenge regels aan verbonden. Aan de beslissingen hangen financiële gevolgen. Dus besteden we tijd aan het op het juiste moment onder de juiste voorwaarden aantrekken van geld. Daarmee kunnen we onze ambities realiseren. In deze paragraaf geven we inzicht in ons financieringsbeleid. 3.4.1 Doelstelling Ons financieringsbeleid is voorzichtig en risicomijdend. De belangrijkste doelstellingen zijn: ons verzekeren van duurzame toegang tot de financiële markten bij banken en financiële instellingen met een hoge kredietwaardigheid; beheersen van financiële risico’s zoals renterisico, liquiditeitsrisico en kredietrisico; minimaliseren van de te betalen rentekosten en bankkosten. Ons financieringsbeleid hebben we vastgelegd in het 'Treasurystatuut'. 3.4.2 Rente- en financieringsbeleid Per 1 juli 2022 is de ECB gestopt met het opkopen van obligaties en heeft zowel in juli als in september de rente verhoogd. Het tijdperk van de negatieve rente is daarmee ten einde gekomen. Per 1 januari 2023 gaan de wegen van het Hoogheemraadschap over naar gemeente Medemblik. We ontvangen hiervoor een eenmalige ondersteuning van € 13,5 miljoen die is bedoeld voor 12 jaar.
Deze ondersteuning wordt toegevoegd aan de reserve kapitaalgoederen. Vanuit deze reserve worden de uitgaven voor de jaren 2023 tot en met 2034 gedekt. Door deze eenmalige ontvangst verwachten we geen financieringsbehoefte in 2023. 3.4.3 Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is door het Rijk ingevoerd om risico’s te beperken bij het aantrekken van geld. De limiet bepaalt in hoeverre we tekorten op de bank mogen aanvullen met kortlopend geld. Dit percentage is 8,5%. Uitgaande van een begrotingssaldo (exclusief reserves) van € 123.315.000 is de kasgeldlimiet in 2023 € 10.482.000. 3.4.4 Renterisiconorm Deze norm is door het Rijk ingevoerd. Het voorkomt dat gemeenten gelijktijdig teveel leningen gaan herfinancieren. Vooral bij een stijgende rente loopt de gemeente dan risico. De renterisiconorm berekenen we als percentage van het begrotingstotaal. Dit percentage is 20%. De renterisiconorm komt in 2023 uit op € 24.663.000.
PAGINA 40
Het volgende overzicht laat zien hoe de renterisiconorm uitwerkt binnen de huidige leningportefeuille van onze gemeente: Bedragen * € 1.000,Stand leningen per 1 januari¹
2023
2024
2025
2026
23.806
21.656
21.478
19.447
-
1.900
-
693
-2.150
-2.078
-2.031
-2.034
-
-
-
-
21.656
21.478
19.447
18.106
Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen Stand leningen per 31 december
¹Op januari 2023 hebben we van onze leningenportefeuille € 1.252.000 doorgeleend. Het gaat om € 460.000 aan Het Grootslag en € 792.000 aan De Omring. Op deze laatste lening zit een hypothecaire zekerheidstelling. In het volgende overzicht wordt het risico van renteherzieningen en herfinanciering van onze geldleningen berekend. Bedragen * € 1.000,2023
2024
2025
2026
Renteherziening op vaste schuld
-328
-450
-
-
Te betalen reguliere aflossingen
-2.150
-2.078
-2.031
-2.034
Te ontvangen reguliere aflossingen
174
175
176
177
-2.304
-2.353
-1.855
-1.857
Totaal renterisico
Het renterisico van € 2.304.000 in 2023 blijft ruim binnen de maximale norm van € 24.663.000. We verwachten dat dit de komende jaren zo blijft. Om de ontwikkeling van de schulden per inwoner inzichtelijk te maken berekenen we de netto schuld per inwoner. Hierbij gaan we uit van 45.464 inwoners op peildatum 1 januari 2023.* Bedragen * € 1,2023
2024
2025
2026
476
472
428
398
Netto schuld per inwoner *Bron: Meicirculaire 2022 3.4.5 Renteberekening
Het Besluit begroting en verantwoording stelt ons verplicht om een renteberekening op te nemen. Het volgende overzicht geeft inzicht in de rentelasten, de wijze van toerekening en het renteresultaat. Bedragen * € 1.000,2023 Externe rentelasten over de korte en lange financiering
-221
Externe rentebaten
157 -64
Subtotaal Rente doorberekend aan grondexploitatie Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
39 -25
Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente
377
Renteresultaat op taakveld Treasury
352 PAGINA 41
3.5 Bedrijfsvoering
3.5.1 Inleiding In deze paragraaf geven we inzicht in de ontwikkelingen van de gemeentelijke organisatie. Veranderingen in het primair proces vragen om aanpassingen in de bedrijfsvoering. We ervaren steeds meer de gevolgen van ontwikkelingen in wetgeving, digitalisering, besluitvorming raad en rijk. Wij informeerden u hierover in de kadernota en in de aanbiedingsbrief. 3.5.2 Organisatieontwikkeling Er wordt in deze begroting fors geïnvesteerd in de organisatie en in de ontwikkeling van de medewerkers. Met als doel een sterke en toekomstgerichte organisatie met een flexibele en betrouwbare dienstverlening naar inwoners, ondernemers en bestuur. Dit vraagt een structuuraanpassing waarbij meer ruimte en verantwoordelijkheid wordt gegeven aan de teamleiders en medewerkers. Een kleiner MT dat zich richt op de strategische vraagstukken op de midden- en met name lange termijn én programma’s aanstuurt. De motivatie om de structuur aan te passen is onderdeel van een veel bredere investering in de organisatie. De veranderingen in de samenleving maken het noodzakelijk dat de overheid adequaat, flexibel en professioneel inspeelt op alle veranderingen. Op landelijk niveau wordt onder meer gesproken over de “grote verbouwing”, de noodzaak weer vertrouwen te kweken bij de bevolking en de verscherping van de sociale vraagstukken.
Die vraagstukken geven aanleiding om te investeren in een sterkere organisatie; ook in Medemblik. We hebben daarom niet alleen het voornemen om de structuur van de ambtelijke top aan te passen, maar ook te investeren in extra menskracht (zie begrotingsaanvragen 2023) en arbeidsvoorwaarden. Maar ook door aandacht te geven aan de samenwerkingscultuur tussen ambtelijke organisatie en College & Raad en de wervings- en opleidingskracht voor nieuw personeel (gezien de arbeidsmarkt). De aanpassing van de structuur vinden wij het beste antwoord op een ontwikkeling van de organisatie met minder hiërarchie, minder management en meer uitdaging en verantwoordelijkheid bij medewerkers. In de begroting 2023 is in grote lijnen voor de organisatie drie verbeterslagen opgenomen: Een aantal minimaal noodzakelijke versterkingen om de basis weer op orde te krijgen Uitbreidingen op het terrein van “Omgevingsrecht” zodat we weer voldoen aan de minimale voorwaarden zoals de provinciaal toezichthouder die heeft geformuleerd. Een aantal minimale verbeteringen op het terrein van informatieveiligheid en het tegengaan van cybercriminaliteit. 3.5.3 Personeel Cao Gemeenten Op 1 januari 2023 loopt de Cao Gemeenten af. De onderhandelingen voor de nieuwe Cao Gemeenten 2023 starten half september met als doel voor het einde van 2022 een nieuwe Cao af te sluiten.
Actualisatie functiehuis Er is sinds 2011 geen algehele onderhoudsronde van het functiehuis geweest. Functiebeschrijvingen en –waarderingen zijn niet up-to-date, wat mede van invloed is op onze positie op de arbeidsmarkt. Een actualisatie van het functiehuis is noodzakelijk; we hebben een budget voor actualisatie van het functiehuis aangevraagd in de begroting 2023. De verwachting is dat we dit in het eerste half jaar afronden.
