65 ARCHIEF Factsheet GGD Hollands Noorden

Naam gemeenschappelijke regeling:

GGD Hollands Noorden

Doel gemeenschappelijke regeling: GGD HN is ingesteld met het doel de belangen van de gemeenten

betreffende de publieke gezondheid, alsmede aanverwante wetgeving en belangen in het verlengde van de publieke gezondheid, in gezamenlijkheid te behartigen (artikel 3 Gemeenschappelijke Regeling GGD

Hollands Noorden).

Zie ook: Missie, visie en kernwaarden van GGD Hollands Noorden - GGD Hollands Noorden

BEGROTING 1.

Wijkt de begroting af van de kadernota? Zo ja, waarom? En op welke punten?

Nee, de Begroting 2026 is gebaseerd op de in het algemeen bestuur van 12 maart 2025 vastgestelde Kadernota 2026 (en waarop gemeenteraden hun zienswijzen hebben

ingediend). De bezuinigingen waartoe besloten is, zijn doorgevoerd in de Begroting 2026. De

begroting is sluitend.

2.

Welke zienswijzen zijn er ingediend en wat is ermee gebeurd?

Er zijn op de Kadernota 2026 zienswijzen ingediend. Op 28 maart 2025 hebben wij per brief de gemeenten op de hoogte gebracht van de besluitvorming over de Kadernota. Daarbij is

ook een overzicht toegevoegd van de zienswijzen die op de Kadernota 2026 zijn ingediend

en hoe het algemeen bestuur daar mee is omgegaan. Wij vatten dit hierbij nogmaals samen.

Het algemeen bestuur heeft in haar vergadering van 12 maart 2025 als volgt (geamendeerd) besloten: 1.

de Kadernota 2026 GGD Hollands Noorden vast te stellen met inachtneming van de zienswijzen en bestuurlijke reactie daarop en daarbij te kiezen voor het

bezuinigingsscenario 5%, waarbij de maatregelen 3,5 en 14 niet genomen worden en te onderzoeken of maatregel 15 kan bijdragen aan het concreet halen van de 2.

doelstellingen uit het 5% scenario.

Gemeenteraden informeren over besluitvorming

Samengevat zijn de volgende zienswijzen gegeven: -

Scenario 5% is door 7 gemeenten als voorkeur aangegeven.

Van de 16 gemeenten zijn er 3 gemeenten met voorkeursscenario 0% en geeft gemeente Dijk en Waard een bezuinigingsdoel van 5% aan, maar bij de begroting 2026 inhoudelijk op de maatregelen in te gaan. De andere 12 gemeenten kiezen voor een bepaald

bezuinigingsscenario en geven daarbij ook aan bepaalde maatregelen graag te ontzien. Dit zijn vooral de maatregelen die OGGZ raken en een maatregel t.a.v. Veilig Thuis: 3) Stoppen met procesregie buiten kantoortijden voor tijdelijk huisverbod (VT) = 4

gemeenten tegen

4) Organiseren van 1 frontoffice (OGGZ) = 6 gemeenten tegen

5) Stoppen met advies/ondersteuning veiligheidsketen (OGGZ) = 12 gemeenten tegen

6) Alternatieve huisvesting (OGGZ) = 6 gemeenten tegen

-

Met uitzondering van de gemeenten Schagen en Hollands Kroon hebben gemeenten

verzocht het ‘tekort aan bezuinigingen’ in het door hen gekozen bezuinigings-scenario

aan te vullen met andere (nieuwe) bezuinigingsmaatregelen, om te komen tot het daadwerkelijke bijbehorende bezuinigingsbedrag. -

Gemeenten Drechterland, Koggenland en Stede Broec vragen om zowel het scenario 3% als scenario 5% uit te werken in de begroting 2026. Alkmaar verzoekt zelfs om 3 scenario’s uit te werken in de begroting 2026.

De volledige bestuurlijke reactie op de zienswijzen is als bijlage bij deze factsheet gevoegd.

JAARREKENING 1.

Wat was de opdracht (welke inhoudelijke en financiële kaders waren er?)

