Presentatie Participatiebijeenkomst Medemblik

Raadsbijeenkomst detailhandelsvisie Medemblik Wim Eringfeld 03-11-2025

Even voorstellen • Stec Groep: advies, onderzoek en strategie over wonen, werken en winkelen • We helpen onze klanten keuzes te maken voor een bloeiende toekomst van steden en dorpen • Oog voor zorgvuldig ruimtegebruik en de impact daarvan op leefomgeving, maatschappij en economie • Werkvelden: wonen (en zorg), bedrijventerreinen, retail, kantoren, grond en gebiedsontwikkeling • Klanten: gemeenten, regio’s, provincies, ministeries, woningcorporaties, ontwikkelaars en beleggers • 35 medewerkers: geografen en planologen • Kantoor in Arnhem met werkgebied heel Nederland

Agenda 1. Toelichting aanleiding, proces en rapport 2. Stellingen 3. Vervolg en afsluiting

Proces Fase

Activiteit

Februari - Maart

Kick-off en ronde langs de winkelgebieden

Maart - April

Uitgangsituatie en opgaven in beeld

April - Juni

Participatieronde met stakeholders

Juni - Oktober

Opstellen conceptvisie, uitvoeringsprogramma en beleidskader

November

Presentatie aan gemeenteraad

November - Januari

Schrijven conceptvisie

Januari 2026

Reflectie stakeholders

Medio 2026

Afronding detailhandelsvisie en besluitvorming raad

Waarom nieuw detailhandelsbeleid? • Het huidige lokale detailhandelsbeleid stamt uit 2018 en had een looptijd tot 2023 • Afgelopen jaren aanzienlijke veranderingen winkelmarkt, zoals online winkelen, veranderende consumentenvoorkeuren, voorzieningenniveau in kleine kernen onder druk. • Bovendien spelen er diverse ontwikkelingen binnen de gemeente die vragen om lokaal beleid (woningbouwontwikkeling, uitbreiding/transformatie winkelgebieden). • Daarnaast verplicht het regionale detailhandlesbeleid West Friesland (geactualiseerd in 2024) alle regiogemeenten om een lokaal detailhandelsbeleid op te stellen

Er komt veel op winkelgebieden af • Kwetsbare winkelmarkt • Veranderende consumentenbehoefte • Woningbouwopgave • Klimaatadaptie/vergroening • Opkomende ondermijning • Veranderende mobiliteit (o.a. stadsdistributie) • Verschraling van (winkel)aanbod • Leefbaarheid versus levendigheid (rust, reuring en rumoer) • Vergrijzing winkeliers/gebrek aan opvolging • Voorzieningenniveau in kleine kernen Bron: Bureau Hosper

Inspelen op de bezoekmotieven van de consument

Toelichting analyse

Veranderend detailhandelsaanbod, focus verschuift naar dagelijks aanbod 45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0 Detailhandel dagelijks

Detailhandel recreatief 2015

2018

2021

Detailhandel doelgericht 2022

2023

2024

2025

Leegstand

Leegstand verschilt sterk per winkelgebied (tekstbokjes winkelgebieden) 20% 18% 16% 14%

Wervershoof

12% 10% 8%

Wognum

6%

Andijk

4%

Medemblik

2% 0% 2015

2018

2021 Andijk

Medemblik

2022 Wervershoof

2023 Wognum

2024 Zwaagdijk

2025

Functiemix: winkelgebieden in beweging 30

25

20

15

10

5

0

Zwaagdijk (2025)

Zwaagdijk (2015)

Dagelijkse detailhandel

Wognum (2025)

Wognum (2015)

Recreatieve detailhandel

Wervershoof (2025)

Doelgerichte detailhandel

Wervershoof (2015)

Medemblik (2025) Medemblik (2015)

Cultuur & ontspanning

Horeca

Andijk (2025)