PAGINA 42
Werving Het aantal vacatures binnen de decentrale overheid stijgt nog steeds. De gemeente Medemblik heeft, rekening houdend met natuurlijk verloop, pensionering én de arbeidsmarkt doorlopend te maken met (moeilijk invulbare) vacatures. Het is belangrijk om Medemblik als aantrekkelijke werkgever in de markt te zetten om zo kwalitatief goede respons op vacatures te genereren. Daarnaast is het noodzakelijk dat bij interesse in Medemblik de arbeidsvoorwaarden concurrerend zijn. En dat instrumenten om medewerkers te binden aan onze organisatie worden ontwikkeld. In 2022 is de werkenbij-pagina gelanceerd en hebben we een recruiter die andere, effectievere, wervingsstrategieën toepast. Hier gaan we in 2023 mee door. We starten een gerichte professionele wervingscampagne met twee pijlers, namelijk; omzetten externe inhuur naar vast en naast de reguliere werving invullen van extra aangevraagde capaciteit binnen onze organisatie. Ziekteverzuim Het ziekteverzuimpercentage voor onze organisatie ligt rond de 5%. Het landelijk gemiddelde van gemeenten van gelijke grootte was in 2021 4,5%. Van het verzuim is ongeveer 4% langer verzuim dat vanwege continuïteit van bedrijfsvoering vervangen moet worden. Het ziektevervangingsbudget is nu 3,8% van de loonsom door een incidentele verhoging die is vastgesteld in de lentenota 2022.
Voorheen beschikte wij over 1,9% van de loonsom voor het ziektevervangingsbudget. In de begroting die nu voorligt wordt de incidentele verhoging gevraagd om te zetten naar een structurele verhoging. Voor volledige vervanging van langer verzuim is nu onvoldoende budget beschikbaar. Het effect dat inhuur duurder is dan vaste invullen vergroot dit verschil. De aanbesteding arbodienst is gestart met als doel het aangaan van een raamovereenkomst met één partij in het kader van Arbodienstverlenging voor de periode 1 januari 2023 t/m 31 december 2024 (met optie tot verlenging van het contract voor twee maal 1 jaar). Uitgangspunt voor de dienstverlening is een intensieve en vertrouwelijke samenwerking waarbij in geval van verzuim vanaf dag 1 de re-integratie een zichtbare vorm heeft. Gesprekken en advies gaan over ‘wat er nog wel kan’. 3.5.4 Indicatoren Op een aantal manieren meten we de kwaliteit van onze bedrijfsvoering: we doen mee met de landelijke benchmark Vensters voor Bedrijfsvoering (VVB). Met deze benchmark vergelijken we onze bedrijfsvoering met andere overheden. Daaruit halen we onze leerpunten. Ons doel is om het beter te doen dan de benchmark; we meten onze telefonische bereikbaarheid.
Niet alleen van het algemene nummer maar ook van de diensten waar het meest over wordt gebeld; we doen tevredenheidsonderzoek naar de dienstverlening aan de balie; we meten de effectiviteit van onze dienstverlening en klantloyaliteit. We verwijzen u verder naar de beleidsindicatoren van programma 1. Hier zijn enkele indicatoren uit de VVB opgenomen. 3.5.5 Externe factoren Wet Rechtmatigheid Met ingang van 1 januari 2023 wordt de rechtmatigheidsverantwoording van kracht. Dit betekent dat het college aan de raad verantwoordt in welke mate er financieel rechtmatig gehandeld is. Een toelichting bij de rechtmatigheidsverantwoording wordt opgenomen bij de jaarstukken in deze paragraaf. De financiële verordening schrijft voor dat de volgende toelichtingen, voor zover van toepassing, opgenomen worden in deze paragraaf bij de jaarstukken: Een toelichting op alle afwijkingen die in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen en welke maatregelen worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Een toelichting op begrotingsoverschrijdingen als bedoeld in artikel 5.4 van de financiële verordening. PAGINA 43
Indien de normen uit de gids proportionaliteit (inzake inkoop- en aanbestedingen) veelvuldig niet nageleefd worden of slecht gedocumenteerd en/of gemotiveerd zijn een toelichting op de onderliggende oorzaken en ingezette verbetermogelijkheden. Niet-financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van bepalingen in de wet Fido en bijbehorende Regelingen worden toegelicht. Een toelichting op geconstateerde fraude door eigen medewerkers.
Corona De dreiging van de coronapandemie lijkt ver weg bij het schrijven van deze paragraaf. In tegenstelling tot de jaren 2020 en 2021 gaan wij er vooralsnog vanuit dat corona geen grote impact meer zal hebben op onze dienstverlening of organisatie. Wij zijn beter toegerust op een mogelijke consequenties bij een grote uitbraak. Oorlog in Oekraïne Na de uitbraak van de oorlog in Oekraïne op 24 februari 2022 vingen wij binnen de gemeente Medemblik op 2 maart 2022 de eerste Oekraïense vluchtelingen op. Wij stelden een crisisorganisatie in met externe expertise om uitvoering te geven aan de opdracht om tijdelijke opvang te realiseren voor Oekraïense vluchtelingen. Dit deden wij door twee gemeentelijke opvanglocaties te realiseren, benodigde spullen te verkrijgen via acties onder onze inwoners en ondernemers, een betaalpassen systeem te implementeren én vooral door onze inwoners die particuliere opvang wilde bieden te informeren en te ondersteunen via ons meldpunt Oekraïne. Wij huisvesten ten tijde van het schrijven van deze programmabegroting 357 vluchtelingen, waarvan 219 in de particuliere opvang en 138 in de gemeentelijke opvanglocaties.
De oorlog is nog niet voorbij en ondanks dat wij inmiddels de crisessituatie organisatorisch hebben weten om te zetten naar een beheerssituatie en een deel van de vluchtelingen weer zijn teruggekeerd, zijn de gevolgen qua drukbelasting op de organisatie nog merkbaar. Wij gaan ervan uit dat de maatschappelijke gevolgen en de noodzaak tot externe inhuur mogelijk nog in 2023 merkbaar zijn en daarmee van invloed zijn op de begroting. Naar aanleiding van diverse kamerbrieven gaan wij er vanuit dat de kosten die wij maken om de opvangcapaciteit te realiseren, integraal worden vergoed zoals is toegezegd door het rijk. 3.5.6 Samenwerking Informatieveiligheid Informatieveiligheid krijgt in 2023 extra aandacht. Zoals uit onderzoek is gebleken is cybercriminaliteit en cybersecurity iets waar elke (overheids-) organisatie extra op moet inzetten. Uit het rapport van de rekenkamer is gebleken dat wij ook nog sterk moeten verbeteren op dit onderwerp. Naast technische maatregelen is bewustwording zeer belangrijk. Hier zal extra op worden ingezet. Gelijktijdig geven we verdere invulling aan de Baseline Informatieveiligheid Overheid en de eisen die daaruit volgen voor zowel onze leveranciers als interne organisatie. ICT In DeSom-verband maken we een zogenoemde roadmap (welke projecten gaan we wel/niet doen) die aansluit op informatieplannen uit de organisatie.
Ook werken we verder aan de doorontwikkeling van de Digitale Werk Omgeving. In 2023 zullen we de Informatie-poot van de organisatie steviger neerzetten om zowel de kwaliteit hiervan verder te verbeteren als de dienstverlening richting de organisatie duidelijker vorm te geven. Informatievoorziening is de basis van goede digitale dienstverlening en het goed kunnen werken van de organisatie.
PAGINA 44
3.5.7 Privacy Gemeente Medemblik heeft in haar dienstverlening rekening te houden met strenge regelgeving op het gebied van privacy en informatiebeveiliging. Alles wat de gemeente met persoonlijke gegevens doet moet bijvoorbeeld aantoonbaar voldoen aan de regels van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Voor de omgang met politiegegevens is daar dit jaar ook de naleving van Wet politiegegevens aan toegevoegd. De gemeente heeft in 2022 geconstateerd dat er in de afgelopen jaren een achterstand is ontstaan in de naleving van Avg. De beperkende maatregelen COVID-19 in samenhang met beperkte arbeidscapaciteit zijn hierbij debet aan de ontstane achterstand. Zodoende is – met extra capaciteit – ingezet op het inlopen van deze achterstand. Ook is gestart met de implementatie van de Wet politiegegevens. Dit ronden we in 2023 af. De gemeente heeft met het vaststellen van het ‘Privacybeleid Medemblik’ uitgesproken hoe zij op organisatorisch niveau de AVG wil waarborgen. Dit doet zij door een functionaris gegevensbescherming en privacy officer aan te stellen en per afdeling een privacy medewerker aan te wijzen. Het is een uitdaging gebleken om continuïteit te borgen voor de rol van privacy officer alsmede die van de privacy medewerkers. Geëvalueerd wordt of deze structuur toekomstbestendig is. Bij iedere organisatie komen er datalekken voor.