Inhoudelijk

GGD HN heeft alle werkzaamheden in 2024 ingekaderd in vier focuslijnen met KPI’s: • Gezond opgroeien

• Gezond ouder worden

• Meedoen naar vermogen • Gezonde leefomgeving

Overzicht realisatie van KPI’s:

In de begroting van 2024 zijn KPI’s opgenomen. In de Verantwoording 2024 is aangegeven in welke mate deze KPI’s

geheel (groen), deels (oranje) of niet (rood) gerealiseerd zijn. De verwijzing naar toelichting correspondeert met de

paragrafen in de Verantwoording 2024 GGD Hollands Noorden. Prestatie Indicatoren Gezond opgroeien

Realisatie

Passende en persoonsgerichte zorg

Voor toelichting

Eind 2024 zijn alle JGZ professionals geschoold in de GIZ methodiek, waardoor de JGZ in kan

spelen op individuele zorgbehoeften van ouders en jeugdigen en nog beter de omslag kan maken

zie 1.1.3

naar passende zorg op maat.

De JGZ als kennispartner en (beleids)adviseur van gemeenten.

Eind 2024 heeft de JGZ (geanonimiseerde) informatie over de GIZ gesprekken op gemeenteniveau beschikbaar voor beleidsadvies, waardoor de regionale kennis- en adviesfunctie van de JGZ

Voor toelichting zie 1.1.3

versterkt wordt.

Prestatie Indicatoren Gezond ouder worden

Realisatie

Binnen Noord-Holland-Noord Gezond wordt de samenwerking, met aandacht voor ouderen,

Voor toelichting

Meer aandacht voor gezonde leefstijl, gezonde leefomgeving en kwetsbare inwoners. Denk

Voor toelichting

geïntensiveerd, waarbij GGD HN data analyseert en monitort.

bijvoorbeeld aan een rookvrije omgeving, eenzaamheid, valpreventie en gecombineerde leefstijlinterventies (GLI).

zie 1.1.4. zie 1.1.4.

Prestatie Indicatoren Meedoen naar vermogen

Realisatie

In 2024 is een begin gemaakt met invulling geven aan de samenwerkingsafspraken tussen GGD

n.v.t. wets-

vanuit de WAMS voor gegevensverwerking en gegevensuitwisseling bij een integrale aanpak van

niet vastgesteld

HN, gemeenten en netwerkpartners over onderlinge verantwoordelijkheden en mogelijkheden multiproblematiek.

Onder leiding van de stuurgroep aanpak personen met onbegrepen gedrag wordt in 2024

meegewerkt aan minimaal één pilot gericht op preventie richting de OGGZ doelgroep en GGD HN beschikt over een adviesaanbod op dit gebied voor gemeenten.

voorstel is nog

Voor toelichting zie 1.1.5.

In 2024 is een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd bij een netwerkpartner over de kwaliteit

Voor toelichting

Prestatie Indicatoren Gezonde leefomgeving

Realisatie

In 2024 is 80% van de adviezen in het kader van de Omgevingswet afgestemd met de

Voor toelichting

In 2024 is de infectieziektepreventie versterkt door de implementatie van MUIZ. MUIZ is het

Voor toelichting

van en de ervaring met de samenwerking met Veilig Thuis.

Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst. Gerealiseerd

meldpunt voor uitbraken infectieziekten en in het bijzonder resistente micro-organismen. Het doel is om tijdiger preventieve maatregelen te nemen bij uitbraken om verspreiding van

zie 1.1.5.

zie 1.1.6. zie 1.1.6.

infectieziekten te voorkomen.

Voor de duurzame borging van de forensische expertise zijn samenwerkingsafspraken gemaakt met de GGD’en in Noord-Holland (NW4).

Voor toelichting zie 1.1.6.

Financieel

In 2024 zijn de volgende BBV kengetallen opgenomen.

Bij GGD HN wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. Bij een minimum van 1,0 is de algemene reserve toereikend om de risico’s op te vangen. In paragraaf 1.2.1 weerstandsvermogen en risicobeheersing worden de positie van de algemene reserve en risico’s nader toegelicht.

De algemene reserve voor resultaatbestemming is op 31 december 2024 € 1.589.000. De algemene reserve per 31 december 2024 is daarmee toereikend om de financiële risico’s op te kunnen vangen.

Echter, er is in 2025 nog sprake van een ongedekt Cao-gat, dat is ontstaan in 2023. In 2023 is GGD HN geconfronteerd

met aanzienlijk hogere Cao-gebonden loonkosten dan de toegekende loonindexatie als gevolg van snel gestegen

inflatie. In de FUGR is afgesproken dat de structurele Cao-effecten vanaf een later begrotingsjaar gecompenseerd worden. Dat betekent dat het Cao-gat, dat ontstaan is in 2023, pas vanaf begrotingsjaar 2026 wordt gecompenseerd. Voor het begrotingsjaar

2.

Is het in 2024 gelukt om de opdracht binnen deze kaders te realiseren?

