16 Beantwoording Commissievragen Morgen! raadscie. 3-6 agendapunt 8.1 Principeverzoeken middelgrote huisvestingslocaties buitenlandse werknemers

Zaaknummer Documentnummer Naam commissielid Fractie Onderwerp

Z-23-482395 DOC-24-846862 C. Neefjes Morgen! Commissievragen Morgen! raadscie. 3-6 agendapunt 8.1 Principeverzoeken middelgrote huisvestingslocaties buitenlandse werknemers Datum waarop de vraag is gesteld 27 mei 2024 Beantwoording uiterlijk woensdag 15:00 uur voorafgaand aan de commissievergadering. Portefeuillehouder Afdeling Geacht college mijn vraagstelling over dit punt kan wellicht als omslachtig met veel tekst ervaren worden. Dit omdat soms, als de vraagstelling op dit onderwerp enige openingen laat, een enkele keer de essentie van mijn vraag gemist wordt in de beantwoording. Bij voorbaat excuses voor de overvloedige tekst! 1a

Bij de argumenten onder 1.5 van het RVS stelt u dat als meerdere verzoeken gehonoreerd zouden worden nabij dezelfde kern (zoals die twee verzoeken nabij Wognum) dit zou zorgen voor een aanzienlijk hoge druk op betreffende kern. Dit argument gaat natuurlijk ook op als zo’n verzoek gehonoreerd wordt in de nabijheid van een kern waar al zeer veel of relatief zeer veel arbeidsmigranten gehuisvest worden. Vandaar graag een overzicht van alle vergunde bedden in al onze kernen, en hiermee bedoel ik vergunde bedden BINNEN de bebouwde kom, omdat vergunde bedden in het buitengebied weliswaar postcode technisch tot b.v. Andijk of Wervershoof behoren, maar fysiek op enkele tientallen of honderden meters van dorpen als Hauwert, Oostwoud en Zwaagdijk-Oost gesitueerd zijn en op meerdere kilometers van Wervershoof. (treffent voorbeeld is de locatie Zegersweel, waar zelfs de aanvragers er vanuit gaan dat die in Zwaagdijk-Oost ligt!, namelijk 50 meter vanaf de bebouwde kom van Zwaagdijk-Oost en ruim 3 kilometer vanaf de bebouwde kom van Wervershoof). De vergunde bedden in het buitengebied kunt u onder een kopje ‘buitengebied’ aangeven zodat ook het totale aantal, vergunde bedden in onze gemeente duidelijk is.

Resumerend: alle vergunde bedden per kern (in woonhuizen, pensions, agrarische bedrijven etc.) waarbij vergunde bedden op bedrijventerreinen , voor zover binnen de bebouwde kom, natuurlijk ook tot die betreffende kern horen. Naast het aantal vergunde bedden zie ik ook graag de inwoner aantallen van betreffende kernen om zo een realistisch vergelijk te krijgen voor wat betreft de verhoudingen van alle gehuisveste doelgroepen.

antwoord

Er zijn geen accurate cijfers bekend van het aantal vergunde bedden in de gemeente Medemblik. De meest recente cijfers komen uit het Decisio rapport uit 2021. Hierin staat dat er in 2019 1060 vergunde huisvestingsplekken in de gemeente Medemblik waren. Naast deze gegevens is er intern geprobeerd inzichtelijk te krijgen hoeveel bedden er zijn vergund, dit in verband met de beleidsevaluatie die op de planning staat. Tussen juni 2021 en oktober 2023 zijn er nog eens +/364 bedden vergund voor de huisvesting van buitenlandse werknemers. In totaal komt dit neer op 1424 verleende bedden in de gemeente Medemblik. Deze cijfers zijn een schatting en doordat er geen data beschikbaar is van het eerste semester van 2021 ligt het daadwerkelijke aantal wellicht hoger. Helaas zijn de getallen niet te filteren per kern, waardoor er op dit moment en op deze korte

*ZBA0C8D325D*

Beantwoording vragen voorafgaand aan de raadscommissie

termijn geen volledig antwoord op uw vraag geformuleerd kan worden. Eind dit jaar wordt er een nieuw Decisio rapport verwacht met meer actuele cijfers. 1b

Kunt u ook het totale aantal vergunde bedden aangeven in onze gemeente, met daarbij het aantal BRP ingeschreven arbeidsmigranten in de gemeente?