Bij Medemblik hebben zich ook datalekken en beveiligingsincidenten voorgedaan. Ieder incident is conform wetgeving behandeld en opgelost. Voor 2023 zet de gemeente in op het continueren van de dienstverlening op het gebied van privacy en informatiebeveiliging. Tevens wordt ingezet om het privacy bewustzijn van medewerkers aanzienlijk te verhogen. Ook geeft de gemeente prioriteit aan het juist en correct uitvoeren van de (nieuwe) Wet politiegegevens.
PAGINA 45
3.6 Verbonden partijen Een verbonden partij is een organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Verbonden partijen voeren een publieke taak voor ons uit. In een aantal gevallen heeft het Rijk zelfs verplicht gesteld dat een verbonden partij deze taak voor ons uitvoert. Nota verbonden partijen Op 6 maart 2014 stelde de raad de visie over de verbonden partij vast in de 'Nota Verbonden Partijen'. Deze nota bevat ook een lijst van de verbonden partijen. De raad stelde op 9 maart 2017 de notitie 'Toezicht op verbonden partijen' vast. In 2019 is deze verder uitgewerkt in de notitie 'inrichting toezicht houden op verbonden partijen (inrichten governance)'. 3.6.1 Gemeenschappelijke regelingen
1
Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking Westfriesland
Vestigingsplaats: Hoorn
www.regiowestfriesland.nl
De kerntaken van het OBS zijn: • het periodiek organiseren, faciliteren en coördineren van bestuurlijke overleggen: o Madivosa (Maatschappelijke Dienstverlening, Volksgezondheid en Sociale Aangelegenheden); o VVRE (Verkeer en Vervoer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Economie); o ABZ (Algemeen Bestuurlijke Zaken). • het uitvoeren van een aantal daarvan afgeleide taken, zoals organisatie leerlingenvervoer en urgentiecommissie woningtoewijzing. Onder deze regeling valt ook de samenwerking op basis van het Pact van Westfriesland. Voor 2023 zetten we ons regionaal in ieder geval in op energie (specifiek geothermie), versnellen woningbouw en innovatie van de zorg.
2
Westfries Archief
Vestigingsplaats: Hoorn
www.westfriesarchief.nl
Het Westfries Archief is het regionaal historisch centrum voor Westfriesland. Inwoners en instellingen kunnen hier terecht met historische vragen. Het belang van het Westfries Archief is een goede (digitale) informatievoorziening, het bewaren van het cultuur erfgoed en het borgen van digitale duurzaamheid. Hiermee voldoen we aan de Archiefwet. De kerntaken van het Westfries Archief zijn: het beheren, bewaren en ter beschikking stellen van de historische archieven en collecties van de aangesloten Westfriese gemeenten; het opbouwen en beheren van een zo breed mogelijke collectie en deze collectie beschikbaar te stellen voor een breed publiek; het adviseren en inspecteren van de aangesloten gemeenten op het gebied van (digitaal) duurzaam archiefbeheer; een kennis- en informatiecentrum zijn op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis.
PAGINA 46
3
SSC DeSom
Vestigingsplaats: Wognum
www.sscdesom.nl
Het is een samenwerkingsverband op gebied van ICT beheer. De deelnemende gemeenten zijn Drechterland, Enkhuizen, Stede Broec, Opmeer, Medemblik en Koggenland. Ook WerkSaam neemt ICT-diensten van DeSom af.
4
GGD Hollands Noorden
Vestigingsplaats: Alkmaar
www.ggdhollandsnoorden.nl
De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van inwoners. Concreet betekent dit dat de GGD de volgende doelstellingen heeft: ondersteuning van gemeenten bij de realisatie en uitvoering van het lokaal gezondheidsbeleid; uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van: jeugd; infectieziektebestrijding; kwetsbare inwoner; onderzoek, beleid en preventie.
5
WerkSaam Westfriesland
Vestigingsplaats: Hoorn
www.werksaamwf.nl
WerkSaam Westfriesland voert voor de zeven Westfriese gemeenten de Participatiewet uit. Daarnaast behandelt WerkSaam de aanvragen voor inkomensvoorziening oudere arbeidsongeschikte werknemers en zelfstandigen en voor bijstandsverlening zelfstandigen. Ook pakt zij laaggeletterdheid aan. WerkSaam wil iedereen die in Westfriesland kan participeren mee laten doen, waar mogelijk, in betaald werk. De talenten van mensen en de wensen van de werkgever staan daarbij centraal. Het doel van WerkSaam is vooral passend werk te vinden voor mensen. Regulier werk waar dat kan en beschut werk waar het nodig is. En uitkeringen verstrekken aan diegenen die dat nodig hebben.
6
Veiligheidsregio Noord-Holland Noord
Vestigingsplaats: Alkmaar
www.vrnhn.nl
De Veiligheidsregio is een samenwerkingsverband van zestien gemeenten en hulpverleningsdiensten in Noord-Holland Noord. De Veiligheidsregio zorgt voor: • verkleining van de risico's op een crisissituatie; • goede voorbereiding op het bestrijden van incidenten; • een vlotte en adequate aansturing van de hulpverlening bij een ramp. Alle inzet wordt gecoördineerd vanuit een centrale organisatie waar onder andere het ambulancevervoer en de meldkamer zijn ondergebracht. Op dit moment loopt er een landelijk project om de meldkamerorganisaties te professionaliseren.
PAGINA 47
7
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord
Vestigingsplaats: Hoorn
www.odnhn.nl
De OD NHN voert de wettelijke milieutaken uit. Zij doet dit voor alle aangesloten gemeenten en de provincie Noord-Holland. Voor onze gemeente voert de OD NHN ook de bovenwettelijke taken uit.
8
Afvalbeheer Westfriesland
Vestigingsplaats: Bovenkarspel De Westfriese gemeenten richtten het CAW op om beleid vast te stellen over huishoudelijke en overige afvalstoffen. En om deze uit te laten voeren. Eind 2019 is de gemeenschappelijke regeling gewijzigd: de bevoegdheid op het gebied van beleid, afvalverordening en de dienstverleningsovereenkomst met HVC ligt nu weer bij de individuele gemeenten zelf. In 2021 is de naam gewijzigd in Afvalbeheer Westfriesland (ABWF). Alle aandelen van het HVC zijn in 2021 over gegaan naar de zeven Westfriese gemeenten. Hiermee blijft alleen de voormalige stortplaats in Westwoud als formele taak bij het ABWF. Verder zal het ABWF functioneren als het afstemmingsoverleg voor beleidszaken op het gebied van afval en aandeelhouderschap HVC.
9
Recreatieschap Westfriesland
Vestigingsplaats: Stede Broec
www.recreatieschapwestfriesland.nl
Het Recreatieschap Westfriesland (RSW) behartigt de gemeentelijke belangen op het gebied van de openluchtrecreatie, natuur en landschap. Het RSW zet zich in voor een rijkere, gevarieerdere natuur. En ook voor het ontwikkelen en beheren van diverse recreatiemogelijkheden en -gebieden.
10
Archeologie West-Friesland
Vestigingsplaats: Hoorn
www.archeologiewestfriesland.nl
De archeologiedienst behartigt de Westfriese belangen op het gebied van archeologie. Deze gemeenschappelijke regeling kent een centrumgemeenteconstructie. De gemeente Hoorn verricht de opgravingen zoals bedoeld in de Monumentenwet voor alle gemeenten. In 2018 is de regeling gewijzigd om deze in lijn te brengen met de Erfgoedwet. De gemeenten Schagen en Texel zijn hierdoor ook toegetreden. 3.6.2 Vennootschappen en coöperaties
11
Bank Nederlandse Gemeenten
Vestigingsplaats: Den Haag
www.bngbank.nl
De BNG functioneert als huisbankier van de Nederlandse gemeenten. De BNG verstrekt de gemeente tegen gunstige voorwaarden geld. De bank heeft een AA+ rating. Dat is de op een na hoogste rating qua zekerheid.