Commerciële dienstverlening

Andijk (2015) Leegstand

Marktruimte

Ondanks woningbouwplannen geen toenemend inwonertal • Lichte bevolkingskrimp verwacht: van 46.000 (2025) naar 45.920 (2035) – Primosprognose 2024 • Sterke vergrijzing en afname jongerenaantal • Kleiner wordende huishoudens (gemiddelde huishoudensgrootte daalt) • Woningbouwambitie: 1.650 woningen tot 2030 in de gemeente. Woningbouw gericht op opvangen van huishoudverdunning, niet op bevolkingsgroei • Samenstelling en omvang van de bevolking hebben veel impact op de bestedingen, voorkeuren en behoeften. Dit heeft veel gevolgen voor het detailhandelsaanbod

Geen marktruimte in gemeente Medemblik Branche

Huidig aanbod

Haalbaar aanbod 2035 Marktruimte

Dagelijks

19.150 m²

16.050 m²

-3.100 m²

Recreatief

6.950 m²

6.950 m²

0 m²

Doelgericht

30.800 m²

29.000 m²

-1.800 m²

Bron: Koopstromenonderzoek, 2021; CBS, 2024; Primos, 2024; Panteia, 2024; Locatus, 2024; Stec Groep, 2025.

Binding en afvloeiing bestedingen • Winkelgebieden draaien voornamelijk op lokale bestedingen • Zwaagdijk kent een hoge toevloeiing (53%) • Vanuit bepaalde kernen doen inwoners hun inkopen elders: vooral voor recreatieve en doelgerichte bestedingen Doelgericht

29%

Recreatief

49%

18%

22%

45%

Boodschappen

37%

83%

0%

10%

20%

Binding

30%

40%

Afvloeiing fysiek

12%

50%

60%

70%

Afvloeiing online

80%

90%

4%

100%

Uitdaging • • • •

Stagnerende bevolkingsgroei en vergrijzing, maar lokaal verzorgingsgebied Vergrijzing ondernemers/winkeliers Negatieve marktruimte Er komt veel op winkelgebieden af

• Het knelt, er zijn veel ontwikkelingen: maar niet alles kan • Er zijn ook kansen voor vernieuwing in de detailhandelsbranche en in centrumgebieden • Vraagt om gerichte sturing en keuzes maken. Wat kan wel, wat kan niet, en waar?

Stellingen

Stellingen Uitbreiding winkelgebieden We geven prioriteit aan het beschermen van bestaande voorzieningen in de kleinere kernen. Wij staan daarom geen nieuwe supermarkten toe en stellen grenzen aan de maximale omvang van supermarkten.

Stellingen Boerderijwinkels We staan boerderijwinkels toe, mits ze ondergeschikt zijn aan de hoofdactiviteit (de boerderijfunctie).

Stellingen Boerderijwinkels Het assortiment van boerderijwinkels moet voornamelijk bestaan uit eigen producten; een beperkt aanvullend assortiment uit de regio willen we toestaan.

Stellingen Juiste functie op de juiste plek We zetten in op het verplaatsen van bedrijvigheid gericht op de consument die momenteel gevestigd is op bedrijventerreinen naar de kernwinkelgebieden.

Stellingen Juiste functie op de juiste plek Naast winkel-, horeca- en werken functies vinden we ook maatschappelijke voorzieningen belangrijk in kernwinkelgebieden.

Stellingen Branchevervaging/functiemenging Binnen de hoofdstructuur staan we branchevervaging/functiemenging toe voor zover het complementair is aan de hoofdactiviteit. (Buiten de hoofdstructuur staan we het niet toe).

Tot slot Wat wilt u ons nog meegeven?

Hoe nu verder? • Naar aanleiding van deze bijeenkomst wordt het detailhandelsbeleid verder uitgewerkt • Er volgt nog een participatie met stakeholders • De beoogde afronding zal medio 2026 zijn

Contact opnemen? Wim Eringfeld w.eringfeld@stec.nl Teije van Mourik t.vanmourik@stec.nl www.stec.nl