Informatieavond Wegenoverdracht 26apr21 0.8.pptx

Themabijeenkomst raad- en commissieleden Medemblik

WEGENOVERDRACHT HHNK 26 april 2021

Hans Kuivenhoven Projectleider Openbare Ruimte

AGENDA v Doel bijeenkomst v Inleiding v Opties

v Business Case

Beeldvorming Wegbeheer in Nederland Intentieovereenkomst juli 2017 HHNK en WF7 Scenario 0: elke gemeente 1-op-1 met HHNK, Scenario 1: WF7 neemt over, Medemblik neemt de wegen niet over, wat dan? Financiële consequenties Uitgaven en dekking Effect op OZB

of of

v Vragen 2

DOEL BIJEENKOMST Beeldvorming

§ Voorbereiding raadsbesluit 17 juni

§ Toelichting op bereikte overeenstemming WF7 met HHNK § Vragen ophalen en beantwoorden

Intentie overeenkomst

§ Juli 2017: WF7 bereid tot overname wegen HHNK § ‘Geen lastenverzwaring’

Businesscase

§ Financiële consequenties § Kosten van onderhoud § Dekking uitgaven

Bestuurlijke besluitvorming

§ Informatiebijeenkomst nu § Behandeling in commissie en raad 3

INLEIDING

HHNK stopt als wegbeheerder Wet Herverdeling Wegenbeheer 1993 (WHW) Ø Rijk: Hoofdwegennet Ø Provincie: Regionale netwerk Ø Gemeente: Onderliggend netwerk Positie HHNK Waterschap is primair waterbeheerder en wil zich daar op concentreren Doel HHNK Per 2025 zijn alle wegen overgedragen aan Noord-Hollandse gemeenten

4

HHNK wegen in West-Friesland

Inleiding

7 West-Friese gemeenten (WF7) 500 km (binnen en buiten de bebouwde kom)

Opmeer 52 km

Medemblik 190 km

Stede Broec 17 km

Medemblik: 40% areaal Koggenland 119 km

Enkhuizen 19 km

Hoorn 7 km

Drechterland 82 km

5

Inleiding

Wat willen we er mee bereiken Gemeenten kunnen het voor minder kosten

Meer invloed op Ruimtelijke Ordening

Duidelijkheid voor beheerders

Verkeersveiligheid verbeteren

Versterken regionale samenwerking

Eén loket voor de inwoners 6

Intentieovereenkomst juli 2017

Inleiding

§ De colleges van de 7 West-Friese gemeenten hebben besloten om samen met HHNK de overdracht van wegen te onderzoeken § Geen lastenverzwaring “De totale gemeentelijke lasten in elk van de Westfriese gemeenten als gevolg van de overdracht van wegen vanuit het hoogheemraadschap niet hoger worden dan de huidige gemeentelijke belastingen, vermeerderd met de huidige wegenheffing uit de waterschapslasten (uitgezonderd de trendmatige verhoging)”

7

Opties

Drie mogelijke opties Het overdragen van de wegen kan op vele manieren. Hiervoor zijn verschillende scenario’s beoordeeld. Uiteindelijk zijn er twee doorgerekend: § Scenario 0

De wegen worden 1-op-1 overgedragen van HHNK aan de afzonderlijke gemeenten

§ Scenario 1

WF7 neemt de wegen als regio over

Naast deze twee scenario’s is er nog een derde optie: de gemeente neemt de wegen niet over: wat dan?

8

Scenario 0: 1-op-1 overdragen

Huidige financiering HHNK WF7 gemeenten Kosten wegenonderhoud HHNK € 10.500.249 Inwoners brengen op € 7.576.464 als wegenheffing in de waterschapsbelasting

Gemeenten dragen bij € 2.923.785 in kader Wet Herverdeling Wegenbeheer

9

Netto Ontvangers en Netto Betalers Koggenland Opmeer Medemblik Drechterland

Scenario 0

Hoorn Enkhuizen Stede Broec

veel wegen & weinig inwoners

weinig wegen & veel inwoners 10

Hoe pakt het per gemeente uit?

Koggenland Opmeer Medemblik Drechterland

Scenario 0

Hoorn Enkhuizen Stede Broec

11

Hoe pakt het gezamenlijk uit?

Scenario 0

Restant heeft HHNK nodig om de wegen in andere gemeenten te onderhouden zonder verhoging wegenheffing

12

Rekenmodel HHNK Bijdrage bij uittreding van een nettobetaler

Scenario 0

Ontvangst uit gezamenlijke pot, bij uittreden netto-ontvanger

Overgangstermijn van 10 jaar met afbouw

13

Scenario 0

Financiële consequenties Rekenmodel HHNK Nettobetalers brengen een afkoopsom op: § Hoorn betaalt HHNK 9.080.000 § Enkhuizen betaalt HHNK 2.420.000 § Stede Broec betaalt HHNK 2.500.000 Totaal: 14.000.000 Netto-ontvangers krijgen een eenmalige gewenningsbijdrage van § Koggenland 2.965.000 § Opmeer 1.215.000 § Medemblik 5.520.000 § Drechterland 2.300.000 Totaal: 12.000.000 NB HHNK berekent de regio 2.000.000 als afkoopsom; regio is immers netto-betaler 14