PAGINA 48
12
Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord
Vestigingsplaats: Alkmaar
www.nhn.nl
Het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN) is de uitvoeringsorganisatie van het bestuurlijk afstemmingsoverleg (BAO). Dit is een overleg tussen de gemeenten in Noord-Holland Noord en de provincie Noord Holland. OHNH bevordert de economie in Noord-Holland Noord.
13
Stadshavens Medemblik B.V.
Vestigingsplaats: Medemblik
www.stadshavensmedemblik.nl
Stadshavens B.V. beheert en exploiteert de stadshavens in de kern Medemblik. Zij draagt bij aan een goede kwaliteit van het toeristisch product en het economisch belang van de gemeente. De gemeente is enige aandeelhouder van deze B.V.
14
Alliander N.V.
Vestigingsplaats: Arnhem
www.alliander.com/nl
Medemblik heeft aandelen Alliander. De wet bepaalt dat de aandelen van netwerkbedrijven in handen van de overheid blijven. Alliander beheert het regionaal netwerk voor gas en elektriciteit. Zij levert ook de complexe energie infrastructuur. Wij ontvangen eenmaal per jaar dividend.
PAGINA 49
3.6.3 Overzichten Totaaloverzicht Dit overzicht geeft het bestuurlijke en financiële belang weer van de gemeente in de verbonden partijen. Ook geeft het een totaaloverzicht van de gemeentelijke bijdragen in de verbonden partijen. Bedragen * € 1.000,Programma Verbonden partij Belang
Eigen vermogen 31-12-2021
Vreemd Resultaat vermogen 2021 31-12-2021
Bijdrage 2023
1
OBS
Centrumgemeente (Hoorn)
n.v.t.
n.v.t.
84
130
1
Westfries Archief Vertegenwoordiging in het AB
469
387
66
388
1
DeSom
Vertegenwoordiging in het AB
344
4.761
150
2.038
2
GGD
Vertegenwoordiging in het AB
1.659
26.601
90
1.805
2
WerkSaam
Vertegenwoordiging in het AB
11.399
18.106
1.981
1.979
3
Veiligheidsregio
Vertegenwoordiging in het AB
7.988
38.246
3.145
2.946
3
Omgevingsdienst Vertegenwoordiging NHN in het AB
5.978
5.326
2.112
1.444
3
Afvalbeheer Westfriesland
Vertegenwoordiging in het AB
1
2.313
-48
11
3
RSW
Vertegenwoordiging in het AB
1.860
1.669
-
285
3
Archeologie West- Centrumgemeente Friesland (Hoorn)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
40
Subtotaal bijdrage gemeenschappelijke regelingen
11.066
1
BNG
Aandeelhouder (0,025%)
3
ONHN
Aandeelhouder (3,54%)
1.239
3
Stadshavens
Aandeelhouder (100%)
3
Alliander
Aandeelhouder (0,209%)
Subtotaal bijdragen vennootschappen en coöperaties Totale bijdragen verbonden partijen
4.329.000 144.721.000
236.000
-
2.748
70
142
516
921
90
-
4.470.000
5.730.000
242.000
133 11.199
PAGINA 50
Risico's Dit overzicht laat de risico’s zien die niet zijn gedekt in de begrotingen van de verbonden partijen. Deze risico’s hebben we meegenomen in de berekening van het weerstandsvermogen. We verwijzen u verder naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Bedragen * € 1.000,Programma Verbonden partij
Risico's
3
Garantstelling HVC
CAW
Totale ongedekte risico's
Risico gemeente Medemblik 15.000 15.000
PAGINA 51
3.7 Grondbeleid Met ons grondbeleid leveren we een bijdrage aan de programma’s en onze vier thema’s in de begroting: we vergroten de leefbaarheid in onze kernen; door financiële bijdragen uit de grondopbrengsten leveren we een bijdrage aan de instandhouding van gemeentelijke gebouwen en huisvesting en daarmee de leefbaarheid in onze kernen; we richten de grond die we ontwikkelen duurzaam in en we stellen eisen aan de duurzaamheid van nieuwbouwwoningen; omwonenden en toekomstige bewoners participeren bij de inrichting van het woongebied en de samenstelling van het type woningen; we werken samen met ontwikkelaars en bedrijven om de inrichting van het gebied vorm te geven. In deze paragraaf nemen we u mee in onze uitgangspunten van het grondbeleid. Ook laten we zien welke bouwgronden en bedrijventerreinen we nu exploiteren. Tenslotte geven we inzicht in de belangrijkste risico’s die we lopen bij het exploiteren van de grondexploitaties. 3.7.1 Inleiding De gemeente voert zowel actief grondbeleid als faciliterend grondbeleid. Het actieve grondbeleid is ondersteunend aan het behalen van gestelde doelen:
Het mogelijk maken van de realisatie van (duurzame en betaalbare) woningen; Het duurzaam inrichten van de openbare ruimte; Gezamenlijk met omwonenden en toekomstige bewoners participeren bij de inrichting van het woongebied en de samenstelling van het type woningen.
De grote vraag naar woningen houdt aan. De vraag overtreft het aanbod ruimschoots. De verwachting is dat dit de komende jaren zo zal blijven. In 2014 is de Nota Grondbeleid door de raad vastgesteld. Daarin zijn de hoofdlijnen van het te voeren grondbeleid vastgelegd. Het grondbeleid heeft betrekking op de wijze waarop de gemeente haar instrumenten van grondbeleid zo optimaal mogelijk kan inzetten, om de beleidsdoelstellingen binnen de gemeentelijke programma’s te verwezenlijken. Het betreft onder andere beleidsdoeleinden op het gebied van wonen, planologie, economie, infrastructuur, natuur en recreatie. In 2022 is begonnen met een nieuwe Nota Grondbeleid. Deze zal naar verwachting in 2023 door de raad kunnen worden vastgesteld. Hierbij worden onderstaande doelen nagestreefd: De raad kaders voor het te voeren grondbeleid vast laten stellen; Het te voeren grondbeleid aanpassen aan de actuele wet- en regelgeving; De uitvoeringsplannen baseren op het vastgestelde grondbeleid; Het creëren van duidelijkheid over grondverwerving en de uitgifte van gronden; Het bieden van inzicht in de wijze waarop grondprijzen tot stand komen. Op basis van het huidige grondbeleid wordt per ontwikkelgebied bepaald wat de beste aanpak is, actief grondbeleid of facilitair grondbeleid.
Deze keuze van zelf actief een project oppakken of dit aan de markt overlaten, hangt af van factoren als grondpositie, gewenste mate van sturing op de ontwikkeling, het verwachte (financiële) resultaat en de omvang van de financiële risico’s. Onze grondprijzen worden getoetst aan de lokale en regionale marktontwikkelingen. Vervolgens worden de actuele grondprijzen verwerkt in de exploitatiebegrotingen van alle plannen. Uitgangspunt is marktconform maatwerk per kern. Bij nieuwe locaties wordt de prijs van de grond door een onafhankelijke taxateur bepaald.
PAGINA 52
3.7.2 Prognose resultaten grondexploitatiecomplexen In 2023 zullen 11 actieve grondexploitaties gevoerd worden. Er worden geen grondexploitaties afgesloten in 2023. Indien er nieuwe grondexploitaties worden geopend is de gemeenteraad als enige bevoegd daarover een besluit te nemen. Thans staan er geen nieuw te openen grondexploitaties op de rol. In onderstaande tabel wordt per complex het verwachte jaar van afsluiting en het resultaat op eindwaarde weergegeven. Ook is weergegeven hoeveel winst is genomen en welke omvang de verliesvoorziening heeft (tot en met 2021). De verliesvoorzieningen zijn voorlopige reserveringen die gedaan worden om een verwacht negatief resultaat van een grondexploitatie af te dekken. Bedragen * € 1,Project
Einddatum
Resultaat
Genomen winst
Verliesvoorziening
Gemeentewerf/ijsbaan, Abbekerk
31-12-2025
-763.878
n.v.t.
763.878
De Linten, Andijk
31-12-2027
35.055
-
n.v.t.
Asonia, Andijk
31-12-2026
466.656
-
n.v.t.
DEK terrein, Medemblik
31-12-2025
-416.506
n.v.t.
416.506
Molenblik, Medemblik
31-12-2026
-295.267
n.v.t.