3

Wat is het rekeningresultaat en wat is het voorstel m.b.t. de bestemming van het resultaat?

Ja, grotendeels wel. Zie de realisatie van de KPI’s zoals hierboven opgenomen onder vraag 1. GGD HN heeft 2024 afgesloten met een positief jaarresultaat van € 75.000. In 2024 had GGD HN te maken met een CAO-gat van € 1.202.000, dat is ontstaan vanuit de CAO SGO 2023.

Als gevolg van hoge, niet begrote, rente-inkomsten, uitstroom van personeel en het moeilijk

kunnen invullen van vacatureruimte heeft GGD HN het CAO-gat kunnen opvangen zonder de algemene reserve aan te wenden.

Voor resultaatbestemming van het jaarrekeningsaldo 2024 van € 75.000 stelt het dagelijks

bestuur de voor om te kiezen voor het vormen van een bestemmingsreserve voor Veilig

Thuis om Veilig Thuis (deels) in staat te stellen tot het wegwerken van ontstane wachtlijsten uit 2024.

Toelichting op dit voorstel voor de resultaatbestemming:

De bestemmingsreserve van € 75.000 voor Veilig Thuis wordt gevormd voor de in 2024

ontstane wachtlijsten. Het doel is om deze werkzaamheden in 2025 alsnog te verrichten. Veilig Thuis was het jaar 2024 goed gestart. Er was geen wachtlijst op meldingen en de

werkvoorraad onderzoeken/V&V was werkbaar. In de 2e helft van 2024 is de werkvoorraad toegenomen, en is het niet meer gelukt die weg te werken, waardoor werk uit 2024 is

meegenomen naar 2025. De werkvoorraad is niet toegenomen door een hogere instroom, maar door andere oorzaken:

wachtlijsten in de keten: door wachtlijsten in de keten bij partijen waar Veilig Thuis aan

-

overdraagt (de Raad voor de Kinderbescherming, Wijkteams, bij hulpverlening) is VT vaak langer betrokken. Daardoor steekt VT er meer uren in dan begroot, omdat

casuistiek na afronding niet kan worden overdragen. In 2025 gaan we nadrukkelijker sturen op productiviteit en vooraf gestelde normuren;

lagere productiviteit: in de 2e helft van 2024 is het ziekteverzuim bij VT gestegen naar

-

een hoger percentage dan begroot. Ook is er relatief gezien sprake van veel (betaald) ouderschapsverlof. Beide ontwikkelingen zorgen voor een lagere productiviteit.

Veiligheid in gezinnen is belangrijk. Om zo snel mogelijk veiligheid in die gezinnen te krijgen die nu nog op de wachtlijst staan is er een bedrag van € 300.000 nodig voor inzet van extra (tijdelijk) personeel. De reguliere begroting van VT heeft geen financiële ruimte om de

meegenomen werkzaamheden vanuit 2024 weg te werken. GGD HN zou via het vormen van

een bestemmingsreserve Veilig Thuis een deel van extra inzet willen bekostigen. GGD HN is voornemens om het resterende deel te bekostigen vanuit de algemene reserve. Hierover wordt u geïnformeerd bij de 1e Burap 2025.

ALGEMEEN 1.

Hoe wordt omgegaan met de mogelijke bezuinigingsopgave die er ligt? Welke mogelijkheden voor eventuele bezuinigingen zijn er?

In de tabel hieronder is inzichtelijk gemaakt voor welke bezuinigingsmaatregelen het

algemeen bestuur heeft gekozen bij de besluitvorming op de kadernota 2026. Deze zijn

verwerkt in de Begroting 2026. Per maatregel is tussen haakjes aangegeven welke afdeling van GGD Hollands Noorden dit betreft. Nr.

Omschrijving bezuinigingsmaatregel

1

Stoppen met laagdrempelig en vrij toegankelijk opvoedspreekuur (JGZ)

2

Stoppen met voorlichting aan ketenpartners en stoppen jaarlijks symposium

4

Organiseren van één frontoffice (Team Vangnet & Advies)

6

Alternatieve huisvesting (Team Vangnet & Advies)

7

Stoppen met advisering infectiepreventie aan scholen en instellingen

8

Verminderen telefonische bereikbaarheid en spreekuren TBC, Reizigers en SG (IZB &

9

Verminderen advisering Medische Milieukunde (IZB & AG)

10

Stoppen met aanbod themabijeenkomsten en cursussen tijdens de zwangerschap

11

Stoppen met wegen en meten van alle leerlingen in 2e klas voortgezet onderwijs

12

Verminderen inzet Epidemiologie en Gezondheidsbevordering (GGD breed)