Antwoord

Hiervoor geldt hetzelfde antwoord als hierboven.

2a

Qua huisvesting en wonen streven we in onze gemeente en in al onze kernen naar spreiding en juiste en vaste verhoudingen, denk aan de 70/30 woningbouwverhouding bij grote en kleine kernen en de 35%/35%/30% sociale huur/ goedkope koop/ vrije sector. Vind u dat een enigszins eerlijke spreiding/verdeling ook zou moet gelden voor huisvesting arbeidsmigranten?

Antwoord

In ons beleid wordt een onderscheid gemaakt tussen buitenlandse werknemers met short-stay, midstay en long-stay. Voor de buitenlandse werknemers die onder long-stay vallen (dat zijn buitenlandse werknemers die langer dan 3 jaar in de gemeente werken) gelden dezelfde woningbouwverhoudingen als bij alle andere inwoners van de gemeente. Voor short- en mid-stay is er sprake van een tijdelijk karakter, waardoor er vaak niet door de buitenlandse werknemer zelf wordt gehuurd, maar dit door een huisvester, uitzendbureau of werkgever wordt geregeld. Voor deze buitenlandse werknemers is dit dus niet van toepassing.

2b

Ik zie ook graag dat u de vergunde bedden bij de andere west-friese gemeentes opvraagt en vermeld, om zo een vergelijk te krijgen qua inspanningen van de gemeentes binnen westfriesland.

Antwoord

In de gemeente Koggenland bestaan al twee grootschalige locaties, waarvan één met 212 bedden en één met 121 bedden. In Enkhuizen wordt een potentiële locatie in onderzoek genomen. Daarnaast bestaan er in de omliggende gemeenten ook veel kleinschaligere locaties. Volgens Decisio waren dit er in 2019 4120 in West-Friesland, waarvan er 1050 in onze gemeente werkten (deze cijfers zijn op basis van het BRP en geven dus alleen de ingeschreven buitenlandse werknemers weer). Daarnaast waren in 2019 8180 buitenlandse werknemers werkzaam in West-Friesland, waarvan 2635 in de gemeente Medemblik werkten. Voor meer recente cijfers wachten we het nieuwe rapport van Decisio af dat naar verwachting nog dit jaar gepubliceerd zal worden.

3

De laatste tijd constateer ik bij het college een bijzondere affectie met doorkijkjes en openheid achter dwarslinten. U benoemd dit ook als eerste bij de beoordeling van Groenpark. Locatie Zegersweel is gesitueerd aan de Tolweg, het meest verkeersintensieve dwarslint van ZwaagdijkOost met veel potentiële dwarslint-doorkijkers. Kunt u aangeven wanneer doorkijkjes en openheid achter dwarslinten wel van belang zijn en wanneer niet?

Antwoord

Het behoud van de openheid van de (dwars)linten geldt binnen het ruimtelijk beleid van de gemeente voor haar gehele grondgebied. Bij het zoeken naar een locatie voor middelgrote huisvesting van buitenlandse werknemers is het (behoudens transformatie van gebouwen) niet te voorkomen dat enige verdichting plaatsvindt. Op dit punt is bij de afweging van locaties gekeken waar een dergelijke voorziening het minste inbreuk maakt op die openheid. De locatie Zegersweel grenst direct aan een verstedelijkt gebied (het WFO-bedrijventerrein). De locatie Groenpark ligt aan alle zijden midden in het open landschap. Daarbij is de omvang (8,5

