Gemeente Medemblik - Presentatie Gemeenteraad - Ombuigingen - 24.02.2025 (Geanonimiseerd)
Tekst van het document
Medemblik op weg naar een evenwichtig sluitende meerjarenbegroting Gemeenteraad
GemeenteMedemblik 24 februari2025
© BDO
Agenda
voor
vanavond
1. URGENTIE
2. BENCHMARK
3. FINANCIELE STURING EN BEHEERSING
4. HANDELINGSPERSPECTIEF
© BDO
Urgentie
1. URGENTIE
2. BENCHMARK
3. FINANCIELE STURING EN BEHEERSING
4. HANDELINGSPERSPECTIEF
© BDO
1. Aanleiding Medemblik heeft
vraagstelling
,
en
context
meerjarig begrotingstekort
een
Gemeente Medemblik kent forse financiële uitdagingen richting 2026 verder (tekort van circa 55-8 mln. )
en
,
Maatregelen nodig 2029 te komen
tot een reëel en structureel sluitende begroting voor
om
Medemblik werkt aan de bestuursopdracht ‘meerjarenbegroting 2026-2029 in balans’ om mogelijke ombuigingsmaatregelen te verkennen. Gemeente heeft BDO gevraagd om te ondersteunen bij de voorbereiding de totstandkoming van de voorjaarsnota 2026 aan de hand van: •
Uitvoeren
•
In kaart brengen
van een
op
financiële benchmark
van
mogelijke ombuigingen
op
basis
van
bouwstenen
©© BBDDOO
1. Huidig financieel perspectief Medemblik heeft
een
meerjarig begrotingstekort
Tekort in 2025 grotendeels gedekt door onttrekking reserves.
Vanaf 2026 en verder een tekort zichtbaar zowel als na mutatie reserves
Sprake
van
structureel evenwicht
voor
2025
Voor 2026 en verder verslechtert het perspectief aanzienlijk
voor
Bedragen x € 1. 000
2025
2026
2027
2028
2029
Saldo van baten en lasten
-6. 774
-5. 093
-6. 244
-10. 446
-10. 446
Resultaat (na mutatie reserves)
-992
-5. 457
-6. 484
-7. 109
-7. 109
Bedragen x € 1. 000
2025
2026
2027
2028
2029
Begrotingsresultaat
-992
-5. 457
-6. 484
-7. 109
-7. 109
-Incidentele lasten
16. 098
11. 195
5. 060
4. 672
4. 672
-Incidentele baten
14. 771
11. 223
5. 023
5. 430
5. 430
Structureel saldo
335
-5. 485
-6. 447
-7. 867
-7. 867
© BDO
1. Huidig financieel perspectief Niet ingrijpen op tekorten leidt tot opeten van reserves en
waarschijnlijk tot preventief toezicht
Ratio weerstandsvermogen moet volgens de gemeenteraad tussen de 14 en 20 liggen. ,
,
Ongewijzigd beleid resulteert in een ratio weerstandvermogen onder deze norm in 2029. Het tekort zit in het structurele saldo. Hiervoor dienen voor de langere termijn maatregelen getroffen te worden.