294.049
Tripkouw Oost II en III, Midwoud
31-12-2024
-1.888.352
n.v.t.
1.888.352
SEW terrein, Nibbixwoud
31-12-2024
1.236.393
939.324
n.v.t.
Wilgenrak, Sijbekarspel
31-12-2026
-28.829
n.v.t.
28.829
De Tegel, Wervershoof
31-12-2025
3.080.796
-
n.v.t.
TV De Kaag, Wervershoof
31-12-2025
414.406
-
n.v.t.
Noordzijde Bloesemgaerde, Wognum
31-12-2026
-110.380
n.v.t.
109.651
1.730.094
939.324
3.501.265
Totaal
Het te verwachten resultaat van de grondexploitatiecomplexen tezamen bedraagt na actualisatie op basis van de eindwaarde € 1.730.094 (positief; meer winst dan verlies). Er is in totaal reeds € 939.324 aan winst genomen en daarnaast is er in totaal € 3.501.265 aan verliesvoorzieningen getroffen. 3.7.3 Onderbouwing verliesvoorzieningen De verliesvoorzieningen zijn de voorlopige reserveringen die worden gedaan om een verwacht negatief resultaat van een grondexploitatie af te dekken. Bij de actualisatie van het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) bij de jaarrekening wordt deze verliesvoorziening aangepast aan het te verwachten negatieve resultaat van de betreffende grondexploitatie. Op het moment van afsluiten van de grondexploitatie wordt de verliesvoorziening omgezet in een verliesneming. De resterende boekwaarde van een complex wordt op deze manier afgeboekt. Per 1 januari 2022 bedraagt de totale verliesvoorziening € 1.778.765. In de tabel op de volgende pagina is de opbouw van de verliesvoorziening weergegeven.
PAGINA 53
Bedragen * € 1,Project
Eindwaarde
Afboekingen
Verliesvoorziening
Datum
Resultaat
Gemeentewerf/ijsbaan, Abbekerk
31-12-2026
-763.878
-
763.878
DEK, Medemblik
31-12-2025
-416.506
-
416.506
Molenblik, Medemblik
31-12-2026
-295.267
-
294.049
Tripkouw Oost II en III, Nibbixwoud
31-12-2024
-1.888.352
1.722.500
165.852
Wilgenrak, Sijbekarspel
31-12-2026
-28.829
-
28.829
Bloesemgaerde-Noord, Wognum
31-12-2026
-110.380
-
109.651
-3.503.212
1.722.500
1.778.765
Totaal
per 1-1-2022
Door aanpassingen in de fasering zijn de eindwaarden van de grondexploitaties Molenblik en Bloesemgaerde-Noord gewijzigd. Bij het MPG 2023 worden de resultaten per complex uitgebreid beschreven en uitgebreider geactualiseerd, met onder andere de aanpassingen van de parameters. Het MPG wordt gelijktijdig met de jaarrekening ter vaststelling aangeboden. 3.7.4 Onderbouwing winstnemingen Op grond van Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dient de gemeente bij grondexploitatiecomplexen tussentijds winst te nemen conform de Percentage of Completionmethode (POC-methode). Het uitgangspunt van de POC-methode is de realisatie van de kosten en opbrengsten tot en met het huidige boekjaar, ten opzichte van de totale kosten en opbrengsten. In onderstaande tabel is de totale winstneming op basis van de POC-methode na actualisatie per grondexploitatiecomplex gespecificeerd. Bedragen * € 1,Project
Eindwaarde Datum
Winstneming poc-methode
Resultaat Reeds genomen
Nog te nemen
De Linten, Andijk
31-12-2027
35.055
-
35.055
Asonia, Andijk
31-12-2026
466.656
-
466.656
SEW terrein, Nibbixwoud
31-12-2021
1.236.393
939.324
297.069
De Tegel, Wervershoof
31-12-2025
3.080.796
-
3.080.796
TV De Kaag, Wervershoof
31-12-2025
414.406
-
414.406
5.233.306
939.324
4.293.982
Totaal
De totale winstneming in 2023 wordt begroot op € 256.774. In onderstaande tabel wordt per grondexploitatie weergegeven in welk jaar welke winst kan worden genomen op basis van de eerder genoemde PoC-methode. Bedragen * € 1,Project
Resultaat
T/m 2021
2022
2023
2024
2025
2026
De Linten, Andijk
35.055
-
4.170
1.057
5.614
7.566
9.194
Asonia, Andijk
466.656
-
-
-
367.090
49.783
49.783
SEW terrein, Nibbixwoud
1.236.393
939.324
156.459
140.609
-
-
-
De Tegel, Wervershoof
3.080.796
-
-
135
726.127
1.603.828
750.705
TV De Kaag, Wervershoof
414.406
-
-
114.971
205.705
93.729
-
5.233.306
939.324
160.629
256.772
1.304.536
1.754.906
809.682
Totaal
PAGINA 54
3.7.5 Risico's Jaarlijks worden de mogelijke risico’s geïnventariseerd en gekwalificeerd. Het betreft onder andere de risico’s van kostenstijging en rentestijging. Tevens worden er specifieke risico’s aan de grondexploitatiecomplexen toegekend. Het beleid van de Provincie vormt een risico. De Provincie schrijft voor dat er geen woningen mogen worden gebouwd buiten bestaand stedelijk gebied. Alleen als kan worden aangetoond dat niet in bestaand stedelijk gebied gebouwd kan worden, maakt de Provincie een uitzondering. De Nota Grondbeleid en het kostenverhaal dient te worden geactualiseerd, mede in het kader van de Omgevingswet. Op basis van de geactualiseerde nota’s heeft de gemeente de volle beschikking over de instrumenten om het grondbeleid zo goed mogelijk tegen de laagste kosten uit te kunnen voeren. Vanwege de hoge inflatie kunnen mogelijk niet alle winstverwachtingen worden behaald. Bij het MPG worden de grondexploitaties op basis van actuele parameters geraamd. Eind 2021 heeft De Hoge Raad in het zogenoemde Didam-arrest bepaald dat een overheidslichaam dat een onroerende zaak (waaronder ook grond) wil verkopen, gelegenheid moet bieden aan potentiële gegadigden om mee te dingen naar deze onroerende zaak als er meerdere gegadigden zijn voor de aankoop van de desbetreffende onroerende zaak of als er redelijkerwijs te verwachten is dat er meerdere gegadigden zullen zijn.
Deze verplichting vloeit voort uit het gelijkheidsbeginsel. Dit arrest heeft in meerdere grondexploitaties voor vertraging gezorgd. Mogelijk dat deze vertraging langer doorwerkt dan thans voorzien. 3.7.6 Stand reserve grondbedrijf Om de risico’s binnen de grondexploitatiecomplexen op te kunnen vangen heeft de gemeente een reserve grondbedrijf. In het verleden heeft de raad besloten dat de omvang van de reserve minimaal 20% van de totale boekwaarde moet bedragen. De totale boekwaarde per 31-12-21 bedraagt € 3.507.034. De stand van de reserve zou dan per 31-12-2021 minimaal € 701.407 moeten zijn. De stand van de reserve grondbedrijf per 1-1-2022 bedraagt € 1.742.567. De stand van de reserve per 1-1-2022 is ruim voldoende ten opzicht van de minimale omvang die de Raad in het verleden heeft vastgesteld.
PAGINA 55
4 Financiële begroting
4.1 Inleiding In dit hoofdstuk geven we u een toelichting op de totstandkoming van de middelen in onze programmabegroting 2023-2026.
4.2 Kaders en uitgangspunten Belangrijk uitgangspunt van deze begroting vormen de regels uit het Besluit begroting en verantwoording (BBV). In dit besluit zegt het Rijk hoe we het begrotingsdocument moeten opstellen.