hectare) en daarmee de aantasting van de openheid ook groter dan bij de locatie Zegersweel (3,5 hectare). Huisvesting arbeidsmigranten vraagt om veel handhaving, en ook de huisvestingslokaties zelf vragen intensief om handhaving er moet immers gehandhaaft worden op gebruik door de bedoelde doelgroep, de rekenkamercommissie signaleerde reeds gebruik door mensen van buiten de E.U. (m.n. personen uit Wit-Rusland). Mensen van buiten de E.U. (illegalen) behoren ook nog eens tot de groep waarbij uitbuiting hoofdzakelijk voorkomt. Omdat er nu een RVS voorligt voor nog eens 600 te vergunnen plekken, en omdat ik denk dat handhaving zuiver op de doelgroep feitelijk haast onmogelijk is, heb ik ook een aantal vragen m.b.t. handhaving. Gelezen de definitie van een arbeidsmigrant moet die n.l. aan 3 voorwaarden voldoen: 1 Een E.U.nationaliteit anders dan de nederlandse. 2 Geen hoofdverblijf hebbende in Nederland. 3 Hier tijdelijk werken of de intentie hebben om hier tijdelijk te werken. Daarnaast wenst u dat iedereen (RNI of BRP) ingeschreven wordt. 4a

RNI inschrijving is nodig om een Sofi/BSN nummer te krijgen, voor een tweede of b.v. een twintigste tijdelijke werkperiode van max. tot 4 maanden in daarop volgende jaren is er geen enkele RNI inschrijvingsverplichting meer. Wat zijn uw mogelijkheden anders dan vriendelijk vragen aan arbeidsmigranten die reeds in bezit zijn van een BSN, om steeds naar Alkmaar of Leeuwarden te gaan om zich elke keer RNI in te schrijven terwijl dit niet verplicht is, kunt u sancties opleggen?

Antwoord

Je kunt je in de Basisregistratie Personen (BRP) inschrijven als je naar redelijke verwachting gedurende een half jaar ten minste twee derde (vier maanden) van de tijd in Nederland gaat verblijven. Zie art. 2.4 BRP. Geeft betrokkene aan dat de verwachting is om vier maanden of korter in Nederland te verblijven, verwijzen we door naar de RNI. In het door u genoemde voorbeeld is het niet nodig om elke keer naar het RNI te gaan. Inschrijving in het RNI is eenmalig.

4b

Migranten die de intentie hebben, of een redelijke verwachting hebben om langer dan 4 maanden hier te werken moeten zich binnen 5 werkdagen BRP inschrijven. Hoe kan een handhaver objectief een intentie, of een redelijke verwachting van een persoon vaststellen?

Antwoord

De toezichthouder(s) gaat gedurende BRP-controles in gesprek met de betrokkene(n). Op basis van dit gesprek kan de toezichthouder redelijk de intentie en/of verwachting vaststellen. Waar nodig kan de toezichthouder op grond van artikel 5:16 Algemene wet bestuursrecht (Awb) inlichtingen vorderen. Op grond van artikel 5:20 Awb is de migrant verplicht aan een toezichthouder binnen de door hem gestelde termijn alle medewerking te verlenen die deze redelijkerwijs kan vorderen bij de uitoefening van zijn bevoegdheden.

4c

Zijn er andere methodes voor een handhaver om de lengte van een verblijf van niet ingeschrevenen in onze gemeente vast te stellen, anders dan het woord of de verklaring van betrokkene zelf? Zo ja welke?

Antwoord

Een toezichthouder mag inzage vorderen in zakelijke gegevens en bescheiden en deze zo nodig kopiëren, voor zover noodzakelijk in het kader van de redelijke uitoefening van zijn taak (artikel 5:17 Algemene Wet bestuursrecht). Dit betekent dat een toezichthouder gegevens kan opvragen zoals een huurovereenkomst en/of een arbeidscontract om beter inzicht te verkrijgen in de lengte van een verblijf van een niet-ingeschrevene.

