26 Beantwoording Commissievragen HvM en VVD raadscie. 2-2 agendapunt 8.1 Kadernota's 2027 gemeenschappelijke regelingen
Tekst van het document
Zaaknummer
Z-25-594824
Documentnummer
DOC-26-1149425
Naam commissielid
M. Hoogewerf en D. Dekker
Fractie
Hart voor Medemblik en VVD
Onderwerp
Commissievragen VVD raadscie. 2-2 agendapunt 8.1 Kadernota's 2027 gemeenschappelijke regelingen 20 januari 2026
Datum waarop de vraag is gesteld Beantwoording uiterlijk woensdag 15:00 uur voorafgaand aan de commissievergadering. Portefeuillehouder Gerben Gringhuis Afdeling Bedrijfsvoering 1.
In de presentatie wordt gesteld dat SSC DeSom bij het afnemen van enkel basisdienstverlening relatief te duur wordt voor haar deelnemers, zeker na het vertrek van WerkSaam. Heeft het college een scenario klaarliggen voor de situatie waarin nog een deelnemende partner besluit uit te treden, en wat zijn de directe financiële gevolgen voor de bijdrage van de gemeente Medemblik in dat geval?
antwoord
Alle colleges hebben de intentie uitgesproken om over te gaan tot opheffing van de huidige Gemeenschappelijke Regeling SSC DeSom in haar huidige vorm. In dat kader worden alle toekomstscenario’s – waaronder uitbesteding, aansluiting bij een buurgemeente of deelname aan een groter samenwerkingsverband – integraal onderzocht door een extern bureau. De financiële gevolgen maken onderdeel uit van dit onderzoek. Zodra deze effecten inzichtelijk zijn, wordt de u hierover geïnformeerd. Meer details kunt u vinden in de informatie nota “SSC DeSom: Heroriëntatie ICTdienstverleningsmodel en sourcingstrategie”. Deze kunt u hier1 raadplegen. De voorwaarden en consequenties waarbinnen een deelnemer kan uittreden, of de GR opgeheven kan worden, staan beschreven in artikel 43 van de Gemeenschappelijke Regeling Shared Service Center DeSom. Deze kunt u hier2 raadplegen.
https://medemblik.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Document/ab0ec7d3-9c69-48fa-bf6047a84b862e13?documentId=98794aa6-961c-48e9-9b95-81eb1d51cee4 2 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR723405 1
*ZBEE10AD6C6*
Beantwoording vragen voorafgaand aan de raadscommissie
2.
De Kaderbrief rapporteert een geraamd negatief resultaat van € 1.589.100 voor het jaar 2027. Hierbij zijn de frictiekosten van de uittreding van WerkSaam nog slechts als 'p.m.' opgenomen. Kan het college een reële inschatting geven van de totale extra kosten (inclusief frictiekosten en tekorten) die de gemeente Medemblik tussen nu en 2030 moet bijpassen om SSC DeSom overeind te houden?
antwoord
Op dit moment zijn deze gegevens nog niet bekend. De frictiekosten worden op dit moment berekend waarbij nog een afhankelijkheid is van de onderhandelingen die lopen tussen Werksaam WF en SSC DeSom met betrekking tot de exacte verdeling van de kosten. Daarnaast zijn de extra kosten voor de gemeenten nog onbekend. Zodra alle kosten bekend zijn zal het college u hierover informeren.
3.
De Kaderbrief meldt dat de modernisering van de digitale werkplek met minstens een jaar is vertraagd door slechte testresultaten, terwijl er tegelijkertijd acute maatregelen nodig waren voor de vervanging van verouderde storage. In hoeverre is er sprake van kapitaalvernietiging door investeringen in een infrastructuur die in 2027 mogelijk wordt afgedankt, en hoe borgt het college dat er geen belastinggeld meer vloeit naar onhoudbare ICT-projecten binnen de GR?
antwoord
De vertraging op de modernisering van de werkplek staat los van de vervanging van de verouderde storage. Voor nadere informatie over de vertraging kunt u terecht in de informatienota, onder het kopje Kernboodschap, punt 2. U kunt de informatie nota hier raadplegen. De vervanging van de verouderde storage was nodig om continuïteit en veiligheid van onze bedrijfsvoering en dienstverlening te borgen. Voor nadere informatie over de gedwongen vervanging kunt u terecht in de informatienota, onder het kopje Kernboodschap, punt 4. U kunt de informatie nota hier raadplegen.
4.
De presentatie noemt 'Inbesteden' (regie op ICT en strategische sourcing) als een serieus alternatief voor de toekomst. Is het college bereid om, gezien de instabiele situatie bij DeSom, de optie tot het volledig inbesteden van de ICT-taken door de gemeente Medemblik versneld te onderzoeken, in plaats van te wachten op het advies van de gemeentesecretarissen in het eerste kwartaal van 2026?
antwoord
De deelnemende gemeenten hebben gezamenlijk afgesproken om de heroriëntatie via één regionale onderzoeksopdracht uit te voeren. In dat kader worden alle relevante alternatieven gelijkwaardig en zorgvuldig onderzocht. Het college houdt zich aan deze gezamenlijke route en wacht de uitkomsten van het lopende onderzoek af voordat vervolgstappen worden bepaald. Meer details kunt u vinden in de informatie nota “SSC DeSom : Heroriëntatie ICTdienstverleningsmodel en sourcingstrategie”. Deze kunt u hier raadplegen.
5.