4.3 Actueel begrotingsresultaat 2023-2026
4.3.1 Inleiding In onderstaand overzicht vindt u het financiële beeld 2023-2026. We stelden de begroting bij met de actuele ontwikkelingen. Daar waren de uitkomsten van de kadernota 2023 een onderdeel van. Hierna lichten we dit toe. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
2026
Beginstand programmabegroting 2023-2026
-762
-477
108
108
1. Algemene uitkering
7.460
9.219
11.180
4.491
2. Belastingen
296
296
296
296
3. Gemeenschappelijke regeling
-408
-376
-376
-413
4. Subsidieplafond
-139
-135
-135
-135
-1.177
-1.169
-1.167
-1.167
6. Kostendekkende heffingen
271
267
269
271
7. Personeelskosten
-546
-466
-457
-435
8. Specifieke uitkering sport
71
-
-
-
9. Afschrijvingen
305
113
-14
1
10. Reserves
-31
-31
-31
-54
11. Overige Subtotaal autonome ontwikkelingen
40 6.142
32 7.749
31 9.596
35 2.890
Programmabegroting 2023-2026
5.379
7.272
9.704
2.998
5. Indexatie prijsgevoelige budgetten
PAGINA 56
1. Algemene uitkering 2023 2024 7.460.000 9.219.000
2025 11.180.000
2026 4.491.000
De uitkomsten van de meicirculaire zorgen voor hogere inkomsten. De raad werd met een informatienota al geïnformeerd over de uitkomsten. Na het verzenden van de informatienota heeft de VNG afspraken gemaakt met het ministerie om bepaalde inkomsten binnen de algemene uitkering te ‘bevriezen’. Daarmee is een groter deel van de doorrekening verzekerd. Dit gaf nieuwe inzichten in de doorrekening van de meicirculaire. Zodoende valt de uiteindelijke doorrekening positiever uit dan gecommuniceerd in de informatienota. 2. Belastingen 2023 296.000
2024 296.000
2025 296.000
2026 296.000
We indexeren de belastingopbrengst met 3,0%. Dit is conform de financiële vooruitzichten van het Centraal Plan Bureau (CPB). En conform de afspraken die we maakten in de kadernota. 3. Gemeenschappelijke regelingen 2023 2024 2025 -408.000 -376.000 -376.000
2026 -413.000
We namen de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen op in de begroting. De stijging van de bijdrage komt door de afgesproken loon- en prijsindexatie die de gemeenschappelijke regelingen mogen doorvoeren. Dit is een loon- en prijsindexatie van 2,3%. 4. Subsidieplafond 2023 2024 -139.000 -135.000
2025 -135.000
2026 -135.000
We indexeren het subsidieprogramma met 3,09%. Dit is een loon- en prijsindexatie conform de financiële vooruitzichten van het Centraal Plan Bureau (CPB). En conform de afspraken die we maakten in de kadernota. 5. Indexatie prijsgevoelige budgetten 2023 2024 2025 -1.177.000 -1.169.000 -1.167.000
2026 -1.167.000
We indexeren onze prijsgevoelige budgetten met 3,0%. Dit is conform de financiële vooruitzichten van het Centraal Plan Bureau (CPB). En conform de afspraken die we maakten in de kadernota. 6. Kostendekkende heffingen 2023 2024 271.000 267.000
2025 269.000
2026 271.000
Bij de programmabegroting 2022 is besloten om de riool- en afvalstoffenheffing 100% kostendekkend te maken. Dat betekent dat we alle kosten die we maken voor riolering en afval toerekenen en in rekening brengen bij de gebruikers. Dit levert in de begroting een voordeel op. 7. Personeelskosten 2023 2024 -546.000 -466.000
2025 -457.000
2026 -435.000
De onderhandelingen voor een nieuwe CAO zijn bij het opstellen van deze begroting in de voorbereidende fase. Zodoende is er nog geen zicht op de financiële uitkomsten. Daarom houden we rekening met de vooruitzichten die het CPB ziet voor loonontwikkeling. Dit is conform de afspraken die we maakten in de kadernota.
PAGINA 57
8. Specifieke uitkering sport 2023 2024 71.000 -
2025 -
2026 -
De regeling specifieke uitkering stimulering sport blijft in ieder geval tot en met 2023 in stand. Daarom nemen we in 2023 hiervoor een inkomst op in de begroting. Op basis van evaluaties besluit het ministerie of de regeling wordt verlengd na 2023. 9. Afschrijvingen 2023 305.000
2024 113.000
2025 -14.000
2026 1.000
We actualiseerden de afschrijvingslasten in de begroting. De voordelen in 2023 en 2024 komen voort uit een actualisatie van de verwachte oplevering van bestaande projecten. We namen voor deze projecten al afschrijvingslasten op in 2023 en 2024. Ons beleid is dat we starten met afschrijven vanaf het eerste volledige jaar na afronding. Doordat de projecten later worden afgerond is het niet nodig om de afschrijvingslasten in 2023 en 2024 op te nemen voor deze projecten. 10. Reserves 2023 -31.000
2024 -31.000
2025 -31.000
2026 -54.000
We actualiseerden de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. Tot 2022 zetten we de reserve personeel in voor het dekken van specifieke personeelskosten. Deze personeelskosten hebben we vanaf 2023 niet meer. Het niet meer inzetten van deze reserve zorgt voor een lagere inkomst in de begroting. 11. Overige 2023 40.000
2024 32.000
2025 31.000
2026 35.000
Dit betreffen kleine overige aanpassingen.
4.3.2 Afspraken jeugdzorg meerjarenraming Vanuit het rijk en de provincie zijn meerjarige inzichten gedeeld voor jeugdzorg. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
2026
5.379
7.272
9.704
2.998
12. Aanpassing extra middelen voor jeugdzorg
523
-402
-614
13. Besparing jeugdzorg Subtotaal sociaal domein
200 723
1.100 698
1.100 486
7.995
10.402
3.484
Programmabegroting 2023-2026
Programmabegroting 2023-2026
5.379
12. Aanpassing extra middelen voor jeugdzorg 2023 2024 2025 2026 523.000 -402.000 -614.000 In de programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2026 namen we een structurele extra inkomstenpost (stelpost) op. Deze stelpost namen we op na afspraken die het rijk, de provincies en de VNG maakten naar aanleiding van de Hervormingsagenda Jeugd. Dit jaar zijn nadere afspraken gemaakt. Dit zorgt voor een bijstelling van de stelpost. PAGINA 58
13. Besparing jeugdzorg 2023 2024 200.000
2025 1.100.000
2026 1.100.000
Het kabinet heeft besloten tot het realiseren van een aanvullende besparing voor jeugdzorg. Het rijk gaat de besparing invullen met (wettelijke) maatregelen. Het rijk draagt het risico in het geval deze maatregelen geen, niet volledig of niet tijdig tot besparing leidt.
4.3.3 Coalitieakkoord In het coalitieakkoord zijn afspraken gemaakt over deze bestuursperiode. In dit onderdeel laten we de financiële vertaling hiervan zien. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
2026
Programmabegroting 2023-2026
5.379
7.995
10.402
3.484
14. Noodzakelijke investeringen organisatie
-2.856
-2.536
-2.536
-2.536
15. Verhoging OZB
2.723
2.723
2.723
2.723
16. Omgevingsrecht (IBT)
-1.403
-1.283
-1.223
-1.115
-20
-10
-10
-10
18. Integraal huisvestingsplan Subtotaal coalitieakkoord
-223 -1.779
-135 -1.241
-216 -1.262
-305 -1.243
Programmabegroting 2023-2026
3.600
6.754
9.140
2.241
17. Organisatie en bestuurskracht
14. Noodzakelijke investeringen organisatie 2023 2024 2025 2026 -2.856.000 -2.536.000 -2.536.000 -2.536.000 Voor de uitvoering van gemeentelijke taken hebben we een stevige ambtelijke organisatie nodig die met plezier werkt voor de gemeenschappen in Medemblik. We brengen de organisatie op sterkte en zorgen voor moderne arbeidsvoorwaarden. 15. Verhoging OZB 2023 2024 2.723.000 2.723.000
2025 2.723.000
2026 2.723.000
We creëren meer financiële ruimte door verhoging van de OZB. De verhoging van 30% op basis van de inkomsten van 2022 levert structureel € 2.723.000 op. 16. Omgevingsrecht (IBT) 2023 2024 -1.403.000 -1.283.000
2025 -1.223.000
2026 -1.115.000
We investeringen in het omgevingsrecht (vergunningverlening, toezicht, handhaving). Het maken van bestemmingsplannen, beoordelen van aanvragen voor omgevingsvergunningen en de juiste registratie daarvan zijn kerntaken van de gemeente. Het gaat hier om basisregistraties van de gemeente en daarvan zijn ook instanties, inwoners en ondernemers afhankelijk. Dat is ook de reden waarom de provincie een toezichthoudende verantwoordelijkheid heeft voor deze taak. De afgelopen 3 jaren heeft Medemblik een negatieve beoordeling gekregen op deze wettelijke taak. Het is dus hoog tijd deze op orde te brengen. PAGINA 59
17. Organisatie en bestuurskracht 2023 2024 2025 -20.000 -10.000 -10.000
2026 -10.000
We maken een plan van aanpak om de bestuurskracht te vergroten. Uitvoering geven aan dat plan is essentieel om bestuurlijk sterk te worden en te blijven. 18. Integraal huisvestingsprogramma 2023 2024 2025 -223.000 -135.000 -216.000
2026 -305.000
We gaan 3 scholen in de kern Medemblik (ver)nieuwbouwen. Tijdens de uitvoering van dit project zijn de schoolgebouwen niet beschikbaar om scholen te huisvesten. Daarom is er geld nodig voor de tijdelijke huisvesting van deze scholen. In het overzicht ‘Investeringen’ staan de benodigde (extra) investeringsbedragen. In overleg met de schoolbesturen, stellen we de geplande (ver)nieuwbouw van de Bangert in Andijk en de Werenfridus in Wervershoof uit. Met de vrijvallende afschrijvingslasten kunnen we een groot deel van de kosten voor het project in Medemblik dekken. We ramen we de investeringsbedragen af in het overzicht ‘Investeringen’.