Bedragen x € 1. 000
2025
2026
2027
2028
2029
Resultaat
-992
-5. 457
-6. 484
-7. 109
-7. 109
Ontwikkeling weerstandscapaciteit (algemene reserve)
33. 071
27. 614
21. 427
15. 434
9. 039
35, 30, 25, 20, 15, 10, 05, 00, 2025
2026
Ontwikkeling ratio weerstandsvermogen
2027
2028
2029
Minimum ratio door raad vastgesteld
Omvang risico © BDO
Benchmark
1. URGENTIE
2. BENCHMARK
3. FINANCIELE STURING EN BEHEERSING
4. HANDELINGSPERSPECTIEF
© BDO
2. Vergelijking Medemblik met gemeentefonds De hogere uitgaven op de sociale basisvoorzieningen en Wmo worden gecompenseerd door lagere uitgaven op bestuur en ondersteuning fysiek domein onderwijs en participatie. ,
Medemblik
,
Gemeentefonds
20 176, 179, 164,
158,
863, 885,
152, 124, 113,
115,
113,
121,
10 86,
54, 56,
53,
55, 33,
146,
109,
76, 13,
0
-44,
SBV
Participatie
Wmo
Jeugd
B&O Uitgavenclusters
O&V
Onderwijs
SC&R
IR&M
OZB
OEM
Mutaties reserves
Inkomstenclusters
Uitkering gemeentefonds © BDO
2. Wat zegtde benchmark? Benchmark laatziendatMedemblik beleidskeuzesheeftgemaaktin hogereinkomstenOZB enOEM. Hogere uitgavenbinnenJeugd Wmo SocialebasisvoorzieningenenInfrastructuur RuimteenMilieu ,
,
,
Begroting2024 Referentiegemeenten: • Schagen De FryskeMarren • • Noordwijk • Horst aan de Maas • Moerdijk
Benchmark begroting2024 (€ per inwoner) Medemblik
Benchmark
625
489
378 314 268
247 246
274
257
226 135
114
104 71
SBV
Participatie
245 187
184
176
331
Wmo
Jeugd
B&O
O&V
98
Onderwijs
SC&R
IR&M
OEM -23 -58
OZB
Clusters met meerbeleidsvrijheid: © BDO
2. Wat zegtde benchmark met WestfrieseGemeenten? Maatschappelijkdomeinbinnenregio vergelijkbaarop basis van realisatie2022. Op JeugdgeeftMedemblik meeruitdan Westfriesegemeenten Realisatie2022 Benchmark realisatie 2022 (per inwoner) Medemblik
Referentiegemeenten:
Benchmark
385 321
319 265 235
231 206 179
214
164
109 88 61
Jeugd
Wmo
SBV
Participatie
SC&R
Onderwijs
© BDO
Sturingskracht
1. URGENTIE
2. BENCHMARK
3. FINANCIELE STURING EN BEHEERSING
4. HANDELINGSPERSPECTIEF
© BDO
3. Financiële sturing
en
beheersing
vragen
aandacht
Gegeven de financiële opgave is het noodzakelijk om realistischer te begroten én om de sturing op uitgaven te versterken Belangrijkste bevindingen: Lucht in de begroting Sprake
van
planningsoptimisme in de begrotingen
van
afgelopen jaren
Medemblik is nog te weinig in control en heeft moeite met sturen uitgaven hier zijn inmiddels acties op gezet
op
,
Schaarsemiddelen
Resultaten
© BDO
Handelingsperspectief
1. URGENTIE
2. BENCHMARK
3. FINANCIELE STURING EN BEHEERSING
4. HANDELINGSPERSPECTIEF
© BDO
4. Keuzeruimtein de begroting Circa 235% van de begroting (op basis van nettolasten) is gedeeltelijk of volledig beleidsvrij ruimte voor ombuigingen ,
Omvang wettelijke taakvelden begroting 2025
Begroting 2025
per
(nagenoeg) geheel € 16mln ,
geen
Veel € 223mln ,
€ 158mln ,
765% begroting
90% begroting voor
hier zit de
beleidsvrijheid categorie
(nagenoeg)
€ 11mln
,
Gedeeltelijk € 25mln ,
,
geen
wettelijke taken
tot weinig
beleidsvrijheid
€ 101mln Weinig € 701mln ,
Let op: deze berekening is gebaseerd op de berekening van de netto lasten per taakveld , hierin zijn de inkomsten en uitgaven per taakveld met elkaar verrekend. De totale bruto lasten in de begroting zijn € 165 miljoen © BDO
4. Welk type maatregelen kan Medemblik
nemen
Combineer de volgende vier strategieën sluitende begroting
te komen tot een wendbare en duurzaam
aan
maatregelen
om
© BDO
4. Mogelijkheden voor ombuigingen op basis van 5 bouwstenen
3. Dienstverleningen organisatie
1.