In de stukken wordt vermeld dat WerkSaam Westfriesland per oktober 2026 uittreedt uit de Gemeenschappelijke Regeling. Wat is de precieze aanleiding en onderbouwing voor dit besluit? In hoeverre spelen hierbij financiële overwegingen, kwaliteit en continuïteit van dienstverlening, of strategische keuzes van WerkSaam een rol, en welke lessen trekt het college hieruit voor de toekomst van SSC DeSom?
antwoord
Op 9-7-2025 heeft u via de ingekomen stukken een gezamenlijke informerende raadsbrief van Werksaam Westfriesland en SSC DeSom ontvangen. Deze kunt u hier3 raadplagen. In de brief worden de overwegingen van Werksaam Westfriesland toegelicht.
6.
Gezien de expliciete constatering dat de continuïteit van SSC DeSom na medio 2027 juridisch niet langer kan worden gegarandeerd zonder ingrijpende keuzes, welke contingency- en business continuity-plannen zijn er op dit moment beschikbaar voor de gemeente Medemblik indien SSC DeSom in acute financiële problemen komt of (deels) omvalt? Kan het college toelichten hoe de continuïteit van kritieke ICTdiensten in dat scenario wordt geborgd?
antwoord
Het college is zich terdege bewust van de strategische afhankelijkheid van de ICTdienstverlening via SSC DeSom. De juridische en financiële kaders die na 2027 onder druk komen te staan vormen een integraal onderdeel van onze huidige risicobeheersing. Het borgen van de continuïteit van de publieke dienstverlening heeft daarbij onze hoogste prioriteit. Op dit moment rust de continuïteit op drie pijlers: -
Dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s)
-
De Gemeenschappelijke Regeling (GR) zelf
-
Solidariteit onder de deelnemers.
Momenteel is er geen sprake van een 'acuut' omvallen. Wel is het college proactief bezig om de afhankelijkheden in kaart te brengen. De koers voor 2027 is er juist op gericht om voor die tijd een juridisch robuust, financieel gezond en houdbaar alternatief te realiseren. In het kader van het onderzoek naar de alternatieven wordt onderzocht welke transitie- en migratiescenario’s, inclusief planning en mitigerende maatregelen, nodig zijn om deze risico’s beheersbaar te houden. Daarbij wordt onder meer
3 https://medemblik.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Item/54a917a6-fb09-4bd1-af5d-
f3ca9b25a003
gekeken naar juridische, organisatorische en technische afhankelijkheden, waaronder de noodzaak tot vernieuwing van (kritische) ICT-infrastructuur. Indien zich onverwachte risico’s voordoen die aanvullende maatregelen vereisen, zal hierover bestuurlijke besluitvorming plaatsvinden binnen het samenwerkingsverband, inclusief afweging van de financiële gevolgen voor de deelnemers. 7.
Naast de in de presentatie genoemde optie van inbesteden (regie op ICT en strategische sourcing), is er ook gekeken naar het (gedeeltelijk of volledig) uitbesteden van de ICT-taken van de gemeente Medemblik? Is het college bereid om, gezien de huidige instabiliteit en financiële risico’s binnen SSC DeSom, een marktconsultatie te organiseren om alternatieven in de markt te verkennen? Zo nee, waarom niet?
antwoord
De deelnemende gemeenten hebben gezamenlijk afgesproken om de heroriëntatie via één regionale onderzoeksopdracht uit te voeren. In dat kader worden alle relevante alternatieven gelijkwaardig en zorgvuldig onderzocht. Het college houdt zich aan deze gezamenlijke route en wacht de uitkomsten van het lopende onderzoek af voordat vervolgstappen worden bepaald. Meer details kunt u vinden in de informatie nota “SSC DeSom : Heroriëntatie ICTdienstverleningsmodel en sourcingstrategie”. Deze kunt u hier raadplegen.
8.
In de presentatie wordt aangegeven dat de uittredingskosten voor deelnemers “zeer hoog” zullen zijn, zonder dit verder te concretiseren. Kan het college inzichtelijk maken wat de concrete uittredingskosten voor WerkSaam Westfriesland bedragen, hoe deze zijn opgebouwd (bijvoorbeeld frictiekosten, desintegratiekosten, afkoop van verplichtingen) en in hoeverre deze kosten (direct of indirect) worden doorbelast aan de overblijvende deelnemers, waaronder de gemeente Medemblik? En, in hoeverre zouden deze kosten representatief zijn voor de Gemeente Medemblik, als die hetzelfde besluit zou nemen?
antwoord
Het uitgangspunt is dat mogelijke stappen richting uittreding uit de samenwerking niet eenzijdig, maar in gezamenlijkheid en na afstemming met alle deelnemende gemeenten worden verkend en, indien aan de orde, besloten. De colleges hebben uitgesproken deze gezamenlijke benadering te hanteren. De uittredingskosten van Werksaam Westfriesland zijn niet representatief voor gemeenten. Werksaam Westfriesland is een afnemer van SSC DeSom en heeft hiermee een andere juridische positie. Formeel gezien beëindigt Werksaam Westfriesland het contract met SSC DeSom. Daarnaast is het applicatielandschap en het bedrijfsvoeringsmodel van Werksaam Werstfriesland eenvoudiger dan het
gemeentelijk applicatielandlandschap en bedrijfsvoeringsmodel. Hieraan zijn andere kosten verbonden dan bij het uittreden van een gemeente. Over de exacte frictiekosten van Werksaam Westfriesland worden nog onderhandelingen gevoerd met SSC DeSom.