13

Stoppen met regionale en landelijke pilots (VT)

15

10% minder inspecties kinderopvang (IZB & AG) > onderzoeken mogelijkheden van

Huiselijk Geweld & Kindermishandeling (VT)

(IZB & AG) AG)

(JGZ) (JGZ)

deze maatregel

Bezuinigingen werken ook door in overhead

Het uitgangspunt is dat er van het totaal te bezuinigen bedrag 20% bezuinigd wordt op de overheadkosten. Zo beweegt bezuiniging op de overhead mee in de scenario’s en maatregelen. Dit is in de begroting 2026 verder uitgewerkt.

2.

De deelsessies zijn bedoeld om nadere toelichting te geven op de begroting, en specifiek in te gaan op het antwoord op de voorgaande vraag. Wenst u ruimte in een deelsessie?

Ja, GGD Hollands Noorden wenst graag gebruik te maken van de mogelijkheid voor een deelsessie.

Bijlage bestuurlijke reactie op zienswijzen Kadernota 2026 (vastgesteld in vergadering AB GGD Hollands Noorden van 12 maart 2025)

Nr 1

Gemeente(n) Bergen, Heiloo, Castricum, Dijk en Waard

Zienswijze Kenbaar te maken dat de behandeling van de Kadernota 2026 in de gemeenten (Bergen, Heiloo en Castricum) een integrale afweging wordt gemaakt ten aanzien van de gemeentefinanciën 2026 en verder. Dit kan effect hebben op onze zienswijze op uw begroting voor 2026 later dit jaar. In de op te stellen concept begroting 2026 de scenario’s 3, 5 en 7% te verwerken zodat bij de zienswijze over deze begroting een definitieve keuze gemaakt kan worden voor het desbetreffende scenario. Indien voor deze opdracht in het Algemeen Bestuur van de GGD HN geen meerderheid bestaat, dan het scenario 5% in ieder geval op te nemen in de concept begroting 2026;

Reactie DB Uit deze zienswijzen komt naar voren dat de keuze van deze gemeenten nog kan wijzigen in het begrotingsproces. Voor GGD Hollands Noorden is het belangrijk om tijdig duidelijkheid te krijgen welke taken blijven en welke verdwijnen. Er moet voldoende tijd zijn om dat verder in te vullen.

2

Alkmaar

3

De GGD de opdracht te geven in de concept begroting 2026 de bezuinigingsscenario’s 3% en 5% uit te werken. Binnen het Algemeen Bestuur van de GGD Hollands Noorden de oproep te doen tot een onderzoek naar een efficiëntere spreiding van de consultatiebureaus waarmee naast financiële voordelen ook een kwaliteitsslag gemaakt kan worden.

Zie hiervoor de beantwoording onder punt 2.

4

Drechterland, Koggenland en Stede Broec Castricum

5

Dijk en Waard

De GGD HN te verzoeken om in beeld te brengen hoe zij de 20% van het te bezuinigen bedrag op de overhead wil behalen.

Het dagelijks bestuur is van mening dan één of hooguit 2 scenario’s uitgewerkt dienen te worden in de Begroting 2026. Voorgesteld wordt om het scenario uit te werken waarvoor de meerderheid in het algemeen bestuur kiest.

De huisvesting van de Jeugdgezondheidszorg is de verantwoordelijkheid van de gemeenten. Iedere gemeente is zelf verantwoordelijk om binnen het programma van eisen de kiezen voor een locatie van waar de JGZ wordt uitgevoerd. Indien gemeenten er voor kiezen om gezamenlijk te opteren voor een uitvoeringslocatie dan is dat uiteraard mogelijk. Wel moet rekening worden gehouden met voldoende spreekkamers en werkruimten Voor de grotere gemeenten als Alkmaar is het ook een keuze om het aantal JGZlocaties en spreiding daarvan over de stad en omliggende dorpen zelf te bepalen. Het uitgangspunt is dat er van het totale bezuinigingsbedrag, 20% op overheadkosten wordt bezuinigd. In de begroting 2026 wordt dit verder uitgewerkt en wordt ook duidelijk hoe dit behaald wordt. Een voorbeeld hiervan is de sluiting

Nr

Gemeente(n)

Zienswijze

6

Dijk en Waard

De GGD HN te verzoeken om voor zowel de bestaande, als voor de aanvullende bezuinigingsvoorstellen in beeld te brengen: de gevolgen op korte en lange termijn voor inwoners, (gemeentelijke) dienstverlening, financiën, maatschappij en uitvoerbaarheid.