4.3.4 Nieuw beleid 2023-2026 - niet uitstelbaar Onderstaand overzicht geeft inzicht in de voorstellen nieuw beleid die ‘niet uitstelbaar’ zijn. Voorbeelden van niet uitstelbare zaken zijn wettelijke verplichtingen of verplichtingen die we hebben door een raadsbesluit. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
2026
Programmabegroting 2023-2026
3.600
6.754
9.140
2.241
19. Accommodaties en voorzieningen
-260
-410
-410
-110
20. Dienstverlening
-100
-68
-68
-68
21. Duurzaamheid
-50
-
-
-
22. Economische zaken
-
-
-
-
23. Informatieveiligheid
-446
-446
-446
-396
6
6
6
6
25. Openbare ruimte (IBOR)
-40
-32
-48
-71
26. Organisatie (formatie)
-271
-150
-120
-120
27. Organisatie (overig)
-166
-148
28. Ruimtelijke ontwikkeling
-30
-30
-30
-30
-2.039
-1.643
-1.469
-1.466
-
-
-
-
-122 -3.518
-122 -3.042
-122 -2.707
-137 -2.391
82
3.712
6.434
-150
24. Onderwijs
29. Sociaal domein 30. Sport 31. Toezicht en veiligheid Subtotaal nieuw beleid - niet uitstelbaar Programmabegroting 2023-2026
PAGINA 60
19. Accommodaties en voorzieningen 2023 2024 2025 -260.000 -410.000 -410.000
2026 -110.000
We werken verder aan een lange termijnstrategie voor de gemeentelijke accommodaties. Dit doen we binnen het lange termijn accommodatiebeleid (LTA). In 2023 is incidenteel geld beschikbaar voor uitvoering hiervan. Om het beleid goed vast te leggen hebben we meer geld nodig. Voor de jaren 2024 en 2025 gaat het om € 300.000. Met dit geld gaan we in 2023 en 2024 de uitvoeringsplannen opstellen met de samenwerkingspartners. Vervolgens werken we vanaf 2025 de keuzes uit voor overdracht van verantwoordelijkheden en ondersteuning van accommodaties. In de begroting 2020 en meerjarenraming 2021-2023 is besloten om vanaf 2023 structureel € 100.000 te besparen op accommodaties voor de lange termijn. Omdat er nu nog geen beleid is vastgesteld stellen we voor om de besparing vooralsnog terug te draaien. In september 2020 heeft de raad besloten om de gymzaal aan de Sportlaan in Wognum nog 2 jaar in stand te houden. Momenteel worden verschillende scenario’s uitgewerkt over de toekomst van de gymzaal. 1 van de scenario’s is de overname van de gymzaal door de verenigingen die gebruik maken van deze zaal. Dit past ook binnen de kaders van het LTA. We plannen om vanaf 2025 accommodaties over te dragen. Tot en met 2024 is er jaarlijks € 10.000 nodig om de gymzaal open te houden. In het overzicht ‘Investeringen’ staat € 200.000 investeringskrediet voor de groene inrichting van park de Put.
Deze investering schrijven we in 20 jaar af (€ 10.000 afschrijving per jaar vanaf 2025). Een goede inrichting is nodig om de functies (recreatie en ontmoetingsplek) van het park te behouden. Het verwijderen van de Japanse duizendknoop was de eerste stap. Met dit geld gaan we aan de slag met de inrichting van het park. Het gaat dan om: Terugplaatsen van de speeltoestellen De kinderboerderij Herstellen hekwerk Beschoeiing Toegangspoort 20. Dienstverlening 2023 2024 -100.000 -68.000
2025 -68.000
2026 -68.000
Binnen de basisregistraties is het een wettelijke taak om mutaties te signaleren en goed te verwerken. We hebben de afgelopen jaren geen mutatiesignalering uitgevoerd op de gegevens. We willen dit structureel oplossen. Dit kost € 30.000 per jaar. Het Kadaster levert ons gegevens die wij nodig hebben voor diverse processen en applicaties in de organisatie. Vanaf 2023 worden we verplicht om op een andere systematiek over te stappen. De overstap kost structureel € 15.000 en in het eerste jaar hebben we € 5.000 implementatiekosten. In juli 2022 is de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer in werking getreden. Deze Wet verplicht overheden om digitale kanalen voor burgers en ondernemers aan te wijzen voor het doen van zaken. Wij willen hiervoor Omnichannel inzetten. Wij gebruiken software met verschillende modules voor onze burgerzaken. Vanaf 2023 start een vijfjarig contract. We hebben structureel € 20.000 nodig om de noodzakelijke modules aan te schaffen. 21. Duurzaamheid 2023 -50.000
2024 -
2025 -
2026 -
PAGINA 61
De gemeente heeft de taak om haar (maatschappelijk) vastgoed te verduurzamen. Uitgangspunt is dat al ons vastgoed in 2025 energieneutraal is. We hanteren de volgende kaders: - Verduurzaming van ons vastgoed vindt op ‘natuurlijke momenten’ plaats. Dit betekent dat we verduurzamen als er vervangingen, onderhoud of renovaties gepland zijn. - De investering verdient zich binnen de afschrijftermijn terug. Als dit niet het geval is maken we een integrale afweging tussen verschillende maatregelen. Voor accommodaties die niet van de gemeente zijn kijken we naar mogelijkheden om te ondersteunen. - Het rijk gaat uit van aardgasvrije wijken in 2050. Voor ons vastgoed gaan we uit van de ‘Transitievisie Warmte’ die op 17 december 2020 is vastgesteld. We maken een plan hoe we uitvoering gaan geven aan deze opgave. Daarbij kijken we ook naar hoe andere gemeenten het verduurzamen van vastgoed oppakken. De kosten voor het opstellen van het plan bedragen € 50.000. We stellen voor om dit te dekken uit de reserve duurzaamheid. Het aantal elektrische voertuigen stijgt. Hierdoor is er steeds meer vraag naar elektrische laadpalen. Indien iemand geen mogelijkheid heeft om op eigen terrein een laadpaalvoorziening te installeren zijn wij verplicht een laadpaal in de openbare ruimte te plaatsen. Door de toenemende vraag willen we ons laadpalenbeleid actualiseren. We verwachten dat dit € 50.000 kost.