Op grond van artikel 5:20 Awb is de betrokkene(n) verplicht aan een toezichthouder binnen de door hem gestelde termijn alle medewerking te verlenen die deze redelijkerwijs kan vorderen bij de uitoefening van zijn bevoegdheden. In de praktijk is er in veel situaties geen noodzaak om deze bevoegdheid toe te passen. Een andere methode is het uitvoeren van een hercontrole. Met een hercontrole kan de verblijfsduur (langer dan 4 maanden) worden vastgesteld. Blijkt dat de migrant zich nog niet heeft ingeschreven dan kan er een bestuurlijke sanctie worden opgelegd. 4d

Arbeidsmigranten die zich BRP inschrijven hoeven geen gemeentelijke belasting te betalen (verblijfsbelasting) terwijl alle andere BRP ingeschrevenen in onze gemeente dit wel doen (OZB). Arbeidsmigranten krijgen dus een financiële tegemoetkoming voor iets wat gewoon een wettelijke verplichting is. Heeft deze financiële prikkel te maken met het feit dat toezicht op, of handhaven van BRP inschrijvingen zeer lastig is of haast onmogelijk?

Antwoord

Elke ingezetene van de Gemeente Medemblik betaalt de belasting die op hem/haar van toepassing is. Het maakt daarbij niet uit of iemand buitenlandse werknemer is.

4e

Volgens u is een arbeidsmigrant iemand die haar/zijn hoofdverblijf in een ander E.U.- land heeft, als betreffende persoon zich voor het eerst inschrijft kan dit gecontroleerd worden met de gemeente van herkomst ergens elders in de E.U.. Als een arbeidsmigrant hier in Nederland ingeschreven is, dan wordt dat het ‘hoofdverblijf’ en kan een arbeidsmigrant dus nooit meer verhuizen naar een andere locatie, bovendien kan een oorspronkelijk hoofdverblijf in een ver verleden nooit meer achterhaald worden, klopt dit? Zo Nee, hoe kan een oorspronkelijk hoofdverblijf na één of meer BRP inschrijvingen in verschillende gemeentes achterhaalt worden? Of is het: eens een arbeidsmigrant, altijd een arbeidsmigrant?

Antwoord

Bij eerste inschrijving wordt het land van waar gevestigd opgenomen in de Basis Registratie Personen. Dit blijft altijd zichtbaar.

4f

Mij zijn genoeg gevallen bekend van arbeidsmigranten die hier al langer dan 10 of 15 jaar verblijven (gaan elk jaar een paar keer een paar weken naar land van herkomst) en die van huisvestingslokaties feitelijk hun hoofdverblijf gemaakt hebben, u heeft het meestal over tijdelijk werk tot max. 3 jaar, gaat u dit handhaven? en hoe doet u dit dan als zij zich niet inschrijven? Of kunnen mensen hun gehele arbeidzame leven fulltime arbeidsmigrant zijn?

Antwoord

In de Basis Registratie Personen wordt de term “hoofdverblijf” niet meer gebruikt. Inschrijving vindt plaats op het woonadres (wet BRP,art 1.1, onder O )

4g

Een handhaver/BOA mag vragen naar je identiteit, adres van inschrijving in de gemeentelijk basis administratie en naar je feitelijke woonadres maar ze mogen niet vragen (volgens door mijn opgehaalde juridische informatie) naar feiten zoals: of je werkt en waar je werkt, een migrant hoeft die vragen in ieder geval niet te beantwoorden, klopt dit?

Antwoord

Zie antwoorden 4b en 4c.

5a

Ik heb in het verleden meerdere malen vragen gesteld over de rechtmatigheid van huisvesting voor de specifieke doelgroep arbeidsmigranten in relatie tot art.1 in de grondwet, er vanuit gaande dat die huisvestingslokaties verboden zijn voor huisvesting van burgers uit Nederland met de Nederlandse nationaliteit en burgers met een andere dan een E.U.-nationaliteit. U antwoord vervolgens dat huisvesting arbeidsmigranten inherent is aan de bestemming en u maakt een vergelijking met b.v. agrarisch- en recreatief gebruik. Bestemmingen zijn volgens mij uitsluitend bedoeld om de functie van gebruik te duiden en niet de nationaliteit of etniciteit van de gebruiker. Klopt dit laatste?

Antwoord

Sinds 1 januari 2024 werken wij met de systematiek van het omgevingsplan en zal er gewerkt worden met functieaanduidingen in plaats van bestemmingen. Het doel hiervan blijft in die zin gelijk dat een functie wordt toebedeeld om het gewenste gebruik van een bepaalde locatie te duiden.