Scenario 1: WF7 neemt wegen over Uitgangspunten

Gefaseerde overdracht § 1 jan 2022: Hoorn en Opmeer 1 jan 2023: Koggenland, Medemblik en SED Onderlinge financiële steun § Nettobetalers ondersteunen de netto-ontvangers voor de duur van 12 jaar, zodanig dat de lasten voor inwoners van de netto-ontvangers tenminste gelijk blijven § Voor een vast bedrag per jaar, in 1 keer uit te betalen Elke gemeente beheert eigen areaal § Onderlinge financiële steun zonder onderlinge verplichting HHNK zorgt voor ordelijke overdracht § Geen achterstallig onderhoud § Regelt kadastrale- en notariële overdracht en overdracht van alle areaal-gegevens 15

Uitgaven en dekking voor Medemblik UITGAVEN ¹

DEKKING ¹

• Beheerkosten

2.421.000

• Personeelskosten

1.012.000

• Toevoeging reserve kapitaalgoederen

245.000

• Kapitaallast boekwaarden

126.000

• Kapitaallast overdracht en implementatie

42.000

Totale kosten ¹ Bedragen per jaar, prijspeil 2021, excl. BTW

Scenario 1

3.846.000

• Rijksuitkering (WHW)

1.098.000

• Onderlinge steun nettobetalers ²

1.126.000

• OZB

1.622.000

Totale dekking

3.846.000

² Valt in 2035 weg 16

Effect op OZB

Scenario 1

Eigenaren Voor een gemiddelde woning (WOZ-waarde € 217.000): § Wegenheffing als onderdeel Waterschapbelasting van HHNK € 69 § OZB-verhoging als gevolg van de wegenoverdracht € 52 = € 17 lager Bedrijven § Agrariërs: wegenheffing HHNK over onbebouwd; hierover geen OZB § Bedrijven: hogere OZB, maar afhankelijk van verdeling woningen/bedrijven Woningbouwverenigingen § Als de maximale huur al bereikt is kunnen de eigenaarslasten bij de woningbouwvereniging terecht komen: gemiddeld € 18 per woning 17

Medemblik neemt wegen niet over: wat dan? Consequenties

Geen overdracht WF7 mogelijk § Majeure terugslag voor de regionale samenwerking Wegenheffing HHNK voor Medemblik stijgt hard § Nettobetalers gaan hun wegen zelf onderhouden; is voor hen voordeliger § De dekking van de kosten van het wegenonderhoud van de netto-ontvangers moet door steeds minder inwoners worden opgebracht § Op den duur komen de kosten die HHNK voor het wegenonderhoud maakt volledig ten laste van de inwoners van Medemblik Overdracht op termijn onvermijdelijk § HHNK zal Provincie vragen een aanwijzingsbesluit te nemen als Medemblik als enige gemeente de wegen niet overneemt § Medemblik zal alsnog het areaal moeten onderhouden, mogelijk zonder enige tegemoetkoming of gewenningsbijdrage 18

Eenvoudige keuze? Voor ligt de keuze: § Kiezen we voor WF7 die ons een financiële ondersteuning biedt voor de komende 12 jaar: § Overeengekomen bijdrage van 13,5 miljoen § Gelegenheid om geleidelijk te groeien naar het zelf kunnen dragen van de kosten van het wegenonderhoud

§ Kiezen we voor HHNK met een beperktere financiële ondersteuning: § Bod van 5,5 miljoen, zijnde de eenmalige gewenningsbijdrage § Kiezen we voor de onzekere weg en wachten we op een aanwijzing van de Provincie § Zekere lastenverzwaring voor onze inwoners § Samenwerking in de regio onder druk 19

Vragen?

WF7 neemt wegen over

Boekwaarden Boekwaarden, algemeen

§ WF7 neemt de boekwaarden over die momenteel in de boeken van HHNK staan: 2,3 miljoen; boekwaarden gaan over naar de gemeente die het betreffende areaal overneemt § WF7 is voor HHNK nettobetaler en dus bij de overdracht een afkoopsom verschuldigd: 2 miljoen § Resultaat bestuurlijke onderhandeling HHNK – WF7: in plaats van 4,3 miljoen accepteert HHNK een overdrachtsom van 3 miljoen § Het positieve resultaat van 1,3 miljoen wordt verdeeld onder de 7 gemeenten en in mindering gebracht op de over te nemen boekwaarden

Boekwaarden Medemblik § Boekwaarden HHNK areaal van Medemblik: € 978.000 § Na aftrek onderhandelingsvoordeel rest voor Medemblik: € 700.000 § Afschrijvingslast 2023: € 123.000

2024-2029: € 35.500

daarna € 15.500 21

Eenmalige kosten

WF7 neemt wegen over

Notaris- en kadasterkosten § HHNK draagt zorg voor de overdracht van de gronden bij de notaris en het kadaster § HHNK draagt de helft van de kosten hiervan, de betreffende gemeente de andere helft § Schatting kosten voor Medemblik: € 142.000

Implementatiekosten § Medemblik staat voor een forse uitbreiding van de formatie: 12 fte § Om de overdracht goed te kunnen voorbereiden is een Voorbereidingskrediet geraamd van € 250.000: § Opstart nieuwe organisatie in 2022 § Inhuur tijdelijke krachten voor projectleiding, werving en selectie, migratie van beheerdata, aangaan onderhoudscontracten, overdracht gronden, aanpassen belastingen § Opleidingen, ict-kosten, gereedschappen

Totale eenmalige kosten: € 392.000 § Afschrijvingslast: € 42.000 (10 jaar) 22