Daarnaast is ook budget nodig om de komende 3 jaar (2023 tot en met 2025) laadpalen te plaatsen. Hiervoor is jaarlijks € 50.000 nodig. Met de aanleg van elektrische laadpalen wordt een bijdrage geleverd aan het behalen van (inter)nationale doelen om emissie loos te rijden. Daarom stellen we voor om de plaatsingskosten te dekken uit de reserve duurzaamheid. 22. Economische zaken 2023 2024 -
2025 -
2026 -
We ondersteunen de OTW-subsidieaanvraag (Ondersteuning Toekomstbestendige Werklocaties) van de Ondernemers Federatie Medemblik (OFM). Hiermee wordt verduurzaming van de bedrijventerreinen binnen de gemeente gerealiseerd. We gaan cofinanciering verzorgen van maximaal € 25.000 van de OTW-subsidieaanvraag bij provincie Noord-Holland. Dit doen we voor de jaren 2023 en 2024. We stellen voor om deze uitgaven te dekken uit de reserve lokale economie. 23. Informatieveiligheid 2023 2024 -446.000 -446.000
2025 -446.000
2026 -396.000
Om te voldoen aan de wettelijk verplichte taak in het kader van informatieveiligheid moeten we investeringen doen. Medemblik voldoet op dit moment niet aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Om te voldoen aan de BIO moeten we de volgende functies binnen de organisatie hebben: - CISO (Chief Information Security Officer) en ISO (Informatie Security Officer). De aanstelling van een CISO is een voorwaarde om de implementatie en uitvoering van de informatieveiligheid binnen de organisatie uit te voeren en te beheersen. De ISO draagt zorg voor het bewustzijn binnen de organisatie en volgen van de adviezen van de IBD en de VNG. - Privacyfunctionaris. We hebben uitbreiding van deze bestaande functie nodig. - Projectleider ICT. Vanwege de ontwikkelingen binnen de omgevingsrecht en veiligheid is een projectleider ICT noodzakelijk. We moeten ook verouderde software vervangen. Vanwege de veiligheid dienen systemen met regelmaat verbeterd, of vervangen, te worden. Dit brengt incidentele kosten mee. Bijvoorbeeld voor een aanbesteding of implementatiekosten. We verwachten de komende 3 jaar (2023 tot en met 2025) hiervoor € 50.000 nodig te hebben.
PAGINA 62
24. Onderwijs 2023 6.000
2024 6.000
2025 6.000
2026 6.000
We ontvangen een jaarlijkse vergoeding voor het onderhoud van de buitenruimte van de St. Jozefschool in Zwaagdijk-Oost. Deze opbrengst van € 11.000 stond nog niet structureel in de begroting. Volgens het Integraal Huisvestingsplan (IHP) zijn we verplicht om elke 2 jaar een leerlingprognose te doen. Wij hebben geen software en kennis in huis om dit te doen. Daarom besteden we dit uit. Hiervoor is structureel € 5.000 nodig. 25. Openbare ruimte (IBOR) 2023 2024 -40.000 -32.000
2025 -48.000
2026 -71.000
In het overzicht ‘Investeringen’ staan diverse investeringskredieten voor investeringen in de buitenruimte. Het gaat om de volgende projecten: - Achterstallig bomenonderhoud: We dienen als gemeente te voldoen aan onze zorgplicht ten aanzien van bomenbeheer. We moeten Boom Veiligheids Controles (BVC) uit te voeren. Voor het inlopen van achterstallig bomenbeheer is vervangingskrediet nodig (voor elk jaar tot en met 2025 € 100.000). We schrijven deze investering in 20 jaar af. De inzichten die we opdoen nemen we mee in het nog op te stellen bomenbeheerplan. - Begraafplaats Oostwoud: We moeten de paden op, en rondom, de begraafplaats vervangen. De investering bedraagt € 40.000. - Westerbegraafplaats Andijk: We voldoen niet aan de wettelijke verplichting van grondwaterhuishouding. We passend dit aan en voeren gelijktijdig groot onderhoud uit en vervangen de verharding van de toegangsweg. Deze investering van € 440.000 schrijven we in 25 jaar af. - Uitbreiding begraafplaats Zorgvliet Medemblik: We verwachten in 2024 een tekort aan begraafplekken op deze begraafplaats. We gaan de velden D, H en I inrichten met groen en leggen paden aan zodat we weer voldoende ruimte hebben. De investering van € 80.000 schrijven we in 25 jaar af.
- Reconstructie wandelpaden park Benningbroek en Abbekerk: De wandelpaden in de parken in Abbekerk en Benningbroek zijn slecht en voldoen niet aan ons onderhoudsniveau. We willen de verharding vervangen door onderhoudsvriendelijkere en voordeligere verharding. Deze investering bedraagt € 150.000. - Verduurzaming verlichtingsareaal: We hebben de ambitie om samen met de Westfriese gemeenten in 2040 energieneutraal te zijn. Om deze ambitie te realiseren is een grootschalige energiebesparing nodig. Binnen de openbare verlichting zijn mogelijkheden. Tot nu toe hebben we 25% van de openbare verlichting voorziening van LED-verlichting. We willen dit tot 2030 uitbreiden tot 100%. Met de overgang naar LED verwachten we een forse energiebesparing. Ten opzichte van de huidige lichtbronnen is dit wel 70%. De investering loopt tot en met 2030. Voor 2023 hebben we een bedrag nodig van € 268.000. we schrijven de investeringen in 20 jaar af. We dekken de afschrijvingslasten door de besparing op energie en inzet van ons duurzaamheidsbudget. - Vervanging kademuren Westeinde Opperdoes: De kademuur Westeinde-Opperdoes is aan het einde van zijn levensduur. De vervanging kost € 375.000 en we schrijven dit bedrag in 40 jaar af. - Overname boekwaarden wegenoverdracht Hoogheemraadschap: in 2023 vindt de wegenoverdracht plaats van het Hoogheemraadschap naar de gemeente.
Bij deze overdracht nemen we ook investeringen van het Hoogheemraadschap over die nog een boekwaarde hebben. In de doorrekening hebben we hier rekening mee gehouden. Het verstrekken van het investeringskrediet is een raadsbevoegdheid. Het benodigde investeringskrediet bedraagt € 700.000. De over te nemen investeringen hebben verschillende afschrijftermijnen. Om te voldoen aan de Arbowetgeving hebben onze medewerkers veiligheidskleding (schoenen, jassen, helmen, brillen etc.) nodig. Het huidige budget is niet meer toereikend. We hebben structureel € 25.000 nodig om veilige kleding te kopen. PAGINA 63
Voor het beheren van de openbare ruimte gebruiken we verschillende softwarepakketten. Om ons werk goed te kunnen doen hebben we een aantal uitbreidingen nodig. Dit kost € 15.000. Met deze uitbreidingen kunnen we ons werk beter plannen en meer integraal werken. In augustus 2022 is de raad met een informatienota geïnformeerd over de voortgang van de wegenoverdracht. In deze informatienota is aangegeven dat de businesscase is opnieuw is berekend. Ten opzichte van de eerste doorrekening zien we een verhoging van de uitgaven van € 55.000. Dit verwerken we in deze begroting. In de businesscase zit een structurele toevoeging aan de reserve kapitaalgoederen. We dekken deze hogere lasten door de structurele toevoeging te verlagen. 26. Organisatie (formatie) 2023 2024 -271.000 -150.000
2025 -120.000
2026 -120.000
Onder punt 14 staan middelen voor noodzakelijke investeringen in de organisatie. Er zijn nog een aantal investeringen in de organisatie nodig: - Uitbreiding infrastructuur elektriciteit: Het electriciteitsnetwerk knelt. Ook in onze gemeente ervaren we hier gevolgen van: Op zonnige dagen kunnen inwoners hun duurzaam opgewekte energie niet kwijt op het energienet. Ondernemers krijgen geen nieuwe grootverbruik aansluitingen bij uitbreiding of nieuwe vestigingen. Woningbouwprojecten kunnen onvoldoende worden gerealiseerd. Nieuwe projecten voor grootschalige opwek van energie kunnen geen doorgang vinden. De provincie richtte de Taskforce energie-infrastructuur op. Daarin werken provincie, de betrokken netbeheerders en gemeenten samen op om de belangrijkste knelpunten in het electriciteitsnetwerk aan te pakken. De netbeheerders stelde een netstructuurvisie op voor Westfriesland. Hieruit blijkt dat er 2 nieuwe onderstations moeten komen in de gemeente. Het traject van voorbereiding is langdurig en vraagt ook inzet van de gemeente. We zijn nog in gesprek met de netbeheerders wat er precies van ons verwacht wordt. - Verblijfsbelasting: De raad heeft het beleid huisvesting buitenlandse werknemers vastgesteld. Hier staat ook de verplichting tot het heffen van verblijfsbelasting van arbeidsmigranten. De werkzaamheden vergen meer inzet.