5b

Op 16-11-2023 DOC-23-757301 antwoord u : ‘Er is geen sprake van discriminatie, ons beleid maakt geen onderscheid in nationaliteit’, in hoeverre strookt dit met het feit dat burgers uit Nederland met de NED.nationaliteit en mensen met een nationaliteit van buiten de E.U. sowieso op basis van hun nationaliteit geen gebruik mogen maken van deze huisvestingslokaties? Als u wenst te handhaven op juist en correct gebruik van deze lokaties moet er dus feitelijk (ik weet het,het klinkt niet leuk!) etnisch geprofileerd worden. (definitie: Etnisch profileren is het gebruik van criteria zoals huidskleur, nationaliteit, ras, taal en religie) Klopt dit? Zo niet, leg uit.

Antwoord

Bij een controle/handhaving zal worden gecontroleerd op het feitelijk gebruik van de locatie en de gebruikers waar dit objectief te rechtvaardigen is, waarbij zal moeten worden gecontroleerd of hetgeen wat is geconstateerd in strijd is met de nog op stellen regels zoals opgenomen in de vergunning dan wel het omgevingsplan.

5c

Op eerdere vragen m.b.t. het gelijkheidsbeginsel (art.1) heeft u ooit geantwoord dat er bij u geen jurisprudentie bekend is, is het dan juist niet wenselijk de legitimiteit m.b.t. het gelijkheidsbeginsel en de staatsrechtelijkheid van huisvesting arbeidsmigranten een keer gedegen te laten onderzoeken door onafhankelijke gespecialiseerde juristen? Waarbij antwoorden en onderzoeksresultaat niet gedreven zijn door ontwikkelingswensen van meer huisvestingslokaties?

Antwoord

In het antwoord van 16 november 2023, waarbij het antwoord van 21 juni 2021 en 6 oktober 2020 al zijn herhaald, is aangegeven dat wij niet bekend zijn met jurisprudentie die ons beleid en de regeling ter discussie stellen. Op dit moment hebben wij geen indicatie dat ons beleid in strijd is met het gelijkheidsbeginsel.

6.

De voorgestelde 600 bedden is een zeer grootschalige ontwikkeling, b.v. vergelijkbaar met een woonwijk van 300 woningen (bezetting ± 2 personen per woning). Bij zo’n woonwijk worden er meerder avonden georganiseerd, daarnaast een 3 dubbele participatie en boekwerken aan tekst. Bij dit voorstel is er één uur gereserveerd, één kantje A4, en 0,0 participatie, en al helemaal niet met de arbeidsmigranten zelf! Volgens het SWECO-rapport is b.v. voor arb.migranten zelf een locatie van 30 personen de max. Waarom is dit? Waarom geen inspraak arbeidsmigranten?

Antwoord

Participatie vindt plaats volgens de richtlijnen uit het Participatieprotocol Medemblik. In de fase waar de initiatieven zich nu in bevinden is participatie niet gebruikelijk noch verplicht. Desalniettemin zijn er wel al initiatiefnemers geweest die een vorm van participatie hebben toegepast. Verdere participatie vindt plaats wanneer initiatiefnemers hun plannen verder mogen uitwerken. Dit is in ieder geval voordat de vergunningsprocedure van start gaat. De toekomstige

participatie zal plaatsvinden zoals beschreven in het participatieprotocol Medemblik en de Omgevingswet. 7.

Antwoord

Op 15 mei heb ik raadsvragen gesteld m.b.t. arbeidsmigratie en dan m.n. het kosten en financiële aspect, deze vragen wil ik toevoegen als vragen voor deze commissie, zodat het kosten aspect meegewogen kan worden, kunt u de antwoorden separaat bijvoegen? Voor het in behandeling nemen van de principeverzoeken worden leges geheven. De initiatiefnemers krijgen hiervoor een factuur toegestuurd. Afhankelijk van de procedure worden kosten gefactureerd.