Financieeltechnisch
2. Inkomstenverhogen
4. Samenlevenen
ondersteuning
5. Ruimte
© BDO
4. Bouwsteen 1: Financieel-technische maatregelen Grip op financiën helpt om deel van het Ravijn te dichten
Mogelijke denkrichtingen Proactief Sturing personeelsbudget Verbeteren sturing inhuur personeel Herijken beheerkalender Realistischer ramen afschrijvingen Ramen ruimte onder plafond BTW compensatiefonds Lucht uit de begroting halen – realistischer ramen
Korte termijn Indexatie tarieven conform systematiek gemeentefonds
Altijd Geen
Lange termijn Geen
© BDO
4. Bouwsteen 2: Inkomsten verhogen Inkomsten verhogen blijft een knop
om
aan
te draaien
Mogelijke denkrichtingen Proactief Geen
Korte termijn Verhogen OZB Invoering hondenbelasting Invoering parkeerbelasting Verhogen toeristenbelasting Verhogen forensen belasting Invoeren precariobelasting Altijd Geen
Lange termijn Geen
© BDO
4. Bouwsteen 3: Dienstverlening
en
organisatie
Digitaliseren en herorganiseren voor strategische bezuinigingen voor pragmatische bezuinigingen
,
schaven in budgetten bestuur
en
organisatie
Mogelijke denkrichtingen Proactief Sluiten gemeentehuis tijdens avondopenstelling / vrijdagen
Korte termijn Verlagen kosten ondersteuning gemeenteraad / griffie Verminderen bijdrage bestuurlijke samenwerkingen Verminderen aantal wethouders Verlagen van opleidingsbudgetten Versobering tertiaire arbeidsvoorwaarden Versoberen kosten gemeentehuis (schoonmaak , decoratie , vernieuwing) Taakstelling GR’en
Altijd Investeren in IT om slimmer en meer digitaal te werken
Grip op aanbestedingen
Lange termijn Optimalisatie burgerzaken
© BDO
4. Bouwsteen 4: Samen leven
ondersteuning
en
Ondanks geringe beleidsvrijheid Jeugd en Wmo ruimte taakvelden ruimte om politieke keuzes te maken ,
voor
lange termijn maatregelen. Bij beleidsvrije
Mogelijke denkrichtingen Proactief Bibliotheken verminderen Burgerparticipatie stopzetten Verminderen aantal buurthuizen Verhogen leeftijdsgrens peuterspeelzaal Beperken minimabeleid Korte termijn Verhogen tarieven sportlocaties Verlagen vergoeding sportbedrijf Verminderen subsidies/budgetten cultuur Invoeren (door het Rijk) van de inkomensafhankelijke bijdrage per 1-1-2027 Taakstelling GR’en waaronder GGD Altijd Meer regie op zorg voeren (Jeugd/Wmo) Versterken toegang (Jeugd / Wmo)
Lange termijn Leerlingen vervoer Transformeren jeugd – versterken samenwerkingen , versterken voorliggend veld , verbeteren tariefafspraken etc.
© BDO
4. Bouwsteen 5: Ruimte Transformatie mogelijk in inrichting gemeentewerven op korte termijn besparingen te realiseren bij budgetten economische ontwikkeling duurzaamheid BOA’s en onderhoudsniveau ,
,
,
Mogelijke denkrichtingen Proactief Verminderen inzet BOA’s Stoppen/verlagen bijdragen voor economische ontwikkeling en economische promotie Verlagen budgetten duurzaamheid Herzien kostendekkendheid leges Korte termijn Verhogen huren gronden Verlagen budgetten milieubeheer Verlagen subsidies voor openbaar groen en recreatie. Verlagen onderhoudsniveau Taakstelling GR’en Altijd Invoeren dimprotocol/energiezuinige straatverlichting
Lange termijn Verminderen aantal gemeentewerven.
© BDO
4. Handvatten
voor
het vervolg
Medemblik wil een sluitende begroting 2029
,
hierdoor is er meer ruimte
voor
strategische route
© BDO
4. Het
proces
uiteengezet
Inzicht is gecreëerd in eerste fase middelen
,
in de volgende fase worden prioriteiten gegeven aan de schaarse
© BDO
© BDO