7

Den Helder

8

Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland en Opmeer

9

Hoorn en Koggenland

10

Den Helder, Hollands Kroon, Schagen en Texel, Hoorn

De GGD te verzoeken het scenario aan te vullen met maatregelen in de interne huishouding van de GGD welke niet in de bezuinigingsscenario's zijn opgenomen, om te komen tot een daadwerkelijke bezuiniging van 5%. Aanvullende bezuiniging realiseren met maatregelen die momenteel niet in de voorgestelde bezuinigingsscenario’s benoemd worden, maar bijvoorbeeld personeel – en ICT kosten, om tot een daadwerkelijke bezuiniging te komen van 5% (Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland) of 3% (Opmeer). De GGD opdracht te geven het scenario aan te vullen met maatregelen, die niet in de voorgestelde bezuinigingsscenario's benoemd worden en die de OGGZ niet raken, om te komen tot een daadwerkelijke bezuiniging van 5% (Hoorn) of 3% (Koggenland). De GGD HN te vragen om efficiënter samen te werken met andere gemeenschappelijke regelingen zoals de Veiligheidsregio en Omgevingsdienst door bijvoorbeeld het gezamenlijk inkopen van producten en diensten.

Reactie DB van het hoofdkantoor op vrijdag. Bezuinigingen op overheadkosten zullen daarnaast zeer waarschijnlijk ook leiden tot frictiekosten door gedwongen ontslagen. In de Kadernota 2026 is per maatregel al aangegeven welke maatschappelijke effecten en welke impact er verwacht worden. Een aantal gemeenten vraagt om nieuwe bezuinigingsmaatregelen naast de 22 die al aangeleverd zijn. Deze 22 maatregelen zijn voortgekomen na intern onderzoek en uit een aantal sessies tussen het bestuur en directie van GGD Hollands Noorden. De voorgestelde maatregelen raken veelal hetgeen wettelijk is toegestaan. Zie hiervoor de beantwoording onder punt 5.

Zie hiervoor de beantwoording bij punt 5.

De 22 maatregelen zijn voortgekomen na intern onderzoek en uit een aantal sessies tussen het bestuur en directie van GGD Hollands Noorden. De voorgestelde maatregelen raken veelal hetgeen wettelijk is toegestaan. Extra aanvullende maatregelen, naast deze 22 maatregelen, zullen de wet ook raken. GGD Hollands Noorden werkt al intensief samen met de Veiligheidsregio. Zo delen deze beide diensten het hoofdkantoor en de daarbij behorende taken (huismeester, receptie, catering e.d.). Daarnaast is ook een gezamenlijke aanbesteding geweest van koffie/thee voorziening, arbo-dienst, hardware als kopieermachines e.d. Het dagelijks bestuur is uiteraard bereid om te kijken op welke terreinen en met welke andere GR’-en ook efficiency behaald kan worden door zaken samen op te pakken.

Nr 11

Gemeente(n) Heiloo

Zienswijze Maatregel 15 (10% minder inspecties kinderopvang) dient pas te worden uitgevoerd als na onderzoek is vastgesteld dat de uitvoering hiervan niet in strijd is met de geldende wet- en regelgeving.

Reactie DB Inspectie kinderopvang is een wettelijke taak waarvoor de gemeenten via het gemeentefonds financiële bijdrage ontvangen voor de kosten van het toezicht en de handhaving van de kwaliteit van de kinderopvang. In de wet staat dat er 100% inspecties van kinderdagverblijven moet zijn en dat 50% van de gastouders moeten worden bezocht. De inspectie kan eisen dat de GGD 100% inspecteert. Om die reden staat de maatregel wel benoemd, maar als rood bestempeld (niet uit te voeren maatregelen met wettelijke of maatschappelijk irrationele impact).

12

Opmeer

13

Opmeer

Een bezuiniging van € 10.000 op de post In Control of Alcohol & Drugs Maatregel 17 (stoppen met aanbod stageplekken VT) niet wordt opgenomen in het pakket aan bezuinigingsmaatregelen.

Het dagelijks bestuur is van mening, dat deze bezuiniging een zeer minimaal effect heeft op het geheel, maar wel mogelijk is. Het dagelijks bestuur deelt de mening dat dit niet wenselijk is. Het bieden van stageplekken is ook onderdeel van bekendheid geven aan het werk en daarmee mogelijk op termijn ook personeel aantrekken.